III SA/Gd 1191/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Janina Guść, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 maja 2021 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 6 sierpnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zasiłku okresowego oddala skargę. W dniu 4 maja 2020 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. wpłynął wniosek A. M. (zwany dalej także jako: "wnioskodawca", "strona", "skarżący") z dnia 29 kwietnia 2020 r. o przyznanie prawa do zasiłku okresowego z powodu bezrobocia lub długotrwałych chorób. Uzasadniając wniosek A. M. podał, że jest osobą samotnie gospodarującą, nie wykonującą jakiegokolwiek zatrudnienia. Wskazał przy tym, że cierpi na długotrwałe, nie rokujące poprawy stanu zdrowia choroby, wymagające stałych wizyt lekarskich, badań specjalistycznych oraz stałego przyjmowania różnego rodzajów leków. Jego zdaniem stan faktyczny, w świetle obowiązujących przepisów prawa, jasno wskazuje, iż spełnia wszelkie kryteria, aby nabyć prawo do wnioskowanej pomocy. Do złożonego wniosku wnioskodawca dołączył m.in. zaświadczenie lekarskie z dnia 4 grudnia 2019 r. o stanie zdrowia, zaświadczenie z Urzędu Pracy, datowane na dzień 17 kwietnia 2020 r., potwierdzające status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku oraz oświadczenie o stanie majątkowym. Wójt Gminy K., działając na podstawie art. 61a § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256; powoływanej dalej w skrócie jako: "k.p.a."), postanowieniem z dnia 4 maja 2020 r. (nr [...]) odmówił A. M. wszczęcia postępowania o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego. W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ pierwszej instancji podniósł, że decyzją z dnia 27 kwietnia 2020 r., nr [...], przyznano wnioskodawcy pomoc finansową w formie zasiłku okresowego na okres 1 marca 2020 r. do 31 maja 2020 r. w kwocie 350,50 zł. Z tego względu zainicjonowane wnioskiem z dnia 4 maja 2020 r. postępowanie nie może być wszczęte, bowiem w świetle art. 61a § 1 k.p.a., zachodzi "inna uzasadniona przyczyna", z powodu której postępowanie administracyjne nie może być wszczęte. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej również jako : "SKO"), po rozpatrzeniu złożonego przez A. M. zażalenia, postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2020 r. (nr [...]) utrzymało w mocy zakwestionowane postanowienie Wójta Gminy K. W podstawie prawnej wydanego postanowienia organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1, art. 144, art. 61a § 1 k.p.a. w związku z art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 1507). Mając na uwadze stan prawny i faktyczny rozpatrywanej sprawy, zdaniem SKO, zasadnym było orzeczenie o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia jako prawidłowego i uzasadnionego w świetle przywołanych przepisów prawa, tj. art. 61a § 1 k.p.a. oraz art. 36 pkt 1 lit. b ustawy o pomocy społecznej. SKO wskazało przy tym, że organ pierwszej instancji uwzględniając wniosek A. M. z dnia 29 kwietnia 2020 r. o przyznanie zasiłku okresowego z tytułu bezrobocia lub długotrwałej choroby stwierdził, że brak jest podstaw do wszczęcia takiego postępowania, ponieważ decyzją o nr [...] z dnia 27 kwietnia 2020 r. wnioskodawcy został przyznany zasiłek okresowy w kwocie 350,50 zł miesięcznie na okres od 1 marca 2020 r. do 31 maja 2020 r. Bezspornym jest więc fakt, iż przedmiotowa sprawa została już rozstrzygnięta w drodze ostatecznej decyzji administracyjnej, co oznacza, że brak było podstaw uzasadniających wszczęcie postępowania w sprawie, która jest tożsama przedmiotowo i podmiotowo. W zaistniałej sytuacji organ pierwszej instancji odmawiając wszczęcia postępowania zainicjonowanego wnioskiem, który wpłynął do niego 4 maja 2020 r., nie naruszył przepisów obowiązującego prawa. A. M. zaskarżył powyżej wskazane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jego uchylenia. Ponadto skarżący wniósł o uchylenie poprzedzającego postanowienia organu pierwszej instancji z dnia 4 maja 2020 r. W ocenie skarżącego zaskarżone postanowienie rażąco narusza przepisy prawa, tj. art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3, art. 7 pkt 6, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 38 ust. 2 pkt 1, art. 38 ust. 3, art. 38 ust. 5, art. 100 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 124 § 1, art. 138 § 2 w związku z art. 144 k.p.a., a także art. 30 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że przyznanie mu świadczenia od 1 marca 2020 r. do 31 maja 2020 r. decyzją nr [...] z dnia 27 kwietnia 2020 r. nie przesądza, iż nie może on otrzymać zasiłku okresowego na późniejszy okres. Tym bardziej, że spełnia wszelkie przesłanki, aby nabyć do niego prawo. Ponadto SKO nie ustaliło, czy decyzja wydana przez organ pomocy społecznej w dniu 27 kwietnia 2020 r. stała się ostateczna. Niezależnie od powyższego, skarżący podniósł, że w wydanym postanowieniu SKO wskazało, iż rozpoznało zażalenie na postanowienie "Kierownika GOPS w K. nr [...] z dnia 4.05.2020 r." Tymczasem w dniu 4 maja 2020 r. organ pomocy społecznej nie wydał względem niego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zasiłku okresowego o podanym numerze. Dodatkowo w pouczeniu SKO błędnie wskazało, iż skarga podlega wpisowi w wysokości 100 zł. Natomiast zgodnie z obowiązującymi przepisami przedmiot tej sprawy zwolniony jest z opłat sądowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekając w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wyżej wymienionych ustaw Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W trakcie przeprowadzonego postępowania nie doszło bowiem do naruszenia procedury administracyjnej, które mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonego postanowienia, którym organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 w związku z art. 61a § 1 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawa do zasiłku okresowego. Należy zauważyć, że art. 61a k.p.a., obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011 r., został dodany ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18). Wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Drugą natomiast jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny określone jako "inne uzasadnione" nie zostały w ustawie skonkretyzowane. W ocenie Sądu należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. W realiach rozpatrywanej sprawy bezsporne jest, że skarżący w dniu 4 maja 2020 r. złożył wniosek o ustalenie prawa do zasiłku okresowego. Z akt sprawy wynika ponadto, że decyzją Wójta Gminy K. z 27 kwietnia 2020 r. (nr [...]) przyznano wnioskodawcy pomoc finansową w formie zasiłku okresowego z powodu bezrobocie na okres od 1 marca 2020 r. do 31 maja 2020 r. w wysokości 350,50 zł miesięcznie. Nie jest również kwestionowane, że wspomnianej powyżej decyzji z dnia 27 kwietnia 2020 r. nadano rygor natychmiastowej wykonalności (zob. pkt 3 decyzji), co oznacza, że decyzja ta stała się natychmiast wykonalna z dniem jej wydania. Stan faktyczny sprawy wskazuje zatem, że zarówno niniejsza sprawa (to jest sprawa zainicjowana wnioskiem złożonym w dniu 4 maja 2020 r.), jak i sprawa, w której wydano decyzję z dnia 27 kwietnia 2020 r. są z punktu widzenia podmiotowego oraz przedmiotowego tożsame. Tożsamość sprawy zachodzi wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Mając na uwadze treść wyżej wskazanej decyzji oraz nadany tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności służący ochronie skarżącego uznać należy, że odmowa wszczęcia kolejnego postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem skarżącego, który wpłynął do organu 4 maja 2020 r., była uzasadniona. Zauważyć nadto należy, że zgodnie z art. 106 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy o pomocy społecznej świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Skoro zatem decyzją z dnia 27 kwietnia 2020 r. (nr [...]) przyznano skarżącemu zasiłek okresowy od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r. i nadano tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności organ pierwszej instancji miał obowiązek odmówić wszczęcia kolejnego postępowania w tym samym przedmiocie (dotyczącym przyznania zasiłku okresowego). Powyższej oceny nie zmienia fakt, że skarżący mógł decyzję z dnia 27 kwietnia 2020 r. zakwestionować. Wniesienie odwołania od decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności nie wstrzymuje bowiem jej wykonania (w świetle art. 130 § 2 i § 3 pkt 1 k.p.a.). Skutki wynikające z takiej decyzji muszą być zatem respektowane przez organ, do którego - jak w niniejszej sprawie - wpływa kolejny wniosek o wszczęcie postępowania w tym samym przedmiocie. W kontrolowanym postępowaniu zaistniała zatem sytuacja, gdy sprawa tożsama przedmiotowo i podmiotowo jest już przedmiotem innego, wcześniej zainicjowanego postępowania administracyjnego. Nie ulega zatem wątpliwości, że jest to uzasadniona przyczyna, z powodu której kolejne postępowanie administracyjne nie mogło być wszczęte. Zapatrywanie to wzmacnia wskazanie, że na dzień orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, przedstawiona powyżej decyzja Wójta Gminy K. nie zostały wyeliminowana z obrotu prawnego. W związku z powyższym organom orzekającym nie można zarzucić naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. Za niezasadne należało nadto poczytać zarzuty naruszenia art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 124 § 1 k.p.a. Organy działając w zgodzie ze wskazanymi regulacjami podjęły bowiem wszelkie czynności konieczne do wydania rozstrzygnięcia. Wydane w sprawie postanowienia zawierają nadto wszystkie wymagane prawem elementy. Ponadto, na co warto zwrócić uwagę, organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, powołując w postawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. Zastosowanie w sprawie nie miał powołany przez skarżącego art. 138 § 2 w związku z art. 144 k.p.a., który daje organowi odwoławczemu możliwość uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Ponadto, w ocenie Sądu, powołane w uzasadnieniu skargi zarzuty skarżącego dotyczące podania przez organ odwoławczy błędnego numery zaskarżonego postanowienia Wójta Gminy K. (nr [...] zamiast [...]) oraz błędnego pouczenia, co do wymaganego wpisu od skargi, pozostają bez wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie postanowienia naruszają prawo (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.