III SA/Gd 114/09
WyrokWSA w Gdańsku2009-04-23
Skład orzekający: Anna Orłowska, Felicja Kajut, Elżbieta Kowalik-Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku niepieniężnego zostało wydane zgodnie z prawem, pomimo zarzutów strony dotyczących trudnej sytuacji finansowej i specyfiki wykorzystania wody?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie egzekucyjne i nałożyły grzywnę w celu przymuszenia. Argumenty strony dotyczące trudnej sytuacji finansowej i wykorzystania wody do celów technologicznych nie mogły wpłynąć na rozstrzygnięcie, ponieważ sąd bada zgodność z prawem, a nie okoliczności faktyczne strony. Organ egzekucyjny, będący jednocześnie organem inspekcji sanitarnej, miał obowiązek realizować zadania nadzoru sanitarnego, w tym kontroli jakości wody.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Spółki "A" na postanowienie Inspektora Sanitarnego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku doprowadzenia jakości wody do norm sanitarnych. Spółka podnosiła, że woda jest wykorzystywana głównie do celów technologicznych, jest bakteriologicznie czysta, a nałożona grzywna stanowi dla niej znaczny uszczerbek finansowy. Organ egzekucyjny wielokrotnie nakładał grzywny, wskazując na brak działań Spółki zmierzających do poprawy jakości wody od 2001 roku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Zegan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. na postanowienie Inspektora Sanitarnego w G. z dnia 9 stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym oddala skargę.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia 14 listopada 2008 r. na podstawie art. 20 § 1 pkt 4, art. 119 § 2 oraz art. 122 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005 r, nr 229, poz. 1954 ze zm.) nałożył na "A" Spółka z o.o. z siedzibą w P. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 1.000 zł wraz z opłata z tytułu kosztów egzekucyjnych w wysokości 68 zł z powodu nie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 19 lutego 2004 r. Nr [...].
Decyzją z dnia 10 grudnia 2001 r., zmienioną decyzją z dnia 8 stycznia 2002r., Powiatowy Inspektor Sanitarny zarządził warunkowe dopuszczenie wody do picia i na potrzeby gospodarcze z wodociągu lokalnego "A" Sp. z o.o. w P. oraz zobowiązał w/w Spółkę do doprowadzenia jakości wody podawanej do sieci do obowiązujących norm określających skład fizyko-chemiczny wody do picia i na potrzeby gospodarcze, ustalając termin wykonania tego obowiązku na dzień 31 grudnia 2003 r.
W związku z nie wykonaniem w/w obowiązku w terminie określonym w decyzji organ pismem z dnia 23 stycznia 2004 r. upomniał "A" Sp. z o.o. o obowiązku wykonania decyzji, a następnie w dniu 19 lutego 2004 r. wystawił tytuł wykonawczy. Wobec niezastosowaniu się do nakazu organu egzekucyjnego ten wydał w dniu 19 lutego 2004 r. pierwsze postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości 1.000 zł. Na kolejne postanowienie o takiej samej treści z dnia 26 października 2004 r. Spółka złożyła zażalenie do organu drugiej instancji, który zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy, podobnie - organ odwoławczy nie uwzględnił zażalenia Spółki na postanowienie o nałożeniu grzywny z dnia 6 stycznia 2005 r. utrzymując je w mocy. Potem doszło do wydania kolejnych sześciu postanowień o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości 1.000 zł, na które Spółka nie składała zażalenia. Spółka wniosła natomiast zażalenie na postanowienie z dnia 14 listopada 2008 r., przyznając, że badania wody z jej wodociągu wykazało przekroczenie dopuszczalnych norm obowiązujących dla wody pitnej, wskazując jednak, że w rzeczywistości badana woda w ponad 80% jest wykorzystywana dla celów technologicznych. Nadto zasugerowano, że Spółka jest w trakcie rozmów przyłączenia zakładu do miejskiej sieci wodociągowej w 2009 r. co będzie się łączyć ze znacznym obciążeniem finansowym i tym samym nałożona grzywna stanowi niemały uszczerbek dla zakładu.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia 9 stycznia 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu przedstawił podstawy i przebieg prowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania egzekucyjnego, wskazując na fakt, że kolejne badania wody wykonane w latach 2004-2008 wykazały, że jakość wody z wodociągu Spółki nadal odbiega od wymagań sanitarnych z uwagi na ponadnormatywną mętność, zawartość manganu i żelaza. W związku z czym doszło do wydania 9 kolejnych postanowień o nałożeniu grzywny. Odnosząc się natomiast do zarzutów strony organ stwierdził, że odstąpienie od czynności egzekucyjnych nie może mieć miejsca, gdyż jak wynika z przebiegu postępowania, pomimo zapewnień Spółki, od 2001 r. nie podjęto działań zmierzających do poprawy jakości wody z wodociągu, czy podłączenia zakładu do sieci miejskiej. Stwierdzono również, że Szpital Powiatowy w P. nie jest awaryjnie zasilany w wodę z wodociągu Spółki.
Skargę na powyższe postanowienie wniosły "A" Spółka z o.o. w P. podnosząc argumentację zbieżną z zawartą w uzasadnieniu zażalenia. Wskazano na sposób powstania skarżącej Spółki i fakt przejęcia przez nią infrastruktury swojego poprzednika , w tym systemu sanitarnego, który spełniał obowiązujące w poprzednim systemie gospodarczym standardy prawne. Woda wykorzystywana jest w 80% do chłodzenia pieców indukcyjnych, nadto jest bakteriologicznie czysta, tak samo jak woda stosowana w mieście. W ocenie skarżącej obarczanie jej karami jest krzywdzące, przy czym nie jest ona w stanie – z uwagi na koszt - przystosować infrastruktury sanitarnej tak by spełniać obowiązujące obecnie normy sanitarne. Wskazano przy tym na działania zmierzające do przyłączenia zakładu do miejskiej sieci wodociągowej
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.).
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem rozważań Sądu w niniejszej sprawie jest zbadanie czy zaistniały w sprawie przesłanki do nałożenia na skarżącą grzywny w celu przymuszenia do wykonania określonego w tytule wykonawczego obowiązku o charakterze niepieniężnym i czy organy wymierzyły ją w sposób prawidłowy.
Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego ( por. art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.)
Podstawę do nałożenia na skarżącą grzywy w celu przymuszenia stanowiły w niniejszej sprawie art. 122 w związku z art. 121 § 1 - 3 powołanej ustawy.
Art. 122 ustawy określa proceduralne aspekty wydawania postanowienia o nałożeniu grzywny. Z kolei powołane przepisy art. 121 stanowią, że z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł ( § 2) . Nadto grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem § 4, przy czym grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć kwoty 50.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 200.000 zł ( § 1 i 3).
Po dokonaniu analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie stwierdzić należy, iż organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie w niniejszej sprawie. Podstawą do wezwania strony skarżącej aby doprowadziła jakość wody podawanej do sieci do obowiązujących norm była decyzja z dnia 10 grudnia 2001 r., zmieniona decyzją z dnia 8 stycznia 2002 r., która określała jednoznacznie termin wykonania tego obowiązku – do dnia 31 grudnia 2003 r. Jego niewykonanie spowodowało skierowanie do skarżącej w dniu 23 stycznia 2004 r. zgodnie art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji upomnienia, w którym wezwano do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.
Wobec niewykonania przez zobowiązaną obowiązku organ w dniu 19 lutego 2004 r. wystawił tytuł wykonawczy i skierował go do postępowania egzekucyjnego w administracji. Równocześnie organ postanowieniem nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia, co później uczynił jeszcze ośmiokrotnie.
Postępowanie organu, co zasadności nałożenia na skarżącą grzywny było zatem zgodne z prawem.
Dokonując z kolei kontroli prawidłowości ustalenia wysokości grzywny to w postanowieniu nakładającym grzywnę organ winien uzasadnić, z jakich przyczyn ustalił ją w takiej a nie innej wysokości, czego w zaskarżonym postanowieniu nie uczyniono. W tym przypadku uchybienie to nie miało jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy z uwagi na treść cytowanego wcześniej art. 121 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W myśl tego przepisu grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, tym samy kolejna grzywna nie może być niższa od poprzednio nałożonej. W niniejszej sprawie uprzednio nakładane grzywny wynosiły 1.000 zł i w takiej samej wysokości lub wyższej organ mógł nałożyć kolejną grzywnę. Należy przy tym zauważyć, że - mając na uwadze treść art. 121 § 2 i 3 ustawy – wysokość nałożonej grzywny, jak również suma wszystkich nałożonych grzywn nie przekraczają wielkości tam wskazanych.
Odnosząc się natomiast do wywodów zawartych w skardze stwierdzić należy, iż skarżąca nie zakwestionowała sposobu ustalenia grzywny, czy też jej wysokości lecz przede wszystkim powołała się na okoliczności dotyczące jej trudnej sytuacji związanej z przejęciem przestarzałej infrastruktury technicznej i brakiem finansowych możliwości dostosowania jej do obecnych wymogów sanitarnych. Wskazano również na fakt, że woda z wodociągu skarżącej jest w 80% wykorzystywana do celów technologicznych i jest bakteriologicznie czysta.
Argumenty te nie mogły wpłynąć na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, gdyż Sąd administracyjny orzeka o zgodności zaskarżonego orzeczenia z prawem i nie może uwzględniać okoliczności związanych z sytuacją, w jakiej znajduje się strona postępowania. Z kolei, odnosząc się do argumentu odnośnie sposobu wykorzystywania przez skarżącą wody to należy zauważyć, że poza korzystaniem z niej do celów technologicznych, nadto jest ona wykorzystywana przez 300 pracowników, w tym do celów spożywczych. Nie można w takim stanie rzeczy działania organu egzekucyjnego kwestionować, tym bardziej, że będąc jednocześnie organem Państwowej Inspekcji Sanitarnej ma on obowiązek realizować zadania w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego nałożone przepisami ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851, z późn. zm.) i m.in. dokonywać kontroli przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w tym dotyczących higieny środowiska, a zwłaszcza wody do spożycia (art. 4 pkt 1).
Zatem należało stwierdzić, iż zaskarżone postanowienie jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, a postępowanie w toku którego wydano niniejsze postępowanie przeprowadzone zostało prawidłowo.
Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło