III SA/Gd 103/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść, Asesor WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2025 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 12 grudnia 2024 r., nr SKO Gd/2412/24 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Prezydent Miasta Gdyni w dniu 6 lipca 2023 r. wszczął postępowanie, na wniosek Prokuratura Rejonowego w Gdyni, w sprawie skierowania M. S. (dalej także jako: "skarżący") na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W dniu 7 sierpnia 2023 r. M. S. odebrał decyzję Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 31 lipca 2023 r. o skierowaniu na badanie. W dniu 5 marca 2024 r. do organu wpłynęło orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 20 lutego 2024 r. Uniwersyteckiego Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni, stwierdzające M. S. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami m.in. kat. B. W związku z powyższym, Prezydent Miasta Gdyni, działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 o kierujących pojazdami (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 622 ze zm.; powoływanej dalej jako: "u.k.p.") wydał w dniu 27 marca 2024 r. decyzję o cofnięciu M. S. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B do czasu wykazania się brakiem przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Przedmiotowej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, rozpoznając odwołanie M. S., decyzją z dnia 12 grudnia 2024 r., nr SKO Gd/2412/24, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje Prezydenta Miasta Gdyni. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że rozpatrywanej sprawie skarżący została skierowany na badanie lekarskie na wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Gdyni, z uwagi na nasuwające się zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia, celem stwierdzenia przeciwskazań lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi. Lekarz z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Gdańsku w orzeczeniu lekarskim z dnia 5 października 2023 r., nr [...] stwierdził, że w przypadku skarżącego istnieją przeciwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T. Termin następnego badania wyznaczono na 5 października 2024 r. Skarżący odwołał się od powyższego orzeczenia, a lekarz z Uniwersyteckiego Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni w orzeczeniu lekarskim z dnia 20 lutego 2024 r., nr [...] również stwierdził istnienie u skarżącego przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T. Termin następnego badania wyznaczono na 20 lutego 2025 r. Tym samym orzeczenie z dnia 20 lutego 2024 r. nr [...] jest ostateczne, zgodnie z art. 79 ust. 7 u.k.p., przepis ten stanowi bowiem, iż orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne. Prezydent Miasta Gdyni, ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie są uprawnione do dokonywania merytorycznej oceny powyższych orzeczeń lekarza medycyny pracy. W tym stanie rzeczy, zdaniem organu odwoławczego, Prezydent Miasta Gdyni zobowiązany był wydać decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, bowiem wydane zostało orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwskazań u skarżącego do kierowania pojazdami. Organ odwoławczy podkreślił, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że decyzja w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy jest decyzją związaną, co powoduje, że wobec istnienia przesłanki faktycznej w postaci orzeczenia o przeciwwskazaniach zdrowotnych do kierowania pojazdami organ nie może w drodze uznania odstąpić od wydania takiej decyzji. Organ odwoławczy nadmienił, że jedynym przeciwdowodem skutecznie podważającym orzeczenie lekarskie nr [...] mogłoby być zaświadczenie lekarskie odpowiadające wymogom rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 grudnia 2022 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2022 r., poz. 2503). Skarżący nie okazał takiego przeciwdowodu. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący, domagając się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku i umorzenia postępowania, zarzucił naruszenie: 1. art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572; zwanej dalej jako: "k.p.a."), poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie, podczas gdy skarżący prawo jazdy posiada od 1996 r., który to dokument na przestrzeni tego okresu nigdy nie został mu zatrzymany, nadto skarżący nigdy nie spowodował zagrożenia w ruchu drogowym, nigdy nie był sprawcą wykroczenia, a tym bardziej przestępstwa drogowego, jak również nie posiada żadnych punktów karnych, ponadto podczas badań w 2023 r. psychotesty zaliczył na 97% i pozostaje sprawny fizycznie, a jego stan psychiczny jest dobry i nie daje podstaw aby przyjmować, że wobec skarżącego istnieją jakiekolwiek przeciwskazania do kierowania pojazdami, zaś uprawnienia do kierowania pojazdami są skarżącemu niezbędne do wykonywania obowiązków zawodowych i rodzinnych, mianowicie, od około 4 lat, opiekuje się on schorowaną matką, która jest po przeszczepie szpiku kostnego, ma bardzo słabą odporność, przez co pozostaje wykluczona z transportu publicznego, który zagrażałby jej życiu lub zdrowiu; 2. art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. w zw. z art. 104 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie przez organ skarżonej decyzji w sytuacji, gdy aktualny stan zdrowia skarżącego nie wskazuje na przeciwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem, zaś orzeczenia lekarskie, na podstawie których organ podjął zaskarżoną decyzję, nie pozostają aktualne i zachodzi konieczność ich ponowienia, albowiem skarżący ustabilizował swój stan zdrowia, wyszedł z depresji i nie przyjmuje już leków z tym związanych, a wobec aktualnej sytuacji skarżącego nie istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia; 3. art. 80 k.p.a., przez przyjęcie przez organ błędnej i wykraczającej daleko poza granicę swobodnej oceny dowodów i zasady doświadczenia życiowego oceny materiału dowodowego, w szczególności organ nie dokonał swobodnej oceny opinii biegłych lekarzy (orzeczenia nr [...] i orzeczenia nr [...]). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Kontrolując zaskarżoną decyzję, zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną wydanej decyzji Prezydenta Miasta Gdyni stanowił przepis art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Treść cytowanego przepisu art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. jest jednoznaczna i nie wywołuje w orzecznictwie sądów administracyjnych wątpliwości. Sformułowanie "starosta wydaje decyzję" wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu. Wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie, co do zasadności wydania takiej decyzji. W przypadku bowiem stwierdzenia przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez stronę pojazdami silnikowymi, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. Jest to rozstrzygnięcie o charakterze związanym. Oznacza to, że starosta, dysponujący orzeczeniem o istnieniu u danej osoby przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, nie ma żadnego luzu decyzyjnego (nie dysponuje w żadnym zakresie uznaniem administracyjnym), jest zobligowany do wydania decyzji cofającej posiadane przez tą osobę uprawnienie do kierowania pojazdem (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 1883/18). Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Zgodnie natomiast z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p., starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. W przypadku skierowania kierowcy na badania na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., takie badania są przeprowadzone we właściwym terytorialnie wojewódzkim ośrodku medycyny pracy (art. 75 ust. 2 pkt 5 u.k.p.), zaś organem odwoławczym od orzeczenia wydanego w takim ośrodku jest jeden z podmiotów enumeratywnie wymienionych w § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 grudnia 2022 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2022 r., poz. 2503; dalej jako: "rozporządzenie"). W niniejszej sprawie jest to, zgodnie z § 11 ust. 2 lit. d rozporządzenia - Uniwersyteckie Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni. Postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy, jest prowadzone przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje w tym zakresie. Tylko na tym etapie strona może kwestionować wynik badań, przedstawiać posiadane dokumenty lekarskie i opinie medyczne, a także posiadane wyniki innych badań. Na podstawie art. 79 ust. 7 u.k.p., orzeczenie lekarskie uprawnionego lekarza podmiotu odwoławczego jest ostateczne. Kopię takiego orzeczenia, w przypadku gdy zostały stwierdzone przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem, uprawniony lekarz ma obowiązek przesłać staroście właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Przesłanie do organu kopii ostatecznego orzeczenia lekarskiego kończy pierwszy, diagnostyczno-orzeczniczy, etap postępowania w przedmiocie weryfikacji uprawnień kierowcy ze względu na stan jego zdrowia w oparciu o regulacje ustawy o kierujących pojazdami. Przedstawiona powyżej procedura jest określona w sposób precyzyjny przez wskazane przepisy, zaś ostateczność orzeczenia uprawnionego lekarza podmiotu odwoławczego świadczy o tym, że nie są dopuszczalne żadne środki odwoławcze od tego orzeczenia w normalnym toku postępowania. Procedura ta ma charakter szczególny i odrębny od procedury administracyjnej, a zatem nie mają do niej zastosowania ogólne zasady postępowania administracyjnego. Orzeczenie lekarskie nie podlega weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Organy są związane takim orzeczeniem i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią takiego orzeczenia. W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, zostało wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Gdańsku w dniu 5 października 2023 r. orzeczenie nr [...], w którym stwierdzono istnienie u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Stosownie do art. 79 ust. 4 u.k.p. skarżący wystąpił z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego. W wyniku ponownego badania lekarskiego, przeprowadzonego w trybie odwoławczym, w dniu 20 lutego 2024 r. w Uniwersyteckim Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni wydano orzeczenie lekarskie nr [...], w którym również stwierdzono u skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T. Orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne (art. 79 ust. 4 u.k.p.). Podnoszone przez skarżącego w skardze argumenty dotyczące poprawy jego stanu zdrowia nie mogą zatem skutecznie podważyć wiarygodności orzeczenia lekarskiego. Należy wskazać, że z powoływanych wcześniej przepisów prawa w sposób niebudzący wątpliwości wynika, iż starosta nie prowadzi żadnych ustaleń co do stanu zdrowia kierowcy ale w tym zakresie obowiązany jest do uwzględnienia orzeczenia lekarskiego. Organy administracji nie mogą zajmować się oceną przesłanek, na podstawie których zostało wydane orzeczenie lekarskie, ale mają obowiązek uwzględnić jego treść. Zawężenie możliwości kwestionowania takiego orzeczenia w toku postępowania prowadzonego przez starostę wynika ze szczególnego charakteru tego dokumentu. Organy administracji orzekające w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi nie miały zatem żadnych podstaw prawnych do oceny dokumentacji medycznej, tym bardziej wyników badań, w oparciu o które wydano orzeczenie lekarskie. Czynności te nie tylko przekraczałyby kompetencje organów, lecz wręcz byłoby to niemożliwe, gdyż organy nie posiadają specjalistycznej wiedzy medycznej. Wiedzy takiej nie posiada także Sąd. Wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, jak wskazano powyżej, nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organów i ich ocenie co do zasadności wydania takiej decyzji. Organy administracji są związane orzeczeniami lekarskimi, nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Weryfikacja następuje bowiem w odpowiednim trybie, przewidzianym w ustawie o kierujących pojazdami (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 532/10), a zatem postępowanie administracyjne zmierzające do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami ma jedynie charakter następczy. Skoro organy nie czynią ustaleń, co do stanu zdrowia kierującego, lecz opierają się na orzeczeniu lekarskim wydanym w odpowiednim trybie, to w niniejszej sprawie znaczenia nie mogły mieć takie okoliczności, jak podnoszone przez skarżącego długotrwałe posiadanie prawa jazdy, niekaralność, czy niezbędność uprawnień do kierowania pojazdami ze względu na obowiązki zawodowe i rodzinne (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 czerwca 2021 r., sygn.. akt III SA/Kr 1262/20). Nie są to przesłanki ustawowe, które miałyby znaczenie z punktu widzenia regulacji prawnej stanowiącej podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji administracyjnej i które mogłyby wpłynąć na wynik sprawy zgodny z oczekiwaniem skarżącego. Jedyną okolicznością istotną jest bowiem treść orzeczenia lekarskiego, a w niniejszej sprawie z orzeczenia tego (a nawet dwóch) wynika istnienie u skarżącego przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami określonych kategorii. Podkreślić należy, że orzeczenie lekarskie stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a. Oznacza to, że orzeczenie stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i korzysta z domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Dopóki orzeczenia lekarskie wydane wobec skarżącego, w zakresie oceny przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, będą ważne i nie zostaną wydane, we właściwym trybie postępowania medycznego, kolejne orzeczenia lekarskie stwierdzające brak takich przeciwskazań wobec skarżącego, dopóty orzeczenia te stanowią wystarczającą podstawę do wydania w tej sprawie decyzji. Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydana w sprawie decyzja narusza prawo (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod internetowym adresem: "orzeczenia.nsa.gov.pl".