III SA/Gd 127/09

WyrokWSA w Gdańsku2009-04-08

Skład orzekający: Jacek Hyla, Anna Orłowska, Elżbieta Kowalik-Grzanka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie wymeldowania z pobytu stałego, opierając się na sprzecznych zeznaniach stron i pobieżnie zebranym materiale dowodowym?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy nie zebrały i nie oceniły wyczerpująco materiału dowodowego, opierając się na sprzecznych zeznaniach stron i nie wyjaśniając dostatecznie okoliczności faktycznych, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie, czy skarżący opuścił trwale i dobrowolnie lokal.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G. M. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Organy ustaliły, że skarżący nie zamieszkuje stale w lokalu, a jego zamieszkiwanie jest pozorne. Skarżący zarzucił organom nierzetelne zebranie dowodów, nieprzesłuchanie świadków i stronniczość innych dowodów. Sąd uznał, że organy nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego i nie usunęły sprzeczności w zeznaniach stron.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2009r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Wojewody z dnia 24 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta z dnia 23 września 2008 r., nr [...]; 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego G. M. 100 zł ( sto złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Wojewoda [...] decyzją z dnia 24 listopada 2008 r. po rozpatrzeniu odwołania G. M. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 23 września 2008 r. orzekającej o wymeldowaniu odwołującego się z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Rozstrzygnięcie to zapadło po ustaleniu przez organy następującego stanu faktycznego: z wnioskiem o wymeldowanie G. M. wystąpiła J. O., właścicielka nieruchomości, na której znajduje się dom. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w tym oględzin lokalu przez pracowników organu I instancji i kontroli meldunkowej (wywiadu) przez funkcjonariusza policji oraz rozprawy administracyjnej, organ I instancji ustalił, że G. M. nie zamieszkuje stale w lokalu, w którym jest zameldowany. Zdaniem organu I instancji G. M. "pozoruje" zamieszkiwanie w tym lokalu. Ustalenia organu I instancji stanowiły podstawę do wydania decyzji o wymeldowaniu G. M. z pobytu stałego. Odwołanie od tej decyzji wniósł G. M. podnosząc, iż zamieszkuje w lokalu, w którym jest zameldowany, a decyzja o wymeldowaniu jest krzywdząca. W jego ocenie organ nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nie przesłuchano świadka M. L., inni świadkowie byli nieobiektywni, a decyzję oparto na informacjach pochodzących sprzed 3-4 lat z rozprawy przed sądem powszechnym. Uzasadniając utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, organ odwoławczy podniósł, iż materiał dowodowy w sprawie usprawiedliwiał wniosek, iż odwołujący się wyprowadził się z miejsca zameldowania, zamieszkał w innym miejscu i nie dopełnił obowiązku meldunkowego. W trakcie postępowania dano możliwość wypowiedzenia się świadkowi M. L. lecz odmówiła ona składania zeznań. Podczas oględzin spornego lokalu pracownicy organu I instancji widzieli w pokoju rzeczy należące do odwołującego się, lecz ich zdaniem G. M. pozorował zamieszkiwanie przy ul. [...] w [...]. Z powyższych ustaleń organ odwoławczy wywiódł, że odwołujący się nie zamieszkuje stale w przedmiotowym lokalu i miejsce to nie jest centrum życiowym odwołującego się. G. M. zaskarżył decyzję Wojewody [...] z dnia 24 listopada 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W skardze podniesiono, że skarżący zamieszkuje w lokalu przy ulicy [...] w [...], a mieszkanie to stanowi tzw. centrum życiowe skarżącego, który nie ma możliwości zameldowania się w innym miejscu. W ocenie skarżącego decyzja o wymeldowaniu jest krzywdząca, a J. O. stara się opróżnić lokal z rodziny skarżącego i zeznaje nieprawdę. Skarżący nie zgadza się z opinią pracowników Wydziału Spraw Obywatelskich UM w [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...], powołując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga jest uzasadniona albowiem zaskarżone decyzje podjęte zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przywołany jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji Wojewody [...] przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w brzmieniu obowiązującym w chwili orzekania, stanowi, że: organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zatem dla prawidłowego orzeczenia o wymeldowaniu G. M. z lokalu przy ul. [...] w [...] niezbędne było ustalenie, że G. M. opuścił trwale i dobrowolnie wskazany lokal i w chwili orzekania w lokalu tym nie zamieszkuje, a nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Ze względu na rejestracyjny charakter zameldowania, ustalenia dotyczyć mają czasu poprzedzającego bezpośrednio podjęcie decyzji o wymeldowaniu. Należy przy tym pamiętać, że fakt zameldowania ma charakter ewidencyjny, rejestracyjny i powinien odzwierciedlać istniejący stan faktyczny, wskazywać aktualne miejsce pobytu osób i tylko tym celom ma służyć. W niniejszej sprawie, wbrew stanowisku organów, okoliczności niezbędne do orzeczenia o wymeldowaniu ze spornego lokalu G. M. nie zostały bezspornie stwierdzone w postępowaniu dowodowym poprzedzającym podjęcie decyzji. W szczególności, wbrew twierdzeniu organów, z przeprowadzonych czynności dowodowych nie wynika jasno, że w czasie podejmowania decyzji o wymeldowaniu przez organy I i II instancji, G. M. w lokalu przy ulicy [...] w [...] nie zamieszkiwał. Z przedstawionych sądowi akt wynika, że postępowanie administracyjne przeprowadzono pobieżnie, a w trakcie postępowania dowodowego nie usunięto wyłaniających się sprzeczności. W szczególności przesłuchiwane strony postępowania tj. G. M. i J. O. złożyli sprzeczne zeznania co do faktu zamieszkiwania G. M. w przedmiotowym lokalu ( k-10 i 16 akt adm.).Wobec istotnych rozbieżności w zeznaniach, strony można było skonfrontować ( art.79 § 2 i art. 81 kpa). Nadto, skoro zgodnie z art. 77 kpa to na organie ciąży obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, to winien on dołożyć starań, by podjęta decyzja opierała się na zbornym i logicznie uporządkowanym materiale dowodowym, a wyciągane wnioski miały odzwierciedlenie w dowodach. Tymczasem w niniejszej sprawie poprzestano na rozbieżnych zeznaniach stron ( jw.),w notatce Policji brak informacji, kto podał wiadomość, że G. M. przy ul. [...] w [...] nie zamieszkuje, nie starano się dotrzeć do świadków zamieszkujących w sąsiedztwie mieszkania, w którym zamieszkuje żona i teściowa G. M., a którego adres podała J. O. ( k-6 akt adm.). Zasadny jest zarzut podniesiony przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że wniosek wysnuty z przeprowadzonych oględzin lokalu – iż zamieszkiwanie G. M. w lokalu jest pozorowane – nie został należycie wyjaśniony i uzasadniony. Przeprowadzona analiza materiału dowodowego sprawy ma na celu wykazanie, że zgromadzenie i ocena materiału dowodowego w sprawie, dokonane przez organy orzekające, w tym w szczególności organ I instancji, nastąpiło wadliwie, z uchybieniem przepisom art.7,8,10,75 § 1,77§ 1 i 80 kpa, co miało wpływ na wynik sprawy. Nieprawidłową decyzję organu I instancji utrzymano w mocy zaskarżoną decyzją Wojewody [...], a twierdzenie zawarte w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji, iż " zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na okoliczność niezamieszkiwania w sposób trwały G. M. w miejscu pobytu stałego" nie znajduje oparcia w materiale dowodowym sprawy. Przedstawione fakty uzasadniają stwierdzenie, że decyzje organów obu instancji w tej sprawie podjęte zostały z naruszeniem przepisów art. 7, 8, 9, 77 §1, 80, 107 § 1 i 3 kpa, a uchybienia tym przepisom miały istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono w myśl art. 200 ustawy, a orzeczenie zawarte w pkt. 3 sentencji wyroku podjęto na podstawie art. 152 tej ustawy. Przy ponownym rozstrzyganiu sprawy o wymeldowanie G. M. z opisywanego lokalu organy wezmą pod uwagę powyższe stwierdzenia sądu oraz przeprowadzą prawidłową ocenę materiału dowodowego w sprawie prowadzonej na wniosek J. O. Podjęta decyzja winna zawierać prawidłową ocenę stanu faktycznego i prawnego sprawy uwidocznioną w uzasadnieniu do decyzji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło