III SA/Gd 1049/17
WyrokWSA w Gdańsku2018-03-22
Skład orzekający: Krzysztof Przasnyski, Paweł Mierzejewski, Irena Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy modernizacja budynku polegająca na termomodernizacji, która prowadzi do zmniejszenia zużycia energii, może być uznana za projekt wpisujący się w typ projektu "inwestycje w przedsiębiorstwach służące redukcji energochłonności procesów produkcyjnych" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego, jeśli nie wprowadza zmian w sposobie świadczenia usług i nie stanowi ekoinnowacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że modernizacja budynku polegająca na termomodernizacji, nawet jeśli prowadzi do zmniejszenia zużycia energii, nie może być uznana za projekt wpisujący się w typ projektu "inwestycje w przedsiębiorstwach służące redukcji energochłonności procesów produkcyjnych", jeśli nie wprowadza zasadniczej zmiany w sposobie świadczenia usług i nie stanowi ekoinnowacji. Kryteria wyboru projektów, zatwierdzone przez Komitet Monitorujący, muszą być ściśle przestrzegane, a wnioskodawca ma obowiązek wykazać, że jego projekt je spełnia. Sama termomodernizacja, bez wpływu na proces świadczenia usług, nie jest wystarczająca do uzyskania dofinansowania w ramach tego działania.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie projektu "Redukcja energochłonności procesów produkcyjnych- świadczonych usług poprzez kompleksową modernizację energetyczną" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego. Wniosek uzyskał negatywną ocenę wykonalności, ponieważ projekt nie spełnił kryteriów dotyczących zakresu rzeczowego, założeń do analiz, analizy finansowej oraz trwałości instytucjonalno-finansowej. Głównym zarzutem było to, że modernizacja stanowiła typową termomodernizację budynku, nie wprowadzając zmian w sposobie świadczenia usług najmu ani nie będąc ekoinnowacją. Po nieuwzględnieniu protestu, skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2018 r. sprawy ze skargi R. O. na informację Zarządu Województwa z dnia 8 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu oddala skargę.
W związku z konkursem ogłoszonym przez Zarząd Województwa, jako Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa na lata 2014-2020, dla Działania 2.2 Inwestycje Profilowane, Poddziałania 2.2.1 Inwestycje profilowane - Wsparcie dotacyjne w ramach Osi Priorytetowej 2. Przedsiębiorstwa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020, R. O., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "A", pismem z dnia 15 marca 2017 r. złożył wniosek o dofinansowanie projektu pod nazwą "Redukcja energochłonności procesów produkcyjnych- świadczonych usług poprzez kompleksową modernizację energetyczną- remont, docieplenie budynków o wysokości do 25 m - i kompleksową modernizację- remont - urządzeń i instalacji wodno - kanalizacyjnych budynku biurowego przy (...) w G".
Pismem z dnia 11 października 2017 r. R. O. został poinformowany przez "B" S.A. (Instytucja Pośrednicząca, zwana również : "IP"), że w wyniku przeprowadzonej oceny przedmiotowy wniosek o dofinansowanie uzyskał negatywną ocenę wykonalności i nie został zakwalifikowany do oceny strategicznej I stopnia.
W uzasadnieniu informacji podniesiono, że w trakcie oceny wykonalności projekt nie spełnił następujących kryteriów wykonalności, tj. kryterium A.2. "Zakres rzeczowy projektu"; kryterium B.2. "Założenia do analiz"; kryterium B.3. "Analiza finansowa projektu"; kryterium B.5. "Trwałość instytucjonalno-finansowa".
W odniesieniu do kryterium A.2. "Zakres rzeczowy projektu", zdaniem członków Komisji Ocen Projektów (zwanej również: "KOP"), projekt nie odpowiada celom, jak i właściwemu ukierunkowaniu przedsięwzięcia, związanego z wybranym typem projektu: "inwestycje w przedsiębiorstwach służące redukcji wodo,-, surowco-, materiało-, transporto- i energochłonności procesów produkcyjnych, tj. m.in. oszczędności surowców, energii oraz ograniczaniu emisji szkodliwych substancji do środowiska". Zgodnie z zapisami dokumentacji konkursowej wsparcie w ramach ww. interwencji powinno posłużyć przedsiębiorcy do poprawy ekoefektywności procesów produkcyjnych/usługowych, m.in. dzięki zastosowaniu ekoinnowacji i wykorzystaniu nowych źródeł energii, co według członków Komisji Oceny Projektów, w tym projekcie nie zachodzi. W ramach zakresu rzeczowego przewidziano bowiem m.in. modernizację i wymianę okien, ocieplenie dachu hali, ścian, wymianę drzwi, co ma służyć kompleksowej modernizacji energetycznej oraz instalacji wodno- kanalizacyjnej budynku pod wynajem.
Wskazana modernizacja, zdaniem członków Komisji Oceny Projektów, nie stanowi ekoinnowacji ani nie wprowadza wykorzystania nowych źródeł energii. Opisy zawarte w dokumentacji aplikacyjnej związane są z typową modernizacją budynku. Dzięki realizacji projektu wnioskodawca zwiększy wyłącznie wartość środka trwałego, nie uzyska natomiast ekoefektywności w zakresie procesu świadczenia usług.
Ponadto, w ocenie Komisji Oceny Projektów, realizacja przedmiotowej inwestycji nie wprowadza żadnej zmiany w procesie świadczenia usługi, gdyż wnioskodawca nadal świadczy usługę wynajmu, zaś wskazane oszczędności wynikające z mniejszych opłat za media są wartością dodaną dla najemcy, a nie bezpośrednio dla wnioskodawcy.
Dodatkowo wskazano, że umowa najmu z "C" Sp. z o. o .Sp. k, gdzie Członkiem Zarządu komplementariusza jest P. O. (członek rodziny wnioskodawcy) zawiera zapisy, iż opłaty związane z dostawą oraz zużyciem mediów pokrywał będzie najemca, a wskazany w umowie czynsz będzie pomniejszany o kwotę świadczeń związanych z dostawą mediów, na podstawie faktur wystawianych najemcy. W ocenie członków Komisji Oceny Projektów, ww. umowa jest nieuzasadniona biznesowo. Zdaniem członków KOP, powyższe zapisy w umowach najmu doprowadziłyby do kuriozalnej sytuacji, iż w przypadku coraz większych opłat za media ponoszonych przez najemcę, wnioskodawca otrzymałby coraz mniejsze przychody z prowadzonej działalności związanej z wynajmem. Tym samym stwierdzono, iż przyjęte założenia na potrzeby analizy finansowej są nierealne do osiągnięcia.
Z uwagi na powyższe, kryterium oceniono negatywnie.
Mając na względzie uwagi, dotyczące kryterium A.2, członkowie KOP stwierdzili, iż założenia przyjęte na potrzeby analizy finansowej (kryterium B.2.) są nierealne do osiągnięcia oraz funkcjonowania po zakończeniu realizacji projektu.
W zakresie kryterium B.3."Analiza finansowa projektu" podniesiono, że analiza finansowa została przygotowana poprawnie od strony technicznej, jednakże z uwagi na negatywna ocenę przyjętych założeń kryterium to uznano za niespełnione.
W odniesieniu do kryterium B.5. "Trwałość instytucjonalno- finansowa", wskazano, że zgodnie z zapisami w biznesplanie, finansowanie kosztów zostanie zapewnione poprzez środki własne. Członkowie Komisji Oceny Projektów zwrócili się z prośbą o przestawienie dokumentów potwierdzających zdolność finansową na realizację przedsięwzięcia. Wnioskodawca przedłożył zaświadczenia z banku o posiadanych środkach finansowych, co wskazuje na wystarczającą zdolność do sfinansowania projektu. Jednakże ze względu na nierealne założenia do analiz finansowych nie wykazano wystarczającej zdolności do utrzymania celów projektu w okresie trwałości. Kryterium uznano więc za niespełnione.
W związku z negatywną oceną wykonalności wniosku pismem z dnia 16 października 2017 r. R. O. złożył protest, powołując się na regulamin konkursu numer [...] pkt 9 podpunkt 9.1. oraz art. 53, art. 54 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów operacyjnych polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2017r. poz. 1460 ze zm.; dalej jako "ustawa wdrożeniowa"). Wnioskodawca nie zgodził się oceną wszystkich kryteriów wyboru projektu.
W uzasadnieniu podkreślono, że modernizacja budynku nie jest typowa, jak sugeruje Komisja Oceny Projektów. Istotą projektu jest zmiana sposobu świadczenia usług. Wnioskodawca podniósł, że zamiast świadczenia zwykłej usługi najmu będzie świadczył energoefektywne usługi najmu, co będzie stanowiło dla niego wartość dodaną w wyniku realizacji projektu. Potwierdza to umowa łącząca wnioskodawcę z administratorem- najemcą, a w celu uniknięcia wątpliwości w dniu 10 października 2017 r. podpisano aneks wyjaśniający. Ponadto zdaniem wnioskodawcy, założenia do analizy finansowej są realne do osiągnięcia oraz funkcjonowania po zakończeniu realizacji projektu.
Do protestu załączono kopię aneksu z dnia 10 października 2017 r. do umowy najmu.
W rezultacie ponownej weryfikacji wniosku o dofinansowanie Instytucja Pośrednicząca pismem z dnia 8 listopada 2017 r. poinformowała wnioskodawcę, że protest nie został uwzględniony w realizacji Osi Priorytetowej 1 Komercjalizacja wiedzy (wyłącznie Poddziałanie 1.1.1 Ekspansja przez innowacje i Działanie 1.2 Transfer wiedzy do gospodarki) oraz Osi Priorytetowej 2 Przedsiębiorstwa (wyłącznie Poddziałanie 2.2.1. Inwestycje profilowane) Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020.
W odniesieniu do kryterium A.2. "Zakres rzeczowy projektu" Instytucja Pośrednicząca, odnosząc się do argumentacji podniesionej w proteście, wskazała, że zgodnie z dokumentacją konkursową "Wspierane będą również inwestycje i rozwiązania organizacyjne (w tym wdrażanie systemów zarządzania środowiskowego) służące redukcji wodo-, surowco-, materiało-, transporto-, energochłonności procesów produkcyjnych, m. in. dzięki zastosowaniu ekoinnowacji i wykorzystaniu nowych źródeł energii" i nie jest to zbiór zamknięty. Jednak w przypadku projektu wnioskodawcy trudno potwierdzić, że jego zakres wpisuje się w wybrany we wniosku o dofinansowanie typ projektu. Instytucja Pośrednicząca podniosła, że członkowie Komisji Oceny Projektów słusznie zauważyli, iż realizacja zakresu rzeczowego nie przyczyni się w żaden sposób do zmiany procesu świadczenia usługi. Ponadto zaplanowane do wykonania w ramach realizacji projektu działania stanowią typową modernizację budynku. Sam fakt przeprowadzenia modernizacji na podstawie przygotowanego przez firmę zewnętrzną audytu energetycznego i tym samym obniżenie zużycia energii cieplnej oraz elektrycznej nie potwierdza, że dzięki temu świadczona usługa będzie ekoinnowacyjna. Usługa wynajmu lokalu pozostanie świadczona w ten sam sposób (usługa tj. udostępnienia lokali do użytku w zamian za opłatę świadczona będzie firmie "D" Sp. z o.o. Sp. k. na podstawie tej samej umowy co dotychczas- proces nie ulegnie zmianie w porównaniu z tym sprzed realizacji wniosku), nie będzie nosiła też znamion ekoefektywności- (zmiana parametrów tejże usługi nie wpływa na proces jej świadczenia, wynajmujemy lokale o innym standardzie, zatem zmianie ulega jakość usługi). W opinii IP, zmniejszą się jedynie koszty utrzymania wynajmowanego obiektu. Jednocześnie umowa najmu przenosi koszty zmodernizowanych mediów na najemcę, co oznacza że ostatecznym odbiorca korzyści wynikających z projektu staje się najemca, a nie wnioskodawca.
Odnosząc się do argumentu, że wypracowane dzięki realizacji projektu oszczędności stanowią wartość dodaną najemcy, a nie wynajmującego, zauważono, że pomieszczenia będą wynajmowane przez pośrednika, a zawarta z nim umowa nie określa dokładnie opłaty za wynajem, jedynie obliguje go do przekazania wynajmującemu 80% wypracowanego dochodu (przychód - koszty mediów oraz koszty osobowe i rzeczowe najemcy), a zatem w takiej sytuacji nie można przewidzieć, jakie przychody będzie osiągał wnioskodawca, gdyż nie ma on wpływu na zawierane przez najemcę umowy na usługi zewnętrzne oraz generowane przez niego koszty osobowe i rzeczowe. W powyższym układzie może dojść do sytuacji, gdzie większe korzyści z realizacji projektu będzie osiągał najemca.
W związku z tym Instytucja Pośrednicząca podtrzymała negatywną ocenę wykonalności przedmiotowego kryterium.
W odniesieniu do kryterium B.2 "Założenia do analiz" w piśmie informującym o negatywnej ocenie wykonalności przedmiotowego projektu wskazano, że z uwagi na zarzuty wymienione w kryterium A.2, założenia do analiz uznano za nierealne do osiągnięcia oraz funkcjonowania po zakończeniu realizacji projektu. Instytucja Pośrednicząca, mając na uwadze argumentację dotyczącą kryterium A.2 oraz jego negatywną ocenę, zaaprobowała więc negatywną oceną przedmiotowego kryterium.
Odnosząc się do kryterium B.3 "Analiza finansowa projektu" podano, że w piśmie informującym o negatywnej ocenie wykonalności przedmiotowego projektu wskazano, że analiza finansowa została przygotowana poprawnie od strony technicznej, lecz z uwagi na negatywną ocenę przyjętych założeń kryterium uznaje się za niespełnione. Instytucja Pośrednicząca z uwagi na negatywną ocenę kryterium A.2. podtrzymała negatywną ocenę przedmiotowego kryterium.
W odniesieniu do kryterium B.5 "Trwałość instytucjonalno-finansowa" wskazano, że w piśmie informującym o negatywnej ocenie wykonalności przedmiotowego projektu podniesiono, iż wnioskodawca przedłożył dokumenty potwierdzające jego zdolność do sfinansowania projektu, lecz ze względu na nierealne założenia do analiz nie wykazano wystarczającej zdolności do utrzymania celów projektu w okresie trwałości.
Mając na uwadze przedstawioną argumentację dotyczącą powyższych kryteriów, Instytucja Pośrednicząca podtrzymała negatywną ocenę przedmiotowego kryterium.
R. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na opisaną wyżej informację organu o nieuwzględnieniu protestu, wnosząc o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz o przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu aktowi skarżący zarzucił naruszenie:
1.art. 57 ustawy wdrożeniowej, poprzez brak należytej weryfikacji prawidłowości oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów dokonanej w informacji o wyniku oceny wykonalności wniosku o dofinansowanie projektu, w wyniku której projekt uzyskał negatywną opinię, co skutkowało brakiem kontroli przebiegu i wyników konkursu, gdyż Instytucja Rozpatrująca Protest wykazała się brakiem rzetelności, przejrzystości i prawidłowości jego rozpoznania, bowiem powieliła argumenty Komisji Oceny Projektów i nie dostrzegła uchybień organu I instancji, a nadto sama wadliwie oceniła stan faktyczny, co może wskazywać na nie dość rzetelne, nie wystarczająco wnikliwe rozpatrzenie sprawy;
2.art. 37 ust. 1 i 2 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej, polegające na braku przejrzystego i rzetelnego regulaminu konkursu nr [...] (załącznik do uchwały Zarządu Województwa nr [...] z dnia 16 lutego 2017 r.; dalej jako "Regulamin") oraz Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020 z dnia 8 września 2016 roku (załącznik nr 2 do uchwały nr [...] Zarządu Województwa z dnia 8 września 2016 r.; dalej jako "SzOOP") w zakresie określenia kryteriów wyboru projektów (zastosowaniu słów, które są nieostre i dają zbyt dużą przestrzeń na subiektywną interpretację organu), co doprowadziło organ do przekroczenia granic swobodnej oceny projektu;
3. art. 37 ust. 1 i 2 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt ustawy wdrożeniowej, polegające na przekroczeniu przez organ zasady swobodnej oceny projektu poprzez nadinterpretację (wadliwie rozumienie) kryterium Regulaminu zawartego na str. 24 SzOOP (poddziałanie 2.2.1. Inwestycje profilowane-wsparcie dotacyjne), czego skutkiem było nieprawidłowe przyjęcie przez organ, że:
-"proces nie ulegnie zmianie w porównaniu z tym sprzed realizacji wniosku", podczas gdy zapis SzOOP zawiera katalog otwarty działań, przedsięwzięć inwestycyjnych, (użyto zwrotu "w tym" oraz zastosowano katalog otwarty przy wyliczeniu celów tych przedsięwzięć: "istotne poszerzenie rynków zbytu, poszerzenie palety oferowanych produktów lub usług bądź znaczącą poprawę ich jakości", (co oznacza według zasad logiki prawniczej, że mogą być osiągnięte wszystkie cele, dwa z nich albo tylko jeden), a bezsprzecznie zostało wykazane, że nastąpi znacząca poprawa świadczenia usług najmu (poprzez redukcję energochłonności) a także poszerzenie rynków zbytu (możliwość skierowania oferty do podmiotów chcących najmować lokale o udokumentowanym niskim wpływie na środowisko),
-"zaplanowana modernizacja nie stanowi ekoinnowacji ani nie wprowadza wykorzystania nowych źródeł energii", podczas gdy spełnienie tego kryterium (tzn. ekoinnowacyjności albo wykorzystania nowych źródeł energii) w ogóle nie jest konieczne wskutek zawarcia w SzOOP zwrotu "m.in." oraz co oznacza katalog otwarty możliwych działań, czyli wsparciu będą podlegały także inne projekty, nienoszące cech ekoinnowacyjności oraz niestosujące nowych źródeł energii,
-"ostatecznym odbiorcą korzyści wynikających z projektu staje się najemca, a nie wnioskodawca", co jest całkowicie błędnym założeniem, gdyż to w interesie wnioskodawcy jest świadczyć jak najlepsze usługi, nastawione na zwiększenie efektywności energetycznej, skierowane do szerszej palety odbiorców niż dotychczas oraz odbieranie korzyści z przeprowadzonych działań inwestycyjnych (w tym przedmiotowego projektu),
-wniosek należy opatrzyć oceną negatywną pomimo uznania w informacji o nieuwzględnieniu protestu, że zmianie ulega jakość usługi (poprzez sformułowanie użyte na str. 2: (...) "nie będzie nosiła też znamion ekoefektywności - (zmiana parametrów tejże usługi nie wpływa na proces jej świadczenia, wynajmujemy lokale o innym standardzie, zatem zmianie ulega jakość usługi)", zatem jeden z elementów, które wpływać winny na pozytywną ocenę projektu (gdyż takie przedsięwzięcia inwestycyjne mają być finansowane),
4.art. 125 ust. 3 lit. a w zw. z art. 8 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. (zwane dalej "Rozporządzeniem ogólnym"), poprzez zastosowanie kryteriów wybory projektu w sposób nieprzejrzysty oraz nieuwzględniający ogólnych zasad ustanowionych w art. 8, tj. zasady wspierania ochrony i poprawy jakości środowiska naturalnego, którą to zasadę (pomimo braku obowiązku - co wynika z Regulaminu oraz SzOOP) skarżący bezsprzecznie spełnił, bowiem wykazał, że założeniem projektu jest ograniczenie zużycia energii cieplnej o 79,34%, energii elektrycznej o 50,65%, oraz redukcja zużycia wody o 64,39% w procesie świadczenia usług najmu.
W uzasadnieniu skarżący nie podzielił stanowiska organu, jakoby projekt w zakresie rzeczowym nie odpowiadał celom, jak i właściwemu ukierunkowaniu przedsięwzięcia związanego z wybranym typem projektu "inwestycje w przedsiębiorstwach służące redukcji wodo-, surowco-, materiało-, transporto- i energochłonności procesów produkcyjnych, tj. m.in. oszczędności surowców i energii oraz ograniczaniu emisji szkodliwych substancji do środowiska". Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu w zakresie twierdzenia, że przewidziana w projekcie modernizacja nie stanowi ekoinnowacji (pomimo tego, że nie jest to element obligatoryjny zaakceptowania wniosku) i że dzięki realizacji projektu wnioskodawca zwiększy wyłącznie wartość środka trwałego nie uzyskując ekoefektywności w zakresie procesu świadczonych usług oraz że wnioskodawca nie wprowadza żadnych zmian w procesie świadczenia usługi (kryterium również nie obligatoryjne w SzOOP).
Skarżący nie podzielił stanowiska organu w zakresie twierdzenia, iż umowa między nim a najemcą jest nieuzasadniona biznesowo. Twierdzenie to jest niczym nie podpartą dowolną, subiektywną interpretacją organu. Skarżący przedstawił organowi historyczne faktury związane z łączącą strony umową, pokazujące wprost biznesowe uzasadnienie umowy - wysokie przychody odnotowywane przez wnioskodawcę.
Instytucja zarządzająca sporządza procedury wyboru i kryteria, które są m.in. przejrzyste oraz uwzględniają zasady wyrażone w art. 8 rozporządzenia ogólnego, czyli mają na celu wspieranie w celu zachowania, ochrony i poprawy jakości środowiska naturalnego. Zdaniem skarżącego, organ rozpatrujący protest pomija, że jego zamierzone działania zmierzają do znacznej poprawy jakości środowiska naturalnego poprzez ograniczenie energochłonności świadczonych usług najmu.
Sformułowania Regulaminu i SzOOP są nieprecyzyjne oraz niejasne, co z kolei doprowadziło organ do naruszenia zasady swobodnej oceny projektu poprzez dokonanie całkowicie dowolnej interpretacji wniosku, Regulaminu Konkursu oraz Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych i Kryteriów Wyboru Projektów przez członków Komisji Oceny Projektów.
Skarżący wskazał, że art. 57 ustawy wdrożeniowej nakazuje instytucji rozpatrującej protest weryfikację prawidłowości oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów określonych w regulaminie. Organ winien zatem dokonać ponownej merytorycznej analizy wniosku, a nie jedynie powielić stanowisko i argumenty już wcześniej wyrażone. Tymczasem w niniejszej sprawie merytoryczna odpowiedź na zarzuty wskazane w proteście zajęła organowi pół strony, organ nie powołał się na żadne przepisy prawa, powtórzył jedynie, że nie nastąpi zmiana procesu świadczenia usługi, projekt działania stanowi typową modernizację obiektu. W ocenie skarżącego, takie rozpatrzenie protestu nie stanowi ponownego merytorycznego rozpatrzenia wniosku, do którego przecież organ jest zobowiązany. Organ rozpatrujący protest nie przeprowadził postępowania dowodowego (np. dowodu z opinii biegłego) na okoliczność ustalenia, czy w wyniku przedstawionej we wniosku inwestycji redukcji ulegnie energochłonności świadczonych usług najmu, co jest celem i miarodajnym kryterium działania. Organ rozpatrujący protest wadliwie ocenił stan faktyczny.
W zakresie rzeczowym projektu (A.2) skarżący zwrócił uwagę, że wskazane kryterium w SzOOP jest nieprzejrzyste i niejasne i powoduje wątpliwości interpretacyjne, co jest niedopuszczalne w świetle art. 37 ust. 1 i 2 oraz art. 42 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej (a także przepisów ww. rozporządzenia (UE) nr 1303/2013). W wyniku niejasnego znaczenia tego kryterium organ dowolnie je zinterpretował na niekorzyść wnioskodawcy. Jedną z kategorii inwestycji i rozwiązań organizacyjnych, które będą wspierane będą te, które służą redukcji energochłonności procesów produkcyinych, która to redukcja może być np. poprzez zastosowanie ekoinnowacji, nowych źródeł energii, ale także innych sposobów. Organ rozpatrujący sprawę zawęził rozumienie tego kryterium, pomijając szeroki katalog możliwych rozwiązań, naruszając tym samym przepisy. Podobnego zawężenia dopuścił się organ w "Informacji o nieuwzględnieniu protestu", gdzie ponownie dowolnie interpretując zapisy SzOOP sugeruje, że ekoinnowacja jest kryterium obligatoryjnym (w zdaniu: "zaplanowana modernizacja nie stanowi ekoinnowacji ani nie wprowadza wykorzystania nowych źródeł energii").
Według skarżącego, najistotniejszy jest cel - redukcja wodo-, surowco-, materiało- transporto-i energochłonności, która w przedmiotowym wniosku została bezsprzecznie osiągnięta. Dodatkowo redukcja ta została szczegółowo udokumentowana i obliczona przez niezależnego specjalistę z zakresu audytów energetycznych. Zgodnie z polityką Unii Europejskiej, jednym z celów przez nią stawianych jest dbałość o środowisko naturalne, z uwzględnieniem zasady "zanieczyszczający płaci" (art. 8 ww. rozporządzenia). W związku z tym każda redukcja energochłonności spełnia kryterium regulaminu i SzOOP.
Kolejnym niedookreślonym zwrotem znajdującym się w SzOOP jest pojęcie ekoinnowacji. Skarżący podkreślił, że zapisy Regulaminu i SzOOP nie wskazują, że ekonnowacyjność musi zostać osiągnięta, a więc nie jest to kryterium niezbędne do akceptacji wniosku i przyznania dofinansowania. Wbrew stanowisku organu, zakres wniosku złożony przez niego jest ekoinnowacyjny. W ocenie skarżącego ekoinnowacja to innowacja, która poprawia efektywność wykorzystania zasobów naturalnych w gospodarce, zmniejsza negatywny wpływ działalności człowieka na środowisko lub wzmacnia odporność gospodarki na presje środowiskowe. Powyższa definicja wskazuje, że oprócz ograniczenia szkodliwego wpływu procesów gospodarczych na środowisko, istotne jest również produktywne wykorzystanie zasobów naturalnych, a więc oprócz wymiaru ekologicznego znaczenie ma również wymiar ekonomiczny (redukcja kosztów).
Ograniczenie zużycia energii cieplnej o 79,34%, energii elektrycznej o 50,65% oraz redukcja zużycia wody o 64,39% w procesie świadczenia usług najmu jest ekoinnowacyjne, szczególnie w przypadku już istniejącego budynku. Skarżący podniósł, że na rynku zdarzają się nowe ekologiczne, energooszczędne budynki, lecz tak kompleksowa i wielowątkowa modernizacja budynku już istniejącego, uzyskująca tak znaczące oszczędności w zużyciu energii, jest czymś unikatowym.
Przedmiotowa modernizacja nie jest, jak sugeruje organ, typową modernizacją budynku. Nie jest to zwykłe "obicie budynku styropianem", lecz wynikające z fachowej analizy technicznej (audyt energetyczny) kompleksowe działanie obejmujące instalacje grzewcze, oświetleniowe, przegrody nieprzezierne (ściany, stropodachy) oraz przezierne (okna, świetliki). Przeciwnie, przewidziane w projekcie działania wynikają wprost z przeprowadzonej analizy (audytu energetycznego), wskazującej rozkład energochłonności dla danej branży (usługi najmu) oraz wskazującej jak dla takiego rodzaju usług energochłonność można redukować. Każda branża, proces produkcyjny, usługa ma swoją specyfikę, to z tej specyfiki wynika rozkład energochłonności oraz potencjał jej redukcji.
W razie powzięcia przez Sąd jakichkolwiek wątpliwości co do znacznej redukcji wodo i energochłonności w procesie świadczenia usług najmu skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z dziedziny efektywności energetycznej na okoliczność ustalenia, czy w wyniku przedstawionej we wniosku inwestycji redukcji ulegnie wodo i energochłonność świadczonych usług najmu.
Wbrew stanowisku organu, zakres wniosku obejmuje zmianę sposobu świadczenia usług. Istotą projektu jest bowiem zmiana sposobu świadczenia usług. Skarżący wskazał, że zamiast świadczyć zwykłe usługi najmu, gdzie podstawowy przychód stanowi czynsz najmu, a wysokie koszty mediów stanowią znaczne obciążenie dla rentowności biznesu, będzie świadczył energoefektywne usługi najmu, gdzie znaczące oszczędności w zużyciu energii będą stanowiły istotny element nowego modelu biznesowego - będą stanowiły wartość dodaną dla niego w wyniku realizacji projektu. Dodatkowo wzrośnie konkurencyjność świadczonych usług, zwiększy się ich jakość.
Skarżący zaznaczył również, że projekt wprost wpisuje się we wskazane w pkt 5 opisu Działania 2.2., Poddziałania 2.2.1. zamieszczonego w SzOOP typy i zakres projektu, a wszelkie poruszane w pismach organu zarzuty są nadinterpretacją organu.
Wadliwie jest twierdzenie organu, że ostatecznym odbiorcą korzyści wynikających z projektu będzie najemca, a nie bezpośrednio wnioskodawca. W ocenie skarżącego, świadczy to o braku wszechstronnego rozpatrzenia sprawy i zastosowaniu dowolnej oceny wniosku, bowiem organ dokonał całkowicie błędnej interpretacji umowy łączącej go z "C" sp. z o.o. sp. k. Organ naruszył przepisy ustawy wdrożeniowej i rozporządzenia ogólnego, które nakazują stosować odpowiednie procedury wyboru i kryteria, które m.in. są niedyskryminacyjne i przejrzyste (art. 125 ust. 3 lit. a pkt ii rozporządzenia ogólnego). Tymczasem w niniejszej sprawie organ negatywnie ocenił wniosek także z uwagi na model biznesowy prowadzonej przez niego działalności.
Skarżący wyjaśnił, że "C" jest najemcą-operatorem-administratorem nieruchomości wskazanych w umowie, do jej zadań należy m.in. dalszy podnajem lokali w nieruchomości, obsługa najemców, zarządzanie budynkiem, podpisywanie umów z gestorami mediów. Skarżący wskazał, że relacje między firmami są klarowne. Większość zysków trafia do wnioskodawcy, a najemca-operator-administrator za swoją pracę uzyskuje 20% udział w zysku. Taki zapis ma na celu wymuszenie należytej staranności u operatora, uzależniając jego wynagrodzenie od dochodów wygenerowanych przez nieruchomość. Zatem całkowicie niesłuszne jest stwierdzenie organu, iż odbiorcą korzyści wynikających z projektu staje się najemca, a nie wnioskodawca.
Absurdalne jest dyskwalifikowanie projektu na tej podstawie, że nie można przewidzieć jakie przychody będzie osiągał skarżący, gdyż nie ma on wpływu na zawierane przez najemcę umowy oraz generowane przez niego koszty. W celu rozwiania wszelkich wątpliwości co do podmiotu, któremu przypadałyby oszczędności (zwiększony dochód) wynikające z mniejszych opłat za media, w dniu 10 października 2017 r. został podpisany został aneks do umowy z "C", który określa, że w przypadku realizacji inwestycji całość wygenerowanych przez nią oszczędności będzie przekazywana skarżącemu.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
W piśmie procesowym z dnia 21 marca 2018 r. skarżący podtrzymał stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej, a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki przewidziane w tych przepisach (art. 3 § 1 w zw. z § 3 p.p.s.a.). Taką szczególną ustawą jest ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1460 – dalej jako: "ustawa wdrożeniowa"), która w art. 61 ust. 1 stanowi, że w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a.
W takim wypadku - zgodnie z art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej - w wyniku rozpoznania skargi sąd może: 1/ uwzględnić skargę, stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1; 2/ oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; 3/ umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.
Natomiast w przypadku, gdy na jakimkolwiek etapie postępowania w zakresie procedury odwoławczej zostanie wyczerpana kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach działania, a w przypadku gdy w działaniu występują poddziałania - w ramach poddziałania, sąd - stosownie do art. 66 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej - uwzględniając skargę, stwierdza tylko, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, i nie przekazuje sprawy do ponownego rozpatrzenia. Jednocześnie zaznaczyć należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 64 ustawy wdrożeniowej, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w ocenie Sądu dokonana przez instytucję zarządzającą - Zarząd Województwa ocena wniosku skarżącego o dofinansowanie projektu nie została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik oceny .
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie przez Sąd była ocena zgodności z prawem działalności Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa na lata 2014-2020; Oś priorytetowa – Przedsiębiorstwa; Działanie i Poddziałanie – Inwestycje profilowane-wsparcie dotacyjne, co do przeprowadzonej oceny złożonego przez stronę skarżącą wniosku o dofinansowanie projektu pod tytułem: "Redukcja energochłonności procesów produkcyjnych- świadczonych usług poprzez kompleksową modernizację energetyczną- remont, docieplenie budynków o wysokości do 25 m - i kompleksową modernizację- remont - urządzeń i instalacji wodno-kanalizacyjnych budynku biurowego przy (...) w G.".
Przystępując do kontroli oceny wniosku w niniejszej sprawie należy wskazać, że procedura odwoławcza została wyczerpana. Skarżący po otrzymaniu informacji o negatywnej ocenie wykonalności wniosku o dofinansowanie swojego projektu wniósł protest w terminie przewidzianym ustawą, który został rozpatrzony pismem Instytucji Pośredniczącej – "B" SA w G., tj. informacją o nieuwzględnieniu protestu z dnia 8 listopada 2017 r.
Badając legalność oceny wniosku w niniejszej sprawie należy wskazać, że na podstawie art. 9 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, instytucja zarządzająca (w skrócie "IZ"), którą w przypadku regionalnego programu operacyjnego jest zarząd województwa, została zobowiązana do przygotowania propozycji kryteriów wyboru projektów i wyboru projektów do dofinansowania. Stosownie do treści art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej projekt podlega ocenie w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a/ rozporządzenia ogólnego. Wybór projektów w trybie konkursowym następuje na podstawie regulaminu określonego przez właściwą instytucję. Regulamin określa zasady przeprowadzenia konkursu, zawierając w swej treści pozycje wymienione szczegółowo w pkt 1-12 ust. 2 art. 41 ustawy wdrożeniowej, w tym: "kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia" (pkt 7).
Stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy wdrożeniowej IZ powierzyła współorganizację przedmiotowego konkursu "B" SA w Gdańsku (dalej także "B S.A."), jako Instytucji Pośredniczącej (w skrócie "IP"), która w myśl z art. 41 ustawy wdrożeniowej przeprowadzała konkurs na podstawie Regulaminu Konkursu nr [...] dla działania 2.2. Inwestycje profilowane, Poddziałania 2.2.1. Inwestycje Profilowane – Wsparcie dotacyjne w ramach Osi Priorytetowej 2. Przedsiębiorstwa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020, stanowiącego załącznik do uchwały Zarządu Województwa nr [...] z dnia 16 lutego 2017 r.
Należy na wstępie wyjaśnić, że ocena projektów w ramach konkursu składa się z 3 etapów: 1) oceny formalnej, 2) oceny wykonalności, 3) oceny strategicznej I stopnia i rozstrzygnięcia konkursu. Po każdym etapie oceny "B" S.A. umieszcza na stronach :[....] - listę projektów po ocenie zakwalifikowanych do następnego etapu. W przypadku, gdy dany etap jest ostatnim etapem oceny, "B" S.A. publikuje listę projektów po ocenie z wyróżnieniem projektów, które otrzymały dofinansowanie na ww. stronach internetowych oraz (...).Oceny spełnienia kryteriów wyboru projektów przez projekty uczestniczące w konkursie dokonuje Komisja Oceny Projektów w podkomisjach odpowiadających etapom oceny określonym w regulaminie konkursu. Na wszystkich etapach oceny członkowie Komisji, w przypadku stwierdzenia nowych okoliczności mogących mieć wpływ na wynik jednego z poprzedzających etapów oceny, mają prawo cofnąć wniosek do właściwego etapu oceny celem ponownej weryfikacji. Rozpoczęcie oceny wniosków na pierwszym etapie poprzedzone jest weryfikacją wymogów formalnych, w trakcie której sprawdzeniu podlega: kompletność wypełnienia formularza wniosku, kompletność załączników, kompletność podpisów i pieczęci, zgodność sumy kontrolnej.
Zgodnie z art. 43 ustawy wdrożeniowej weryfikacja wymogów formalnych nie stanowi etapu oceny wniosków, w związku z czym nie podlega procedurze odwoławczej. Ocena formalna ma na celu weryfikację spełniania przez projekt podstawowych warunków formalnych uprawniających do udziału w konkursie. Ocena formalna jest oceną zerojedynkową (z przypisanymi wartościami logicznymi Tak/Nie). Niespełnienie któregokolwiek z kryteriów skutkuje uzyskaniem przez wniosek negatywnej oceny formalnej. W przypadku spełnienia wszystkich kryteriów formalnych wniosek uzyskuje pozytywną ocenę formalną i zostaje zakwalifikowany do oceny wykonalności. Po zakończeniu oceny formalnej wszystkich wniosków w ramach naboru "B" S.A. niezwłocznie przekazuje wnioskodawcy pisemną informację o wyniku oceny wniosku (spełnieniu lub niespełnieniu kryteriów oceny) wraz z uzasadnieniem.
W przypadku uzyskania przez wniosek oceny negatywnej, informacja o wyniku oceny zawiera pouczenie o możliwości wniesienia protestu zgodnie z art. 46 ust. 5 ustawy wdrożeniowej. Ocena wykonalności jest częścią oceny merytorycznej i polega na weryfikacji zasadności i wewnętrznej logiki projektu, m.in. jego zakresu rzeczowego, kwestii technicznych i środowiskowych, finansowych, ekonomicznych oraz instytucjonalnych. Ocena wykonalności jest oceną zerojedynkową (z przypisanymi wartościami logicznymi Tak/Nie). Niespełnienie któregokolwiek z kryteriów skutkuje uzyskaniem przez projekt negatywnej oceny wykonalności. W przypadku spełnienia wszystkich kryteriów wykonalności wniosek uzyskuje pozytywną ocenę wykonalności i zostaje zakwalifikowany do oceny strategicznej I stopnia. Po zakończeniu oceny wykonalności wszystkich projektów, "B" S.A. niezwłocznie przekazuje wnioskodawcy pisemną informację o wyniku oceny wraz z uzasadnieniem. W przypadku uzyskania negatywnej oceny informacja o wyniku oceny zawiera pouczenie o możliwości wniesienia protestu zgodnie z art. 46 ust. 5 ustawy wdrożeniowej.
Istotę sporu w przedmiotowej sprawie stanowiło ustalenie, czy złożony przez skarżącego wniosek o dofinansowanie realizacji projektu pt. "Redukcja energochłonności procesów produkcyjnych- świadczonych usług poprzez kompleksową modernizację energetyczną- remont, docieplenie budynków o wysokości do 25 m - i kompleksową modernizację- remont - urządzeń i instalacji wodno-kanalizacyjnych budynku biurowego przy (...) w G.", w ramach konkursu nr [...] dla działania 2.2. Inwestycje profilowane, Poddziałania 2.2.1. Inwestycje Profilowane – Wsparcie dotacyjne w ramach Osi Priorytetowej 2. Przedsiębiorstwa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020, został prawidłowo oceniony w ramach oceny wykonalności, w zakresie niespełnienia - zawartego w Informacji o negatywnej ocenie wykonalności wniosku o dofinansowanie projektu i nie zakwalifikowaniu do oceny strategicznej I stopnia - przez wnioskodawcę przede wszystkim kryterium A.2 "Zakres rzeczowy projektu", a także kryterium B.2 "Założenia do analiz"; B.3 "Analiza finansowa projektu" oraz B.5 Trwałość instytucjonalno-finansowa.
W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko IZ polegające na przyjęciu, że złożony przez skarżącą wniosek o dofinansowanie projektu nie odpowiada – w zakresie rzeczowym - celom przedsięwzięcia oraz właściwemu ukierunkowaniu przedsięwzięcia związanego z wybranym typem projektu ("Inwestycje w przedsiębiorstwach służące redukcji wodo-, surowco-, materiało-, transporto- i energochłonności procesów produkcyjnych, tj. m.in. oszczędności surowców i energii oraz ograniczaniu emisji szkodliwych substancji do środowiska"), wskazanym w regulaminie konkursu nr [...] oraz Szczegółowym Opisie Osi Priorytetowych RPO WP 2014-2020, w związku z czym został prawidłowo uznany za niewykonalny i nie mógł być skierowany do kolejnego etapu oceny.
Organ wyjaśnił, że na gruncie przepisów ustawy wdrożeniowej środki odwoławcze na etapie oceny wykonalności, dotyczyć mogą kwestii proceduralnych, przy czym za takie należy uznać niedotrzymanie zasad przeprowadzania oceny i jej dokonanie niezgodnie z: kryteriami wyboru projektów (ujętymi w załączniku nr 8.3. do Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa na lata 2014-2020 dotyczących danego Działania lub Poddziałania), regulaminem danego konkursu czy regulaminem pracy Komisji Oceny Projektów (dalej: KOP) oceniającej projekty dotacyjne realizowane w trybie konkursowym w ramach danego Działania lub Poddziałania - w sytuacji, gdy miało to bezpośredni wpływ na wynik oceny.
Ograniczenie protestu do negatywnej oceny projektu do kwestii proceduralnych (na każdym z etapów jego oceny, w tym na etapie oceny wykonalności), wynika z art. 54 ust. 2 pkt 5 ustawy wdrożeniowej, a zarzutem proceduralnym nie może być polemika z dokonaną przez członków KOP oceną, jeżeli nie odnosi się do takich kwestii, jak np. złamanie zasad przeprowadzania oceny czy dokonanie jej niezgodnie z wymienionymi powyżej dokumentami, gdyż z w takim wypadku zawsze mają charakter subiektywny.
W ocenie Sądu w trakcie oceny przedmiotowego kryterium nie doszło do uchybień o charakterze proceduralnym. Wskazać należy, że oceny wykonalności przedmiotowego wniosku o dofinansowanie projektu dokonywało - zgodnie z obowiązującymi zasadami - odrębnie dwóch członków KOP, a zasada ta ma na celu ograniczenie efektów subiektywnej oceny projektu przez poszczególnych członków KOP (w sytuacji dużej rozbieżności do oceny powoływany jest dodatkowy członek KOP, jednakże – jak wyjaśnił organ – w niniejszej sprawie dokonanie oceny przez członków KOP nie wymagało jednak zastosowania tego trybu).
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy podkreślić, iż w ocenie przedmiotowego projektu brano pod uwagę zakres rzeczowy projektu w kontekście typu projektu wskazanego przez skarżącego - IP jest bowiem w tym względzie związana treścią konkretnego wniosku o dofinansowanie projektu.
W świetle art. 50 ustawy wdrożeniowej, postępowanie ("wyjaśniające") prowadzone w sprawie oceny wniosku ogranicza się do oceny projektu pod względem spełniania kryteriów wyboru projektów, co wynika z art. 37 ust. 2 w zw. z art. 44 ust. 1 przywołanej ustawy, a także z art. 53 ust. 1 i art. 57 tejże ustawy. Wobec tego, że z przywołanej regulacji wprost i jednoznacznie wynika, że przedmiotem postępowania regulowanego ustawą wdrożeniową jest ocena projektu, to za uzasadnione uznać należy twierdzenie, że właściwa instytucja jest związana konkretnym wnioskiem o dofinansowanie konkretnego projektu, co oznacza związanie treścią wniosku o dofinansowanie oraz załączoną do niego przez wnioskodawcę i wymaganą w danym postępowaniu konkursowym dokumentacją. W konsekwencji nie jest zobowiązana do dokonywania ustaleń, czy też poszukiwania innych, niż wskazane przez wnioskodawcę argumentów, twierdzeń, czy też danych, z punktu widzenia których projekt mógłby być oceniony jako spełniający kryteria wyboru do dofinansowania, gdyż byłoby to nie do pogodzenia ze specyfiką przedmiotowego postępowania, które jest postępowaniem konkursowym.
Wiodące znaczenie mają w nim zasady szybkości i efektywności instrumentów dystrybucji środków pomocowych adresowanych do podmiotów ubiegających się o dofinansowanie projektowanych przedsięwzięć. Skoro więc warunkiem koniecznym przyznania dofinansowania jest spełnianie przez projekt określonych regulaminem konkursu i wynikających z przepisów prawa kryteriów wyboru projektów, to w świetle przedstawionych argumentów za uzasadnione uznać należy twierdzenie, że to podmiot wnioskujący o przyznanie wsparcia - a nie instytucja odpowiedzialna za zarządzanie i realizację programu wsparcia - jest zobowiązany wykazać, że zgłaszany przezeń projekt kryteria te spełnia. Zadaniem wymienionej instytucji jest bowiem ocena spełniania przez projekt tych kryteriów w oparciu o dane przedstawione przez samego wnioskodawcę, a w związku z powyższym należy zauważyć, że KOP na etapie oceny wykonalności nie dysponowała dołączoną przez skarżącego dopiero do protestu umową najmu.
Niezależnie od powyższego, odnosząc się do treści podniesionych w skardze zarzutów, co do transparentności, jasności i przejrzystości obowiązujących w postępowaniu konkursowym kryteriów wyboru, należy zaznaczyć, że kryteria wykonalności wyboru projektów są zatwierdzane przez Komitet Monitorujący RPO WP (dalej: KM RPO WP), który jest organem niezależnym zarówno od Instytucji Zarządzającej RPO WP, jak i IP, a w jego skład wchodzą przedstawiciele Komisji Europejskiej, administracji rządowej, samorządowej oraz tzw. partnerzy społeczni i gospodarczy (m.in. szkoły wyższe, przedstawiciele związków zawodowych, organizacje pozarządowe), wśród których jednymi z najliczniejszych reprezentantów są organizacje zrzeszające przedsiębiorców. Ponadto kryteria zostały sformułowane zgodnie z zapisami Wytycznych Ministra Infrastruktury i Rozwoju w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020 z dnia 6 marca 2017 r., a – jak wskazał organ (Zarząd Województwa) - konkursy organizowane w ramach RPO WP oraz ich przebieg są w pełni zgodne z zapisami ustawy wdrożeniowej oraz procedurami przewidzianymi w ramach zatwierdzonego przez Komisję Europejską systemu zarządzania i kontroli określonego w Opisie Funkcji i Procedur Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020, przyjętym uchwałą nr [...] Zarządu Województwa z dnia 21 maja 2015 r., a system ten podlegał audytowi ze strony Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, który wydał w tym zakresie opinię pozytywną. Ponadto przestrzeganie obowiązujących przepisów i zasad przez IZ RPO WP oraz IP jest każdego roku przedmiotem audytów wewnętrznych, kontroli systemowych oraz audytów i kontroli zewnętrznych - ze strony m.in. Krajowej Administracji Skarbowej, Najwyższej Izby Kontroli, Urzędu Wojewódzkiego czy Europejskiego Trybunału Obrachunkowego. Za każdym razem wyniki kontroli potwierdzają poprawność samego systemu wdrażania, jak i przeprowadzonych na jego podstawie procedur wyboru projektów. Ponadto także IZ RPO WP dokonuje wewnętrznych kontroli systemu wdrażania funduszy strukturalnych, w tym funkcjonowania w tym zakresie IP.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej wskazać należy, że IP w swoim rozstrzygnięciu odniosło się do zarzutów protestu, w sposób prawidłowy uznając, że projekt skarżącego nie może zostać skierowany do kolejnego etapu oceny. Organ w żaden sposób nie naruszył przepisów ustawy zobowiązujących do przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnienia wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.
Zaznaczenia wymaga, że Oś Priorytetowa 2 RPO WP 2014-2020 odpowiada na wyzwania dotyczące dostarczenia kapitału dla rozwoju przedsiębiorstw, głównie MŚP, wzmocnienia proeksportowo ukierunkowanych firm i klastrów gospodarczych, poprawy jakości oferty inwestycyjnej i systemu zachęt do inwestowania w regionie poprzez inwestycje ukierunkowane, w szczególności na wsparcie inwestycji sprofilowanych na inteligentne specjalizacje regionu i ekoefektywność, wzmocnienie aktywności eksportowej, otoczenie biznesu oraz wsparcie inwestycji zewnętrznych. Oczekiwanym efektem wsparcia dla Województwa jest: wzrost liczby przedsiębiorstw inwestujących w rozwiązania innowacyjne; zwiększenie międzynarodowej aktywności (...) przedsiębiorstw; poprawa efektywności i jakości działania Instytucji Otoczenia Biznesu; wzrost inwestycji (w tym zagranicznych) w obszarach aktywności gospodarczej o największym potencjale rozwoju. Natomiast wsparcie w ramach Działania 2.2., Poddziałania 2.2.1. RPO WP 2014-2020 Inwestycje profilowane - wsparcie dotacyjne, powinno posłużyć MŚP (zwłaszcza tym dysponującym potencjałem do ekspansji) w przełamywaniu barier rozwojowych i skutkować ich modernizacją w wybranych aspektach, takich jak poprawa ekoefektywności, powiązania międzynarodowe, w tym ekspansja na rynki zewnętrzne, ukierunkowanie na innowacje oraz obszary inteligentnych specjalizacji, pełniejsze wykorzystanie możliwości technologii cyfrowych, a także poprawa efektywności procesów produkcyjnych.
W ramach tego Poddziałania finansowane są przedsięwzięcia inwestycyjne, w tym zmiana procesu produkcyjnego lub sposobu świadczenia usług, zakup maszyn i sprzętu czy rozbudowa zaplecza - umożliwiające istotne poszerzenie rynków zbytu, poszerzenie palety oferowanych produktów lub usług bądź znaczącą poprawę ich jakości. Wspierane są m.in. inwestycje rozwiązania organizacyjne (w tym wdrażanie systemów zarządzania środowiskowego) służące redukcji wodo-, surowco-, materiało- transporto- i energochłonności procesów produkcyjnych, m.in. dzięki zastosowaniu ekoinnowacji i wykorzystaniu nowych źródeł energii.
Wspomniane wyżej efekty wsparcia, IZ RPO WP zaplanowała uzyskać dzięki inwestycjom w przedsiębiorstwach, służącym: a/ poszerzeniu rynków zbytu lub palety oferowanych produktów/usług albo znaczącej poprawie ich jakości - (wyłącznie) projekty wpisujące się w obszary inteligentnej specjalizacji; b/ poprawie efektywności, dzięki wykorzystaniu technologii informacyjno-komunikacyjnych; c/ redukcji wodo-, surowco-, materiało-, transporto- i energochłonności procesów produkcyjnych, tj. m.in. oszczędności surowców i energii oraz ograniczaniu emisji szkodliwych substancji do środowiska, które polegają na: 1/ budowie, rozbudowie infrastruktury (m.in. obiektów, maszyn, instalacji, urządzeń); 2/ unowocześnieniu składników majątku trwałego niezbędnego do prowadzenia i rozwoju działalności gospodarczej; 3/ realizacji zasadniczych zmian procesu produkcyjnego lub zmian w zakresie sposobu świadczenia usług (w tym usług świadczonych drogą elektroniczną); 4/ wprowadzaniu zmian organizacyjnych polegających na wdrożeniu systemów zarządzania przedsiębiorstwem, w tym systemów zarządzania środowiskowego, informatyzacji procesów produkcyjnych.
Składane projekty powinny bezwzględnie wpisywać się w którykolwiek typ projektu określony literami a), b) lub c). Przyporządkowanie projektu jest na tyle ważne, że we wniosku o dofinasowanie jest temu poświęcony osobny punkt, a także w biznesplanie należy przedstawić stosowne informacje w zależności od wybranego typu projektu. Ponadto przedstawione punkty od 1) do 4) są przykładami metod realizacji typów projektów, jednakże nie wszystkie z tych przykładów automatycznie i bezpośrednio realizują cel dla określonego typu projektu a), b) lub c). Ten element jest m.in. przedmiotem oceny merytorycznej.
Tym samym wybór typu projektu na tym etapie determinuje dalszy sposób jego oceny, w tym spełnienie dodatkowych wymogów. Wybrany przez skarżącego (wnioskodawcę) typ projektu dotyczący redukcji wodo-, surowco-, materiało-, transporto- i energochłonności procesów produkcyjnych - przy uwzględnieniu wybranych przez nią wskaźników produktu i rezultatu - jakkolwiek mógł być realizowany za pomocą metod nie polegających na zastosowaniu ekoinnowacji, to jednak musiał prowadzić do zasadniczej zmiany w zakresie sposobu świadczenia usługi tj. wprowadzenia usługi ekoinnowacyjnej.
Tymczasem opisane we wniosku o dofinansowanie przedsięwzięcie stanowi w istocie tylko typową modernizację budynku polegającą na jego termomodernizacji (ulepszenie dotyczy wyłącznie przedmiotu najmu) bez zmiany w procesie świadczenia usługi (usługa najmu budynku) przez skarżącego (wnioskodawcę). Dlatego też rację miała IP twierdząc w zaskarżonym rozstrzygnięciu, iż zakres rzeczowy projektu stoi w sprzeczności z ideą i oczekiwanymi efektami, co do wdrażanych funduszy w ramach przedmiotowego typu projektu.
Podkreślenia wymaga także to, iż pojęcie termomodernizacji zostało wprost zdefiniowane w SzOOP RPO WP 2014-2020 i nie zostało użyte w opisie typów projektów w ramach Działania 2.2., Poddziałania 2.2.1. Zgodnie z tą definicją przez termomodernizację należy rozumieć przedsięwzięcia termomodernizacyjne, których przedmiotem jest: a/ ulepszenie, w wyniku którego następuje zmniejszenie zapotrzebowania na energię dostarczaną na potrzeby ogrzewania i podgrzewania wody użytkowej oraz ogrzewania do budynków; b/ ulepszenie, w wyniku którego następuje zmniejszenie strat energii pierwotnej w lokalnych sieciach ciepłowniczych oraz zasilających je lokalnych źródłach ciepła, jeżeli budynki, do których dostarczana jest z tych sieci energia, spełniają wymagania w zakresie oszczędności energii, określone w przepisach prawa budowlanego, lub zostały podjęte działania mające na celu zmniejszenie zużycia energii dostarczanej do tych budynków; c/ wykonanie przyłącza technicznego do scentralizowanego źródła ciepła, w związku i z likwidacją lokalnego źródła ciepła, w wyniku czego następuje zmniejszenie kosztów pozyskania ciepła dostarczanego do budynków; d/ całkowita lub częściowa zamiana źródeł energii na źródła odnawialne lub zastosowanie wysokosprawnej kogeneracji.
Z tego powodu należy zatem przyjąć, że gdyby przedsięwzięcia termomodernizacyjne zostały dopuszczone do realizacji w ramach przedmiotowego Działania/Poddziałania, to w opisie typów projektów użyty zostałby termin termomodernizacja - tak jak to ma miejsce w przypadku opisu działania 10.1. czy 10.2. RPO WP 2014-2020.
Sąd nie podziela zarzutu naruszenia art. 57 ustawy wdrożeniowej, gdyż IP nie przekroczyła terminu rozpatrzenia protestu skarżącej.
W niniejszej spawie brak było także podstaw do uznania, że organ naruszył art. 125 ust. 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. oraz art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, gdyż – jak zostało to już wskazane - to na wnioskodawcy ubiegającym się o dofinansowanie w ramach danego konkursu spoczywa obowiązek rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku, a zatem to skarżący przystępując do konkursu winien znać te zasady, gdyż są one publikowane i dostępne dla wszystkich w jednakowy sposób. Każdy uczestnik konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i w dalszych swych działaniach w postępowaniu konkursowym, chcąc uzyskać pomoc musi się do tych zasad precyzyjnie stosować. Obowiązek starannego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, zgodnie z wymogami konkursu, ciąży zawsze na wnioskodawcy, a braki w złożonej dokumentacji czy jej niespójność, skutkujące zakwestionowaniem spełnienia przez wniosek różnych kryteriów dopuszczających, winny zostać ocenione negatywnie, a taki wniosek musi zostać odrzucony.
Zgodnie z Instrukcją wypełniania formularza wniosku o dofinansowanie projektu z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020 (dotyczy: Poddziałania 2.2.1. Inwestycje profilowane - wsparcie dotacyjne), która stanowi Załącznik nr 2 do Regulaminu Konkursu przyjętego uchwałą nr [...] Zarządu Województwa z dnia 16 lutego 2017 r., wnioskodawcy mogą otrzymać wsparcie na realizację konkretnych projektów, które mają przyczynić się do osiągnięcia powyżej wskazanych celów i efektów, które zostaną osiągnięte w wyniku realizacji projektu. Tymczasem przedstawiony i zaplanowany do realizacji przez stronę skarżącą, zakres rzeczowy projektu nie odpowiada celom oraz właściwemu ukierunkowaniu przedsięwzięcia związanego z wybranym typem projektu.
Mając powyższe na uwadze Sąd nie dopatrzył się, by przeprowadzenie przez IZ RPO WP oceny projektu zostało dokonane z naruszeniem prawa mającym istotny wpływ na wynik tej oceny, i w konsekwencji - na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej - oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło