III SA/Gd 1051/17
WyrokWSA w Gdańsku2018-04-12
Skład orzekający: Jacek Hyla, Paweł Mierzejewski, Jolanta Sudoł
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za nierejestrowanie aktywności kierowcy na tachografie może zostać utrzymana, gdy organ nie wyjaśnił jednoznacznie dnia naruszenia i nie uzupełnił materiału dowodowego dotyczącego przewozu częściowo wyłączonego spod stosowania rozporządzenia nr 561/2006?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego z powodu niewypełnienia przez organy wskazań sądu dotyczących jednoznacznego ustalenia dnia naruszenia oraz braku uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie przewozu drewna w dniu 24 stycznia 2016 r. Organy powinny były zebrać pełny materiał dowodowy, w tym dokumenty potwierdzające charakter przewozu oraz przeprowadzić ponowne przesłuchanie kierowcy, aby prawidłowo ustalić stan faktyczny i wydać decyzję zgodną z prawem.Stan faktyczny
Skarżący D. D. prowadzący firmę transportową został ukarany karą pieniężną 5.000 zł za nierejestrowanie aktywności kierowcy na tachografie podczas przewozu drogowego. Kontrola wykazała, że kierowca nie posiadał karty kierowcy w tachografie podczas przewozu odpadów rybnych i drewna w styczniu 2016 r. Spór dotyczył ustalenia, czy naruszenie miało miejsce 24 czy 29 stycznia 2016 r. oraz czy przewóz drewna odbywał się na terenie Polski, co miało wpływ na obowiązek rejestracji czasu pracy kierowcy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z zaleceniem uzupełnienia materiału dowodowego oraz prawidłowego ustalenia stanu faktycznego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.), Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Inspektora Transportu z dnia 9 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa uchyla zaskarżoną decyzję.
Decyzją z dnia 31 marca 2016 r. nr [...] wydaną przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nałożono na D. D. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] Firma Usługowo - Transportowa [...] z siedzibą w [...] (dalej jako: "strona", "skarżący") karę pieniężną w wysokości 5.000 zł.
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Powyższe ustalono podczas kontroli drogowej zestawu pojazdów składającego się z ciągnika siodłowego marki Scania o nr rej. [....] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...], przeprowadzonej w dniu 29 stycznia 2016 r. o godzinie 9:56, na drodze krajowej nr 3 (74 km), punkt kontrolny 16, miejscowość R. Zatrzymanym zestawem pojazdów kierował K.C. Powyższym pojazdem realizowany był na rzecz i w imieniu strony skarżącej międzynarodowy transport drogowy rzeczy (przejazd na załadunek z [...] do miejscowości W.). Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół kontroli nr [....] z dnia 29 stycznia 2016 r.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w momencie zatrzymania pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] kierowca nie posiadał włożonej w cyfrowym urządzeniu rejestrującym karty kierowcy. Według zapisów na karcie kierowcy i pamięci tachografu, karta kierowcy została wyciągnięta z urządzenia rejestrującego 6 minut przed zatrzymaniem. Kontrolowany oświadczył, że jedzie pod załadunek odpadów rybnych w związku z czym nie posiada karty w tachografie zgodnie z zaleceniem pracodawcy.
Po analizie zapisów z karty kierowcy i tachografu a także biorąc pod uwagę treść zeznań kierowcy przesłuchanego w charakterze świadka organ stwierdził, że w dniu 24 stycznia 2016 r. kierowca wyruszył w trasę z siedziby firmy w [...]. Pojazd, którym się poruszał posiadał załączoną naczepę z ładunkiem odpadów, w związku z czym kierowca wykonał przejazd ze S. do G.. W miejscowości G. kierowca podjął inną naczepę (typu plandeka załadowaną drewnem). Ładunek przeznaczony był do [...] gdzie został dostarczony w dniu w dniu 25 stycznia 2016 r. rano. Następnie kierowca wykonywał przewozy na terenie [...] . Ostatnio przewożonym był ładunek drewna pobrany w Hamburgu w dniu 27 stycznia 2016 r., który został dostarczony do miejscowości G. w dniu 28 stycznia 2016 r. Po rozładunku kierowca pozostawił naczepę – plandekę w miejscowości C. w dniu 28 stycznia 2016 r. Na potwierdzenie kontrolowany okazał dokumenty przewozowe. Kierowca zeznał ponadto, że w dniu poprzedzającym kontrolę w miejscowości C. podjął inną, pustą naczepę o nr rej. [...]. Kierowca dodał, że jedzie do firmy [...] gdzie w D. załaduje naczepę o nr rej. [...] odpadami rybnymi. Pomiędzy wyjazdem do [...] dnia 24 stycznia 2016 r. a wyjazdem w dniu 29 stycznia 2016 r. kierowca zawsze używał karty kierowcy rejestrując wszystkie aktywności.
Organ pierwszej instancji wskazał, że w oparciu o ustalony podczas kontroli stan faktyczny stwierdzono nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu wydanej decyzji dokonał nadto analizy dokumentów przewozowych CMR z okresu 30 grudnia 2015 r. – 29 stycznia 2016 r. oraz wskazał, że strona przedstawiła decyzję nr [...] Powiatowego Lekarza Weterynarii w [....] potwierdzającą, iż naczepa o nr rej. [...] została dopuszczona do przewozu ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego kat. 3. Organ wskazał jednocześnie, że wbrew wyjaśnieniom strony i przedłożonym dokumentom przewozowym przewozu drogowego w dniu 29 stycznia 2016 r. nie realizowano kontrolowaną naczepą o numerze rejestracyjnym [...] a naczepą o numerze rejestracyjnym [...].
Poza wyżej wskazanymi okolicznościami organ pierwszej instancji przedstawił regulacje rozporządzenia nr 561/2006 oraz nr 165/2014 jak i akty prawne odnoszące się do prawidłowego sporządzania dokumentów przewozowych CMR.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, iż w chwili kontroli kierowca wykonywał przewóz podlegający wyłączeniu spod stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006, zgodnie z art. 13 lit. n rozporządzenia, gdyż był w drodze na załadunek odpadów rybnych. Niniejsze rozporządzanie nie ma zaś zastosowania do przewozu drogowego pojazdami używanymi do przewozu odpadów lub tusz zwierzęcych nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi. Skarżący wskazał, że kierowca wykonywał przewóz drewna na terenie [...] jednakże w dniu 28 stycznia 2016 r. wykonał on odpoczynek dobowy i w dniu 29 stycznia 2016 r. podjął "nowe" zadanie przewozowe, którego celem było dostarczenie naczepy pod załadunek odpadów kat. 3. Przedsiębiorstwo skarżącego w 95 % zajmuje się przewozami odpadów. W ocenie skarżącego, wydając decyzję o nałożeniu kary administracyjnej na stronę, organ pierwszej naruszył art. 6, art. 7 oraz art. 8 k.p.a. Powyższe okoliczności zdaniem skarżącego winny skutkować uchyleniem przedmiotowej decyzji oraz umorzeniem postępowania administracyjnego przed organem pierwszej instancji.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 21 czerwca 2016 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez D. D. od wyżej opisanej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, utrzymał ją w mocy.
Organ odwoławczy podkreślił w uzasadnieniu wydanej decyzji, że szczegółowa analiza materiału dowodowego, w tym dokumentu przewozowego CMR za dzień kontroli wykazała, iż w tym dniu kierowca istotnie wykonywał przewóz wyłączony spod stosowania rozporządzenia nr 561/2006, zgodnie z art. 13 lit. n przedmiotowego rozporządzenia. Powyższe wynika wprost z zapisów na rzeczonym dokumencie, w rubrykach 6 - 12, gdzie jako ładunek wskazano odpady rybne, to jest odpad kat. 3. W rubryce 16 wskazano natomiast kontrolowany pojazd (ciągnik), inny był natomiast wskazany numer rejestracyjny naczepy, to jest [...], podczas gdy do kontrolowanego pojazdu podczepiono naczepę o nr rej. [...]. Powyższe nie może jednak stanowić o stwierdzeniu, iż nie można przypisać dokumentu przewozowego do kontrolowanego pojazdu, gdyż naczepa może w każdej chwili w toku wykonywania zadania przewozowego, a już po przyjęciu zlecenia, zostać wymieniona przez przedsiębiorcę, np. z przyczyn technicznych, i stanowi to normalną czynność w transporcie drogowym.
Organ odwoławczy wskazał dalej, że w przypadku naruszenia stwierdzonego w dniu 24 stycznia 2016 r., jak wynika z dokumentów przewozowych, przewóz dotyczył częściowo odpadów, a częściowo ładunku nie objętego wyłączeniem spod stosowania rozporządzenia nr 561/2006. W ocenie organu, wszelkie wyłączenia należy interpretować ściśle, a zatem w przypadku, gdy tylko część ładunku jest ładunkiem kwalifikującym przejazd jako wyłączony spod stosowania rozporządzenia nr 561/2006, natomiast część stanowi zwykły ładunek, kierowca jest obowiązany do rejestrowania swoich aktywności na karcie kierowcy. Odmienna interpretacja przepisów mogłaby bowiem prowadzić do rażących nadużyć, polegających na pozornym wykonywaniu przewozów wyłączonych spod stosowania rozporządzenia nr 561/2006, podczas gdy większą część ładunku stanowiłby towar, który nie kwalifikuje się do powyższego wyłączenia. W niniejszym przypadku zasadnie stwierdzono zatem, iż doszło do naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, co oznacza, iż zasadnym było również ukaranie strony karą w wysokości 5.000 zł.
Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 24 listopada 2016 r. (sygn. akt III SA/Gd 757/16) uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 31 marca 2016 r.
W uzasadnieniu wydanego wyroku Sąd za wadliwą uznał decyzję organu pierwszej instancji, z której nie wynika w sposób jednoznaczny, które naruszenie (z jakiego dnia) stanowiło podstawę do nałożenia kary, czy nałożona na skarżącego kara odnosi się do naruszenia stwierdzonego w dniu kontroli drogowej, to jest w dniu 29 stycznia 2016 r. czy też naruszenia z dnia 24 stycznia 2016 r. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji przedstawiając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i opisując wykonywanie przewozów przez kierowcę w okresie 24 - 29 stycznia 2016 r. nie wskazał bowiem w sposób jednoznaczny dnia, który został przyjęty jako dzień stwierdzenia naruszenia determinującego nałożenie wskazanej powyżej kary.
Z kolei w decyzji organu odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji wskazano, że kara została nałożona zasadnie jednakże wyłącznie za naruszenie z dnia 24 stycznia 2016 r. Organ odwoławczy przyznał przy tym, że dowody przedstawione przez przedsiębiorcę są wystarczające do stwierdzenia, iż do naruszeń nie doszło w dniu 29 stycznia 2016 r., jednakże z uwagi na okoliczność, iż kara pieniężna w niniejszej sprawie nie ulegnie zmianie niezasadnym staje się uchylenie przedmiotowej decyzji.
Zdaniem Sądu, mając na uwadze istotę sankcji administracyjnych oraz regulacje normatywne w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego określone w ustawie – Kodeks postępowania administracyjnego, z takim stanowiskiem organu nie sposób się zgodzić.
W ocenie Sądu organ pierwszej instancji prowadził swoje rozważania odnosząc się w głównej mierze do naruszenia stwierdzonego w dniu kontroli a zatem w dniu 29 stycznia 2016 r. Potwierdzeniem tego stanu jest m.in. analiza uzasadnienia faktycznego wydanej decyzji (zob.: s. 3 i 5). W uzasadnieniu decyzji nie brak jednakże odniesień do czynności kierowcy z dnia 24 stycznia 2016 r. (zob.: s. 2, 3 i 10). Wątpliwości w tej materii nie rozwiała treść pisma sporządzonego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w trybie art. 133 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. W piśmie tym organ odniósł się bowiem do naruszeń zaistniałych w jego ocenie zarówno w dniu 24, jak i w dniu 29 stycznia 2016 r.
Odnosząc się z kolei do decyzji organu odwoławczego Sąd wskazał, że za niedopuszczalną uznać należy sytuację, w której organ odwoławczy zobligowany w świetle zasady dwuinstancyjności postępowania do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji przy czym - w opozycji do ustaleń organu pierwszej instancji - przyjmuje za podstawę do nałożenia kary zupełnie odmienny stan faktyczny. W ocenie Sądu, stwierdzenie organu odwoławczego, że dowody przedstawione przez przedsiębiorcę są wystarczające do stwierdzenia, iż do naruszeń nie doszło w dniu 29 stycznia 2016 r., jednakże z uwagi na okoliczność, iż kara pieniężna w niniejszej sprawie nie ulegnie zmianie niezasadnym staje się uchylenie decyzji organu pierwszej instancji jest zupełnie niezrozumiałe. Zdaniem Sądu przedmiotowe stwierdzenie należy poczytywać jako niedopuszczalną próbę usankcjonowania wadliwej decyzji organu pierwszej instancji. Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji organ odwoławczy uzasadnia bowiem jedynie wysokością kary pieniężnej bagatelizując błędy w należytym ustaleniu stanu faktycznego sprawy poczynione przez organ pierwszej instancji.
Sąd zwrócił również uwagę no to, że Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymując wadliwą decyzję organu pierwszej instancji w mocy i negując jednocześnie zaistnienie naruszenia w dniu 29 stycznia 2016 r. powołał się m.in. na zgromadzone w aktach dokumenty przewozowe (CMR). W tym samym uzasadnieniu - w odniesieniu do naruszenia zaistniałego w ocenie organu w dniu 24 stycznia 2016 r. - organ również powołuje się na dokumenty przewozowe, z których ma wynikać, że przewóz w tym dniu jedynie częściowo dotyczył odpadów. W aktach sprawy brak jest jednakże dokumentów przewozowych, które miałyby się odnosić do realizowanego w dniu 24 stycznia 2016 r. przewozu towarów nie objętych wyłączeniem spod stosowania rozporządzenia nr 561/2006.
Na koniec Sąd podniósł, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu pierwszej instancji będzie w pełni należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem przedstawionych zapatrywań prawnych Sądu. Jednocześnie organ pierwszej instancji winien przedstawić rezultat swojej oceny w uzasadnieniu decyzji spełniającym wymogi określone w ustawie – Kodeks postępowania administracyjnego.
Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu 28 lutego 2017 r.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 22 sierpnia 2017 r. nr [...] ponownie nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za naruszenie polegające na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, popełnione w dniu 24 stycznia 2016 r.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że zawiadomieniem z dnia 3 lipca 2017 r. poinformowano stronę o ponownym prowadzeniu postępowania w sprawie z uwagi na wyżej wskazany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 listopada 2016 r. W trakcie ponownie prowadzonego postępowania strona nie zajęła jakiegokolwiek stanowiska w sprawie. Pismem z dnia 17 lipca 2017 r. poinformowano stronę o zakończeniu postępowania administracyjnego. W dniu 28 lipca 2017 r. do siedziby organu wpłynęła prośba strony o udostępnienie protokołu przesłuchania kierowcy w charakterze świadka i o przesłanie nowych zebranych w sprawie dowodów i materiałów. W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia 1 sierpnia 2017 r. organ pierwszej instancji poinformował stronę, że w sprawie nie zebrano nowych dowodów, a ponownie przeanalizowano dokumenty zebrane podczas kontroli drogowej. Pouczono stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Strona nie skorzystała z prawa zapoznania się z aktami sprawy.
Mając na uwadze wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku co do wskazania w sposób jednoznaczny dnia, który został przyjęty jako dzień stwierdzenia naruszenia determinującego nałożenie kary, organ pierwszej instancji ponownie rozpoznając sprawę uznał, że za ten dzień należy przyjąć 24 stycznia 2016 r. Dalej wyjaśnił, że po ponownej analizie zapisów z karty kierowcy i tachografu a także biorąc pod uwagę treść zeznań kierowcy przesłuchanego w charakterze świadka, organ stwierdził, że w dniu 24 stycznia 2016 r. kierowca wyruszył w trasę z siedziby firmy w S. Pojazd, którym się poruszał posiadał załączoną naczepę z ładunkiem odpadów, w związku z czym kierowca wykonał przejazd ze S. do G. bez karty. W miejscowości G. kierowca podjął inną naczepę (typu plandeka, załadowaną drewnem) rejestrując już swój czas pracy kierowcy na karcie do miejsca docelowego. Ładunek przeznaczony był do [...] gdzie został dostarczony w dniu 25 stycznia 2016 r. rano. Następnie kierowca wykonywał przewozy na terenie [...] . Ostatnio przewożonym był ładunek drewna pobrany w Hamburgu w dniu 27 stycznia 2016 r., który został dostarczony do miejscowości G. w dniu 28 stycznia 2016 r. Po rozładunku kierowca pozostawił naczepę - plandekę w miejscowości C. w dniu 28 stycznia 2016 r. Na potwierdzenie kontrolowany okazał dokumenty przewozowe. Kierowca zeznał ponadto, że w dniu poprzedzającym kontrolę w miejscowości C. podjął inną, pustą naczepę. W dniu kontroli kierowca po raz pierwszy zatrzymał się po stronie polskiej o godz. 9:36 w okolicy miejscowości Kliniska przy drodze krajowej nr 3, gdzie wyjął kartę i do miejsca kontrolowanego przejechał 8 km w czasie 6 minut. Po wyjęciu karty z tachografu w K., kierowca używał funkcji "OUT". Kierowca dodał, że jedzie do firmy [...], gdzie w D. załaduje naczepę o nr rej. [...] odpadami rybnymi. Pomiędzy wyjazdem do [...] dnia 24 stycznia 2016 r. a wyjazdem w dniu 29 stycznia 2016 r. kierowca zawsze używał karty kierowcy rejestrując wszystkie aktywności.
Zdaniem organu, w sytuacji kiedy kierowca zakończyłby przejazd w G., wykonał po nim dzienny czas odpoczynku (min. 9 godzin), a dopiero następnie kontynuował przejazd z ładunkiem drewna do [...] , nie doszłoby do nieprawidłowości, a organ uznałby wyjaśnienia strony. W zaistniałej sytuacji, zdaniem organu, doszło do złamania wszelkich norm czasu pracy kierowcy, czasu prowadzenia pojazdu, a także skrócenia dziennego czasu odpoczynku.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, iż organ nie uwzględnił wniosków i wyjaśnień złożonych przez stronę w toku postępowania, nie przeprowadził również dowodu z przesłuchania strony oraz ponownego przesłuchania kierowcy na okoliczność przewozu realizowanego w dniu 24 stycznia 2016 r. Organ ponownie rozpoznając sprawę nałożył karę pieniężną wskazując tym razem na inny dzień naruszenia - 24 stycznia 2016 r. Skarżący wskazał, że w dniu 24 stycznia 2016 r. kierowca wykonywał przewóz podlegający wyłączeniu spod stosowania rozporządzenia nr 561/2006, gdyż przewoził odpady rybne. Skarżący zakwestionował ustalenia organu odnośnie okoliczności realizowania w dniu 24 stycznia 2016 r. przez kierowcę częściowo przewozu odpadów kategorii 3 (wyłączonego spod stosowania rozporządzenia nr 561/2006), a częściowo przewozu podlegającego przepisom rozporządzenia. Stan faktyczny z dnia 24 stycznia 2016 r., który próbuje przeforsować organ jest absurdalny, gdyż ładunek pełnowartościowy inny niż ładunek kategorii 3 przewożony w takich warunkach zostałby natychmiast zutylizowany a skarżący jako przedsiębiorca musiałoby pokryć wynikające z tego straty. Skarżący wskazał, że ładunek kategorii 3 wykonywany był z Polski do [...] . Po odbyciu dziennego odpoczynku kierowca zmienił naczepę i wykonywał na terytorium [...] przewóz drewna rejestrując czas pracy kierowcy na karcie kierowcy. Skarżący podniósł, iż skoro na gruncie przepisów rozporządzenia nr 561/2006 nie ma obowiązku stosowania tachografów, organ nie mógł również żądać od kierowcy w toku kontroli wykresówek lub karty kierowcy.
Po rozpatrzeniu odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 9 października 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję organu pierwszej instancji.
W podstawie prawnej wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 punkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej w skrócie jako: "k.p.a."), art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 953), art. 4 punkt 22 lit. a, art. 92a, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm.), lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. UE L z 2014 r., 60.1 ze zm.)
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że po szczegółowym rozpoznaniu sprawy zważył, iż organ pierwszej instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.
Analiza materiału dowodowego wykazała, iż jak wynika z dokumentu przewozowego (CMR) z dnia 24 stycznia 2016 r., w tym dniu kierowca wykonywał przewóz wyłączony spod stosowania rozporządzenia nr 561/2006, stosownie do art. 13 lit. n rzeczonego rozporządzenia. W toku kontroli kierowca zeznał, iż w tym dniu rozpoczął prowadzenie pojazdu w G. (baza przedsiębiorstwa) przewożąc towar kwalifikujący przewóz jako wyłączony spod stosowania przepisów rozporządzenia nr 561/2006, jednakże następnie zamienił naczepę na inną, załadowaną drewnem, i kontynuował przewóz. Powyższe, zdaniem organu, znajduje potwierdzenie w zgromadzonych w toku kontroli danych cyfrowych pobranych z tachografu, gdyż jak wynika z nich, do godziny 20:41 (czasu UTC+1) dnia 24 stycznia 2016 r. pojazd prowadzono z włączoną funkcją "OUT" - bez karty kierowcy. Następnie o godzinie 20:41 załogowano kartę kierowcy i kontynuowano prowadzenie pojazdu już z zalogowaną kartą rejestrując na niej dane. W przypadku realizowania w danym dniu przewozu podlegającego przepisom rozporządzenia nr 561/2006, wszystkie aktywności kierowcy z danego dnia powinny zostać zarejestrowane na karcie. Tymczasem do godziny 20:41 kierowca nie rejestrował swoich aktywności na karcie i prowadził pojazd z włączoną w tachografie funkcją "OUT". Powyższe potwierdzają zarówno zeznania kierowcy złożone w toku kontroli, jak i analiza danych cyfrowych z tachografu i z karty kierowcy. W tym kontekście niezasadne są zarzuty strony dotyczące przewożenia w ramach jednego przewozu na jednej naczepie zarówno odpadów, jak i towarów innego rodzaju, niepodlegających wyłączeniu, bowiem taka sytuacja nie miała miejsca i nie została stwierdzona. Ustalono natomiast, iż kierowca przepiął naczepę. Co więcej, w przypadku wykonywania przez kierowcę przewozu podlegającego wyłączeniu spod stosowania przepisów rozporządzenia nr 561/2006, powyższe działanie (zalogowanie karty do tachografu) nie miałoby żadnego uzasadnienia, co potwierdza ustalony na podstawie zeznań kierowcy stan faktyczny. W żadnym miejscu organ odwoławczy nie neguje faktu wykonywania w dniu 24 stycznia 2016 r. przewozu wyłączonego spod stosowania przepisów rozporządzenia nr 561/2006 do godziny 20:41, tym niemniej fakt, iż kierowca od wyżej wskazanej godziny dalej prowadził pojazd w tym dniu, i że realizowany przewóz nie podlegał wyłączeniu, powoduje, iż kierowca miał obowiązek rejestrować wszystkie swoje aktywności z dnia 24 stycznia 2016 r. na karcie.
Kierowca w toku kontroli zeznał również, iż w przedsiębiorstwie nakazuje się kierowcom podjeżdżać pod załadunek, i prowadzić pojazd po rozładunku na kolejny załadunek bez karty kierowcy zalogowanej w tachografie, co ma być zgodne z przepisami. Zdaniem organu odwoławczego, powyższe jest dopuszczalne, jednakże wyłącznie w sytuacji, w której w danym dniu kierowca wykonuje wyłącznie przewozy wyłączone spod stosowania przepisów rozporządzenia nr 561/2006. W ocenie organu odwoławczego wszelkie wyłączenia spod stosowania przepisów rozporządzenia nr 561/2006 należy rozumieć w sposób zawężający, gdyż odmienna ich interpretacja mogłaby prowadzić do nadużyć, w postaci np. wykonywania przewozów częściowo wyłączonych spod stosowania przepisów rozporządzenia i ich kwalifikacja jako podlegających wyłączeniu.
Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego kara pieniężna z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym została nałożona na stronę zasadnie.
W skardze na wyżej wskazaną decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku D.D. wniósł o uchylenie wydanych w jego sprawie rozstrzygnięć.
Zaskarżonej decyzji organu odwoławczego skarżący zarzucił:
a) naruszenie przepisów postępowania, to jest:
- art. 6 k.p.a. gdyż, decyzja została wydana bez poszanowania obowiązującego prawa;
- art. 7 k.p.a. ponieważ organ administracji publicznej wydał decyzję bez podjęcia wszelkich czynności mających na celu dogłębne wyjaśnienie stanu faktycznego i obowiązujących w tym zakresie przepisów;
- art. 8 k.p.a. ponieważ sposób przeprowadzenia postępowania przez organ wydający decyzję podważył zaufanie do władzy publicznej;
b) naruszenie prawa materialnego poprzez:
- błędne zastosowanie przez organ pierwszej instancji przepisów ustawy o transporcie drogowym stwierdzając naruszenie w postaci nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi;
- rozporządzenia nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) nr 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 poprzez brak wskazania naruszonego przepisu w sentencji decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji.
Ponadto, skarżący zarzucił celowe zignorowanie wniosków składanych przez stronę o ponowne, rzetelne przesłuchanie kierowcy oraz przedsiębiorcy oraz nie uwzględnienie spójnych i logicznych wyjaśnień kierowcy oraz przedsiębiorcy.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że przejazd realizowany w dniu 24 stycznia 2016 r. był wykonywany zgodnie z art. 13 lit. n rozporządzenia nr 561/2006. Skarżący wskazał, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu, iż w dniu 24 stycznia 2016 r. realizowano przejazd "częściowo" to jest przewożąc ładunek kategorii 3 oraz "inny" towar. Nie jest bowiem możliwe przewożenie odpadów z ładunkiem pełnowartościowym. Ładunek pełnowartościowy inny niż ładunek kategorii 3 przewożony w takich warunkach zostałby natychmiast zutylizowany a przedsiębiorstwo skarżącego musiałoby pokryć starty związane z zabrudzeniem.
Z analizy danych z tachografu cyfrowego jasno wynika, że zakończenie zadania przewozowego kategorii 3 nastąpiło w dniu 25 stycznia 2016 r. o godz. 10.49. Następne zadanie przewozowe rozpoczęto w dniu 26 stycznia 2016 r. o godz. 04.00 po wcześniejszym odbyciu przez kierowcę 17 – godzinnego odpoczynku dziennego. Zadanie przewozowe z dnia 26 stycznia 2016 r. wykonano zgodnie z rozporządzeniem nr 561/2006. Kierowca ruszył po wymaganym odpoczynku a podczepiona naczepa była innego typu. Wobec powyższego nie można łączyć dwóch zadań przewozowych jako jednego.
Skarżący wskazał jednocześnie, że w toku postępowania przed organem pierwszej instancji składał wnioski dowodowe, które miały istotne znaczenie dla prowadzonego postępowania i jego wyniku. Organ pierwszej instancji zlekceważył jednakże zasady prowadzenia postępowania administracyjnego dążąc za wszelką cenę do wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej.
Główny Inspektor Transportu Drogowego odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska.
Na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. skarżący podtrzymał skargę. Skarżący oświadczył, że zeznania kierowcy odnotowane w protokole zostały źle zrozumiane. Zasada działania przedsiębiorstwa polega na tym, że kierowca wiezie odpady do [...] , przy czym czas pracy rejestrowany jest na kilkadziesiąt kilometrów przed granicą [...] w związku z wymogami, które obowiązują w N. Po rozładunku odpadów na terenie [...] kierowca zabierał naczepę z drewnem, które rozwoził na terenie [...] . Skarżący wskazał ponadto, że po dojechaniu do miejsca rozładunku odpadów kierowca korzysta z obowiązkowej pauzy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżoną decyzją z dnia 9 października 2017 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 22 sierpnia 2017 r. nr [...] ponownie nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Na wstępie wskazać należy, że zaskarżone decyzje zostały wydane w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy w następstwie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 listopada 2016 r. (sygn. akt III SA/Gd 757/16). Wyrokiem tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu skargi D. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 21 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 31 marca 2016 r. nr [...].
Zarówno organy administracji, jak i Sąd orzekający w niniejszej sprawie, na mocy art. 153 p.p.s.a. są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w przywołanym wyroku z dnia 24 listopada 2016 r. (sygn. akt III SA/Gd 757/16).
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (zob.: M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Warszawa 2017, s. 642 i 644).
Mając na uwadze powyższe zapatrywania należy wskazać, że kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy w pierwszej kolejności sprowadza się do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd. Zaznaczyć przy tym należy, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania są wiążące tylko o tyle, o ile odnoszą się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. Należy przyjąć, że tracą one moc wiążącą jedynie w czterech przypadkach:
1) w razie zmiany ustawy;
2) w wypadku zmiany (już po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych sprawy;
3) po wzruszeniu orzeczenia, w którym zostały sformułowane, w przewidzianym do tego trybie, a także
4) z uwagi na późniejsze podjęcie przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwały zawierającej ocenę prawną odmienną od wyrażonej we wcześniejszym wyroku sądu administracyjnego (zob. w tej materii: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 26 kwietnia 2016 r.; sygn. akt I OSK 3095/15; z dnia 25 listopada 2016 r.; sygn. akt II OSK 491/15, z dnia 2 lutego 2017 r.; sygn. akt I OSK 2196/15; z dnia 25 lipca 2017 r.; sygn. akt I OSK 2692/16; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd obecnie rozpoznający sprawę w pierwszej kolejności ma zatem obowiązek ocenić, czy organy administracji do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania się dostosowały, w przeciwnym bowiem razie decyzje organów należałoby ocenić jako naruszające przepis art. 153 p.p.s.a.
Rozpoznając sprawę w oparciu o wskazane powyżej kryterium Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Z wytycznych zwartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wynikały dla organów dwa obowiązki: 1) ostateczne wyjaśnienie w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, czy nałożona na skarżącego kara w wysokości 5.000 zł odnosi się do naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi stwierdzonego w dniu kontroli drogowej, to jest w dniu 29 stycznia 2016 r. czy też naruszenia z dnia 24 stycznia 2016 r.; 2) w przypadku przyjęcia przez organy, że do naruszenia doszło jednak w dniu 24 stycznia 2016 r. poprzez realizowanie w tym dniu przewozu towarów nie objętych wyłączeniem spod stosowania rozporządzenia nr 561/2006 - wykazanie powyższego naruszenia w sposób nie budzący wątpliwości w oparciu o kompletny materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, zgodnie z regułami dowodowymi wynikającymi z regulacji zawartych w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego.
W ocenie Sądu organy transportu drogowego ponownie rozpoznając sprawę nie zastosowały się w pełnym zakresie do oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania zawartych w powyższym wyroku.
Należy wskazać, że organy ponownie analizując zapisy z karty kierowcy i tachografu między 24 - 25 stycznia 2016 r. a także treść zeznań kierowcy przesłuchanego w charakterze świadka zgodnie stwierdziły, że do naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi doszło w dniu 24 stycznia 2016 r. Tę właśnie datę przyjęły ostatecznie organy obu instancji jako datę naruszenia wymierzając skarżącemu karę pieniężną w wyżej określonej wysokości. Organy zobowiązane do jednoznacznego sprecyzowania daty powstania naruszenia, za które to naruszenie wymierzono karę administracyjną w tym zakresie wypełniły zatem wytyczne Sądu.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organy ponownie rozpatrując sprawę przyjęły, że przewóz rozpoczęty w dniu 24 stycznia 2016 r. dotyczył początkowo odpadów, a w dalszej części od miejscowości G. do [...] częściowo ładunku nie objętego wyłączeniem spod stosowania rozporządzenia nr 561/2006. Skarżący od początku podtrzymywał zaś, że kierowca K. C. w dniu 24 stycznia 2016 r. na terenie Polski realizował od początku wyłącznie przewóz podlegający wyłączeniu spod stosowania rozporządzenia nr 561/2006, zgodnie z art. 13 lit. n rozporządzenia. Zdaniem skarżącego, zeznania kierowcy odnotowane w protokole z kontroli, z których wynika, że kierowca jeszcze na terenie Polski wiózł drewno (a na których to zeznaniach organy częściowo oparły swoje decyzje) zostały źle zrozumiane. Skarżący wskazywał, że zasadą działania przedsiębiorcy jest, że gdy kierowca wiezie odpady do [...] , to czas pracy rejestrowany jest na kilkadziesiąt kilometrów przed granicą [...] ką w związku z wymogami, które obowiązują na terenie [...] . Następnie po rozładunku odpadów na terenie [...] kierowca zabierał naczepę z drewnem, które rozwoził na terenie [...] . Po dojechaniu do miejsca rozładunku odpadów kierowca korzysta z obowiązkowej pauzy. Na poparcie stanowiska co do charakteru przewozu realizowanego w dniu 24 stycznia 2016 r. (zakończonego w dniu 25 stycznia 2016 r.) skarżący odwoływał się również do znajdujących się w aktach dokumentów przewozowych. W związku z istniejącymi nieścisłościami skarżący wnioskował o ponowne przesłuchanie kierowcy w charakter świadka.
Organy kwestionując twierdzenia skarżącego przyjęły, że w dniu 24 stycznia 2016 r. kierowca wyruszył w trasę z siedziby firmy w [...]. Pojazd, którym się poruszał posiadał załączoną naczepę z ładunkiem odpadów, w związku z czym kierowca wykonał przejazd ze S. do G. W miejscowości G. kierowca podjął inną naczepę, typu plandeka załadowaną drewnem. Ładunek przeznaczony był do [...] gdzie został dostarczony w dniu w dniu 25 stycznia 2016 r. rano. Organy ustaliły powyższy stan faktyczny analizując dokumenty przewozowe CMR z okresu 30 grudnia 2015 r. – 29 stycznia 2016 r. i na podstawie powyższego zgodnie przyjęły, że w dniu 24 stycznia 2016 r. kierowca dokonał przewozu wyłączonego spod stosowania przepisów rozporządzenia nr 561/2006 do godziny 20:41 i prowadził pojazd z włączoną w tachografie funkcją "OUT", a po tej godzinie kierowca zalogował kartę kierowcy i kontynuował prowadzenie pojazdu już z zalogowaną kartą, rejestrując na niej dane. Tym samym organy biorąc pod uwagę zeznania kierowcy złożone w toku kontroli przyjęły, że od tej godziny dalej prowadził pojazd z naczepą załadowaną drewnem i realizował również przewóz nie podlegający wyłączeniu, co spowodowało, iż kierowca miał obowiązek rejestrować wszystkie swoje aktywności z dnia 24 stycznia 2016 r. na karcie kierowcy, a czego nie uczynił. Należy zwrócić uwagę, że Główny Inspektor Transportu Drogowego w uzasadnieniu swojego rozstrzygniecie zaakcentował, że wszelkie wyłączenia należy interpretować ściśle, a zatem w przypadku, gdy tylko część ładunku jest ładunkiem kwalifikującym przejazd jako wyłączony spod stosowania rozporządzenia nr 561/2006, natomiast część stanowi zwykły ładunek, kierowca jest obowiązany do rejestrowania swoich aktywności na karcie kierowcy. Odmienna interpretacja przepisów mogłaby bowiem prowadzić do rażących nadużyć.
Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę Sąd stwierdza, że nie zostały wypełnione wszystkie wytyczne Sądu dotyczące prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie dotyczącym przewozu realizowanego w dniu 24 stycznia 2016 r. (zakończonego w dniu 25 stycznia 2016 r.). Wbrew wyraźnym wskazaniom Sądu, organy nie uzupełniły w żaden sposób materiału dowodowego a jedynie ponownie przeanalizowały dokumenty zgromadzone w aktach administracyjnych. Tymczasem we wskazaniach co do dalszego postępowania zawartych w powołanym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że w aktach sprawy brak jest dokumentów przewozowych, które miałyby się odnosić do realizowanego w dniu 24 stycznia 2016 r. przewozu towarów nie objętych wyłączeniem spod stosowania rozporządzenia nr 561/2006. Sąd wskazał tym samym, że organ orzekający powinien uzupełnić materiał dowodowy, w szczególności o dokumenty świadczące o tym, że w G. kierowca faktycznie podjął inną naczepę załadowną drewnem. W związku z brakiem w aktach sprawy dokumentów podważających podtrzymywane od początku postępowania twierdzenia skarżącego, iż przewoź rozpoczęty w dniu 24 stycznia 2016 r. na terenie Polski aż do [...] dotyczył jedynie odpadów, należałoby uznać, iż organy wydały zaskarżoną decyzję z istotnym naruszeniem art. 153 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.
Oczywistym jest, że ustalenia organów winny w sposób niebudzący żadnych wątpliwości wynikać ze zgromadzonego, a następnie materiału dowodowego. W przeciwnym wypadku, ustalenia organów należy uznać za niekompletne i niewystarczające do wydania decyzji. Problem prawidłowości przeprowadzonego postępowania dowodowego jest w ocenie Sądu tym istotniejszy, że dotyczy postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa.
W ocenie Sądu w sprawie niewątpliwie istniała możliwość pogłębienia zebranego materiału dowodowego m.in. poprzez zawezwanie strony skarżącej do przedłożenia dokumentów, które miałyby się odnosić do realizowanego na terenie Polski nie tylko w dniu 24 ale i 25 stycznia 2016 r. przewozu towarów objętych wyłączeniem spod stosowania rozporządzenia nr 561/2006, jak również całości dokumentów dotyczących przewozu drewna na terenie [...] . Z uwagi na twierdzenia skarżącego konsekwentnie kwestionującego okoliczności podane przez przesłuchiwanego kierowcę organ winien uzupełnić materiał dowodowy w sposób pozwalający na bezsprzeczne stwierdzenie, że w dniu 24 stycznia 2016 r. na terenie Polski miał miejsce przewóz drewna. Analogicznie należy postrzegać konieczność ustalenia czy drewno nie było jednak ładowane i przewożone dopiero na terenie [...] . Organ po otrzymaniu stosownych dokumentów od skarżącego na etapie postępowania administracyjnego powinien był rozważyć ponowne przesłuchanie w charakterze świadka kierowcy w celu konfrontacji jego zeznań ze zgromadzonymi jak i ewentualnie pozyskanymi dokumentami.
Wyjaśnić należy ponownie, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Wynika z niej obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma przy tym ścisły związek z realizacją zasady praworządności. Ustalenie stanu faktycznego sprawy jest bowiem niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Stosownie natomiast do art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organy naruszyły ww. przepisy albowiem przyjęły za podstawę swoich rozstrzygnięć niepełny materiał dowodowy, nie wyjaśniając przy tym kwestii podnoszonych przez stronę w toku postępowania. Oparcie zaś rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym czyni ustalenia faktyczne niepełnymi.
W reasumpcji powyższych rozważań Sąd uznał, że z uwagi na stwierdzone uchybienia i niewypełnienie w sposób kompleksowy wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku z dnia 24 listopada 2016 r. skarga zasługuje na uwzględnienie.
W związku z powyższym Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Sąd uznał przy tym za zasadne uchylenie wyłącznie decyzji organu odwoławczego. Wskazać w tym miejscu należy, że organ odwoławczy ma możliwość zastosowania art. 136 k.p.a. w sytuacji, gdy materiał zebrany przez organ pierwszej instancji był niewystarczający do prawidłowego załatwienia sprawy lub gdy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego niemożliwym było uznanie pewnych faktów za udowodnione. Wskazać ponadto należy, że kompetencje organu odwoławczego obejmują zarówno korygowanie wad prawnych decyzji organu pierwszej instancji polegających na niewłaściwie zastosowanym przepisie prawa materialnego, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych.
W dalszym toku postępowania organ odwoławczy winien uwzględnić powyższe rozważania koncentrujące się wokół prawidłowości postępowania dowodowego stanowiącego podstawę wydania poprawnego rozstrzygnięcia administracyjnego i podjąć w oparciu o art. 136 k.p.a. działania w celu uzupełnienia materiału dowodowego sprawy.
W tym celu organ odwoławczy winien uzupełnić materiał dowodowy sprawy o dokumenty pozwalające na rozwianie wątpliwości co do tego, że w dniu 24 stycznia 2016 r. na terenie Polski miał miejsce przewóz drewna. Wobec twierdzeń skarżącego organ odwoławczy winien nadto ustalić, czy w dniu 25 stycznia 2016 r. drewno było rzeczywiście ładowane i przewożone na terenie [...] . W tym celu organ winien wezwać skarżącego do przedłożenia stosownej dokumentacji odnoszącej się do realizowanego przewozu. Z kolei po otrzymaniu stosownych dokumentów od skarżącego organ odwoławczy winien rozważyć ponowne przesłuchanie w charakterze świadka kierowcy K. C. w celu konfrontacji jego zeznań z treścią dotychczas zgromadzonych jak i ewentualnie pozyskanych dokumentów.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło