III SA/Gd 112/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan, po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2017 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 października 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: odrzucić wniosek o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gdańsku z dnia 23 marca 2017 r. o sygnaturze akt III SA/Gd 112/17. A. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 października 2015 r. (nr [...]). Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2016 r. Sąd odrzucił skargę A. M., jako złożoną po terminie wynikającym z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej zwanej: "p.p.s.a." Skarżący złożył zażalenie na to postanowienie. W ramach autokontroli Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 30 września 2016 r. uchylił ww. postanowienie z dnia 29 sierpnia 2016 r. o odrzuceniu skargi, gdyż okazało się – o czym Sąd nie miał wiedzy wydając postanowienie z dnia 29 sierpnia 2016 r. - że skarżący złożył wniosek o uzupełnienie ww. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które postanowieniem z dnia 6 maja 2016 r. odmówiło uzupełnienia ww. decyzji, a w związku z tym termin do wniesienia skargi został dochowany. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - po rozpoznaniu skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 października 2015 r. nr [...] - wyrokiem z dnia 23 marca 2017 r. (sygn. akt III SA/Gd 112/17) orzekł o jej oddaleniu. Następnie w dniu 13 kwietnia 2017 r. tut. Sąd – po rozpoznaniu wniosku skarżącego o orzeczenie ze Skarbu Państwa należnych kosztów postępowania niezbędnych do celów dochodzenia praw obejmujących wykonanie odpisu zażalenia na ww. postanowienie z dnia 29 sierpnia 2016 r., wykonanie dołączonych załączników i nadanie przesyłki zawierającej zażalenie - wydał postanowienie (sygn. akt III SA/Gd 112/17), którym orzekł o odmowie przyznania skarżącemu kosztów postępowania. W tym samym dniu tut. Sąd – po rozpoznaniu wniosku skarżącego o orzeczenie na podstawie art. 77 ust. 1 Konstytucji RP wynagrodzenia szkody jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w związku z wydaniem postanowienia o odrzuceniu skargi pomimo tego, że skarga została złożona w terminie, przez co skarżący poniósł szkodę - wydał postanowienie (sygn. akt III SA/Gd 112/17), którym orzekł o odrzuceniu wniosku o odszkodowanie. Następnie, wnioskiem z dnia 4 kwietnia 2017 r. A. M. wystąpił o uzupełnienie wyroku z dnia 23 marca 2017 r. poprzez: orzeczenie ze Skarbu Państwa należnych kosztów postępowania poniesionych przez niego w wyniku wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wadliwego postanowienia z dnia 29 sierpnia 2016 r. o odrzuceniu skargi, oraz orzeczenie na podstawie art. 77 ust. 1 Konstytucji RP wynagrodzenia szkody jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w wyniku wydania dnia 29 sierpnia 2016 r. wadliwego postanowienia o odrzuceniu skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 października 2015 r. W uzasadnieniu wskazał, że wniosek o zwrot kosztów i wynagrodzenie szkody wraz z załącznikami został złożony przed rozprawą (data wpływu do tut. Sądu – 22.03.2017 r.), jednak w wyroku z dnia 23 marca 2017 r. Sąd nie orzekł w tym zakresie. We wniosku wyjaśnił, że jego żądanie uzupełnienia wyroku związane jest z postanowieniem tut. Sądu z dnia 29 sierpnia 2016 r. o odrzuceniu jego skargi, które następnie zostało przez tut. Sąd uchylone, a w związku z zaskarżeniem którego skarżący poniósł koszty związane z wykonaniem odpisu zażalenia, wykonaniem dołączonych do zażalenia załączników i nadaniem przesyłki (kwota 14,40 zł). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Możliwość żądania uzupełnienia wyroku znajduje swoją podstawę prawną w treści art. 157 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Z treści powołanego przepisu wynikają dwie kwestie formalne, istotne z punktu widzenia oceny każdego złożonego wniosku o uzupełnienie wyroku, do których zaliczyć należy: termin do jego złożenia oraz możliwość żądania uzupełnienia wyroku wyłącznie w zakresie sentencji wyroku, nie zaś jego uzasadnienia. Ponieważ słowo "uzupełnić" oznacza w języku polskim: uczynić zupełnym, kompletnym, to prowadzi to do wniosku, że zakresem żądania uzupełnienia wyroku można objąć tylko te elementy, które powinny znaleźć się w wyroku kończącym daną sprawę, a których sąd nie zamieścił. Innymi słowy, oznacza to, że strona może żądać uzupełnienia wyroku co do rozstrzygnięcia w przedmiocie wniesionej skargi lub też dodatkowych orzeczeń, które powinny zostać zamieszczone w treści wyroku, jednakże zostały pominięte przez sąd (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wyd. 3, LexisNexis, Warszawa 2011, s. 424; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. 4, C.H.Beck, Warszawa 2017, s. 661). Skoro określona w art. 157 § 1 p.p.s.a. instytucja uzupełnienia wyroku dotyczy wyłącznie rozstrzygnięć, które powinny znaleźć się w sentencji wyroku, przeto w pierwszej kolejności należało ocenić, czy złożony przez skarżącego wniosek o uzupełnienie wyroku dotyczy tego rodzaju orzeczeń (rozstrzygnięć), które mogły zostać zawarte w wyroku tut. Sądu z dnia 23 marca 2017 r. (sygn. akt III SA/Gd 112/17) oddalającym skargę A. M. W złożonym wniosku skarżący zażądał uzupełnienia powołanego wyroku w zakresie podjęcia przez Sąd orzeczenia w przedmiocie: 1/ wynagrodzenia szkody za niezgodne z prawem działanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w wyniku wydania dnia 29 sierpnia 2016 r. wadliwego postanowienia o odrzuceniu skargi oraz 2/ przyznania należnych kosztów postępowania poniesionych przez niego w wyniku wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wadliwego postanowienia z dnia 29 sierpnia 2016 r. o odrzuceniu skargi. Odnosząc się do pierwszego z żądań wyjaśnić należy, że w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego, a w konsekwencji kognicji sądu administracyjnego, jest sprawa sądowoadministracyjna rozumiana jako kontrola przez sąd administracyjny działalności administracji publicznej. Wynagrodzenie szkody, o której mowa art. 77 ust. 1 Konstytucji RP, może być dochodzone w postępowaniu cywilnym, a nie w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. art. 417 i następne ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny; t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 459). Należy więc stwierdzić, że skoro orzekanie o odszkodowaniu za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie (zaniechanie) władzy publicznej pozostaje poza zakresem kognicji sądów administracyjnych, to żądanie uzupełnienia w tym zakresie wyroku z dnia 23 marca 2017 r. nie znajduje podstawy prawnej, a w konsekwencji należy uznać je za niedopuszczalne w świetle regulacji wynikającej z art. 157 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się z kolei do żądania uzupełnienia wyroku w zakresie przyznania skarżącemu należnych kosztów postępowania poniesionych w wyniku wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wadliwego postanowienia z dnia 29 sierpnia 2016 r. o odrzuceniu skargi, należy na wstępie zaznaczyć, że uzupełnienie orzeczenia w przedmiocie kosztów następuje tylko w tych wypadkach, w których sąd nie orzekł o kosztach, pomimo tego, że na podstawie art. 209 p.p.s.a. był do tego zobligowany, a strona zażądała ich przyznania we właściwym czasie (art. 210 § 1 p.p.s.a). W myśl art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204. Wskazać zatem należy, że – pomimo złożenia przez skarżącego żądania zwrotu ww. kosztów przed zamknięciem rozprawy (pismo z dnia 20 marca 2017 r. – k. 79-81 akt sądowych) – wyrok z dnia 23 marca 2017 r. nie był wyrokiem uwzględniającym, lecz oddalającym skargę, co – w świetle art. 209 p.p.s.a. - nie pozwala na przyznanie skarżącemu wnioskowanych kosztów postępowania. Co więcej, stosownie do art. 205 § 1 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Wydatki skarżącego związane z poniesionymi przez niego kosztami wykonania odpisu (wraz z załącznikami) zażalenia na postanowienie z dnia 29 sierpnia 2016 r. oraz przesłania tego zażalenia pocztą, nie stanowią "niezbędnych kosztów postępowania", które mogłyby zostać zwrócone skarżącemu, nawet w przypadku uwzględnienia jego skargi. Co jednak najistotniejsze w rozpoznawanej sprawie, na gruncie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, brak jest podstaw prawnych do przyznania skarżącemu niezbędnych kosztów postępowania, w przypadku, który miał miejsce w niniejszej sprawie, tj. uchylenia w ramach autokontroli na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. wadliwego postanowienia tut. Sądu z dnia 29 sierpnia 2016 r., gdyż postanowienie "autokontrolne" zostało wydane na wcześniejszym (wstępnym) etapie dotyczącym oceny dopuszczalności złożenia skargi, w postępowaniu incydentalnym, którego przedmiotem była kontrola prawidłowości postanowienia tut. Sądu z dnia 29 sierpnia 2016 r. a nie merytoryczne rozpoznanie skargi, a tylko w takim wypadku – i to w przypadku jej uwzględnienia – istniałaby podstawa do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania. W opisanej sytuacji, w ocenie Sądu wnioskowane przez skarżącego uzupełnienie wyroku z dnia 23 marca 2017 r. w zakresie orzeczenia przez Sąd o przyznaniu skarżącemu zwrotu kosztów poniesionych przez niego w związku z wniesieniem zażalenia na postanowienie tut. Sądu z dnia 29 sierpnia 2016 r. nie znajdowało podstawy prawnej w świetle powołanych przepisów i w związku z tym należało je uznać za niedopuszczalne w świetle art. 157 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd podziela pogląd wyrażany zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie, że wniosek o wszczęcie postępowania rektyfikacyjnego (o uzupełnienie wyroku) należy traktować jako wniosek wszczynający postępowanie sądowoadministracyjne w rozumieniu art. 63 p.p.s.a., a w związku z tym mogą mieć do niego zastosowanie - poprzez odesłanie zawarte w art. 64 § 3 p.p.s.a. - przepisy art. 58 § 1 p.p.s.a., dające podstawę do odrzucenia skargi (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt I SA/Lu 769/11, LEX nr 1265784; postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Po 1200/12, LEX nr 1345464; postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 9 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 45/14, publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl; zob. także: R. Hauser, M. Wierzbowski, op. cit., s. 660). Na tej podstawie, do złożonego w niniejszej sprawie wniosku o uzupełnienie wyroku z dnia 23 marca 2017 r., Sąd uznał za dopuszczalne odpowiednie zastosowanie przepisu art. 58 § 1 p.p.s.a. i w konsekwencji odrzucił ten wniosek jako niedopuszczalny na podstawie art. 157 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., z powodu braku możliwości wydania dodatkowych orzeczeń w przedmiocie zgłoszonych przez skarżącego żądań, co do uzupełnienia ww. wyroku. Uzupełniająco w niniejszej sprawie należy także dodać, że tożsame - do zawartych w omawianym wniosku o uzupełnienie wyroku żądań dotyczących przyznania należnych kosztów postępowania oraz wynagrodzenia szkody za niezgodne z prawem działanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w wyniku wydania przez ten Sąd wadliwego postanowienia z dnia 29 sierpnia 2016 r. o odrzuceniu skargi - żądania skarżącego zostały już rozpoznane przez tut. Sąd dwoma postanowieniami z dnia 13 kwietnia 2017 r. (vide: k. 102-103 i 106-108 akt sądowych). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 64 § 3 w zw. z art. 157 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł, jak w sentencji postanowienia.