III SA/Gd 1145/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi A. Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 6 października 2021 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) - zwanej dalej "k.p.a.", stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta z dnia 26 maja 2021 r , odmawiającej A. Ż. przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Organ wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona stronie w dniu 31 maja 2021r., wobec czego termin do złożenia odwołania upływał w dniu 14 czerwca 2021 r. Skarżąca wniosła odwołanie za pośrednictwem zwykłej poczty elektronicznej w dniu 16 czerwca 2021 r. Pismo to nie zostało uznane za skutecznie wniesione. Podpisane odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało złożone w dniu 21 lipca 2021 r. Postanowieniem z dnia 6 października 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skoro skarżąca wniosła odwołanie po terminie, który nie został przywrócony, to nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie A. Ż. podniosła, że odwołanie wniosła pocztą elektroniczną w celu przyspieszenia rozpatrzenia sprawy oraz ze względu na przeświadczenie, że w stanie epidemii jest to właściwy sposób wnoszenia podań. Odwołanie wysłała dzień później, aby organ pierwszej instancji nie miał wpływu na decyzję. Celowo wysłała odwołanie w swoim mniemaniu w ostatnim dniu , by przekonać organ pierwszej instancji , że nie akceptuje jego decyzji. Skarżąca wskazała, że myślała, że ma 14 dni roboczych. Uzyskała informację, zgodnie z którą termin liczy się odliczając dni świąteczne, a w tym okresie były dwie niedziele i Święto Bożego Ciała. Przekroczenie terminu nie jest powodem, aby zostawić jej rodzinę bez pomocy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W piśmie z dnia 25 kwietnia 2022 r. pełnomocnik skarżącej z urzędu opisał szeroko stan faktyczny sprawy poprzedzający wydanie decyzji organu pierwszej instancji. Z pisma wynika, że kwestionowane jest postępowanie pracowników organu, którzy zdaniem skarżącej nie udzielili jej informacji, że powinna starać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Pełnomocnik zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., które to przepisy zobowiązują organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organu pierwszej instancji i postanowienia SKO w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania , a także o zobowiązanie organu I instancji do wydania decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie o uchylenie ww. orzeczeń. Pełnomocnik skarżącej z urzędu wniósł nadto o przeprowadzenie dowodu z płyty CD wraz ze stenogramem rozmowy babki skarżącej I. Ż. z pracownikami organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329) - dalej jako: "p.p.s.a.". Oceniając zaskarżone postanowienie w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 3 p.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie, stwierdzające uchybienie przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania od decyzji, odmawiającej przyznania skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Niesporne w sprawie było, że skarżąca wniosła odwołanie od opisanej wyżej decyzji Burmistrza Miasta po terminie. Postanowieniem z dnia 6 października 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Sądowi z urzędu wiadomo, że nieprawomocnym wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SA/Gd 85/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę skarżącej na powyższe postanowienie. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie przewidzianego w art. 134 k.p.a. postanowienia o uchybieniu terminu. W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Nawet nieznaczne, choćby jednodniowe przekroczenie terminu do wniesienia odwołania zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Argumentacja skarżącej, która podnosiła, że wysłanie odwołania drogą poczty elektronicznej miało przyspieszyć rozpatrzenie sprawy oraz że wniesienie odwołania o jeden dzień później miało uniemożliwić organowi pierwszej instancji wpływ na decyzję organu odwoławczego nie mogła mieć wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia, lecz jedynie potwierdza fakt złożenia odwołania po upływie ustawowego terminu. Również treść zarzutów podniesionych w piśmie wniesionym przez pełnomocnika skarżącej z urzędu jak i argumentacja zaprezentowana jako ich uzasadnienie w żadnym stopniu nie mogły prowadzić do uwzględnienia skargi. Wyjaśnić bowiem należy, że przedmiotem postępowania było stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, zakończone postanowieniem rozstrzygającym tę kwestię i nie odnoszącym się do sprawy rozstrzyganej decyzją, od której odwołanie wniesiono. Tym samym granice tej sprawy wyznaczają okoliczności faktyczne i prawne dotyczące stosowania przepisów regulujących uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a więc kwestie nie odnoszące się do samej decyzji, od której odwołanie to złożono. Poza granicami sprawy w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania pozostaje ocena legalności decyzji, od której odwołanie wniesiono, w tym podnoszone przez autora pisma kwestie związane z niedokonaniem przez organy obu instancji analizy sytuacji prawnej skarżącej pod kątem świadczeń z pomocy społecznej czy świadczeń rodzinnych. Z tych przyczyn bez znaczenia dla oceny zasadności skargi pozostawała treść dowodu z nagrania rozmów przeprowadzonych przez babkę skarżącej z pracownikami organu pierwszej instancji. Należy wskazać, że stosownie do art. 133 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a postępowanie dowodowe w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma jedynie uzupełniający, wyjątkowy charakter, podyktowany łącznym spełnieniem przesłanek z art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którymi przeprowadzenie dowodu jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Wskazany dowód nie spełnia powyższych kryteriów. Wyjaśnić jeszcze raz skarżącej należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej , ale nie jest to kontrola dotycząca jakiegokolwiek działania czy zaniechania pracownika czy pracowników organu administracji, lecz kontrola - ogólnie mówiąc - polegająca na ocenie, czy konkretne orzeczenie ( decyzja, postanowienie) jest zgodne z przepisami prawa. Gdy kontrola ta, jak w niniejszej sprawie, dotyczy postanowienia organu II instancji , rozstrzygającego o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji , sąd administracyjny może dokonać kontroli tylko i wyłącznie tego właśnie postanowienia. Nie może natomiast oceniać prawidłowości wcześniej wydanej decyzji organu pierwszej instancji, ani tym bardziej prowadzić własnych ustaleń i dokonywać ocen prawidłowości postępowania i pracy pracowników organu pierwszej instancji, poprzedzających złożenie przez stronę konkretnego wniosku. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.