III SA/Gd 1064/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut ( spr.) Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi L. S. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 6 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa oddala skargę. Decyzją z dnia 29 lutego 2016 r. (nr [...]) [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na L. S. – prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą L. S. P.P.H.U. [...], karę pieniężną w wysokości 8.000 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. L. S. złożył odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji. W dniu 6 września 2016 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23) – dalej jako: "k.p.a.", wydał postanowienie nr [...] o uchybieniu terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że ww. decyzja organu pierwszej instancji została doręczona stronie w dniu 9 marca 2016 r. wraz z pouczeniem o terminie do wniesienia odwołania. Pismem z dnia 19 kwietnia 2016 r. strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jednakże wniosek ten obarczony był brakami formalnymi, których strona nie uzupełniła. W tej sytuacji wniosek o przywrócenie terminu pozostawiono bez rozpoznania. Pismem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 14 lipca 2016 r. strona wniosła odwołanie. Stosownie do art. 129 k.p.a. od decyzji administracyjnej przysługuje stronie odwołanie w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. W razie przekroczenia terminu do wniesienia odwołania decyzja staje się ostateczna. W niniejszej sprawie doręczenie stronie decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło w dniu 9 marca 2016 r., a termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 23 marca 2016 r. Strona wniosła odwołanie po terminie w dniu 14 lipca 2016 r. Organ odwoławczy dodał, że w aktach sprawy znajduje się kserokopia pisma strony z dnia 23 marca 2016 r. stanowiącego odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, które zostało przez stronę nadane w dniu 23 marca 2016 r. na niewłaściwy adres organu drugiej instancji. Pismo to nie zostało organowi doręczone (nastąpił jego zwrot do nadawcy), dlatego nie można uznać, że odwołanie strony zostało wniesione w ustawowym terminie. L. S. zaskarżył postanowienie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 65 § 1 i 2 k.p.a. poprzez uznanie, że wniesione w terminie odwołanie do organu odwoławczego nie wywołuje skutków prawnych. Zdaniem skarżącego jego odwołanie nadane w dniu 23 marca 2016 r. zostało zaadresowane na adres organu pochodzący bezpośrednio od organu i eksponowany w sieci Internet. Przyznał, że złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jednak jest on w opisanej wyżej sytuacji bezprzedmiotowy. Uważa, że zmiana adresu organu drugiej instancji, niepoinformowanie o tym strony oraz niezapewnienie przekierowania korespondencji na adres właściwy przez organ postępowania (mimo eksponowania go w przestrzeni publicznej i organ I instancji) powoduje, że odwołanie zostało złożone w terminie. W zaistniałej sytuacji organ powinien wezwać skarżącego do uzupełnienia ewentualnych braków w zakresie pisma z 23 marca 2016 r., skoro znalazło się ono w aktach sprawy, zalega tam do dnia dzisiejszego. Z ostrożności procesowej wniósł także o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania ze wskazanych wyżej przyczyn. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Zaznaczył, że w momencie sporządzania odwołania siedziba organu już od prawie 8 miesięcy znajdowała się przy ul. [...] w W. i nie ma też możliwość, aby stary adres znajdował się w tym czasie na stronie organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej zwanej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Złożona w niniejszej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie kognicji sądu administracyjnego poddano postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 6 września 2016 r. stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. Zgodnie z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia. Stosownie zaś do art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Uchybienie ustawowego terminu do wniesienia odwołania powoduje jego bezskuteczność i w rezultacie ostateczność decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy jest zaś zobligowany do zbadania w fazie wstępnej postępowania odwoławczego czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Przyjmuje się przy tym, że uchybienie terminu jest okolicznością w pełni obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu zgodnie z bezwzględnie obowiązującą normą prawną (art. 134 k.p.a.). W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy w żaden sposób od uznania organu odwoławczego. Jako że uchybienie terminu do wniesienia odwołania może być następstwem okoliczności za które strona nie ponosi winy, ustawodawca wprowadził możliwość wystąpienia z wnioskiem o jego przywrócenie. Art. 58 § 1 i 2 k.p.a. stanowi, iż w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy; prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu jednocześnie dopełniając czynności, dla której określony był termin. Z przepisu tego wynika, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić wyłącznie na prośbę strony, przy czym przyjmuje się, że prośba ta nie może być prośbą dorozumianą. Instytucja przywrócenia terminu oparta jest bowiem na zasadzie skargowości co oznacza, że wnoszący podanie musi w sposób nie budzący wątpliwości domagać się przywrócenia uchybionego terminu. Przenosząc rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy podkreślić, że skarżącemu prawidłowo doręczono decyzję organu pierwszej instancji w dniu 9 marca 2016 r. Termin na wniesienia odwołania minął w dniu 23 marca 2016 r. Nadana przez skarżącego w tym dniu przesyłka zawierająca odwołanie nie została wysłana za pośrednictwem organu pierwszej instancji, została natomiast wysłana do organu drugiej instancji na niewłaściwy adres organu i została zwrócona nadawcy. Nie można tym samym uznać, że ww. odwołanie zostało przez skarżącego skutecznie wniesione. Sąd nie podziela jednak stanowiska organu odwoławczego prezentowanego w zaskarżonym postanowieniu, że odwołanie zostało skutecznie złożone przez skarżącego dopiero w dniu 14 lipca 2016 r. Należy bowiem zauważyć, że w dniu 19 kwietnia 2016 r. (data nadania pisma u operatora pocztowego) skarżący skierował do organu odwoławczego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania do którego dołączono sporządzone w dniu 23 marca 2016 r. odwołanie. Mając na uwadze, że wniosek o przywrócenie terminu – na skutek nieusunięcia jego braków formalnych – pozostawiono bez rozpoznania, należało zatem przyjąć, że skarżący złożył odwołanie w dniu 19 kwietnia 2016 r., a nie w dniu 14 lipca 2016 r. Taka pomyłka organu odwoławczego nie ma jednak wpływu na prawidłowość podjętego przez organ rozstrzygnięcia, nie ulega bowiem wątpliwości, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem 14 - dniowego ustawowego terminu do wniesienia odwołania, który upłynął w dniu 23 marca 2016 r. . Ustosunkowując się do twierdzeń i zarzutów skargi Sąd podkreśla, że pismem z dnia 6 września 2016 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego poinformował skarżącego o pozostawienie jego wniosku z dnia 19 kwietnia 2016 r. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania bez rozpoznania. Było to konsekwencją nieuzupełnienia w zakreślonym terminie braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu - brak podpisu. Mimo, że organ wezwał skarżącego do usunięcia barków formalnych wniosku i wezwanie to zostało prawidłowo doręczone, skarżący nie podpisał wniosku. Spowodowało to bezskuteczność wniosku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 406/16, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei przepis art. 65 § 1 k.p.a. stanowi, że jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu (art. 65 § 2 k.p.a.). Po pierwsze odwołanie nadane w dniu 23 marca 2016 r. nie zostało złożone w organie, a jedynie wysłane na błędny adres przez skarżącego, a następnie zwrócone do nadawcy. Ponadto przepis ten nie stanowił podstawy do orzekania w sprawie stwierdzenia uchybienia termu do wniesienia odwołania. Idąc dalej nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że jego odwołanie wysłane w dniu 23 marca 2016 r. należało rozpatrzeć. Jak wynika z akt sprawy skarżący wysłał je na nieaktualny adres organu odwoławczego i przesyłka zawierająca odwołanie została zwrócona. Chociaż kserokopia tego odwołania znajduje się w aktach sprawy, nie można było uznać, ze wskazanych wyżej przyczyn, że skarżący złożył odwołanie w tej dacie. Organy nie wiedziały o tym odwołaniu i w związku ze zwrotem przesyłki do nadawcy nie wywołało on żadnych skutków procesowych. Dlatego też nie miał zastosowania art. 65 k.p.a. Okoliczności podnoszone przez skarżącego niewątpliwie mogły mieć znaczenie przy rozpatrzeniu wniosku o przywrócenie terminu. Niemniej jednak wniosek ten został pozostawiony bez rozpoznania i nie był merytorycznie rozpatrywany. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.