III SA/Gd 111/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2018 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 12 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zasiłku okresowego oddala skargę. Wnioskiem z dnia 31 stycznia 2017 r. skierowanym do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] A. M. zwrócił się o przyznanie pomocy społecznej w postaci zasiłku okresowego. W złożonym wniosku A. M. wskazał, że jest osobą samotnie gospodarującą, znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej. Wnioskodawca wskazał przy tym, że cierpi na długotrwałe, nie rokujące poprawy stanu zdrowia choroby, wymagające stałych wizyt lekarskich, badań specjalistycznych oraz stałego przyjmowania różnego rodzajów leków. Do wniosku dołączono kserokopie: zaświadczenia z dnia 29 czerwca 2016 r. potwierdzającego złożenie wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zaświadczenia lekarskiego z dnia 13 czerwca 2016 r. o stanie zdrowia wydanego dla potrzeb zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności oraz zaświadczenia lekarskiego z dnia 30 stycznia 2017 r. dotyczącego stanu zdrowia wnioskodawcy. Decyzją z dnia 29 marca 2017 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 14 i art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej Wójt Gminy [...] umorzył postępowanie w sprawie przyznania zasiłku okresowego wskazując, że decyzją tego organu z tego samego dnia nr [...] przyznano wnioskodawcy pomoc finansową w formie zasiłku okresowego z urzędu na okres 1 stycznia - 31 maja 2017 r. w wysokości 317 zł miesięcznie. W ocenie organu postępowanie zainicjowane wnioskiem z dnia 31 stycznia 2017 r. stało się bezprzedmiotowe, co uzasadnia wydanie decyzji o jego umorzeniu. W odwołaniu od wyżej wskazanej decyzji A. M. wniósł o jej uchylenie oraz przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy. W uzasadnieniu odwołania A. M. podnosząc zarzut naruszenia art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i ust. 3, art. 7 pkt 6, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 38 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 200 4 r. o pomocy społecznej, art. 1 pkt 1, art. 7 – 8, art. 10 § 1 i § 3, art. 80, art. 105 § 1, art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. wskazał, że decyzja nr [...] w dacie wydania decyzji o umorzeniu postępowania nie była ostateczna. Tym samym wydanie decyzji o umorzeniu postępowania uznać należy za przedwczesne. Decyzją z dnia 12 września 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] działając na podstawie art. 138 § 1 punkt 1 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, że stwierdzenie w toku postępowania, że sprawa administracyjna została rozstrzygnięta inną decyzją administracyjną powoduje konieczność umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego w oparciu o art. 105 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. Kolegium wskazało ponadto, że decyzja organu pierwszej instancji nr [...] została przez odwołującego zaskarżona do organu odwoławczego, który decyzją z dnia 8 września 2017 r. utrzymał ją w mocy. W skardze na wyżej wskazaną decyzję organu odwoławczego skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. M. wniósł o uchylenie wydanych w jego sprawie rozstrzygnięć. Decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skarżący zarzucił naruszenie: - art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3, art. 7 punkt 6, art. 8 ust. 1 punkt 1 i ust. 3, art. 38 ust. 1 punkt 1 i ust. 2 pkt 1 i art. 100 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej; - art. 1 pkt 1, art. 7, art. 8 § 1, art. 10 § 1, art. 35 § 3, art. 36 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 i art. 138 § 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że rozstrzygniecie zawarte w zaskarżonej decyzji jako rażąco naruszające szereg obowiązujących regulacji prawnych jest zaprzeczeniem idei pomocy społecznej. Skarżący spełnia bowiem kryteria pozwalające na przyznanie zasiłku okresowego zgodnie z pierwotnie złożonym wnioskiem. Skarżący wskazał ponadto, że wydana decyzja nie zawiera uzasadnienia faktycznego. Kolegium nie odniosło się ponadto do zarzutów naruszenia przepisów postępowania podniesionych w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, w tym sygnalizowanego braku ostateczności decyzji nr [...] w dacie wydania decyzji o umorzeniu postępowania. Niezależnie od powyższego skarżący wskazał, że odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wraz z aktami sprawy wpłynęło do organu odwoławczego w dniu 10 maja 2017 r. Wydanie zaskarżonej decyzji w dniu 12 września 2017 r. świadczy o znacznym przekroczeniu terminu określonego w art. 35 § 3 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze wyżej wskazane kryterium kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie skarżący uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 12 września 2017 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 29 marca 2017 r. nr [...] umarzającą w całości postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu pomocy w formie zasiłku okresowego. Istota kontroli w niniejszej sprawie sprowadzała się do ustalenia, czy w występującym w niniejszej sprawie stanie faktycznym organ pierwszej instancji był uprawniony do umorzenia postępowania w sprawie wszczętej wnioskiem skarżącego złożonym w dniu 31 stycznia 2017 r. Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej w skrócie jak "k.p.a.") gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak przedmiotu postępowania, którym zazwyczaj jest konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Przy bezprzedmiotowości postępowania nie można zatem wydać decyzji co do jej istoty. Przesłanka bezprzedmiotowości może zaistnieć zarówno w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego, jak i może powstać na skutek zdarzeń prawnych. Użycie przez ustawodawcę we wskazanym przepisie słowa "wydaje" oznacza, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania (będącej aktem formalnym) jest obligatoryjne, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. Określona sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, decyzyjnej ingerencji organu administracji publicznej. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne (pozytywne albo negatywne) staje się prawnie niedopuszczalne. Niezależnie od powyższego należy nadto wskazać, że w przypadku wszczęcia postępowania administracyjnego na żądanie strony to strona w swym podaniu podaje zazwyczaj jego przedmiot i zakres postępowania administracyjnego. Jest to o tyle istotne, że decyzja administracyjna rozstrzyga sprawę co do jej istoty w granicach żądania określonego przez stronę (zgodnie z art. 104 k.p.a.). Oceniając decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego uwzględniać zatem należy także przedmiot i zakres postępowania administracyjnego. Z akt przedstawionych Sądowi wynika bezspornie, że decyzją Wójta Gminy [...] z dnia 29 marca 2017 r. nr [...] przyznano wnioskodawcy pomoc finansową w formie zasiłku okresowego z urzędu na okres 1 stycznia - 31 maja 2017 r. w wysokości 317 zł miesięcznie w związku z zawieszeniem postępowania w sprawie o ustalenie prawa do zasiłku stałego wszczętego w dniu 1 lutego 2017 r. Co istotne, decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności (zob.: punkt 4 decyzji – akta administracyjne organu pierwszej instancji.), co oznacza, że decyzja stała się natychmiast wykonalna z dniem jej wydania. Mając na uwadze treść wyżej wskazanej decyzji oraz nadany tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności służący ochronie skarżącego uznać należy, że umorzenie postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem skarżącego z dnia 31 stycznia 2017 r. było uzasadnione. Zauważyć nadto należy, że zgodnie z art. 106 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy o pomocy społecznej świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Skoro zatem decyzją z dnia 29 marca 2017 r. [...] przyznano skarżącemu zasiłek okresowy od dnia 1 stycznia 2017 r. i nadano tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności organ pierwszej instancji miał obowiązek umorzyć kolejne postępowanie w tym samym przedmiocie (dotyczącym przyznania zasiłku okresowego). Decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest w ocenie Sądu zgodna z prawem. Za niezasadne należało w związku z tym poczytać zarzuty naruszenia art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organy działając w zgodzie ze wskazanymi regulacjami podjęły bowiem wszelkie czynności konieczne do wydania rozstrzygnięcia. Należy przyznać rację skarżącemu, że organy orzekające przed wydaniem decyzji nie umożliwiły skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Skarżący wskazał również zasadnie, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego nie odpowiada wymogom dotyczącym uzasadnienia decyzji wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a. Nie są to jednakże naruszenia, które w realiach rozpatrywanej sprawy mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy (zob.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Za niemające wpływu na dokonaną przez Sąd ocenę - w świetle przedmiotu zaskarżenia - uznać z kolei należało podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 35 § 3 i art. 36 § 1 k.p.a. Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (zob.: art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.