III SA/Gd 1019/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 16 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie cła antydumpingowego postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. W dniu 22 grudnia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga Z. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 16 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie cła antydumpingowego. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 grudnia 2014 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 2.000 zł, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Wnioskiem z dnia 12 stycznia 2015 r. skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym wynikało, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, synem i córką. Z kolei z oświadczenia o majątku i dochodach wynikało, że wnioskodawca jest właścicielem domu o powierzchni 240 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 16 ha. W oświadczeniu podano m.in., że w skład majątku wnioskodawcy oraz osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym wchodzą dwa samochody dostawcze, samochód osobowy oraz maszyny produkcyjne. Jak podano w oświadczeniu, wnioskodawca oraz osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym posiadają zasoby pieniężne w kwocie 1.520.000 zł. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 1019/14 referendarz sądowy odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Z. K. złożył sprzeciw od tego postanowienia podnosząc że jego obecna sytuacja finansowa utrudnia pokrycie kosztów postępowania, w tym kosztów wpisu od skargi. Jest to spowodowane ciężką sytuacją na rynku materiałów budowlanych, spadkiem sprzedaży gotowych wyrobów i ograniczeniem produkcji. Był zmuszony zredukować zatrudnienie. Wnioskodawca dodał, że w okresie wiosennym musi ponieść znaczne nakłady finansowe, które pochłaniają wszelkie oszczędności. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku złożył cztery skargi na decyzje nakładające cła antydumpingowe. W związku z tym musi pokryć koszty wpisu w czterech spawach. Wcześniej musiał zapłacić należności wynikające z zaskarżonych decyzji w łącznej wysokości 338.000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, iż osobie prawnej, także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, jeżeli ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Cytowane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Należy zauważyć, że na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że jego trudna sytuacja materialna uzasadnia wyjątkowe traktowanie. W przypadku osób fizycznych wykazanie spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy obliguje Sąd do uwzględnienia wniosku strony; w odniesieniu zaś do osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej ubiegających się o przyznanie prawa pomocy (art. 246 § 2 p.p.s.a.) ustawodawca zastrzegł jedynie możliwość jego przyznania, na co wskazuje zwrot "prawo pomocy może być przyznane". Ze złożonego przez wnioskodawcę formularza PPF wynika, że on oraz jego żona są osobami prowadzącymi działalność gospodarczą. Z przedłożonego rachunku zysków i strat za rok 2013 wynikało, że wnioskodawca generując 19.527.708,97 zł przychodów, osiągnął zysk netto na poziomie 162.251,04 zł. Z kolei żona wnioskodawcy w roku 2013 wygenerowała przychód w wysokości 568.387,14 zł. Osiągnięty w roku 2013 dochód wyniósł zaś 122.214 zł. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano, że branża budowlana znajduje się w okresie stagnacji. Ponadto okres jesienno – zimowy przyczynia się do dużego spadku sprzedaży. Aby wiosną wznowić produkcję wnioskodawca zobligowany jest do zarezerwowania znacznych środków pieniężnych potrzebnych do zakupu surowców. W związku z tym każde dodatkowe koszty są dla przedsiębiorstwa wnioskodawcy bardzo dużym obciążeniem. Na wezwanie referendarza wnioskodawca przestawił m.in.: - rachunek zysków i strat wraz z bilansem za rok 2014 dotyczący przedsiębiorstwa wnioskodawcy wraz z dokumentem zawierającym wyliczenie podatku dochodowego; - rozliczenia miesięczne podatku dochodowego za okresy wrzesień – grudzień 2014 r. dotyczące żony wnioskodawcy; - deklaracje VAT – 7 za miesiące wrzesień – grudzień 2014 r. obrazujące podstawy opodatkowania w wysokości odpowiednio: wnioskodawca - 1,544.320 zł, 1.356.139 zł, 833.000 zł i 381.921 zł; żona wnioskodawcy – 80.091 zł, 81.829 zł, 65.305 zł i 56.216 zł; - wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego dla przedsiębiorstwa wnioskodawcy w PLN z saldem na dzień 31 grudnia 2014 r. wynoszącym 10.000 zł; z historii operacji dokonanych na przedmiotowym rachunku bankowym wynikało, że w dniu 31 grudnia 2014 r. otwarto lokatę bankową na kwotę 831.202,38 zł; - wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego dla przedsiębiorstwa wnioskodawcy w USD z saldem na dzień 31 grudnia 2014 r. wynoszącym 100.556,25; - wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego dla przedsiębiorstwa wnioskodawcy w EURO z saldem na dzień 29 grudnia 2014 r. wynoszącym 67.117,09; - wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego dla przedsiębiorstwa żony wnioskodawcy z saldem na dzień 27 stycznia 2015 r. wynoszącym 60.009,89 zł; - pisemne oświadczenie wnioskodawcy w przedmiocie średnich miesięcznych kosztów utrzymania rodziny; z oświadczenia wynikało, że koszty wyżywienia, zakupu środków czystości oraz dojazdu dzieci do szkoły wynoszą łącznie 4.930 zł; - oświadczenia wnioskodawcy oraz jego żony w przedmiocie braku prowadzonych postępowań egzekucyjnych (sądowych i administracyjnych); - oświadczenia w przedmiocie braku zobowiązań publicznoprawnych i prywatnoprawnych; - wykaz należących do wnioskodawcy wszelkich maszyn produkcyjnych wskazujących rok ich produkcji oraz aktualną wartość; - decyzje w przedmiocie wymiaru podatku rolnego; - faktury za energię elektryczną oraz dostarczanie wody i odbiór ścieków. Analiza danych zawartych w aktach sprawy wykazała, że wnioskodawca nie spełnia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Generalnie bowiem przyznanie prawa pomocy stosowane jest w przypadkach podmiotów charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Innymi słowy, instytucja prawa pomocy skierowana jest do tych osób, których sytuacja obiektywnie uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania sądowego bez pomocy państwa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2011 r., sygn. akt II FZ 682/11; Centralna Baza Orzeczeń Sadów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Wnioskodawca do takich podmiotów nie należy. Za powyższą oceną przemawia szereg okoliczności, w tym prowadzenie przez wnioskodawcę dochodowej działalność gospodarczej na dużą skalę. W roku 2014 łączne przychody z ww. tytułu wygenerowane przez wnioskodawcę wyniosły 21.756.478,39 zł (dochód 604.185,32). Z przedłożonych deklaracji VAT – 7 wynika, że wnioskodawca z tytułów określonych w rubrykach C pkt 6 - 12 deklaracji dla podatku od towarów i usług otrzymał w stosunku miesięcznym należności w wysokości odpowiednio: 1,544.320 zł, 1.356.139 zł, 833.000 zł i 381.921 zł. Z przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych wynika ponadto, że wnioskodawca posiada znaczne zasoby pieniężne (rachunki bankowe w PLN, USD oraz w EURO). Z przedłożonej dokumentacji nie wynika zaś aby kwoty zdeponowane na ww. rachunkach bankowych były w jakikolwiek sposób zajęte bądź zabezpieczone. Wnioskodawca jest również właścicielem szeregu maszyn i urządzeń produkcyjnych o znacznej wartości (przedłożona tabela amortyzacyjna zawierająca 57 pozycji). Ponadto przeciwko wnioskodawcy nie jest prowadzone jakiekolwiek postępowanie egzekucyjne. W równie dobrej kondycji finansowej znajduje się przedsiębiorstwo prowadzone przez żonę wnioskodawcy. W odniesieniu do argumentów sprzeciwu Sąd stwierdza, że nie znajdują one potwierdzenia w dokumentach wnioskodawcy. Wynika z nich wręcz, że wnioskodawca posiada znaczne środki finansowe, a prowadzona działalność gospodarcza przynosi zyski; nadto zgromadzony przez niego majątek wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu w sprawach toczących się przed Sądem. Nie sposób zgodzić się z wnioskodawcą, że konieczność uiszczenia wpisu w czterech sprawach na łączną kwotę 7.000 zł może zagrozić funkcjonowaniu jego firmy. W ocenie Sądu nawet konieczność zapłaty 338.000 zł z tytułu wydanych decyzji nie spowodowała, że wnioskodawca znalazł się w sytuacji upoważniającej do korzystania z prawa pomocy. Przytoczone wyżej okoliczności odnoszące się do sytuacji finansowo-majątkowej wnioskodawcy wyłączają możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Mając na względzie powyższe Sąd, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a., odmówił przyznania prawa pomocy w żądanym przez wnioskodawcę zakresie.