III SA/Gd 103/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku uczestnika postępowania S. Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. Z. na postanowienie Wojewody z dnia 14 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego postanawia: odmówić wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF uczestnik postępowania S. Z. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z uwagi na fakt, iż oświadczenia zawarte w formularzu PPF okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 27 maja 2014 r., wezwano wnioskodawczynię do przedłożenia – w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania – następujących dokumentów i oświadczeń: a) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawczynię, męża oraz syna A. Z. rachunków bankowych, na których gromadzone są środki pieniężne, obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy; b) kserokopii dokumentów potwierdzających uzyskiwanie wskazanych w formularzu PPF dochodów w postaci renty socjalnej, świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz świadczeń rodzinnych; c) kserokopii dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania wnioskodawczyni i osób pozostających z wnioskodawczynią we wspólnym gospodarstwie domowym (utrzymanie lokalu, opłaty za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, telefon, lekarstwa, inne); d) oświadczenia wnioskodawczyni w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawczynię, męża oraz syna A. Z. wszelkich pojazdów mechanicznych (z podaniem ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości). Ww. wezwanie zostało skutecznie doręczone ustanowionemu pełnomocnikowi wnioskodawczyni w dniu 29 maja 2014 r. (dowód: potwierdzenie odbioru w aktach sprawy – k. 41). Do dnia wydania niniejszego postanowienia do akt sprawy nie wpłynęły jakiekolwiek dokumenty źródłowe oraz oświadczenia wymagane ww. zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 27 maja 2014 r. W tym stanie uznano, co następuje. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z przedmiotową regulacją normatywną to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Tym samym rozstrzygnięcie ww. kwestii zależy wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Ww. okoliczności faktyczne związane z brakiem wykonania zarządzenia referendarza sądowego przemawiają za uznaniem, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Należy mieć bowiem na uwadze, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawczyni nie są znane, gdyż uchyla się ona od złożenia stosownych dokumentów bądź oświadczeń potwierdzających okoliczności wskazane we wniosku. Jak już bowiem wskazano, wyłączną sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Warto podkreślić, że przepis art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który w sprawie miał dwukrotne zastosowanie, nakłada na wnioskodawczynię obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć z kolei wpływ na dokonywaną ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. B. Dauter, Gromadzenie materiału dowodowego. Obowiązek współdziałania strony z sądem [w:] S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka – Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 244). W realiach sprawy - wobec braku wyczerpującego wyjaśnienia aktualnej sytuacji finansowej wnioskodawczyni i osób pozostających z wnioskodawczynią we wspólnym gospodarstwie domowym - nie jest możliwe określenie, że ww. nie może ponieść kosztów niniejszego postępowania. Referendarz sądowy nie jest bowiem w stanie zweryfikować danych podanych w formularzu PPF, w tym ustalić relacji uzyskiwanych dochodów do ponoszonych kosztów utrzymania rodziny. Na podstawie danych zawartych w formularzu PPF nie można ponadto ustalić jak wyglądają ewentualne zasoby pieniężne posiadane przez wnioskodawczynię bądź pełnoletnie osoby pozostające z wnioskodawczynią we wspólnym gospodarstwie domowym. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się zaś, że niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej i kompleksowej analizy sytuacji finansowej strony i przemawia za odmową przyznania prawa pomoc (por. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Bierność wnioskodawczyni w powyższym zakresie należy bowiem postrzegać jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia, odmawiając przyznania prawa pomocy w żądanym przez wnioskodawczynię zakresie.