III SA/Gd 12/10
WyrokWSA w Gdańsku2010-04-15
Skład orzekający: Marek Gorski, Felicja Kajut, Elżbieta Kowalik-Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego może zostać utrzymana w mocy, gdy organ stwierdzi, że osoba ta opuściła lokal w sposób trwały i dobrowolny, mimo zarzutów skarżącego o przymusowe opuszczenie lokalu i nierzetelność postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Decyzja o wymeldowaniu została utrzymana w mocy, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy pozwolił na stwierdzenie, że skarżący opuścił lokal w sposób trwały i dobrowolny. Nawet jeśli opuszczenie lokalu nastąpiło pod przymusem, to brak podjęcia przez skarżącego działań prawnych umożliwiających powrót do lokalu oznacza zgodę na ten stan rzeczy. Meldunek ma charakter ewidencyjny i odzwierciedla stan faktyczny pobytu, nie dokumentując uprawnień do lokalu.Stan faktyczny
M. F. wystąpiła o wymeldowanie wnuka D. F. z lokalu mieszkalnego, twierdząc, że od września 2008 r. nie mieszka on tam na stałe. Organ pierwszej instancji oraz organ odwoławczy ustalili, że lokal jest niezamieszkały, pozbawiony mediów i podstawowego umeblowania, a skarżący nie podejmował działań prawnych umożliwiających powrót. Skarżący zarzucił nierzetelność postępowania i przymusowe opuszczenie lokalu, wskazując na konflikt rodzinny i wyrok eksmisyjny, a także brak zapewnienia lokalu socjalnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi D. F. na decyzję Wojewody z dnia 16 października 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
W dniu 18 maja 2009 r. M. F. wystąpiła do Urzędu Miasta w S. o wymeldowanie wnuka – D. F. z lokalu przy ul. [...] w S. Wnioskodawczyni twierdziła, że wymieniony od września 2008 r. nie mieszka w lokalu i od tego czasu pojawił się zaledwie dwa razy, na dwie lub trzy godziny.
Po przeprowadzeniu postępowania Prezydent Miasta, decyzją z dnia 7 lipca 2009 r., orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego D. F. W podstawie prawnej organ wskazał art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ powołał się na zeznania M. F. i jej brata A. B. Wymienieni zgodnie stwierdzili, że D. F. nie mieszka pod wskazanym adresem, a jego wizyty były sporadyczne i miały jedynie na celu wywiezienie rzeczy osobistych.
Wprawdzie D. F. zeznał, że mieszka w przedmiotowym lokalu, jednak, w świetle całego materiału dowodowego, organ uznał te twierdzenia za niewiarygodne. W szczególności kontrola meldunkowa przeprowadzona w dniu 22 czerwca 2009 r. wykazała, że lokal sprawia wrażenie niezamieszkałego; nie ma gazu, ani wody.
Organ zaznaczył, że badał jedynie przesłankę opuszczenia lokalu, a nie kwestię uprawnień do lokalu.
D. F. odwołał się od tej decyzji podnosząc, że świadek A. B. sporadycznie odwiedza swoją siostrę i mieszka w G. Ponadto zarzucił, że kontrola meldunkowa ograniczyła się do zaglądania przez małe okno od strony wc, tym samym była nierzetelna i powierzchowna.
Wojewoda decyzją z dnia 16 października 2009 r. utrzymał w mocy wyżej wskazaną decyzję Burmistrza.
Organ odwoławczy zaznaczył, że prowadził uzupełniające postępowanie dowodowe w postaci oględzin spornego lokalu. Wykazało one, że przedmiotowe mieszkanie nie jest wyposażone w żadne media, brak jest podstawowego umeblowania, sprawia wrażenie opuszczonego od dłuższego czasu. Na ścianach znajduje się zagrzybienie. Należy zatem uznać, że w lokalu nie znajduje się centrum życiowe D. F. Nie kwestionował tego sam zainteresowany, wskazując jedynie, że został zmuszony do opuszczenia lokalu. W tym kontekście organ podkreślił, iż zainteresowany nie podejmował żadnych działań prawnych, które umożliwiłyby mu powrót do lokalu.
W ocenie organu odwoławczego niezadowolenie odwołującego wynika wyłącznie z faktu pozbawienia go meldunku, a nie kwestionuje on stanu faktycznego, który de facto wyklucza jego posiadanie. W konsekwencji należy przyjąć, że D. F. opuścił przedmiotowy lokal w sposób trwały i dobrowolny.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku D. F. zarzucił, że materiał dowodowy zebrany w sprawie został oceniony przez organ odwoławczy w sposób stronniczy. Wskazał, że włamano się do jego mieszkania i odcięto media. Podczas kontroli w lokalu wyrzucono go z lokalu i wezwano Policję. Nadto organ uniemożliwił mu zaznajomienie się z całością materiału dowodowego. Podkreślił, że od 10 lat podejmowano bezskuteczne próby jego wymeldowania i w związku z tym nie można zarzucać mu bezczynności.
Dodał, że wyrokiem sądu powszechnego gmina S. został zobowiązana do przydzielenia mu lokalu socjalnego.
W ocenie skarżącego uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest głęboko niemoralne i krzywdzące jego czteroosobową rodzinę.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
W piśmie z dnia 14 kwietnia 2010 r. skarżący wniósł o przesłuchanie wskazanych świadków i zobowiązanie przez Sąd firmy "A" do przekazania akt sprawy dotyczących odłączeń wody na piętro budynku przy ul [....] w S., które użytkował wraz z rodziną. Ponadto o zobowiązanie Komisariatu Policji w S. do przekazania informacji, czy w okresie między 2007 a 2009 rokiem dochodziło do interwencji i jaki był ich przedmiot.
W takcie rozprawy przed Sądem skarżący stwierdził, że wnioskodawczyni zmieniła zamki w budynku, uniemożliwiając mu dostanie się do lokalu. Z uwagi na charakter pracy mogło się zdarzyć, że nie nocował w mieszkaniu. Obecnie skarżący zamieszkuje u znajomych w budynku jednorodzinnym w K.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie należy wskazał, że Sąd na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2010 r. oddalił wnioski dowodowe skarżącego, dotyczące: przesłuchania świadków, zobowiązania Policji w S. do udzielenia informacji oraz przesłuchania nagrań.
Zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. Nr 153, poz. 1270 ze m.) – w skrócie p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W myśl art. 106 § 5 p.p.s.a. do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Zatem w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jest możliwość przeprowadzenia jedynie dowodu uzupełniającego z dokumentów, i to pod warunkiem, że Sąd uzna za niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. W rozpatrywanej spawie część wniosków dowodowych, dotyczyła dowodów, których Sąd nie mógł przeprowadzić. Natomiast przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów Sąd uznał za zbędne przyjmując, że nie zachodzą w sprawie istotne wątpliwości.
Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to kontrolę rozstrzygnięć organów administracji publicznej w zakresie, czy są one zgodne z prawem materialnym i procesowym.
Podstawą decyzji o wymeldowaniu jest art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Stanowi on, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W utrwalonym orzecznictwie przyjmuje się, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 tej ustawy, jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2009 r. IV SA/Wa 8/2009, baza LexPolonica nr 2056241). Postępowanie o wymeldowanie jest typowym postępowaniem administracyjnym i znajdują do niego zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym przepisy dotyczące obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 k.p.a.).
Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie było zatem stwierdzenie, czy przy zachowaniu wszelkich norm procesowych organy zebrały materiał dowodowy pozwalający z całą pewnością orzec, że skarżący opuścił w sposób dobrowolny i trwały miejsce pobytu stałego.
Lokal mieszkalny, który były zajmowany przez rodzinę skarżącego składa się z dwóch izb, wnęki kuchennej i wc., usytuowanych na piętrze budynku przy ul. [...] w S.
Przed wydaniem rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji przesłuchał stron postępowania oraz świadka A. B., pozyskał notatkę służbową Straży Miejskiej z wizyty we wskazanym budynku oraz informację z Policji, że dokonano rozmowy z M. F. w zakresie wymeldowania wnuka. Z tego ostatniego pisma wynika, że w trakcie wizyt na posesji D. F. nie zastano. Ponadto ustalono, że w mieszkaniu nie ma gazu, ani wody. Na skutek braku ogrzewania na ścianach występuje zagrzybienie. Prawdopodobnie nie ma również energii elektrycznej, gdyż licznik "na kartę" wskazywał zerowe zużycie. Wizyty skarżącego i jego partnerki były sporadyczne – kilka razy od września 2008 r.
W związku z zarzutami skarżącego organ odwoławczy przeprowadził oględziny w lokalu przy udziale stron i świadków. Ustalono, że lokal jest częściowo umeblowany i znajdują się w nim rzeczy skarżącego, jednak nie jest ogrzewany i występuje w nim zagrzybienie. Brak jest wody, gazu i elektryczności. W lokalu nie stwierdzono rzeczy osobistych należących do skarżącego lub członków jego rodziny. Zgodnie z oświadczeniem A. B., zamek w spornym lokalu został wymieniony w dniu 20 sierpnia 2009 r.
W świetle złożonych w sprawie pism nie ulega wątpliwości, że miedzy wnioskodawczynią a skarżącym istnieje głęboki konflikt osobisty i prawdopodobnie dlatego nastąpiło odcięcie mediów do przedmiotowego lokalu. Niemniej jednak wszelkie okoliczności sprawy wskazują, że skarżący wraz z rodziną nie zamieszkuje w lokalu, od dłuższego czasu.
Poczynione przez organy obu instancji ustalenia, w ocenie Sądu, były wystarczające do przyjęcia, że skarżący nie mieszka w przedmiotowym lokalu. Dodatkowo należy podkreślić, że z materiału dowodowego wynika, że partnerka skarżącego i jego dzieci nie zamieszkiwali w tym lokalu w chwili jego wymeldowania.
W odniesieniu do twierdzeń skarżącego o przymusowym opuszczeniu lokalu, w związku z działaniami jego babci, Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dna i 16 marca 2009 r. II SA/Gl (baza LexPolonica nr 2047805), że na równi z dobrowolnym wyprowadzeniem się z lokalu traktuje się także, sytuację, w której wprawdzie osoba wyprowadziła się pod przymusem bądź zostaje z lokalu bezprawnie usunięta jednak godzi się z tym i nie korzysta z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających jej powrót do lokalu. Nawet przyjmując argumentację skarżącego o konieczności opuszczenia lokalu w związku z odcięciem mediów (co nie zostało przez stronę wykazane), należy przyjąć, że pogodził się z tym stanem rzeczy. Sąd zauważa, że skarżący do chwili wymiany zamków miał dostęp do lokalu i mógł z niego korzystać, czego faktycznie nie robił.
Sąd podkreśla, że w dniu 30 stycznia 2007 r. zapadł wyrok eksmisyjny, w którym Sąd Rejonowy w S. nakazał D. F., A. S. oraz małoletnim D. F. i P. F. opuścić i opróżnić lokal nr [...] przy ul. [...] w S. (sygn. akt I C 367/06). W wyroku tym ustalono, że wskazanym przysługuje prawo do lokalu socjalnego i wstrzymuje się jego wykonanie do czasu złożenia przez Gminę miasta S. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Skarżący błędnie wiąże sprawę o wymeldowanie z koniecznością zapewnienia mu lokalu socjalnego. Obowiązek ten aktualizowałby się w momencie podjęcia działań zmierzających do realizacji eksmisji w odpowiednim trybie postępowania egzekucyjnego.
Organy orzekające w sprawie słusznie podkreśliły ewidencyjny charakter meldunku. Nie ulega wątpliwości, że meldunek ma odzwierciedlać stan faktyczny w zakresie pobytu osób i nie wiąże się z dokumentowaniem uprawnień do lokalu.
Sąd w niniejszej sprawie nie stwierdził, uchybień procesowych, które mogłyby mieć pływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło