III SA/Gd 11/13
PostanowienieWSA w Gdańsku2013-03-21
Skład orzekający: Alina Dominiak, Anna Orłowska, Jolanta Sudoł
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność organu celnego polegającą na objęciu towarów depozytem celnym, w sytuacji gdy organ celny nie wydał postanowienia o zajęciu towaru i nie wydał pokwitowania przyjęcia towarów do depozytu, jest dopuszczalna jako skarga na czynność z zakresu administracji publicznej?Ratio decidendi
Skarga na czynność organu celnego polegającą na objęciu towarów depozytem celnym została odrzucona jako niedopuszczalna, ponieważ organ celny nie dokonał formalnego zajęcia towaru w drodze postanowienia ani nie wydał pokwitowania przyjęcia towarów do depozytu. W związku z tym, czynność objęcia towarów depozytem celnym nie została dokonana, a samo przetrzymywanie towarów przez organ celny nie stanowi czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnienia lub obowiązku wynikającego z mocy prawa, podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 PPSA.Stan faktyczny
Spółka G. wniosła skargę na czynność Naczelnika Urzędu Celnego w G. polegającą na objęciu towarów depozytem celnym. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa celnego i Ordynacji podatkowej, wskazując na bezprawne i bezpodstawne objęcie towarów depozytem pomimo braku wydania stosownego postanowienia i pokwitowania. W toku postępowania skarżąca modyfikowała żądanie, wskazując na bezprawne przetrzymywanie towarów. Organ celny w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, twierdząc, że towar nie został objęty depozytem celnym, a jedynie wstrzymano jego zwolnienie.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącej 200 złotych tytułem wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. na czynność Naczelnika Urzędu Celnego w G. w przedmiocie objęcia towarów depozytem celnym postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej A.Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. 200 (dwieście) złotych uiszczonych tytułem wpisu od skargi.
W dniu 25 października 2012 r. agencja celna M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. reprezentująca firmę G. Sp. z o.o. w C. zgłosiła do procedury tranzytu w Oddziale Celnym Terminal Kontenerowy w G. towar w postaci klocków z tworzywa sztucznego, przeznaczonych dla dzieci. W dniu 8 listopada 2012 r. w wyniku przeprowadzonej rewizji towaru zatrzymano 1320 sztuk zestawów ww. klocków, mogących naruszać prawa własności intelektualnej firmy [...], co zostało potwierdzone e-mailem od koordynatora ds. ochrony praw własności intelektualnej w Izbie Celnej w G..
W dniu 9 listopada 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w G., działając na podstawie art. 9 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003 z dnia 22 lipca 2003r. dotyczącego działań organów celnych skierowanych przeciwko towarom podejrzanym o naruszenie niektórych praw własności intelektualnej oraz środków podejmowanych w odniesieniu do towarów, co do których stwierdzono, że naruszyły takie prawa (Dz. U. UE. L. 03.196.7) w związku z art. 58 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE. L. 92.302.1 ze zm.) wezwał agencję celną M. Sp. z o.o. do wydania towaru w postaci zestawów klocków w ilości 1320 sztuk o wartości 9 496, 92 USD objętych procedurą tranzytu, wg. dokumentu [...] z dnia 25 października 2012 r.
Podstawą takiego działania było podejrzenie naruszenia praw własności intelektualnej firmy [...]. W "Protokole o zawieszeniu zwolnienia lub zatrzymaniu towaru" zaznaczono, że jeżeli w ciągu 10 dni roboczych od otrzymania powiadomienia o zawieszeniu lub o zatrzymaniu, urząd celny nie zostanie powiadomiony o wszczęciu postępowania mającego ustalić czy nastąpiło naruszenie prawa własności intelektualnej na mocy prawa krajowego, towary zostaną dopuszczone lub ich zatrzymanie zostanie zakończone. Dodano, że zgodnie z art. 13 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003 okres zatrzymania może zostać przedłużony o maksymalnie 10 dni roboczych na pisemnie umotywowany wniosek właściciela praw.
Powiadomienie o zatrzymaniu towarów pełnomocnicy firmy [...] otrzymali w dniu 9 listopada 2012r.
Na podstawie art. 13 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003 z dnia 22 lipca 2003r., w dniu 23 listopada 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego na wniosek firmy [...] przedłużył o kolejne 10 dni roboczych tj. do dnia 7 grudnia 2012 r. termin zatrzymania towaru. Pismo otrzymał również właściciel towaru, spółka G. za pośrednictwem agencji celnej M. Sp. z o.o.
W dniu 4 grudnia 2012 r. spółka G. wezwała Naczelnika Urzędu Celnego w G. w trybie art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do usunięcia naruszenia prawa. Spółka wniosła o uchylenie depozytu celnego oraz zwolnienie z dozoru celnego zatrzymanych towarów. W ocenie wnoszącego pismo, naruszenie prawa polegało na bezprawnym i bezpodstawnym objęciu depozytem Urzędu Celnego towarów stanowiących własność spółki G. objętych procedurą tranzytu a następnie protokołem o zawieszeniu zwolnienia lub zatrzymania towarów z dnia 9 listopada 2012 r. Podjętym przez organ działaniom zarzucono naruszenie:
- art. 13 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1383/2003 z dnia 22 lipca 2003 r. dotyczącego działań organów celnych skierowanych przeciwko towarom podejrzanym o naruszenie niektórych praw własności intelektualnej oraz środków podejmowanych w odniesieniu do towarów, co do których stwierdzono, że naruszyły takie prawa,
- art. 30 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
- art. 121 § 1 i 2 i 122 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - poprzez naruszenie zasad ogólnych ustawy, w szczególności prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania oraz niewyjaśnianie stanu.
W uzasadnieniu podkreślono, że organ bezprawnie przetrzymuje towary stanowiących własność Spółki, ponieważ dokonał objęcia ich depozytem celnym pomimo braku wydania stosowanego postanowienia w tym przedmiocie oraz pomimo bezskutecznego upływu 10-dniowego terminu, w którym właściciel praw zobowiązany był do dostarczenia organowi powiadomienia o wszczęciu postępowania mającego ustalić, czy nastąpiło naruszenie prawa własności intelektualnej. Objęcie towarów depozytem nastąpiło także na podstawie domniemanego wniosku o przedłużenie wskazanego terminu, którego brak w aktach sprawy i który w ocenie spółki prawdopodobnie w ogóle nie został złożony przez właściciela praw. Wezwanie doręczono organowi w dniu 6 grudnia 2012 r.
W dniu 5 grudnia 2012 r. Spółka G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. skargę na czynność z zakresu administracji publicznej dokonaną przez Naczelnika Urzędu Celnego w G. dotyczącą uprawnień wynikających z przepisów prawa, polegającą na bezprawnym i bezpodstawnym objęciu depozytem Urzędu Celnego towarów stanowiących jej własność oraz ich przetrzymywaniu
W skardze powtórzono zarzuty naruszenia art. 13 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1383/2003 z dnia 22 lipca 2003 r. dotyczącego działań organów celnych skierowanych przeciwko towarom podejrzanym o naruszenie niektórych praw własności intelektualnej oraz środków podejmowanych w odniesieniu do towarów, co do których stwierdzono, że naruszyły takie prawa oraz art. 30 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne. W ocenie strony skarżącej w spawie nie doszło do wypełnienia przesłanek pozwalających na zatrzymanie towaru wynikających z ww. przepisów. Organ nie wydał bowiem postanowienia o objęciu towarów depozytem, a właściciel praw nie dostarczył organowi dowodu wszczęcia postępowania w sprawie naruszenia praw własności intelektualnej oraz prawdopodobnie nie wystąpił do organu z wnioskiem o przedłużenie 10-dniowego terminu zatrzymania towarów.
Dodatkowo Spółka zarzuciła naruszenie:
- art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne, poprzez umieszczenie towarów należących do strony w depozycie urzędu celnego pomimo braku przesłanek ku temu,
- § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lipca 2004 r. w sprawie depozytu urzędu celnego (Dz. U. z 2004 r., Nr 169, poz. 1771) poprzez niewydanie stronie pokwitowania przyjęcia towarów do przechowania w depozycie urzędu celnego spełniającego wymogi określone w tym przepisie,
- art. 121 § 1 i art., 123 § 1 ordynacji podatkowej.
W związku z powyższym skarżąca Spółka wniosła o stwierdzenie bezskuteczności depozytu zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a., ewentualnie o uchylenie depozytu celnego zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty strony za bezzasadne.
W uzasadnieniu organ wskazał, że art. 30 ust. 1 ustawy Prawo celne stanowi, że jeśli zgodnie z przepisami Wspólnotowego Kodeksu Celnego organ celny jest zobowiązany podjąć działania zmierzające do uregulowania sytuacji towaru, może dokonać jego zajęcia. Przywołany przepis będzie miał zastosowanie wyłącznie do sytuacji, w których należy uregulować stan towaru, czyli nadać mu przeznaczenie celne dopuszczalne przepisami WKC. Tak więc uregulowanie sytuacji towaru, o jakim mowa w przepisie art. 30, dotyczy działań organu celnego podejmowanych z urzędu i wiąże się z objęciem towaru procedurą celną lub nadaniem mu innego przeznaczenia celnego przewidzianego przepisami unijnymi lub krajowymi. Dopiero, jeśli zostanie ustalone, że dany towar wymaga podjęcia działań przez organ celny zmierzających do uregulowania jego sytuacji to dokonywane jest jego zajęcie w trybie przewidzianym w tym przepisie.
W przedmiotowej sprawie, zdaniem organu, sytuacja towaru jest uregulowana, gdyż towar był objęty procedurą celną tranzytu zatem organ nie miał legitymacji do podejmowania działań w trybie art. 30 Prawa celnego. W związku z tym organ celny nie wydał postanowienia o zajęciu towaru. Tym samym nie objął go depozytem celnym i dlatego też nie wydał stosownego dla tej czynności pokwitowania. Towar został zatrzymany na podstawie wspomnianego na wstępie protokołu wstrzymania zwolnienia towaru w magazynie CFS należącym do Terminalu DCT w G.. Organ celny objął go dozorem celnym, zgodnie ze wspólnotowym prawem celnym. Według art. 4 pkt. 13 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/1992 ustanawiającym Wspólnotowy Kodeks Celny ( Dz. U. UE. L. Nr 302 z 19.10.1992r. Polskie specjalne wydanie: Rozdział 02 Tom 04 P. 307-356 ) przez dozór celny rozumie się ogólne działania prowadzone przez organy celne w celu zapewnienia przestrzegania przepisów prawa celnego oraz w razie potrzeby, innych przepisów mających zastosowanie do towarów znajdujących się pod dozorem celnym. Natomiast art. 37 tego rozporządzenia mówi, że towar objęty jest dozorem celnym z chwilą jego wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty i w przypadku towarów niewspólnotowych trwa aż do zmiany jego statusu celnego, bądź do wprowadzenia do wolnego obszaru celnego lub składu wolnocłowego albo jego powrotnego wywozu bądź zniszczenia. Towar sprowadzony z Chin przez Stronę skarżącą ma niewątpliwie status niewspólnotowy i nadal objęty jest dozorem celnym.
Organ celny nie dokonał zajęcia towaru, a jedynie na podstawie przepisów wspólnotowych wstrzymał jego zwolnienie do wnioskowanej procedury celnej. Żądanie strony skarżącej zawarte w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, aby zwolnić go z dozoru celnego nie było możliwe do spełnienia, gdyż nie zaszły przesłanki prawne do jego ustania.
Organ podkreślił, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej pełnomocnik firmy [...] złożył wniosek o przedłużenie terminu zatrzymania, co potwierdza dowód doręczenia wiadomości wysłanej drogę elektroniczną w dniu 22 listopada 2012 r.
W uzupełniającym skargę piśmie procesowym strona skarżąca wskazała, że urząd celny dokonał przedłużenia terminu pomimo, że firma [...] spóźniła się z dostarczeniem dokumentów mających potwierdzić fakt wszczęcia postępowania w sprawie naruszenia własności intelektualnej. Spółka wskazała po pierwsze, że "wiosek o zabezpieczenie roszczeń z tytułu naruszenia praw ze wzorów wspólnotowych" nie stanowi dokumentu potwierdzającego fakt wszczęcia postępowania. Niezależnie od tego został on złożony przez spółkę [...] w Sądzie Okręgowym w W. dopiero w dniu 3 grudnia 2012 r. Przed tą datą niemożliwe było zatem jego dostarczenie do urzędu celnego.
W załączeniu do kolejnego skierowanego do Sądu pisma procesowego Spółka G. przedłożyła kopię postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt [...] o wstrzymaniu wykonaniu postanowienia o udzieleniu zabezpieczania roszczeń spółki [...] wydanego w sprawie w dniu 4 grudnia 2012 r.
Na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. pełnomocnik strony skarżącej oświadczyła, że modyfikuje żądanie skargi z uwagi na twierdzenie organów, że przedmiotowy towar nie znajduje się w depozycie celnym, a jedynie jak twierdzi organ, nastąpiło zawieszenie zwolnienia towaru i objęcie procedurą tranzytu, która nie ma ograniczeń czasowych. Zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik wniósł o stwierdzenie bezskuteczności czynności z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., polegającej na bezprawnym przetrzymywaniu towarów strony skarżącej oraz o nakazanie przez Sąd podjęcia przez organ celny takich działań, które umożliwią wprowadzenie towaru na polski obszar celny. Precyzując przedmiot zaskarżenia pełnomocnik oświadczyła, że jest nim działanie organu, które nastąpiło po 20 dniach roboczych od zatrzymania towaru. W 21 dniu było już ono bezprawne. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że na tronie 6 odpowiedzi na skargę organ wskazał, że nie dokonał zajęcia towaru, a jedynie wstrzymał jego zwolnienie, co w przekonaniu skarżącej oznacza dokładnie tę samą czynność faktyczną. Pełnomocnik wskazał, że prokurator Prokuratury Rejonowej G. [...] w sprawie o czyn zabroniony z art. 305 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej wydał postanowienie z dnia 27 lutego 2013 r. nr [...], w którym nakazał Agencji celnej wydanie towaru, a wykonanie postanowienie zlecił Izbie Celnej w G.. W ocenie pełnomocnika z uwagi na rodzaj towaru w niniejszych sprawach postępowanie prokuratorskie nie ma znaczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności rozważenia wymagała prawidłowość pełnomocnictwa, z którego pełnomocnik strony skarżącej wyprowadzała swe uprawnienie do występowania przed sądem administracyjnym w niniejszej sprawie. Właściwy organ skarżącej spółki pełnomocnictwem z dnia 19 listopada 2012r. ustanowił radcę prawnego A. K. pełnomocnikiem spółki w toku postępowania przedsądowego i sądowego, toczącego się przed sądami powszechnymi oraz sądami administracyjnymi, a także przed organami administracji państwowej, w tym przed Urzędem Patentowym RP oraz urzędami celnymi, w sporze przeciwko [...] z zakresu prawa własności przemysłowej i prawa konkurencji.
Żądanie skargi dotyczyło działań organu administracji podejmowanych w związku z powziętym przez ten organ podejrzeniem dotyczącym naruszenia praw autorskich i pokrewnych przysługujących firmie [...], którego dopuściła się skarżąca spółka sprowadzając przedmiotowy towar z Chin. Spółka kwestionowała natomiast, jakoby sprowadzony przez nią towar miał naruszać prawa innych osób. Organ celny, działając w oparciu o przepisy Rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003 z dnia 22 lipca 2003r. dotyczącego działań organów celnych skierowanych przeciwko towarom podejrzanym o naruszenie niektórych praw własności intelektualnej oraz środków podejmowanych w odniesieniu do towarów, co do których stwierdzono, że naruszyły takie prawa (Dz. U. UE. L. 03.196.7) działa jako organ ochrony własności intelektualnej. Prawo do ochrony wzoru przemysłowego jest jednym z praw, których ochronę reguluje ustawa z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. z 2003r. Nr 119 poz. 1117 ze zm.). W tej sytuacji uznać należało, że w sprawie niniejszej mamy do czynienia z toczącym się postępowaniem przed sądem administracyjnym dotyczącym sporu między [...] w sprawie z zakresu własności przemysłowej, a zatem pełnomocnictwo, którym legitymuje się w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej spółki upoważnia ją do występowania przed sądami administracyjnymi w niniejszej sprawie.
Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a. stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, przy czym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Pozytywne określenie właściwości w powoływanych powyżej przepisach oznacza, że dopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego tylko na prawne formy działania organów administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-8 p.p.s.a. oraz w sytuacjach przewidzianych przez ustawy szczególne, z zastrzeżeniem wynikającym z art. 5 p.p.s.a. Zatem skarga na inne formy działania organów administracji niż wymienione w powyższych przepisach lub w ustawach szczególnych jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 lub 6 p.p.s.a.
Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Podzielić należy wyrażony w orzecznictwie pogląd prawny, w myśl którego sąd administracyjny nie jest wprawdzie związany granicami skargi, "ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi [...] wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych" (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 1997 r., SA/Łd 2572/95, Pr. Gosp. 1998, nr 5, s. 36). Sąd administracyjny nie jest zatem związany zarzutami i wnioskami skargi, natomiast jest związany wskazanym w skardze przedmiotem zaskarżenia (zindywidualizowanym aktem prawnym lub czynnością), który wyznacza rodzaj sprawy sądowoadministracyjnej podlegającej kontroli. W podobny sposób ujęto tę kwestię w uchwale NSA z dnia 3 lutego 1997 r., OPS 12/96, ONSA 1997, nr 3, poz. 104, w której stwierdzono, że: "W postępowaniu sądowoadministracyjnym wprawdzie obowiązuje zasada niezwiązania sądu granicami skargi (art. 51 ustawy o NSA), jednakże nie oznacza ona, że sąd nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowane przez uprawniony podmiot".
Zatem rzeczą skarżącego jest takie określenie przedmiotu zaskarżenia, które umożliwia sądowi stwierdzenie, czy faktycznie on istnieje jako konkretne, określone zdarzenie prawne oraz czy należy on do takich form działania administracji publicznej, które podlegają kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
Skonkretyzowanie przedmiotu zaskarżenia przez stronę skarżącą w przypadku czynności z zakresu administracji publicznej jest istotne także i dlatego, że umożliwia dokonanie oceny, czy spełniony został określony art. 52§3 p.p.s.a. wymóg poprzedzającego wniesienie skargi wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Takie wezwanie dotyczyć musi bowiem konkretnego naruszenia prawa – spowodowanego konkretną czynnością i umożliwia wniesienie skargi na tę właśnie, a nie jakąkolwiek inną czynność.
Pierwotna treść skargi określała jako przedmiot zaskarżenia czynność objęcia towarów depozytem celnym. Tego dotyczyło także wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skierowane przez skarżącą spółkę do organu z powołaniem się na przepis art.52 § 3 p.p.s.a.
Objęcie towaru depozytem celnym jest w świetle przepisów ustawy Prawo celne czynnością sformalizowaną i znajdującą zastosowanie w ściśle określonych sytuacjach.
Zgodnie z art. 35. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68 poz. 622 ze zm. ) w depozycie urzędu celnego przechowuje się czasowo:
1) towary niewspólnotowe przed uzyskaniem przez nie przeznaczenia celnego bądź towary wspólnotowe niedopuszczone do wywozu, jeżeli cofnięcie towarów odpowiednio poza obszar celny Wspólnoty lub na ten obszar albo ich złożenie w magazynie czasowego składowania jest niemożliwe lub utrudnione;
2) towary zajęte w celu uregulowania ich sytuacji;
3) inne towary, w przypadkach przewidzianych w przepisach odrębnych.
Art. 30 ust. 1 Prawa celnego upoważnia organ celny do dokonania zajęcia towaru, jeżeli zgodnie z przepisami Wspólnotowego Kodeksu Celnego jest on obowiązany podjąć działania zmierzające do uregulowania sytuacji towaru, przy czym zgodnie z art. 30 ust. 3 i 4 zajęcie towaru następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Zgodnie z §4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lipca 2004 r. w sprawie depozytu urzędu celnego (Dz.U. Nr 169 poz. 1771) przyjęcie towarów do depozytu organ celny potwierdza, wydając pokwitowanie.
W niniejszej sprawie nie ma żadnych podstaw, by przyjąć, że organy celne zastosowały wobec towarów importowanych przez stronę skarżącą depozyt celny. Bezspornie nie zostało wydane postanowienie, bez którego nie ma możliwości przyjęcia, że doszło do zajęcia towarów w rozumieniu art. 30 Prawa celnego. Nie zachodzą natomiast inne określone w art. 35 ust. 1 Prawa celnego sytuacje, w których możliwe byłoby przyjęcie, że towary te pozostają w depozycie celnym. Nie istnieje także pokwitowanie wydawane w przypadku objęcia towarów depozytem. Skoro zatem czynność objęcia towarów depozytem celnym nie została w ogóle dokonana, to tym samym za niedopuszczalną należało uznać także i skargę na tak określoną czynność.
W tym miejscu należy podkreślić, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 4 grudnia 2012r. dotyczyło czynności uchylenia depozytu celnego i zwolnienia z dozoru celnego importowanych przez spółkę towarów.
Oznacza to, że jedynie w odniesieniu do tak określonego przedmiotu zaskarżenia wymóg wezwania do usunięcia naruszenia prawa mógł zostać uznany za spełniony.
Strona skarżąca w toku postępowania modyfikowała pierwotne określenie przedmiotu zaskarżenia wskazując, że jest on w istocie należącą do kategorii określonej w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. czynnością organu celnego polegającą na bezprawnym przetrzymywaniu towarów strony skarżącej.
W tym miejscu stwierdzić należy, że nie jest możliwa w toku postępowania sądowoadministracyjnego dowolna zmiana przedmiotu zaskarżenia. Tożsamość sprawy sądowoadministracyjnej kształtuje bowiem przede wszystkim jej przedmiot określony w skardze. Wiąże się to między innymi z omówioną powyżej kwestią nierozerwalnego związku między przedmiotem zaskarżenia i przedmiotem wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a także z gwarancją możliwości udzielenia przez organ administracji należytej odpowiedzi na skargę.
Gdyby jednak uznać nawet, że dokonana przez stronę skarżącą zmiana przedmiotu zaskarżenia jest w istocie jego doprecyzowaniem, to skarga musiałaby zostać odrzucona z uwagi na to, że przetrzymywanie towarów przez organ celny nie stanowi czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnienia lub obowiązku wynikającego z mocy prawa, o której to czynności mowa w art. 3§2 pkt 4 p.p.s.a.
Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych wolą ustawodawcy, który wprowadził do katalogu form działania administracji podlegających kontroli sądowej czynności określone w art. 3§2 pkt 4 p.p.s.a. było objęcie tą kontrolą takich prawnych form działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia. Działania te podejmowane są w sprawach indywidualnych, a więc ich przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Muszą przy tym dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Koniecznym jest więc odniesienie takiego aktu lub czynności do przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienia lub obowiązki oznaczonego podmiotu. Niezbędne jest istnienie związku między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, która go dotyczy. Stan trwającego władztwa organu celnego nad importowanym towarem, uznawany przez importera za bezprawny nie stanowi czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnienia lub obowiązku wynikającego z mocy prawa mogącej podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Podkreślić należy w tym miejscu, że całkowicie odrębnym przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być bezczynność organów, która zachodzi wówczas, gdy organ administracji ma obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie (art. 3 §2 pkt 8 p.p.s.a. ). Jednak z powodów przedstawionych na wstępie niniejszych rozważań, rzeczą strony, zwłaszcza reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika jest określenie przedmiotu zaskarżenia w sposób pozwalający na wyznaczenie granic sprawy.
W tej sytuacji skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną na podstawie art.58 §1 pkt 6 p.p.s.a.
Na podstawie art. 232 §1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło