III SA/Gd 12/11
PostanowienieWSA w Gdańsku2011-03-02
Skład orzekający: Anna Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu można przyznać prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, gdy wykazuje, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, który wykazał swoją trudną sytuację materialną poprzez oświadczenie i zaświadczenie o wysokości renty, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący K.D. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 25 listopada 2010 r. dotyczącą cofnięcia prawa jazdy. W trakcie postępowania zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z powodu braku dokumentów potwierdzających sytuację finansową. Skarżący złożył sprzeciw wraz z zaświadczeniem o wysokości renty, wykazując trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 25 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Wnioskiem zawartym w skardze na opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], uzupełnionym na urzędowym formularzu w dniu 21 stycznia 2011 r., skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego bądź adwokata.
Postanowieniem z dnia 21 lutego 2011 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, podnosząc w uzasadnieniu, iż wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy, bowiem w zakreślonym terminie nie nadesłał wymaganych dokumentów źródłowych, obrazujących jego obecną sytuację finansową.
Od powołanego postanowienia sprzeciw wniósł skarżący, oświadczając, że nie posiada nieruchomości, oszczędności, lokat bankowych ani rachunków maklerskich. Do sprzeciwu dołączył zaświadczenie organu rentowego z dnia 4 lutego 2011 r. o wysokości pobieranej renty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Skuteczne wniesienie sprzeciwu przez skarżącego, w myśl cytowanego przepisu powoduje utratę mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 21 lutego 2011 r. i konieczność rozpoznania sprawy będącej przedmiotem sprzeciwu przez Sąd.
Na podstawie złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz załączonego do sprzeciwu zaświadczenia organu rentowego z dnia 4 lutego 2011 r. o wysokości pobieranej renty ustalono, że prowadzi on samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. W sprzeciwie od postanowienia referendarza dodatkowo wskazał, że nie posiada lokat bankowych ani rachunków maklerskich.
Jedynym źródłem dochodu wnioskodawcy jest renta w wysokości 706,29 zł brutto (616,72 zł netto) miesięcznie.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stosownie do przepisu art. 246 § 3 P.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy.
Z przytoczonych przepisów wynika, że osobę ubiegającą się o prawo pomocy obciąża obowiązek wykazania, że znajduje się w określonej sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania jej tego prawa.
Zdaniem Sądu, ocena danych zawartych we wniosku, dodatkowego oświadczenia zawartego w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego oraz dołączonego zaświadczenia o aktualnej wysokości otrzymywanej renty prowadzi do wniosku, iż skarżący dostatecznie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie.
Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło