III SA/Gd 111/24

WyrokWSA w Gdańsku2024-08-08

Skład orzekający: Janina Guść, Alina Dominiak, Maja Pietrasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nałożenie 5% korekty finansowej i zobowiązanie do zwrotu dofinansowania było zasadne w sytuacji, gdy beneficjent projektu, realizując zamówienie w ramach zasady konkurencyjności, zastrzegł wymóg osobistego wykonania usługi przez wykonawcę, a warunek ten był zgodny z wytycznymi obowiązującymi w dniu wszczęcia postępowania i uzasadniony celem projektu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że warunek osobistego wykonania usługi przez wykonawcę w postępowaniu o udzielenie zamówienia nie naruszał zasady konkurencyjności i nie powinien skutkować nałożeniem korekty finansowej oraz obowiązkiem zwrotu dofinansowania. Warunek ten był uzasadniony celem projektu, jego dwuetapową realizacją (szkolenie nauczycieli, a następnie ich praca jako tutorów z uczniami) oraz zgodny z wytycznymi obowiązującymi w momencie wszczęcia postępowania. W związku z tym zaskarżona decyzja w części dotyczącej zwrotu środków była wadliwa.
Stan faktyczny
Fundacja A. wniosła skargę na decyzję Zarządu Województwa Pomorskiego nakazującą zwrot dofinansowania do projektu. Organ uznał, że beneficjent (Gmina Miasta Gdańsk) naruszył zasady konkurencyjności, zastrzegając w postępowaniu ofertowym wymóg osobistego wykonania usługi przez wykonawców zajmujących się tutoringiem szkolnym. Fundacja argumentowała, że warunek ten był zgodny z obowiązującymi wytycznymi i uzasadniony specyfiką projektu, który zakładał szkolenie nauczycieli, a następnie ich pracę jako tutorów z uczniami. Sąd rozpoznał skargę Fundacji, która nie była stroną postępowania administracyjnego, ale której zobowiązanie wynikało z decyzji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy punkt 1 decyzji Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia 12 stycznia 2023 r. w zakresie zobowiązania beneficjenta do zwrotu określonych kwot dofinansowania wraz z odsetkami. Sąd zasądził od Zarządu Województwa Pomorskiego na rzecz Fundacji A. kwotę 2 267 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor Maja Pietrasik, Protokolant: Sekretarz Dagmara Szymańska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi Fundacji A na decyzję Zarządu Województwa Pomorskiego stanowiącą załącznik do uchwały Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia 22 czerwca 2023 r. nr 686/460/23 w przedmiocie zwrotu dofinansowania do projektu 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy punkt 1 decyzji Zarządu Województwa Pomorskiego stanowiącej załącznik do uchwały Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia 12 stycznia 2023 r. nr 37/420/23 w zakresie zobowiązania beneficjenta Gminy Miasta Gdańsk do zwrotu środków stanowiących przyznane dofinansowanie: - w wysokości 94 (dziewięćdziesiąt cztery) zł 18 (osiemnaście) gr z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia 25 października 2017 r., - w wysokości 7 943 (siedem tysięcy dziewięćset czterdzieści trzy) zł 36 (trzydzieści sześć) gr z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia 12 czerwca 2018 r., - w wysokości 1126 (jeden tysiąc sto dwadzieścia sześć) zł 4 (cztery) gr z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia 12 września 2018 r., 2. zasądza od Zarządu Województwa Pomorskiego na rzecz Fundacji A. kwotę 2 267 (dwa tysiące dwieście sześćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Fundacja A. z siedzibą w G. (dalej zwana również jako "Fundacja"), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Zarządu Województwa Pomorskiego, stanowiącą załącznik do uchwały Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia 22 czerwca 2023 r. nr 686/460/23, w przedmiocie zwrotu dofinansowania do projektu. Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych: Na podstawie umowy nr [...] zawartej w dniu 21 grudnia 2016 r. w G. o dofinansowanie projektu pn.: "[...]", zwanej dalej: "Umową o dofinansowanie", w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020, Osi Priorytetowej 3 "Edukacja", Działania 3.2. "Edukacja ogólna", Poddziałanie 3.2.1. "Jakość edukacji ogólnej" beneficjentowi - Gminie Miasta G. przyznane zostało dofinansowanie w łącznej kwocie 22.671.260,59 zł. Projekt ten Gmina Miasta G., pełniąc rolę partnera wiodącego, realizowała m.in. z Fundacją A. z siedzibą w G. Zarząd Województwa Pomorskiego, mając na uwadze ustalenia audytu w zakresie gospodarowania środkami pochodzącymi z budżetu UE oraz po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego z urzędu wobec beneficjenta - Gminy Miasta G., w punkcie 1 decyzji z dnia 12 stycznia 2023 r., stanowiącej załącznik do uchwały nr 37/420/23, zobowiązał beneficjenta do zwrotu środków w łącznej wysokości 23 569, 79 zł. W skład tej kwoty wchodziły m.in. środki w wysokości: 1) 7.186,10 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 17 stycznia 2017 r. dla kwoty 7.186,70 zł, wykazanych we wnioskach o płatność nr [...] do [...], rozliczających transzę zaliczki nr [...]; 2) 2.391,55 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 25 października 2017 r. dla kwoty 2.391,55 zł, wykazanych we wnioskach o płatność nr [...] do [...], rozliczających transzę zaliczki nr [...]; 3) 11.722,41 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 12 czerwca 2018 r. dla kwoty 11.722,41 zł, wykazanych we wniosku o płatność nr [...], rozliczających transzę zaliczki nr [...]; 4) 2.269,13 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 12 września 2018 r. dla kwoty 2.269,13 zł, wykazanych we wniosku o płatność nr [...] rozliczających transzę zaliczki nr [...]. W punkcie 2 decyzji Zarząd Województwa Pomorskiego umorzył postępowanie administracyjne w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu decyzji wskazano m.in., że zamówienie obejmujące usługi realizacji zajęć pozalekcyjnych w formie indywidualnych spotkań z uczniami i uczennicami oraz opiekunami prawnymi według programu Tutoringu szkolnego w ramach projektu (poz. 48 i 67 budżetu projektu) zostało udzielone z naruszeniem zapisów rozdziału 6.5.2 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków (wersja z dnia 19 lipca 2017 r.). W trakcie audytu stwierdzono, iż w badanych wydatkach kwalifikowanych znajdują się koszty kwalifikowane o wartości łącznej wartości 1.712,30 zł wynikające z niżej wymienionych wartości netto rachunków do umów zleceń: - nr [...] z dnia 24 października 2017 r. zawarta z M. W. za realizację zajęć pozalekcyjnych w formie indywidualnych spotkań z uczniami i uczennicami oraz opiekunami prawnymi według programu Tutoringu szkolnego w ramach projektu. Wynagrodzenie za wykonanie prac wynosi 70,00 zł brutto za 1 godzinę pracę; - nr [...] z dnia 2 listopada 2017 r. zawarta z A. M. za realizację zajęć pozalekcyjnych w formie indywidualnych spotkań z uczniami i uczennicami oraz opiekunami prawnymi według programu Tutoringu szkolnego w ramach projektu. Wynagrodzenie za wykonanie prac wynosi 70,00 zł brutto za 1 godzinę pracę. Przedmiotowe wydatki zostały poniesione w wyniku przeprowadzenia postępowania ofertowego nr [...], opublikowanego na portalu Baza konkurencyjności dnia 9 sierpnia 2017 r. Przedmiotem tego postępowania była usługa polegająca na realizacji w szkołach podstawowych uczestniczących w projekcie zajęć pozalekcyjnych w formie indywidualnych spotkań z uczniami i uczennicami oraz opiekunami prawnymi wg programu "Tutoringu szkolnego w roku szkolnym 2017/2018 oraz 2018/2019". Założeniem i głównym celem programu było wsparcie uczniów i uczennic w nabywaniu umiejętności z zakresu: planowania i organizacji pracy, podejmowania decyzji; brania odpowiedzialności za proces uczenia się, rozwiązywania problemów w twórczy sposób; wychodzenia z inicjatywą przedsiębiorczości. O udzielenie zamówienia mógł ubiegać się wykonawca, który spełniał następujące warunki: był gotów wykonać usługę osobiście, posiadał wykształcenie wyższe oraz przygotowanie/uprawnienia pedagogiczne weryfikacja na podstawie załączonej dokumentacji potwierdzającej wykształcenie i uprawnienia, posiadał zaświadczenie ukończenia kursu tutorskiego minimum 1 stopnia dla Tutorów szkolnych - weryfikacja odbywała się na podstawie kopii zaświadczenia, posiadał minimum roczne doświadczenie w zakresie prowadzenia zajęć edukacyjnych i/lub terapeutycznych itp. z dziećmi i młodzieżą w formach szkolnych i/lub pozalekcyjnych. Ponadto, do kryteriów oceny ofert zaliczono cenę ofertową (waga punktowa 60%) oraz doświadczenie w zakresie prowadzenia zajęć edukacyjnych i/lub terapeutycznych itp. z dziećmi i młodzieżą (waga punktowa wynosiła 40%). W wyjaśnieniach przekazanych w wiadomości e-mail z dnia 11 czerwca 2019 r. Fundacja A. wyjaśniła, że: "Postępowanie przeprowadzono w oparciu o zapisy aktualnie obowiązujących "Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020" (dokument datowany na 19 września 2016r., obowiązujący do 23.08.2019r.) oraz aktualnie obowiązujących "Wytycznych dotyczących udzielania zamówień w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020 (dokument datowany na 19 września 2016r. obowiązujący do 08.11.2017r.). Zgodnie z zapisami powyższego dokumentu (Rozdział 3, punkt 6), do oceny prawidłowości wszystkich umów zawartych w ramach realizacji projektu w wyniku przeprowadzonych postępowań, stosuje się wersję Wytycznych obowiązującą w dniu wszczęcia postępowania, które zakończyło się zawarciem danej umowy. Wszczęcie postępowania jest tożsame z publikacją ogłoszenia o wszczęciu postępowania, lub zamiarze udzielenia zamówienia lub o prowadzonym naborze pracowników na podstawie stosunku pracy, pod warunkiem, że beneficjent udokumentuje publikację ogłoszenia o wszczęciu postępowania. Postępowanie nr [...] zostało opublikowane w dniu: 09.08.2017 r. na stronie "Baza konkurencyjności". W dalszej części wyjaśnień Fundacji wskazano, iż wg Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków obowiązujących w dniu publikacji ogłoszenia wybierani przez Wykonawcę prowadzący zajęcia z uczniami (zarówno osoby fizyczne, jak i prowadzące działalność gospodarczą), stanowili tzw. "personel projektu" i tak też byli wskazani we wniosku o dofinasowanie (w tabeli "Szczegółowy budżet projektu", w kolumnie nr 6 znajdowały się stosowne oznaczenia). Definicja "personelu" określona została w rozdziale 3, pkt. 1 lit. s) Wytycznych w zakresie kwalifikowalności (str. 10) obowiązujących w dniu ogłoszenia zapytania ofertowego: "s) personel projektu - osoby zaangażowane do realizacji zadań lub czynności w ramach projektu, które wykonują osobiście tj. w szczególności osoby zatrudnione na podstawie stosunku pracy lub wykonujące zadania lub czynności w ramach projektu na podstawie umowy cywilnoprawnej, osoby samozatrudnione w rozumieniu sekcji 6.16.3 Wytycznych, osoby współpracujące w rozumieniu art.13 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015r. poz. 121, z późn.zm.) oraz wolontariuszy wykonujących świadczenia na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2016r. poz. 239, z późn.zm.)". W związku z powyższym, w opinii Fundacji, aby wybrani w postępowaniu wykonawcy mogli spełnić warunki umożliwiające przypisanie ich do kategorii "personel", konieczne było wprowadzenie warunku "osobistego wykonania usługi". W dalszej części Fundacja argumentowała, iż "Od momentu obowiązywania nowych Wytycznych w zakresie kwalifikowalności... tj. od dnia 23.08.2017r., który to dokument wprowadzał zmianę definicji, tj. "personelu projektu", który został zdefiniowany jako "osoby zaangażowane do realizacji zadań lub czynności w ramach projektu na podstawie stosunku pracy, osoby samozatrudnione w rozumieniu lit. p, osoby współpracujące w rozumieniu art. 13 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 963, z późn zm.) oraz wolontariusze wykonujący świadczenia na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2016 r. poz. 1817, z późn zm." w prowadzonych przez Fundację postępowaniach wyboru wykonawcy nie stosowano już warunku "osobistego wykonania usługi" (dla przykładu postępowanie nr [...])". W opinii IA w wyniku przeprowadzonego audytu w przypadku postępowania ofertowego nr [...] przeprowadzonego w ramach tzw. zasady konkurencyjności poniżej progów unijnych, Zamawiający postawił nadmierny warunek, zgodnie z którym o udzielenie zamówienia może ubiegać się wyłącznie wykonawca, który wykona usługę osobiście. Postawienie takiego warunku udziału w postępowaniu zostało uznane za naruszenie zasady uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców. Zgodnie bowiem z zapisami rozdziału 6.5 pkt 1) Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków (wersja z dnia 19 września 2016 r.) "Właściwa instytucja zobowiązuje beneficjenta w umowie o dofinansowanie do przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia o wartości szacunkowej przekraczającej 50 tys. PLN netto, tj. bez podatku od towarów i usług (VAT), w sposób zapewniający przejrzystość oraz zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców". Precyzując te zapisy w odniesieniu do procedury "Zasada konkurencyjności" w rozdziale 6.5.2 pkt 6) wskazano, że "warunki udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia oraz opis sposobu dokonywania oceny ich spełniania, o ile zostaną zawarte w zapytaniu ofertowym, o którym mowa w pkt 8 lit. a, określane są w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia, zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Nie można formułować warunków przewyższających wymagania wystarczające do należytego wykonania zamówienia". Powyższe, zgodnie z pkt. 9 Wytycznych dot. określania korekt finansowych dla wydatków finansowanych przez Unię w ramach zarządzania dzielonego w przypadku nie przestrzegania przepisów dotyczących zamówień publicznych - Decyzja nr (C(2013)9527) skutkowało koniecznością ustalenia 5% wydatków niekwalifikowalnych. Zapis ten odpowiadał przepisom obowiązującego w dniu ogłoszenia zamówienia Taryfikatora, w którego w załączniku w zakresie rodzaju nieprawidłowości objętej kategorią określoną w pkt 12 załącznika, tj. "określenie dyskryminacyjnych warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia, zawarcia umowy koncesji, kryteriów kwalifikacji, kryteriów selekcji lub kryteriów oceny ofert" przypisano procentową wartość korekty 25% wydatków, z możliwością jej obniżenia do wartości 10% lub 5%. Po rozważeniu wszelkich okoliczności mających znaczenie przy podejmowaniu decyzji o zastosowaniu określonej wartości zmniejszenia, audytor uznał za zasadne zastosowanie najniższej wartości korekty. W związku z powyższym wartość wydatków niekwalifikowanych wynikających z przedmiotowego postępowania, wyniosła łącznie 85,62 zł obejmując kwotę: - 53,13 zł we wniosku o płatność nr [...] będącej iloczynem kwoty rozliczonego wynagrodzenia w wysokości 1.062,60 zł i procentowej wartości korekty 5%, - 32,49 zł we wniosku o płatność nr [...] będącej iloczynem kwoty rozliczonego wynagrodzenia w wysokości 649,70 zł i procentowej wartości korekty 5%. W wyniku przeprowadzonej weryfikacji administracyjnej ustalono, że wydatki poniesione w ramach wskazanego zamówienia zostały przez beneficjenta rozliczone również w ramach wniosku o płatność nr: 1) [...]: w kwocie 144.424,89 zł w ramach pozycji 376, 377, 382, 383 oraz 389-391. Zgodnie z wyrażonym wyżej stanowiskiem na wskazane zamówienie nałożona została korekta w wysokości 7.221,24 zł (jako iloczyn kwoty rozliczonych kosztów oraz 5% wskaźnika korekty), 2) [...]: w kwocie 20.473,48 zł w ramach pozycji 179-181, 186 oraz 187. Zgodnie z wyrażonym wyżej stanowiskiem na wskazane zamówienie nałożona została korekta w wysokości 1.023,67 zł (jako iloczyn kwoty rozliczonych kosztów oraz 5% wskaźnika korekty). Beneficjentka - Gmina Miasta G., we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przedstawiła m.in. stanowisko Fundacji A. dotyczące decyzji podjętej uchwałą nr 37/420/23 Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia 12 stycznia 2023 r. zobowiązującej do zwrotu środków dofinansowania przyznanych beneficjentowi na podstawie umowy nr [...] o dofinansowanie projektu pt. "[...]" wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Stanowisko to odnosiło się do warunku osobistego wykonania przedmiotu zamówienia w zapytaniu ofertowym nr [...]. Zarząd Województwa Pomorskiego, ponownie rozpoznając sprawę na skutek wniosku beneficjenta, decyzją stanowiącą załącznik do uchwały Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia 22 czerwca 2023 r. nr 686/460/23 utrzymał w mocy decyzję z dnia 12 stycznia 2023 r. Organ odwoławczy nie dostrzegł podstaw do zakwestionowania ustaleń faktycznych organu pierwszej instancji ani wywiedzionych skutków prawnych tych ustaleń. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku Fundacja A. zaskarżyła w części decyzję stanowiącą załącznik do uchwały Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia 22 czerwca 2023 r. (co do kwoty zwrotu środków unijnych wraz z odsetkami ustawowymi jak dla należności podatkowych w zakresie odnoszącym się do obowiązku Fundacji), zarzucając jej: 1. błędną wykładnię lub niewłaściwą ocenę co do zastosowania przepisów prawa materialnego, tj. rozdziału 6.5.2 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków (wersja z dnia 19 lipca 2017 r.), które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, iż Fundacja naruszyła zasady prowadzenia postępowań ofertowych wymienione w tych przepisach (błąd subsumpcji normy prawnej do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego); 2. błędną wykładnię lub niewłaściwą ocenę co do zastosowania przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 pkt. 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 13 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 oraz art. 2 pkt. 14 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U.2014.1146 z 29.08.2014 r.), które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, że naruszenie wskazanych w wyżej wymienionym pkt. 1 zarzucie przepisów, stanowiło przesłankę do powstania "nieprawidłowości indywidualnej" uruchamiającej mechanizm zwrotu nienależnie pobranych środków; 3. naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nierozpoznanie w sposób wyczerpujący całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w konsekwencji dokonania błędnej jego oceny lub niedokonania tej oceny wcale w kontekście analizy dowodów takich jak Wniosek o dofinansowanie i Umowa o dofinansowanie. W świetle powyższych zarzutów Fundacja wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi przedstawiono przebieg postępowania oraz argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów. Zdaniem Fundacji zapytanie ofertowe [...] nie narusza Wytycznych, w zakresie w jakim w części V. ustanawia dla potencjalnego wykonawcy warunek, że usługa zostanie wykonana osobiście. W opinii Fundacji, umieszczenie tego warunku w zapytaniu ofertowym podyktowane było zapisami wniosku o dofinansowanie Projektu, który był załącznikiem do Umowy o dofinansowanie oraz specyfiką samego Projektu. W tym zakresie Fundacja wskazała, że jednym z celów Osi Priorytetowej 3 Edukacja, Poddziałania 3.2.1. Jakość edukacji ogólnej Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020, było podniesienie kompetencji nauczycieli szkół w połączeniu z poprawą oferty kierowanej do uczniów. Zgodnie z pkt. 2.1. Regulaminu konkursu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020 (załącznik do Uchwały nr 1340/102/15 Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia 29 grudnia 2015 roku) celem konkursu był wybór do dofinansowania ze środków EFS projektów w największym stopniu przyczyniających się do realizacji celu szczegółowego Działania 3.2 Edukacja ogólna, ukierunkowanych na poprawę jakości edukacji ogólnej. Sformułowany cel stanowił element odpowiedzi na zawarte w RPO WP 2014-2020 wyzwanie dla interwencji w obszarze edukacji, jakim jest poprawa jakości kształcenia z uwzględnieniem sytuacji na rynku pracy. Zgodnie z zasadami konkursu wszelkie wsparcie dla szkół wskazane we wniosku o dofinansowanie musiało wynikać z przeprowadzonych diagnoz potrzeb gdańskich szkół. W oparciu o diagnozy wniosek partnerów Projektu zakładał wsparcie każdej ze szkół dokładnie w tym zakresie jaki wskazała diagnoza w danej placówce. Projekt był zatem dwustopniowy. Po pierwsze, zakładał na początku przeszkolenie nauczycieli z danej placówki w zakresie prowadzenia zajęć wskazanych w diagnozie jako potrzebne w danej szkole. Po drugie, na dalszym etapie w każdej ze szkół miały być przez tych nauczycieli poprowadzone zajęcia z dziećmi. W trakcie prowadzenia tych zajęć osoby je prowadzące (wcześniej przeszkolone) były objęte superwizjami, które miały im pomóc wdrożyć nowo nabyte umiejętności i dobrze przeprowadzić zajęcia, w tym wspierać prowadzące zajęcia osoby w sytuacjach problemowych. Zgodnie z zapisami Wniosku o dofinansowanie, stanowiącego załącznik do Umowy o dofinansowanie, w ramach diagnoz poprzedzających realizację projektu jeden z obszarów zdiagnozowanych problemów obejmował: "za mało wsparcia w wyrównywaniu szans, dyskryminacja i wykluczenie społ. UU" oraz "niedost. kompet. NN potrzebne do rozw. komp. społ. i uczenia się UU." Jako działanie zaradcze w ramach podzadania 7.3 Wniosku o dofinansowanie zaplanowano wdrożenie programu Tutoringu szkolnego. Na etapie negocjacji w trakcie trwania procedury konkursowej przyznawania dofinansowania, Partnerzy Projektu przedstawiali również Instytucji Zarządzającej rozszerzone informacje o wyborze wykonawcy i sposobie ustalenia kosztów wskazanych w budżecie, tj. za równo wyborze firmy realizującej kurs tutoringu szkolnego dla nauczycieli jak i wysokości wynagrodzeń trenerów szkolących nauczycieli i dyrektorów oraz samych nauczycieli za pracę tutorską z uczniami. W efekcie pod budżetem Projektu stanowiącym załącznik do Umowy o dofinansowanie w punkcie 17 zamieszczono poniższy opis założeń realizacji wdrożenia metody Tutoringu szkolnego w gdańskich szkołach: "Podzadanie 7.3 Wdrożenie na poziomie całej szkoły tutoringu szkolnego - 2 szkoły podstawowe. Wybrany do wdrażania w szkołach program tutoringu wychowawczego i rozwojowego promowany i wdrażany przez Instytut Tutoringu Szkolnego, opracowany został w oparciu o stosowaną od osiemnastu lat w szkołach ALA Autorskie Licea Artystyczne i Akademickie we Wrocławiu i w Częstochowie metodę indywidualnej opieki nad uczniem, a od ponad 2 lat wdrażany jest do dwudziestu sześciu szkół publicznych, przy czym został jako innowacja pedagogiczna dostosowany do szkół podstawowych (od 2 lat). Tutoring szkolny wg. Metodologii Instytutu zgodny jest z założeniami pedagogiki dialogu J. Korczaka i J.Tarnowskiego oraz koncepcją szkoły skoncentrowanej na uczniu C. Rogersa. Celem programu jest zmiana sposobu pracy z uczniem/uczennicą. Zestaw działań przewidzianych w programie umożliwia lepsze poznanie ucznia/uczennicy, jego/jej predyspozycji i zdolności, a poprzez wymianę spostrzeżeń i podjęte współdziałanie z rodzicami pozwala na wzmocnienie wszechstronnego rozwoju dziecka. Jedynie Instytut Tutoringu Szkolnego posiada przetestowany w publicznych szkołach, kompletny model pracy tutorskiej (wraz z wdrożeniem) w szkołach podstawowych. W związku z powyższym zdecydowano o jego wdrożeniu w ramach projektu do 2 szkół podstawowych. Program tutoringu szkolnego obejmuje: 1) przygotowanie nauczycieli i nauczycielek do pracy tą metodą: - Przygotowanie opisu innowacji dostosowanej do specyfiki konkretnej szkoły z uwzględnieniem, zmiany jaka ma być osiągnięta poprzez wdrożenie tutoringu zgodnie z potrzebami szkoły; - Spotkanie z Radą Pedagogiczną - 2 szkoły po 3 h na szkołę - Spotkanie z opiekunami prawnymi - 2 szkoły po 3 h na szkołę - Szkolenia nauczycieli - kurs tutorski "Szkolny Tutoring Wychowawczo-Rozwojowy" wg. Programu Instytutu Tutoringu Szkolnego złożonego z 8 modułów szkoleniowych po 8 godzin [64h] - Szkolenie grupy dyrektorów - "Dyrektor szkoły - Liderem oświaty" realizowane w osobnej grupie w sumie 3x8 godzin [24h] 2) wdrożenie metody do szkolnej praktyki: - Wdrażanie tutoringu w szkole - praca z uczniami w postaci spotkań pozalekcyjnych: a. klasy I po 2h lekcyjne na m-c b. klasy VI po 1h lekcyjna na m-c z uczniami oraz dodatkowo z opiekunami prawnymi - 3 razy w semestrze (1h na spotkanie) - Spotkania superwizyjne dla tutorów - 2 spotkania na semestr w grupach 10 osobowych - Coaching dyrektora szkoły - 10 spotkań, po 1.5h, 1 x m-c. Efekty: 833 uczniów i uczennic rozwinie: - kreatywność i innowacyjność, - umiejętność planowana i organizacji pracy, - umiejętność podejmowania decyzji, - branie odpowiedzialności za proces uczenia się, - umiejętność monitorowania własnego procesu uczenia się oraz - umiejętność rozwiązywania problemów w twórczy sposób; 114 nauczycielek i nauczycieli rozwinie: - umiejętność korzystania z nowej metody nauczania w kształtowaniu kompetencji kluczowych, - umiejętność kształtowania postaw i umiejętności (kreatywności, innowacyjności oraz pracy zespołowej), - umiejętność indywidualizacji pracy z uczniem ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi z uczniem młodszym. Weryfikacja: ankiety z obserwacji nauczycieli/ek, karty procesów tutorskich. W pozycji 173 zaplanowano coachingi dla dyrektorów. Z wieloletnich doświadczeń Instytutu Tutoringu Szkolnego we wdrażaniu tej metody w szkołach oraz z dobrych praktyk wdrażania zmian w organizacjach wynika, że aby wdrożenie zmiany formy pracy na poziomie całej szkoły było przeprowadzone skutecznie, a nowy program faktycznie działał zarządzający musi być przygotowany teoretycznie oraz uzyskać sam wsparcie w procesie wdrażania zmiany. Dyrektorzy/ki będą wdrażali program którego wcześniej sami nie prowadzili, a jako przełożeni powinni umieć wspierać swoich pracowników w tym procesie. Zgodnie z obecną wiedzą o wdrażaniu zmian w organizacjach i z naszym doświadczeniem coaching jest tu najlepszym narzędziem wsparcia, bo zapewnia indywidualne podejście oraz pomoc w rozwiązaniu konkretnych problemów występujących w danej szkole w procesie wdrażania." Również pod budżetem, w punkcie 95, wskazano w jaki sposób oszacowano wysokość wynagrodzeń dla pozycji 162, 163, 169, 171, 172, 173 czyli wynagrodzeń prowadzących w ramach tutoringu szkolnego spotkania dla Rad Pedagogicznych, prowadzącego spotkania dla Opiekunów Prawnych, prowadzącego superwizje tutorskie, prowadzącego coachingi dla dyrektorów. Stawki wynagrodzenia prowadzących ustalono w oparciu o ofertę Instytutu Tutoringu Szkolnego (brak na rynku innej tak kompleksowej oferty wdrażania tutoringu do praktyki szkolnej). Naturalna konsekwencja tak zaplanowanego programu wdrożenia tutroingu było przyjęcie w budżecie Projektu (stanowiącym załącznik do Umowy o dofinansowanie), że wynagrodzenia nauczycieli prowadzących zajęcia z uczniami będą przynależeć do kategorii wydatków "wynagrodzenie personelu". Do takiej kategorii kosztów zostały przypisane w budżecie i zostało to zaakceptowane przez Instytucie Zarządzająca. Było to o tyle logiczne, o ile jedyną alternatywą kategorii kosztów są "usługi zewnętrzne", a przy opisanym planie wdrożenia jasnym było, że nie chodzi o zewnętrznych wykonawców tylko o nauczycieli gdańskich szkół. Tylko podniesienie przez nich swoich kompetencji i przyzwyczajenie się dzięki pracy w tym programie w projekcie do stosowania narzędzi tutorskich gwarantowało trwałość projektu, tj. sytuację w której po jego zakończeniu narzędzia tutoringowe nadal będą przez nauczycieli danych szkół stosowane w pracy z uczniami. Zapytanie ofertowe, które jest przedmiotem niniejszego postępowania sądowego, podzielone było na części, z których każda dotyczyła zajęć w innej szkole. Za względu na formułę zajęć tutoringowych (spotkania tutora z danym uczniem na 10-15-30 minut kilka razy w miesiącu), Fundacja zakładała, że w większości przypadków oferty złożą pracownicy danej szkoły. Było to również zgodne z zrobionymi przez Fundację rozeznaniami rynku przed przygotowaniem wniosku o dofinansowanie - zainteresowanie firm zewnętrznych taką usługą było zerowe. Na etapie oceny wniosku nie tylko Instytucja Pośrednicząca nie zakwestionowała tych założeń, a wręcz przeciwnie - oceniła je wysoko jako systemowe, dobre rozwiązanie pozwalające skutecznie wdrożyć nowe metody pracy z dziećmi i podnieść kompetencje kadry szkół. W efekcie wysokiej oceny wniosku Instytucja Pośrednicząca podpisała z Partnerami projektu umowę o dofinansowanie, do której załącznikiem był wniosek grantowy, w którym jasno wskazano, że osoby realizujące zajęcia z dziećmi będą personelem projektu. Zgodnie z brzmieniem § 20 Umowy o dofinansowanie nr [...] z dnia 21 grudnia 2016 r. realizowanej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2022 zatytułowanym Udzielanie zamówień w ramach Projektu Beneficjent udziela zamówień zgodnie z ustawą Prawo zamówień publicznych albo zasadą konkurencyjności określoną w "Wytycznych dotyczących udzielania zamówień publicznych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020". Mając na uwadze powyższe, w sytuacji w której beneficjent nie jest zobowiązany do stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych, przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego zgodnie z zasadą konkurencyjności, będąc związanym postanowieniami Wytycznych w zakresie kwalifikowalności. Innymi słowy beneficjent zobowiązany jest stosować zapisy wprost wynikające z przywołanych wytycznych. Zakwestionowane postępowanie (zapytanie ofertowe Fundacji nr [...]) przeprowadzono w oparciu o zapisy aktualnie obowiązujących "Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020" (dokument datowany na 19 września 2016 r. obowiązujący od dnia 14 października 2016 r. do 23 sierpnia 2017 r.). Zapytanie ofertowe nr [...] zostało opublikowane w bazie konkurencyjności w dniu 9 sierpnia 2017 r. Zgodnie z zapisami Wytycznych (Rozdział 3, punkt 6): "Do oceny prawidłowości wszystkich umów zawartych w ramach realizacji projektu w wyniku przeprowadzonych postępowań, stosuje się wersję Wytycznych obowiązującą w dniu wszczęcia postępowania, które zakończyło się zawarciem danej umowy. Wszczęcie postępowania jest tożsame z publikacją ogłoszenia o wszczęciu postępowania, lub zamiarze udzielenia zamówienia lub o prowadzonym naborze pracowników na podstawie stosunku pracy, pod warunkiem, że beneficjent udokumentuje publikację ogłoszenia o wszczęciu postępowania." Według Wytycznych obowiązujących w dniu publikacji ogłoszenia wybierani przez Fundację, prowadzący zajęcia z uczniami (zarówno osoby fizyczne, jak i prowadzące działalność gospodarczą), stanowili tzw. "personel projektu" i tak też byli wskazani we wniosku o dofinasowanie (w tabeli "Szczegółowy budżet projektu", w kolumnie nr 6 - znajdowały się stosowne oznaczenia). Definicja "personelu projektu" zgodna z Wytycznymi (str.10) obowiązującymi w dniu ogłoszenia zapytania ofertowego była następująca: "s) personel projektu - osoby zaangażowane do realizacji zadań lub czynności w ramach projektu, I / które wykonują osobiście, tj. w szczególności osoby zatrudnione na podstawie stosunku pracy lub wykonujące zadania lub czynności w ramach projektu na podstawie umowy cywilnoprawnej, osoby samozatrudnione w rozumieniu sekcji 6.16.3 Wytycznych, osoby współpracujące w rozumieniu art.13 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2015r. poz.121, z późn.zm.) oraz wolontariuszy wykonujących świadczenia na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2016r. poz.239, późn.zm.)." W związku z powyższym, aby wybrani w postępowaniu wykonawcy mogli spełnić warunki umożliwiające przypisanie ich do kategorii "personel projektu", konieczne było wprowadzenie warunku "osobistego wykonania usługi". Konstrukcja generatora wniosków o dofinansowanie narzuca konieczność zaznaczenia czy dana pozycja budżetowa dotyczy kategorii "personel projektu" czy nie i nie było tu żadnych wariantów pośrednich. Interpretacja "Wytycznych..." prezentowana przez Fundację jest zgodna ze stanowiskiem Ministerstwa Rozwoju opisanym w piśmie nr DZF-IV.7620.38.2017.JSta.1 z dnia 3 kwietnia 2017 r. W ocenie Fundacji zastrzeżenie osobistego obowiązku wykonania zamówienia było proporcjonalne i niezbędne z punku widzenia udzielanego zamówienia. Tym samym brak jest podstaw do uznania, iż zastrzeżony przez beneficjenta warunek był dyskryminacyjny. Wprost przeciwnie, wynikał prima facie z "Wytycznych dotyczących udzielania zamówień w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020", a jednocześnie umożliwiał beneficjentowi angażowanie personelu projektu na podstawie umowy cywilnoprawnej z poszanowaniem zasad konkurencyjności. W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Pomorskiego wniósł o jej odrzucenie ze względu na brak legitymacji procesowej Fundacji do wniesienia skargi, ewentualnie - w przypadku uznania legitymacji procesowej Fundacji - o oddalenie skargi. Postanowieniem z dnia 20 października 2023 r. sygn. akt III SA/Gd 512/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę Fundacji, stwierdzając brak legitymacji skarżącej do wniesienia skargi, z uwagi na fakt, że nie była stroną umowy o dofinansowanie ani stroną postępowania administracyjnego . Postanowienie to zostało uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 1 stycznia 2024 r. sygn. akt I GZ 379/23. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w rozpoznawanej sprawie Fundacja nie występowała w postępowaniu administracyjnym jako strona, ale jest jasne, że jej zobowiązanie względem adresata decyzji stanowi bezpośredni skutek tej decyzji. Trudno zatem bronić tezy, że decyzja ta nie wywołuje skutków w sferze praw i obowiązków Fundacji. Przeciwnie, skoro prostą konsekwencją tej decyzji i obowiązków z niej wynikających, a spoczywających na jej adresacie, jest roszczenie regresowe podniesione względem Fundacji i to związane z wykonywaniem czynności podlegających ocenie w postępowaniu administracyjnym, to twierdzenie o braku legitymacji skargowej jest nieuprawnione. Istotnie, zobowiązanie Fundacji wynika z umowy partnerskiej, ale umowa ta nie funkcjonuje w próżni, lecz stanowiła nieodłączny element programu, którego sposób realizacji zakwestionowano w decyzji. Jeżeli żądanie beneficjenta programu pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z treścią tej decyzji, to nie można przyjąć że interes w jej zaskarżeniu ma jedynie subiektywny, czy faktyczny charakter. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz.935), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Przepis art. 145 § 1 p.p.s.a., stanowi, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przeprowadzone w oparciu o powyższe kryteria badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślić należy, że skarga wniesiona została jedynie co do części decyzji, która dotyczyła środków wydatkowanych przez skarżącą jako partnera projektu. W pozostałym zakresie zaskarżona decyzja wydana wobec beneficjenta projektu nie podlegała badaniu. Strona nie miała bowiem uprawnienia do jej zaskarżenia i skarga taka w istocie nie została przez nią wniesiona. Jak wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 stycznia 2024 r. sygn. akt I GZ 379/23, skarżąca Fundacja nie występowała w postępowaniu administracyjnym jako strona, ale jej zobowiązanie względem adresata decyzji stanowi bezpośredni skutek wydanej decyzji. Konsekwencją tej decyzji i obowiązków z niej wynikających, a spoczywających na jej adresacie, jest bowiem roszczenie regresowe względem Fundacji związane z wykonywaniem czynności podlegających ocenie w postępowaniu administracyjnym. Fundacji przysługuje w związku z tym legitymacja skargowa w niniejszej sprawie jedynie w zakresie objętym roszczeniem regresowym. Rolą Sądu w niniejszym postępowaniu była ocena prawidłowości decyzji w zakresie dotyczącym orzeczonego obowiązku zwrotu środków wydatkowanych przez skarżącą, jako partnera projektu. W takim też wyłącznie zakresie dokonano ustaleń faktycznych i ich oceny prawnej. W związku z podniesionym w skardze zarzutem, oceny wymagało, czy w sprawie istniały podstawy do dokonania 5 % korekty finansowej uzyskanych przez beneficjenta środków, wydatkowanych przez partnera projektu jakim była Fundacja A. z siedzibą w G. Przyczyną dokonania tej korekty było stwierdzenie przez organ, że w sprawie doszło do wystosowania oferty zawierającej niezasadne warunki ograniczające krąg oferentów w związku z zastrzeżeniem wymogu osobistego wykonania umowy dotyczącej tutoringu szkolnego. Wymóg taki istotnie został w ofercie zawarty. Dotyczył on nauczycieli, którzy mieli pełnić funkcje tutorów. Organ zarzucał, że zamawiająca postawiła nadmierny warunek, zgodnie z którym o udzielenie zamówienia może ubiegać się wyłącznie wykonawca, który wykona usługę osobiście. Postawienie takiego warunku udziału w postępowaniu zostało uznane za naruszenie zasady uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców. Organ wskazał, że zgodnie z zapisami rozdziału 6.5 pkt 1) Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków (wersja z dnia 19 września 2016 r.), "Właściwa instytucja zobowiązuje beneficjenta w umowie o dofinansowanie do przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia o wartości szacunkowej przekraczającej 50 tys. PLN netto, tj. bez podatku od towarów i usług (VAT), w sposób zapewniający przejrzystość oraz zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców". Precyzując te zapisy w odniesieniu do procedury "Zasada konkurencyjności" w rozdziale 6.5.2 pkt 6) wskazano, że "warunki udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia oraz opis sposobu dokonywania oceny ich spełniania, o ile zostaną zawarte w zapytaniu ofertowym, o którym mowa w pkt 8 lit. a, określane są w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia, zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Nie można formułować warunków przewyższających wymagania wystarczające do należytego wykonania zamówienia. Skarżąca kwestionując zastrzeżenia organu, wskazała, że zawarcie tego warunku w ofercie było zgodne z treścią Wytycznych obowiązujących w dacie wystosowania ogłoszenia. Nadto wskazywała na charakter przedmiotu zamówienia, jakim była realizacja tutoringu szkolnego przez nauczycieli: - którzy na pierwszym etapie realizacji programu brali udział w szkoleniach w tym zakresie, aby realizować cele indywidualnego nauczania w szkołach, w których byli zatrudnieni (wymóg osobistego wykonania umowy nie dotyczył firm szkolących nauczycieli w zakresie tutoringu) - a następnie mieli pełnić funkcję tutorów wobec uczniów szkół, w których byli zatrudnieni. W ocenie Sądu, zawarcie warunku osobistego wykonania umowy nie naruszało w niniejszej sprawie zasady konkurencyjności i nie powinno skutkować nałożeniem korekty finansowej oraz obowiązkiem częściowego zwrotu uzyskanego dofinansowania. Ocena taka wnika z całokształtu okoliczności sprawy, a w szczególności celu i zasad realizowanego projektu. Projekt ten o nazwie "[...]", miał na celu wzrost jakości kształcenia uczniów, w tym uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Udzielanie zamówień w ramach projektu, zgodnie z umową, miało następować zgodnie z zasadami udzielania zamówień wynikającymi z przepisów prawa oraz zasadą konkurencyjności w zakresie opisanym szczegółowo w Wytycznych. Działania skarżącej były zgodne z celem projektu i nie naruszały postanowień Wytycznych. W sytuacji dwuetapowości działań polegających na szkoleniu nauczycieli w zakresie futornigu (spersonalizowanej edukacji) a następnie realizacji tutoringu wobec uczniów przez przeszkolonych wcześniej nauczycieli, wprowadzenie wymogu osobistego zrealizowania umowy było celowe dla prawidłowej realizacji założeń wdrażanego projektu. Realizacja drugiego etapu projektu – o zasadniczym znaczeniu z punktu widzenia celu projektu jakim było szkolenie uczniów, przez osoby, które nie brały udziału w szkoleniu tutorskim, nie doprowadziłaby do realizacji założeń projektu. Szkolenie nauczycieli było prowadzone w tym celu, by nabyte kompetencje umożliwiły im pracę z ich uczniami. Z wniosku wynika, że zakres interwencji projektu obejmował - ograniczanie i zapobieganie przedwczesnemu kończeniu nauki, zapewnianie równego dostępu do dobrej jakości wczesnej edukacji elementarnej oraz kształcenia podstawowego, gimnazjalnego i ponadgimnazjalnego, z uwzględnieniem formalnych, nieformalnych i pozaformalnych ścieżek kształcenia umożliwiających ponowne podjęcie kształcenia i szkolenia. Celem projektu była poprawa jakości edukacji ogólnej i przedszkolnej, a tytuł projektu dotyczył szkolenia uczniów przedsiębiorczych, empatycznych, rozsądnych w gdańskich szkołach podstawowych. Grupą docelową byli psychologowie i pedagodzy szkolni, opiekunowie prawni uczniów, uczniowie i nauczyciele. Skarżąca realizowała projekt w zakresie tutoringu nauczycieli i pracy tutorów z uczniami. Ukierunkowanie działania na te cele wymagało potraktowania obu etapów realizacji projektu w zakresie działań skarżącej kompleksowo, pierwszy etap działań (szkolenia nauczycieli) nie stanowił celu samego w sobie lecz był związany z kolejnym zasadniczym etapem kształcenia uczniów w formie tutoringu. Istniały zatem uzasadnione przesłanki do wprowadzenia osobistego wymogu realizacji pracy przez wykształconego tutora. Brak jest zatem podstaw by skarżąca wprowadzając wymóg osobistego zrealizowania umowy przez tutora działała ze szkodą dla realizacji celów projektu lub budżetu unijnego. Wymóg osobistego wykonania umowy był bowiem konsekwencją celu projektu i przyjętego schematu realizacji umowy. Stanowisko organu, że wprowadzenie takiego wymogu naruszało postanowienia obowiązujących beneficjenta Wytycznych nie jest uzasadnione. Beneficjent zobowiązał się w § 4 ust. 5 umowy o dofinansowanie z dnia 21 grudnia 2016 r. do stosowania aktualnej, na dzień dokonywania odpowiednich czynności lub operacji związanej z realizacją projektu, wersji wytycznych, wskazanych w § 4 ust. 4 umowy, tj. wytycznych horyzontalnych, wydanych na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy wdrożeniowej oraz wytycznych programowych, wydanych na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, w zakresie, w jakim dotyczą one beneficjenta i projektu. Beneficjent przyjął do widomości, że postanowienia wytycznych mogą ulegać zmianie i mieć wpływ na realizację projektu. W § 4 ust. 6 umowy wskazano, że do oceny kwalifikowalności poniesionych wydatków stosuje się wersję wytycznych, o których jest mowa w § 1 pkt 9 umowy, obowiązujących w dniu poniesienie wydatku z zastrzeżeniem ust. 7, który stanowi, że do oceny prawidłowości umów stosuje się wersję wytycznych obwiązujących w dniu wszczęcia postępowania, które zakończyło się podpisaniem danej umowy, a wszczęcie postępowaniu jest tożsame z publikacją ogłoszenia o wszczęciu postępowania lub zamiarze udzielenia zamówienia publicznego, pod warunkiem, że beneficjent udokumentuje publikację ogłoszenia o wszczęciu postępowania. W § 1 pkt 9 umowy jest mowa o wydatkach kwalifikowanych zgodnie z Wytycznymi dotyczącymi kwalifikowalności wydatków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020, stanowiącymi wytyczną programową w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U z 2016 r. poz. 217 ze zm.), przyjętymi uchwałą Zarządu Województwa Pomorskiego nr 628/54/15 z dnia 30 czerwca 2015 r. Zawarty w rozdziale 3 Wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków słowniczek pojęć wskazywał, że personel projektu to osoby zaangażowane do realizacji zadań lub czynności w ramach projektu, które wykonują je osobiście, tj. w szczególności osoby zatrudnione na podstawie stosunku pracy albo wykonujące zadania lub czynności w ramach projektu na podstawie umowy cywilnoprawnej, osoby samozatrudnione w rozumieniu sekcji 6.16.3 Wytycznych, osoby współpracujące w rozumieniu art.13 pkt. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz wolontariuszy wykonujące świadczenia na zasadach określonych w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. W sytuacji gdy w Wytycznych zawarto takie sformułowanie, brak jest podstaw do oceny, że skarżąca naruszyła zasady udzielania zamówień, wprowadzając wymogi nadmierne, ograniczające krąg potencjalnych wykonawców umowy. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, za słuszne uznać należy stanowisko skarżącej, że warunek osobistej realizacji zamówienia został określony w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia i nie był warunkiem przewyższającym wymagania wystarczające do należytego wykonania zamówienia. Przeciwnie, warunek ten był z punktu widzenia celu projektu warunkiem uzasadnionym, umożliwiającym realizację złożeń projektu na właściwym poziomie. Umowa nie została zawarta z naruszeniem zasad udzielania zamówień i, w konsekwencji, wydatek nie został poniesiony z naruszeniem procedur wydatkowania środków dofinansowania, o których jest mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p. Zaskarżona decyzja jest zatem wadliwa. Zaistniałe naruszenie prawa materialnego art. 184 ust. 1 u.f.p., mające istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniało uchylenie decyzji w zaskarżonym skargą zakresie. W sentencji wyroku orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy punkt 1 decyzji Zarządu Województwa Pomorskiego stanowiącej załącznik do uchwały Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia 12 stycznia 2023 r. nr 37/420/23 w zakresie zobowiązania beneficjenta Gminy Miasta Gdańsk do zwrotu środków stanowiących przyznane dofinansowanie: - w wysokości 94, 18 zł z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia 25 października 2017 r., - w wysokości 7 943, 36 zł z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia 12 czerwca 2018 r., - w wysokości 1126, 04 zł z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia 12 września 2018 r. Suma tych kwot stanowi wskazaną w skardze (na str. 4) kwotę 9 163, 58 zł, w zakresie której skarżąca kwestionowała wydaną decyzję. Wysokość poszczególnych kwot wynika z faktu proporcjonalnego powiększenia kwot wydatkowanych o kwotę kosztów pośrednich rozliczanych ryczałtem wynoszącą stosownie do postanowień umowy o dofinansowanie - § 5 ust. 1 tej umowy -10 % poniesionych kosztów bezpośrednich projektu. Natomiast data odsetek od poszczególnych kwot wynika z przekazywania poszczególnych części dofinansowania kolejno w trzech odrębnych transzach rozliczających zaliczki: nr [...], nr [...], nr [...]. Ponownie rozpatrując sprawę, organ uwzględni ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.), zasądzając od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącej kwotę 2 267 zł. Na kwotę tę składają się uiszczony przez skarżącą wpis od skargi, wynagrodzenie reprezentującego skarżącą radcy prawnego oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło