III SA/Gd 112/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. M.o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 12 lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę B. M. na opisaną decyzję Wojewody [...]. Wnioskiem z dnia 22 kwietnia 2010 r. (data stempla pocztowego) skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonym przez skarżącego, prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz trojgiem dzieci, jest posiadaczem lokalu o powierzchni 14 m2, nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3 000 euro, zaś jedynym źródłem dochodu pięcioosobowej rodziny jest otrzymywany przez wnioskodawcę zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 154 zł miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku zwrócił uwagę na trudności w znalezieniu pracy oraz wskazał, że jego małżonka otrzymuje zasiłek chorobowy. Na wstępie podkreślić należy, iż skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie przepisu art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej P.p.s.a, który stanowi, iż strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W związku z tym, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, stosownie do art. 262 P.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy będą miały w niniejszej sprawie odpowiednie zastosowanie. Z przepisu art. 245 § 3 P.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 P.p.s.a. adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Z przytoczonych przepisów wynika, że osobę ubiegającą się o prawo pomocy obciąża obowiązek wykazania, że znajduje się w określonej sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania jej tego prawa. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.) W niniejszej sprawie referendarz sądowy, zarządzeniem z dnia 28 kwietnia 2010 r., doręczonym w dniu 5 maja 2010 r. (dowód: potwierdzenie odbioru, akta sprawy, k.33) wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów: odpisów zeznań podatkowych za 2009 r., złożonych przez niego oraz małżonkę, bądź odpisów imiennych informacji o wysokości osiągniętego dochodu lub rocznego obliczenia podatku za ten rok; zaświadczeń od pracodawców (zleceniodawców) małżonki wnioskodawcy o wysokości średniego wynagrodzenia brutto/netto z ostatnich trzech miesięcy, bądź innych dokumentów obrazujących źródła i wysokość uzyskiwanego dochodu za ten okres; wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez niego oraz małżonkę rachunków bankowych, maklerskich (i innych na których gromadzone są środki pieniężne), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia przez każdego z małżonków stosownych oświadczeń w tym przedmiocie; kopii dokumentów obrazujących miesięczną wysokość ponoszonych kosztów utrzymania (czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, innych); oświadczenia w przedmiocie wszystkich zarejestrowanych na niego oraz małżonkę pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji i aktualnej wartości); oświadczenia, czy korzysta obecnie z jakichkolwiek form pomocy społecznej; w przypadku odpowiedzi twierdzącej - przedłożenia kopii dokumentów potwierdzających charakter pomocy oraz jej wysokość. Skarżący nie odpowiedział w zakreślonym terminie na to wezwanie, zaś w dniu 27 maja 2010 r. nadesłał m.in. odpisy orzeczeń o niepełnosprawności, protokołów oględzin sądowo – lekarskich oraz kopię pisma w sprawie zatrudnienia wnioskodawcy w urzędzie gminy. Po analizie zebranego materiału dowodowego stwierdzono, że jest on niepełny, a nadto zawiera sprzeczności. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonym na urzędowym formularzu PPF wnioskodawca podał bowiem, że jedynym źródłem pięcioosobowej rodziny jest zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 154 zł miesięcznie. W uzasadnieniu tego samego wniosku oświadczył natomiast, iż jego małżonka "też jest na zasiłku chorobowym". Dodać przy tym należy, iż na rozprawie przed sądem w dniu 15 kwietnia 2010 r. wnioskodawca wskazywał, iż jego małżonka posiada odrębne źródło dochodów (akta sprawy, k.24). W tych okolicznościach stwierdzić trzeba, że wnioskodawca uniemożliwił dokonanie pełnej oceny sytuacji finansowej skarżącego oraz osób, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Postępowanie skarżącego polegające na uchyleniu się od złożenia wymaganych informacji w trybie art. 255 P.p.s.a. skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych, a w konsekwencji czyni niemożliwym ustalenie, czy poniesienie przez wnioskodawcę kosztów ustanowienia pełnomocnika z urzędu spowoduje uszczerbek koniecznego utrzymania uzasadniający przyznanie prawa pomocy. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.