III SA/Gd 1127/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant Starszy sekretarz sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2017 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 10 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa oddala skargę. UZSADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia 10 listopada 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w G., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia 14 września 2016 r. nakładającą na P. M., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A. karę pieniężną w wysokości 3000 zł za wykonanie w dniu 18 lutego 2016 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości N. D. przewozu drogowego pojazdem marki Renault Master o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...] z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz przepisów wspólnotowych dotyczących wykonywania przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące (tachograf). Organy wskazały, że obowiązek wyposażenia pojazdu w tachograf wynika z przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. rozporządzenia tachografy są instalowane i użytkowane w pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim używanych do przewozu drogowego osób oraz rzeczy do których zastosowanie ma rozporządzenie (WE) 561/2006. Przepis art. 2 ust. 1 rozporządzenia (WE) 561/2006 precyzuje, w jakich pojazdach powinien być zainstalowany i użytkowany tachograf – stanowiąc, że są to pojazdy przeznaczone do przewozu drogowego: 1. rzeczy, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3, 5 tony lub 2. osób, pojazdami skonstruowanymi lub trwale przystosowanymi i przeznaczonymi do przewozu więcej niż dziewięciu osób łącznie z kierowcą. Z obowiązku montowania tachografów zwolnione są pojazdy wymienione w art. 3 ww. rozporządzenia. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego (protokół kontroli) organy wskazały, że kontrolowany zespół pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej 5500 kg nie zalicza się do wskazanych w przepisach wyłączeń, a tym samym powinien być wyposażony w tachograf. Jako podstawę nałożenia kary wskazano art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 o transporcie drogowym (Dz.U. 2013, poz. 1414) w zw. z pkt 6.11. załącznika nr do tej ustawy. W skardze do Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Gdańsku P. M. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej i poprzedzającej ją decyzji I instancji. Skarżący stanął na stanowisku, że rzeczywista całkowita masa zespołu pojazdów nie przekraczała 3, 5 tony, wobec czego nie było obowiązku montażu w pojeździe tachografu. W ocenie skarżącego okoliczność dotycząca rzeczywistej całkowitej masy zespołu pojazdów nie została wyjaśniona przez organy, przez co w istotny sposób naruszono przepisy postępowania w tym, art. 7, 75 § 1, 77 § 1,78 § 1 Kpa. W konsekwencji wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy, organy naruszyły przepisy prawa materialnego tj. art. 3 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie w zw. z art. 2 ust. 1 lit a rozporządzenia (WE) nr 561/2006. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlega oddaleniu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w G. nakładająca na skarżącego karę pieniężną za naruszenie przepisów dotyczących wykonywania przewozów drogowych. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu podlega karze pieniężnej. Przez naruszenie obowiązków lub warunków przewozu rozumie się naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz obowiązujących na terenie państw członkowskich przepisów wspólnotowych, dotyczących obowiązków i warunków przewozów drogowych. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 18 lutego 2016 r. na drodze krajowej nr [...] wykonywany był przewóz drogowy pojazdem Renault Master o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...] Funkcjonariusze służby celnej zatrzymali pojazd do kontroli, a jej wyniki utrwalono w protokole nr [...]. Kontrola wykazała, że pojazd nie był wyposażony w urządzenie rejestrujące (tachograf). Strona skarżąca nie kwestionuje, że pojazd nie był wyposażony w tachograf. Stoi jednak na stanowisku, że obowiązujące przepisy nie nakładały na nią obowiązku instalacji urządzenia w ww. pojeździe, a tym samym brak było podstaw do nałożenia kary o której mowa w lp. 6.1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Skarżący wskazywał początkowo, że nie dotyczył go obowiązek instalacji tachografu, ponieważ urządzenia tego nie dało się z przyczyn technicznych zamontować w pojeździe. W dalszym toku postępowania administracyjnego i obecnie w skardze skarżący wskazuje natomiast, że zgodnie z przepisami wspólnotowymi obowiązek zainstalowania tachografu w pojazdach przeznaczonych do przewozu drogowego rzeczy obejmuje tylko te pojazdy, których rzeczywista masa całkowita łącznie z przyczepą przekracza 3,5 tony. W ocenie strony skarżącej organy nie ustaliły natomiast, jaką całkowitą masę miał w dniu kontroli zespół pojazdów, którym wykonywano przewóz. Stanowisko strony skarżącej, co do niewyjaśnienia okoliczności faktycznych nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. W ocenie Sądu postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo. Podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7, 75 § 1, 77 § 1,78 § 1 Kpa nie zasługują na uwzględnienie z następujących względów. Obowiązek wyposażenia pojazdu zarejestrowanego w państwie członkowskim, wykorzystywanego do przewozu drogowego rzeczy w tachograf nakłada rozporządzenie Rady EWG nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L. 60 z dnia 28 lutego 2014 r.) Zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. rozporządzenia, tachografy są instalowane i użytkowane w pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim, używanych do przewozu drogowego osób lub rzeczy oraz do których ma zastosowanie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego. Zgodnie z art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006 w tachograf powinny być wyposażone pojazdy: 1) przeznaczone do przewozu drogowego rzeczy, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów, łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3, 5 tony, 2) przeznaczone do przewozu drogowego osób, skonstruowane lub trwale przystosowane i przeznaczone do przewozu więcej niż dziewięciu osób łącznie z kierowcą. Z obowiązku instalacji tachografu są zwolnione pojazdy wymienione w art. 3 ww. rozporządzenia. W celu zastosowania przepisów ww. rozporządzenia organy w ramach postępowania wyjaśniającego prawidłowo ustaliły zatem dwie podstawowe kwestie, to jest: czy zatrzymany do kontroli zespół pojazdów służący do przewozu rzeczy był objęty wyłączenieniami z art. 3 ww. rozporządzenia, oraz to, jaka była jego dopuszczalna masa całkowita. Strony są zgodne, że zatrzymany do kontroli zespół pojazdów służył do przewozu rzeczy i z uwagi na posiadane parametry techniczne i przeznaczenie, nie podlegał wyłączeniom z art. 3 ww. rozporządzenia. Ustalenie to nie budzi również zastrzeżeń Sądu. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się natomiast do oceny, czy na podstawie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organy miały prawo do przyjęcia, że dopuszczalna masa całkowita zatrzymanego do kontroli zespołu pojazdów przekroczyła 3, 5 tony. Organ odwoławczy podkreślił, że wynikająca z dowodu rejestracyjnego samochodu oraz tabliczki znamionowej przyczepy, całkowita dopuszczalna masa zespołu pojazdów przekroczyła ww. wartość wynosząc 5, 5 tony. Potwierdza to znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy tj. wykonane podczas kontroli zdjęcie dowodu rejestracyjnego samochodu Renault Master [...] (3500 kg) oraz zdjęcie tabliczki znamionowej przyczepy [...] (2000 kg). W ocenie strony skarżącej samochód wraz z przyczepą powinien być zważony przez kontrolujących. Sąd podkreśla, że ustalenie jaką masę rzeczywistą miał w dniu 18 lutego 2016 r. kontrolowany zespół pojazdów, w świetle treści art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006 stanowi okoliczność nie mającą znaczenia dla ustalenia obowiązku posiadania tachografu, a w konsekwencji - nałożenia kary za brak jego instalacji i użytkowania. Przepis ten wyraźnie bowiem mówi o konieczności ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów. Przy określaniu dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów sumuje się zatem dopuszczalną masę całkowitą pojazdu samochodowego i dopuszczalną masę całkowitą przyczepy lub naczepy. Wartości te zostały ustalone przez organy na podstawie dokumentów oraz na podstawie oględzin dotyczących pojazdów. Stanowisko strony skarżącej nie znajduje zatem potwierdzenia w treści ww. przepisu. Zauważyć dodatkowo należy, że powyższy zapis tj. uzależnienie obowiązku posiadania tachografu w zależności od wielkości dopuszczalnej masy pojazdu, wynika z racjonalności ustawodawcy i służy stałości oraz pewności prawa w zakresie obowiązków i warunków przewozu drogowego. Dopuszczalna masa całkowita pojazdu jest pojęciem obiektywnym. Dla ustalenia, czy obowiązek posiadania tachografu obowiązywał przedsiębiorcę, bez znaczenia pozostaje zatem, jaki był ciężar przewożonego ładunku. Przyjęcie stanowiska przeciwnego powodowałoby, że obowiązek posiadania tachografu dla pojazdów, których masa bez ładunku wynosi blisko 3, 5 tony, przy każdym pojedyńczym przewozie drogowym zależałby od wagi przewożonych rzeczy. Jak wskazano wyżej jest to jednak nie tylko sprzeczne z literalnym brzemieniem przepisów rozporządzenia nr 561/2006, ale też z wynikami wykładni celowościowej art. 2 ust. 1 tego rozporządzenia. Reasumując, organy zasadnie przyjęły, że to jaka była w chwili kontroli rzeczywista masa pojazdów, pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Jednocześnie ustaliły i odniosły się do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych tj. przeznaczenia zespołu pojazdów i jego dopuszczalnej masy całkowitej. Ponieważ dopuszczalna masa całkowita przedmiotowego, kontrolowanego w dniu 18 lutego 2016 r. zespołu pojazdów przekroczyła 3, 5 tony, wbrew stanowisku skarżącego, miał on obowiązek instalacji tachografu w pojeździe. W związku ze stwierdzonym podczas kontroli brakiem urządzenia rejestrującego organy zasadnie przyjęły, że skarżący naruszył obowiązujące przepisy dotyczące obowiązków i warunków transportu drogowego. Wysokość nałożonej na skarżącego kary przyjęto zgodnie z załącznikiem nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, gdzie wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące, zagrożone jest karą 3 000 zł (lp. 6.1.1.). Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.