III SA/Gd 116/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędzia NSA Marek Gorski (spr.) Sędzia WSA Felicja Kajut Protokolant Kinga Czernis po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. Ś.-N. na decyzję Wojewody [...] z dnia 2 grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia 2 grudnia 2005 r., nr [...] na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj: Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 28 września 2005 r. o wymeldowaniu B. Ś.-N. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w S. W uzasadnieniu skargi organ odwoławczy podał, że z wnioskiem o wymeldowanie wyżej wymienionej wystąpił M. N. twierdząc, że w dniu 23 sierpnia 2004 r. żona opuściła mieszkanie. Organ I instancji na podstawie zeznań B. Ś.-N. orzekł o odmowie jej wymeldowania uznając, że nie opuściła tego lokalu dobrowolnie. Powołał się przy tym na wyrok Naczelnego Sąd Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 23 stycznia 2002 r., II SA/Gd 668/00 zgodnie z którym zmuszenie w jakiejkolwiek formie do opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego nie może być uznane za opuszczenie dobrowolne w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W następstwie odwołania M. N. decyzją z dnia 10 sierpnia 2005 r. organ II instancji uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy nie był wystarczający, aby zakończyć przedmiotowe postępowanie administracyjne. W szczególności nie przesłuchano obu stron postępowania. Zobowiązano również organ meldunkowy do przeanalizowania wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 15 kwietnia 2005 r., IC 6/05 oddalającego powództwo B. Ś.-N. o ochronę naruszonego posiadania, gdyż nie wskazano aby wymieniona została w jakiejkolwiek formie zmuszona do opuszczenia miejsca pobytu stałego. W ramach ponownego postępowania wyjaśniającego organ I instancji przeprowadził w dniu 14 września 2005 r. rozprawę administracyjną z udziałem stron. B. Ś.-N. zeznała, że w przedmiotowym lokalu nie mieszka, gdyż nie posiada do niego kluczy. Jednocześnie zadeklarowała chęć powrotu do mieszkania i oświadczyła, że obecnie zamieszkuje u syna. Na tej podstawie organ meldunkowy decyzją z dnia 28 września 2005 r. orzekł o wymeldowaniu B. Ś.–N., uznając, że trwale opuściła miejsce stałego pobytu. B. Ś.-N. uznała decyzję organu meldunkowego za krzywdzącą. Podniosła w odwołaniu, iż nie opuściła lokalu dobrowolnie ale została do tego zmuszona przez męża, który się nad nią znęcał. Wyjaśniła, że nie posiada kluczy do przedmiotowego mieszkania, ponieważ mąż wymienił zamki w drzwiach. Organ odwoławczy powołał się na art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który stanowi, że podmiotem decyzji o wymeldowanie może być jedynie osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Dalej organ odwoławczy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego uznał, że odwołująca się nie zamieszkuje przedmiotowego lokalu. Podkreślił, iż złożenie pozwu o przywrócenie posiadania spornego lokalu mogło świadczyć o tym, że na skutek działań drugiej osoby, nie ma się możliwości mieszkania w lokalu. Jednak sąd powszechny oddalił powództwo B. Ś.–N. Zatem wobec faktu, iż strona nie przebywa w miejscu stałego zameldowania, a sąd powszechny oddalił jej powództwo o przywrócenie posiadania lokalu, decyzję o wymeldowaniu należało utrzymać w mocy. Organ odwoławczy wskazał na charakter ewidencyjny instytucji zameldowania stwierdzając, że zameldowanie nie rodzi żadnych uprawnień do lokalu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku B. Ś.–N. wniosła o uchylenie decyzji obu instancji. Skarżąca stwierdziła, iż jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wymeldowania z pobytu stałego na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych można dokonać jedynie w sytuacji, gdy opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny i połączone było z zamiarem dalszego niezamieszkiwania w danym lokalu. Na poparcie tej tezy skarżąca zacytowała szereg orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego. W ocenie skarżącej w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki do jej wymeldowania, ponieważ przedmiotowy lokal opuściła wbrew swojej woli na skutek znęcania się psychicznego i fizycznego przez męża. Ma zamiar powrócić do tego lokalu o czym mówiła kilkakrotnie w trakcie postępowania. Zdaniem skarżącej organy administracyjne niesłusznie dokonały jej wymeldowania powołując się na wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 15 kwietnia 2005 r., bowiem wbrew stanowisku organów I i II instancji, nie odmawiał skarżącej prawa posiadania tego lokalu. Jak wynika z uzasadnienia tego wyroku sąd