III SA/Gd 112/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia NSA Sławomir Kozik, Protokolant: Sekretarz sądowy Dagmara Szymańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi P. L. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 18 stycznia 2024 r. nr 196 w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych oddala skargę. III SA/Gd 112/24 UZASADNIENIE Rozkazem personalnym nr 196 z dnia 18 stycznia 2024 r. Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku utrzymał w mocy rozkaz personalny nr 1764/2023 z dnia 21 grudnia 2023 r. Komendanta Miejskiego Policji w G. o zawieszeniu st. sierż. P. L. w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy. Jako podstawę prawną wskazano przepisy art. 39c ust. 1 pkt 3 i ust. 4 i 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2023 roku, poz. 171 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz.U. z 2023 roku, poz. 775 ze zm.) dalej powoływanego jako k.p.k. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 21 grudnia 2023 r. w Prokuraturze Rejonowej w Gdyni przedstawiono st. sierż. P. L. zarzut popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 kk w zw. z art. 278 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, związanego z przekroczeniem uprawnień w zakresie dostępu do szaf uzbrojenia w Komisariacie Policji w G. i dokonaniem zaboru w celu przywłaszczenia co najmniej 20 magazynków do broni maszynowej PM-98. Zastosowano także środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych funkcjonariusza Policji. Rozkazem personalnym nr 1764/2023 z dnia 21 grudnia 2023 r. Komendant Miejski Policji w Gdyni z uwagi na ustawowy obowiązek wskazany w art. 39 ust. 1 ustawy o Policji w dniu 21 grudnia 2023 r., zawiesił st. sierż. P. L. w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy, w związku z wszczęciem przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo, ścigane z oskarżenia publicznego. Odwołanie od wymienionego rozkazu personalnego wniósł P. L. Zdaniem organu odwoławczego decyzja o zawieszeniu st. sierż. P. L. w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy, w kontekście całokształtu ustalonych w sprawie okoliczności była w pełni uzasadniona. Zachodzi bowiem konieczność ochrony interesu społecznego poprzez wykluczenie z udziału w czynnościach służbowych policjanta, który stoi pod zarzutem popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, a więc czynu stojącego w zdecydowanej sprzeczności z ustawowymi zadaniami nałożonymi na Policję. W skardze wniesionej na powyższy rozkaz do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pełnomocnik skarżącego zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 39 ust. 1 ustawy o Policji i przyjęcie, że w chwili wydania decyzji w sprawie zostały spełnione przesłanki uzasadniające zawieszenie w czynnościach służbowych w sytuacji, gdy w okolicznościach sprawy rozstrzygnięcie takie było niecelowe i przedwczesne, 2. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 25 ust. 1 w zw. z art. 27 ust. 1 ustawy o Policji poprzez dowolne i sprzeczne z prawidłową oceną zgromadzonych w sprawie dowodów uznanie, że skarżący nie ma przymiotu nieposzlakowanej opinii oraz swoim zachowaniem naruszył zasady etyki zawodowej funkcjonariusza Policji, 3. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, fj.: a) art. 7, art. 76 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., polegające na zaniechaniu wszechstronnego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, wbrew ciążącego na organie drugiej instancji obowiązku, a w konsekwencji niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy; b) art. 8 w zw. z art. 11 k.p.a., polegające na niezasadnym odstąpieniu od należytego i przekonującego wyjaśnienia przesłanek leżących u podstaw kwestionowanego rozkazu personalnego. Zdaniem skarżącego fakt, że policjantowi postawiono zarzut popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu nie świadczy jednoznacznie o utracie przez niego przymiotu "nieposzlakowanej opinii". Zatem samo podejrzenie popełnienia przestępstwa nie powinno świadczyć o niespełnieniu wymogu nieskazitelnej postawy moralnej, która determinuje możliwość pełnienia służby publicznej. Dla uzasadnienia odsunięcia funkcjonariusza od pełnienia przezeń