III SA/Gd 1130/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 lutego 2017 r. sprawy ze skargi B. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zasiłku celowego uchyla zaskarżone postanowienie. B. G. w dniu 24 marca 2016 r. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na podróż i pobyt w sanatorium rehabilitacyjnym w Inowrocławiu w dniach od 31 marca 2016 r. do 28 kwietnia 2016 r., dołączając potwierdzenie skierowania na leczenie uzdrowiskowe we wskazanym okresie. Decyzją z dnia 1 kwietnia 2016 r. Prezydent Miasta odmówił skarżącemu przyznania zasiłku celowego na podróż i pobyt w sanatorium rehabilitacyjnym od 31 marca 2016 r. do 28 kwietnia 2016 r. Od powyższej decyzji B. G. wniósł w dniu 27 maja 2016 r. odwołanie, nazwane zażaleniem , w którym zakwestionował odmowę przyznania mu zasiłku celowego. Wskazał także, że decyzję otrzymał w dniu 17 maja 2016 r. , a jej "otrzymanie przez pocztę nie było możliwe" , gdyż przebywał w sanatorium. Wniósł także o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Dołączył zaświadczenie o pobycie poza miejscem zamieszkania. Postanowieniem z dnia 4 lipca 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że przesyłka zawierająca decyzję nie została podjęta w terminie przez skarżącego , wobec czego na podstawie art. 44 §4 k.p.a. należało uznać, że doręczenie zostało dokonane w dniu 20 kwietnia 2016 r. W tej sytuacji termin do wniesienia odwołania upłynął bezskutecznie w dniu 4 maja 2016 r. Odwołanie zostało wniesione po upływie ustawowego terminu, wobec czego nie może zostać rozpatrzone merytorycznie. Odpis postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 19 lipca 2016 r. W dniu 29 lipca 2016 r. B. G. złożył w Samorządowym Kolegium Odwoławczym pismo, z którego wynika, że domaga się on merytorycznego rozpoznania jego odwołania z dnia 27 maja 2016 r. Wskazał, że postanowienie SKO z dnia 4 lipca 2016 r. zawiera błędy, bowiem decyzja nie mogła mu zostać doręczona w dniu wskazywanym przez organ. W tym czasie przebywał w sanatorium , a decyzję doręczono mu w dniu 17 maja 2016 r., wobec czego odwołanie z dnia 27 maja 2016 r. złożył w wymaganym 14 dniowym terminie. Wnosił też o przywrócenie terminu. Skarżący wskazał, że w przypadku nie rozpatrzenia odwołania przez SKO, wnosi o przekazanie ( sprawy) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 2 sierpnia 2016 r. wezwało B. G. do usunięcia braków formalnych podania z dnia 29 lipca 2016 r. poprzez sprecyzowanie, czy jest to skarga do sądu administracyjnego na postanowienie SKO z dnia 4 lipca 2016 r. Wyznaczono termin 7 dni do nadesłania informacji z pouczeniem, że jej nienadesłanie w zakreślonym terminie skutkować będzie pozostawieniem podania bez rozpoznania. Wezwanie zostało doręczone stronie w trybie doręczenia zastępczego. W dniu 26 października 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostawiło podanie B. G. bez rozpoznania. Pismem z dnia 29 listopada 2016 r. B. G. zwrócił się o przekazanie jego pisma z dnia 29 lipca 2016 r. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę B. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 lipca 2016 r. nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy ocenie sądu pozostawił jej dopuszczalność, wnosząc o jej oddalenie. Stwierdził, że strona niewątpliwie uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, co obligowało organ odwoławczy do stwierdzenia uchybienia terminu do jego wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016r. , poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że pismo skarżącego, złożone w dniu 29 lipca 2016 r. w SKO, kwestionujące zasadność postanowienia tego organu z dnia 4 lipca 2016 r., choć nie wymienia wprost jako adresata Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, to wskazuje ten sąd jako adresata w przypadku nie uwzględnienia zarzutów skarżącego – we własnym zakresie - przez organ. Nie powinno w tej sytuacji dojść do pozostawienia tego pisma bez rozpoznania. Jest ono bowiem skargą do sądu administracyjnego, wniesioną w ustawowym, trzydziestodniowym terminie od otrzymania zakwestionowanego postanowienia. Na pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. nie przysługuje stronie żaden środek odwoławczy, a strona może wnieść jedynie skargę do sądu na bezczynność organu. Skoro w niniejszej sprawie skarga została już przekazana do sądu, nie ma przeszkód w jej merytorycznym rozpoznaniu. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Decyzja organu pierwszej instancji , wydana w dniu 1 kwietnia 2016 r., wysłana została na adres zamieszkania skarżącego w G. i nie została przez niego fizycznie odebrana. Zwrot do nadawcy nastąpił w dniu 21 kwietnia 2016 r. Zauważyć należy, że wniosek skarżącego o przyznanie zasiłku celowego dotyczył pobytu skarżącego w sanatorium rehabilitacyjnym w określonym terminie - od 31 marca 2016 r. do 28 kwietnia 2016 r. Skarżący dołączył do wniosku ponadto pismo z POW NFZ w G. Dział Lecznictwa Uzdrowiskowego, w którym potwierdzono skierowanie skarżącego na leczenie uzdrowiskowe w I. na wskazany wyżej okres. Tak więc termin pobytu skarżącego w sanatorium był organom znany. Z przepisów art. 7 i 8 k.p.a. wynika, że w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie czynności niezbędne do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli , jak też są zobowiązane do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Organ pierwszej instancji, kierując się zasadami wyrażonymi w art. 6 i 7 k.p.a., po upływie okresu przewidzianego na pobyt skarżącego w sanatorium, powinien ponowić doręczenie decyzji skarżącemu. Skoro tego nie uczynił, a decyzja została doręczona skarżącemu następnie w dniu 17 maja 2016 r. ( data niekwestionowana), ta właśnie data powinna być uznana za datę doręczenia skarżącemu decyzji organu pierwszej instancji z dnia 1 kwietnia 2016 r. Skoro decyzję organu pierwszej instancji doręczono skarżącemu w dniu 17 maja 2016 r., a odwołanie od niej wniósł on w dniu 27 maja 2016 r., to uczynił to w wymaganym terminie czternastu dni. Organ odwoławczy nie wziął pod uwagę powyższych okoliczności wadliwie przyjmując, że decyzję organu pierwszej instancji doręczono skarżącemu w dniu 20 kwietnia 2016 r. na podstawie art. 44 § 4 k.p.a. Przepis ten stanowi, że doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 , a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Warto w tym miejscu przytoczyć stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 14 lutego 1992 r. sygn. akt SA/Wr 19/92 ( publ. Legalis nr 37146), które, choć dotyczy doręczenia pisma pod nieobecność adresata dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy ( art. 43 k.p.a.) , jest – w ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę - aktualne także w odniesieniu do fikcji prawnej doręczenia, przyjętej w niniejszej sprawie. NSA w wyroku tym stwierdził, że "za nieprawidłowe należy uznać zastępcze doręczenie pisma (...) w sytuacji, gdy organowi wiadomo, że adresat w tych miejscach nie przebywa, chyba że zmiana adresu strony (...) nastąpiła w toku postępowania, a strona zaniechała obowiązku zawiadomienia o tym organu". Skoro w okolicznościach niniejszej sprawy skarżący przed wydaniem i doręczeniem decyzji wskazał na pobyt w sanatorium w określonym przedziale czasowym, a do odwołania dołączył także zaświadczenie potwierdzające jego pobyt w sanatorium, nieprawidłowe było uznanie fikcji prawnej doręczenia decyzji w czasie trwania wskazanego przez niego okresu. Z powyższych względów zaskarżone postanowienie organu odwoławczego , aprobujące fikcję doręczenia skarżącemu decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 44 § 4 k.p.a. i stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jest wadliwe. Dodać ponadto należy, że zaskarżone postanowienie byłoby wadliwe nawet przy przyjęciu założenia, że organ odwoławczy prawidłowo uznał , że odwołanie nie zostało wniesione w terminie. W odwołaniu bowiem skarżący, mimo że kwestionował co do zasady doręczenie mu decyzji w trybie art. 44 § 4 k.p.a., zawarł też wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy, uznając jednak, że odwołanie nie zostało wniesione w terminie, do wniosku tego w żaden sposób się nie odniósł, mimo obowiązku rozstrzygnięcia wniosku takiego postanowieniem ( art. 59 k.p.a.) i stwierdził , że doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Mając na uwadze powyższe Sąd uznając, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Rzeczą organu odwoławczego będzie rozpatrzenie odwołania skarżącego od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 1 kwietnia 2016 r.