oddalił powództwo z powodu, iż w toku postępowania sądowego skarżąca twierdziła, iż nie wróci do mieszkania z obawy o swoje życie. Sąd przyjął, że przywrócenie posiadania mieszkania osobie, która jednocześnie deklaruje brak chęci powrotu do niego jest bezprzedmiotowe. Skarżąca od początku postępowania w sprawie o wymeldowanie konsekwentnie stała na stanowisku, że do lokalu chce wrócić, znalazło to wyraz w zeznaniach złożonych w czasie rozprawy administracyjnej w dniu 14 września 2005 r. jak i w odwołaniu. Skoro po wydaniu w/w wyroku skarżąca informowała organy o zamiarze powrotu do mieszkania, to organy winny to wziąć pod uwagę i nie kierować się tym wyrokiem. Organy są zobowiązane zgodnie z art. 7 k.p.a. do załatwienia sprawy w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracyjnego wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Odpowiadając na zarzuty skarżącej organ odwoławczy podkreślił, że zamiar powrotu do przedmiotowego lokalu jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym, tym bardziej, że skarżąca podczas sprawy sądowej o przywrócenie posiadania nie wyrażała chęci powrotu do miejsca pobytu stałego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sądy administracyjne zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być jedynie osoba, która opuściła miejsce stałego pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem aby wymeldować osobę, opuszczenie miejsca pobytu stałego musi być trwałe i dobrowolne (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., V SA 3169/00, Lex nr 50123; wyrok NSA z dnia 23 września 1999 r., V SA 252/99, Lex nr 49952). Decyzja administracyjna w sprawie wymeldowania z pobytu stałego musi być poprzedzona postępowaniem administracyjnym, które winno toczyć się z poszanowaniem reguł przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Organ meldunkowy jest zatem w myśl art. 7 i 77 k.p.a. zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie z art. 80 k.p.a. organ ocenia na postawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód w sprawie należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem w sprawie mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W kontekście tej regulacji niewątpliwie dowodem jest wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 15 kwietnia 2005 r., IC 6/05. W niniejszej sprawie organ meldunkowy przeprowadził rozprawę administracyjną oraz oparł się na ustaleniach poczynionych przez Sąd Rejonowy w S. Jako bezsporne należy uznać, iż skarżąca co najmniej od września 2004 r. do chwili obecnej nie mieszka w przedmiotowym lokalu. Zarzut skarżącej dotyczy przede wszystkim okoliczności opuszczenia lokalu. Sprowadzają się one do pytania, czy ustalenia organów administracyjnych pozwalają na przyjęcie, iż opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. Ze zgromadzonego materiału dowodowego a w szczególności z uzasadnienia w/w wyroku Sądu Rejonowego w S. wynika, że opuszczenie lokalu przez skarżącą nastąpiło po kłótni z mężem, z obawy o swoje zdrowie w sierpniu 2004 r. Skarżąca następnie zabrała swoje rzeczy i przeniosła się do innego lokal. Ostatnia wizyta w spornym lokalu miała miejsce 26 września 2004 r. Następnie mąż skarżącej wymienił zamki w drzwiach, a skarżąca wystąpiła z powództwem posesoryjnym. Z akt sprawy wynika jedynie, iż opuszczenie lokalu nastąpiło w następstwie kłótni, natomiast brak jest jakichkolwiek dowodów na to, że skarżąca została zmuszona do opuszczenia lokalu. Jak wynika z uzasadnienia w/w wyroku, do konfliktów małżeńskich dochodziło w rodzinie skarżącej niejednokrotnie i nie raz skarżąca opuszczała lokal w którym była zameldowana. Jednakże później następowały okresy, gdy małżonkowie mieszkali wspólnie. Mimo, że skarżąca w trakcie postępowania administracyjnego podważała wymowę ustaleń sądu powszechnego, nie odwołała się od przedmiotowego wyroku. Mając na uwadze te okoliczności, Sąd jest zdania, iż opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny, a co za tym idzie został spełniony kwestionowany warunek wymeldowania skarżącej. Zmiana stanowiska skarżącej co do zamiaru powrotu do przedmiotowego lokalu już po oddaleniu powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania świadczy raczej o tym, iż skarżąca utożsamia prawo do zamieszkiwania w lokalu (co ma charakter stricte ewidencyjny) z prawem do lokalu. W tej sytuacji należy podzielić pogląd organów administracji, iż z zeznań skarżącej złożonych przed sądem powszechnym wynika, iż nie ma ona zamiaru zamieszkiwać w spornym lokalu. Zatem w ocenie organów jaki i Sądu została spełnione przesłanki do jej wymeldowania zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.