obowiązków nie wystarczy ogólnikowe powołanie się na dobro służby, lecz konieczne jest wskazanie konkretnych powodów. Motywy, którymi kierował się organ zawieszając na oznaczony okres policjanta w czynnościach służbowych, nie mogą budzić żadnych wątpliwości co do słuszności takiego załatwienia sprawy. Dotyczy to zarówno celowości samego zawieszenia w czynnościach służbowych, jak i czasu tego zawieszenia. Organ drugiej instancji, oceniając zarzuty skarżącego co do błędów popełnionych przez organ pierwszej instancji, pominął niejako zarzuty odnoszące się do uzasadnienia motywów rozstrzygnięcia rozkazu personalnego i zamiast uchylić wydany rozkaz personalny, samodzielnie dokonał uzupełnienia uzasadnienia, wskazując jakie motywy kierowały organem pierwszej instancji przy wydaniu rozkazu personalnego. Pełnomocnik skarżącego zakwestionował twierdzenie, że st. sierż. P. L. popełnił przestępstwo umyślne. Sam fakt, że w jego mieszkaniu znaleziono magazynki do broni nie przesądza o tym, że skarżący wypełnił znamiona zarzucanego mu przez organy ścigania przestępstwa umyślnego. Brak jest bowiem dowodów, że to skarżący uczestniczył w kradzieży ww. magazynków do broni z szafy z wyposażeniem broni służbowej znajdującej się w pomieszczeniu stanowiska kierowania Komisariatu Policji w G. W uzasadnieniu wydanego rozkazu personalnego organ drugiej instancji wskazał, że decyzja o zawieszeniu stanowi przede wszystkim formę zabezpieczenia interesu służby przez ochronę dobrego imienia Policji. W ocenie skarżącego, wystarczające było zastosowanie innego środka prawnego - przeniesienia na inne stanowisko dla wyeliminowania dalszego dostępu do szafy z wyposażeniem broni służbowej znajdującej się w pomieszczeniu stanowiska kierowania Komisariatu Policji w G. Z perspektywy osoby, której postawiono zarzuty, mogące się okazać bezpodstawnymi, zawieszenie w czynnościach służbowym jest wyjątkowo dolegliwe. Zastosowany wobec skarżącego środek jest niewspółmierny - wykraczający poza granice uznania administracyjnego, gdzie należy ważyć jednocześnie ważny interes strony oraz interes publiczny. Podstawą zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych może być nie tylko administracyjna decyzja właściwego przełożonego, przewidziana w art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 1990 roku o Policji. Taki sam skutek wywołuje zastosowanie w postępowaniu karnym przez prokuratora środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych. Postanowieniem o zastosowaniu środków zapobiegawczych z dnia 21 grudnia 2023 roku prokurator Prokuratury Rejonowej w Gdyni zastosowała wobec skarżącego środki zapobiegawczy w postaci dozoru Policji, poręczenia majątkowego w wysokości 8.000,00 złotych, zakazu opuszczania kraju, zakazu kontaktowania się z J. K. oraz zawieszenie podejrzanego w czynnościach służbowych funkcjonariusza Policji. Z przedmiotowym rozstrzygnięciem nie zgadza się skarżący, który złożył już stosowany środek zaskarżenia. Stwierdzić zatem należy, że wydana w niniejszej sprawie decyzja stanowi zbędne powielenie postanowienia wydanego przez Prokuraturę Rejonową w Gdyni. Zatem wobec zastosowania przez prokuratora środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach zbędne było stosowanie przez organy policyjne przewidzianej w art. 39 ust. 1 ustawy o Policji instytucji zawieszenia w czynnościach służbowych. Na ocenę policjanta i jego nieposzlakowanej opinii powinna mieć wpływ całościowa ocena jego służby. W wydanych rozkazach personalnych organy obu instancji nie powołały się na okoliczności świadczące o prowadzonych postępowaniach dyscyplinarnych wobec skarżącego czy złożonych skargach. Nie zostały podniesione jakiekolwiek okoliczności z przebiegu służby, które potwierdzałyby tezę o tym, że skarżący nie posiada nieposzlakowanej opinii. W ocenie pełnomocnika skarżącego, nie można również przesądzić, że jedno wydarzenie w życiu skarżącego, które objęte jest ściganiem przez Prokuraturę Rejonową w Gdyni, przekreśla jego karierę jako policjanta. Z informacji uzyskanych na temat skarżącego i przebiegu jego służby wynika, że skarżący posiada jako funkcjonariusz Policji nieposzlakowaną opinię. Organom orzekającym w niniejszej sprawie można skutecznie zarzucić arbitralną i dowolną ocenę co do zaistnienia podstaw do zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych. Skarżący w związku z przedstawionym mu zarzutem może nadal być uznawany za osobę o nieposzlakowanej opinii. Dalsze jego pozostawanie w gronie funkcjonariuszy Policji nie kolidowałoby z bezwzględnym wymogiem, o jakim mowa w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, jak również nie wpływałoby demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy oraz z całą pewnością nie osłabiłoby autorytetu formacji. Orzekające w sprawie organy naruszyły również przepisy postępowania: art. 7, art. 76 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. W toku prowadzonego postępowania nie podjęły bowiem wszelkich możliwych i niezbędnych zarazem czynności celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy. Organ dopuścił się w toku postępowania administracyjnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów praworządnego państwa, wyrażonej w art. 8 k.p.a., albowiem nie wyjaśnił istotnych okoliczności dotyczące analizowanej sprawy, jak również nie wyjaśnił w sposób precyzyjny i jednoznaczny zarazem, dlaczego - w świetle powołanego wyżej przepisu - zachodziła podstawa do zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przepis art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity z 2023 roku, poz. 171 z późn. zm.) stanowi, że policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Ze sformułowania "zawiesza", zawartego w powyższym przepisie wynika, że decyzja o zawieszeniu w czynnościach służbowych na czas nie dłuższy niż 3 miesiące jest decyzja związaną, czyli taką, której wydanie jest obowiązkiem właściwego organu w każdym przypadku, gdy wszczęto wobec policjanta postępowanie karne w sprawie o przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Prokurator postawił skarżącemu zarzut dokonania zaboru w celu przywłaszczenia co najmniej 20 magazynków do broni maszynowej PM-98, kwalifikując czyn ten do art. 278§1 k.k. (przestępstwo kradzieży). Należy stwierdzić, że nie istnieje nieumyślna forma kradzieży, skoro jej ustawowym znamieniem jest cel przywłaszczenia rzeczy. Zachodziła zatem przesłanka obligująca organ policyjny do wydania decyzji o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych. Organy policyjne nie korzystały zatem z uznania administracyjnego co do samego zastosowania art. 39 ust. 1 ustawy o Policji w stosunku do skarżącego. Wszelkie rozważania dotyczące dotychczasowej nienagannej służby skarżącego nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy wobec obligatoryjnego charakteru zastosowanego przez organy środka. Także zasada domniemania niewinności nie wyłącza zastosowania art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, skoro uzależnione jest ono od spełnienia przesłanki wszczęcia przeciwko policjantowi postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne, a nie od skazania go za takie przestępstwo. Do uznania organów policyjnych pozostawało zatem jedynie określenie okresu zawieszenia ograniczonego w art. 39 ust. 1 ustawy o Policji do 3 miesięcy. W rozpatrywanej sprawie zastosowanie maksymalnego okresu zawieszenia przewidzianego w art. 39 ust. 1 ustawy o Policji uzasadnione jest natomiast samym charakterem przedstawionych skarżącemu zarzutów. Zarzut kradzieży służbowej amunicji stawia bowiem pod znakiem zapytania możliwość obdarzenia policjanta zaufaniem koniecznym dla pełnienia służby której jednym z atrybutów jest uprawnienie do korzystania z broni. Ciężar zarzutu uniemożliwia także przyjęcie założenia, że postępowanie karne wobec skarżącego może zakończyć się w czasie krótszym niż 3 miesiące. Należy wreszcie stwierdzić, że żaden przepis prawa nie ogranicza możliwości i obowiązku wydania decyzji na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji w sytuacji, gdy zawieszenie w czynnościach służbowych zostało zastosowane wobec policjanta także jako środek zapobiegawczy w ramach toczącego się postępowania karnego. Inne są przesłanki zastosowania takiego środka w postępowaniu karnym i w postępowaniu służbowym na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji. W tym stanie sprawy Sad oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a uznając, że zaskarżona decyzja (rozkaz personalny) odpowiada prawu.