III SA/Gd 1070/16

WyrokWSA w Gdańsku2017-03-09

Skład orzekający: Felicja Kajut, Alina Dominiak, Jolanta Sudoł

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która rozpoznała odwołanie tylko jednej z dwóch stron postępowania administracyjnego od tej samej decyzji organu pierwszej instancji, jest dotknięta wadą nieważności?
Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego, która rozpoznaje odwołanie tylko jednej z dwóch stron postępowania administracyjnego od tej samej decyzji organu pierwszej instancji, jest dotknięta wadą nieważności z powodu naruszenia art. 138 § 1 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Brak łącznego rozpoznania wszystkich wniesionych odwołań oznacza, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylającej decyzję Starosty o odmowie rejestracji pojazdu i stwierdzającej wydanie decyzji rejestracyjnej z naruszeniem prawa. Decyzja Starosty z 2010 r. o rejestracji pojazdu została uchylona w postępowaniu wznowionym z powodu przerobienia numerów VIN. Od decyzji Starosty odwołania wniosły dwie strony: K. M. i M. M. Kolegium rozpoznało odwołanie K. M., ale stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez M. M. (co zostało później zakwestionowane). Skarżąca K. M. zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących zawieszenia postępowania, zebrania materiału dowodowego, oceny dowodów oraz informowania stron.
Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2017 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 7 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie rejestracji pojazdu 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącej K. M. 200 (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 8 lutego 2016 r. nr [...] Starosta, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 72 i 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. , poz. 1137 ze zm.), uchylił decyzję ostateczną z dnia 26 sierpnia 2010 r. dotyczącą zarejestrowania pojazdu marki VW Passat, nr rej. [...], nr [...] i orzekł o odmowie zarejestrowania w/w pojazdu na K. M. i M. M.. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 26 sierpnia 2010 r. Starosta, na wniosek M. M. i K. M., dokonał rejestracji w/w pojazdu. W następstwie sprzeciwu Prokuratora Rejonowego w K., Starosta [...] wznowił postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu wskazując, że w sprawie wyszły na jaw istotne nowe okoliczności faktyczne oraz nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi. Ustalono, że fragment pola numerowego z pierwotnym oznaczeniem identyfikacyjnym VIN został wycięty, a w jego miejsce wspawano wtórne pole numerowe. K. M. i M. M. wnieśli odwołania od powyższej decyzji. W stosunku do odwołania M. M. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 7 października 2016 r. stwierdziło uchybienie terminu do jego wniesienia. W następstwie skargi M. M. na w/w postanowienie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze– wskutek autokontroli - postanowieniem z dnia 17 listopada 2016 r. uwzględniło skargę i uchyliło własne postanowienie z dnia 7 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym postanowieniem z dnia 27 stycznia 2017 r. w sprawie sygn. akt III SA/Gd 1071/16 umorzył postępowanie zainicjowane skargą M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 października 2016 r. Odnosząc się do odwołania K. M., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 7 października 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 2 k.p.a. w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, uchyliło decyzję Starosty z dnia 8 lutego 2016 r. i stwierdziło, że decyzja Starosty z dnia 26 sierpnia 2010 r. została wydana z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu organ wskazał, że dowód rejestracyjny pojazdu marki VW Passat o nr rej. [...] nie mógł być wiarygodnym dowodem w sprawie zakończonej decyzją z dnia 26.08.2010r. nr [...] o rejestracji przedmiotowego pojazdu, bowiem w dowodzie rejestracyjnym oznaczenia identyfikacyjne VIN tj. [...] są niefabryczne, zostały przerobione. Zdaniem organu opinia mechanoskopijna w tym zakresie była wiarygodnym dowodem w sprawie. Także postanowienie Prokuratora Rejonowego w K. o umorzeniu śledztwa stanowiło dowód przerobienia numerów VIN. Nie zostały spełnione ustawowe przesłanki rejestracji pojazdu, dlatego organ zasadnie nie mógł zarejestrować przedmiotowego pojazdu. We wznowionym postępowaniu powyższe ustalenia dają podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie przepisu art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Jednakże w niniejszej sprawie organ I instancji nie mógł uchylić na tej podstawie prawnej decyzji z dnia 26 sierpnia 2010 r., z uwagi na okres przedawnienia. Uchylenie decyzji z przyczyny określonej w art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat. Decyzja doręczona została w dniu 26 sierpnia 2010 r., zatem od dnia jej doręczenia upłynęło 5 lat. W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a., organ ograniczy się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 k.p.a.). W związku z tym Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. stwierdziło wydanie decyzji z dnia 26.08.2010 r. z naruszeniem prawa z powodu upływu terminu określonego w art. 146 § 1 k.p.a. K. M. wniosła skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zarzuciła naruszenie art. 97 § 4 k.p.a. poprzez zaniechanie zawieszenia postępowania, podczas gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd ; art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący; art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwą i wybiórczą ocenę materiału dowodowego; art. 86 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony, podczas gdy pomimo wyczerpania zebranych środków dowodowych i w wyniku zaniechania zgromadzenia pozostałych środków dowodowych pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasad ogólnych postepowania, tj. art. 7, art. 8, art. 10 § 1 k.p.a., co miało wpływ na wynik sprawy; art. 9 k.p.a. poprzez nienależyte i niewyczerpujące informowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków; art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe sporządzenie uzasadnienia decyzji. Skarżąca nie zgodziła się z rozstrzygnięciem twierdząc, że organ wadliwie przeprowadził postępowanie. Zdaniem strony organy winny były zawiesić postępowanie, ponieważ wydanie decyzji zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd. Twierdziła, że w sprawie istotne było ustalenie prawa własności pojazdu. Zarzuciła organom brak zgromadzenia całości materiału dowodowego i bezzasadne pominięcie faktów związanych z nabyciem prawa własności pojazdu w 2010 r. i jego użytkowania przez skarżącą i jej syna do 2015 r. Podniosła, że została pozbawiona możliwości udowodnienia swoich twierdzeń i możliwości złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej jako "p.p.s.a.". Art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 134 § 2 p.p.s.a., sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale nie z przyczyn w niej wskazanych. Przypomnieć należy, że postępowanie administracyjne toczyło się wobec dwóch stron – K. M. i M. M.. Od decyzji organu pierwszej instancji z dnia 8 lutego 2016 r. obie strony postępowania - zarówno skarżąca w sprawie niniejszej – K. M., jak i skarżący w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 1071/16 – M. M. - wnieśli odwołania. Na skutek wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania przez M. M., które to postanowienie zostało uchylone, bowiem wbrew wcześniejszemu stanowisku tego organu wniesione zostało ono w terminie doszło do sytuacji, że rozpatrzeniu poddano jedynie jedno z odwołań od tej samej decyzji – K. M., a drugie odwołanie, wniesione w terminie M. M. - pozostało bez rozpatrzenia. Podstawową zasadą postępowania administracyjnego, określoną w art. 138 § 1 k.p.a. jest to, że wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji przez dwie lub więcej stron postępowania administracyjnego nakłada na organ odwoławczy obowiązek ich łącznego rozpatrzenia w jednym terminie. Jeżeli organ odwoławczy rozpozna odwołanie tylko jednej strony, to podjęte orzeczenie definitywnie kończy postępowanie odwoławcze, a w konsekwencji wyłączona jest w ogóle możliwość rozpoznania drugiego, względnie innych, dotychczas nie rozpoznanych odwołań, pochodzących od innych stron tego postępowania. Niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań stron powoduje, że decyzja taka dotknięta jest wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - jako wydanej bez podstawy prawnej ( tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2146/11, z dnia 1 kwietnia 2005 r. sygn. akt OSK 1230/04, z dnia 31 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1198/09 , publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Sąd orzekający w niniejszej sprawie , podzielając powyższy pogląd , stwierdził, że zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności , określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Decyzja ta nie dotyczy bowiem obu wniesionych przez strony odwołań od tej samej decyzji organu pierwszej instancji, a jedynie odwołania jednej z nich, co wyłącza możliwość rozpoznania drugiego odwołania, pochodzącego od innej strony tego postępowania. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji przedwczesne było odnoszenie się do zarzutów skargi skarżącej K. M.. Organ odwoławczy, ponownie rozpoznając sprawę, rozpatrzy odwołania wniesione w terminie przez K. M. i przez M. M.. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej K. M. 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania ( wpisu od skargi).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło