III SA/Gd 127/25

WyrokWSA w Gdańsku2025-05-22

Skład orzekający: Jolanta Sudoł, Janina Guść, Maja Pietrasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy celne mogą odrzucić zadeklarowaną wartość celną towaru, jeśli z uzasadnionych przyczyn zakwestionują jej wiarygodność, i ustalić ją metodami zastępczymi, a także czy przedłużenie terminu na powiadomienie o długu celnym jest dopuszczalne w przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa skarbowego?
Ratio decidendi
Organy celne mają prawo odrzucić zadeklarowaną wartość celną towaru, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do jej wiarygodności, i ustalić ją metodami zastępczymi zgodnie z przepisami Unijnego Kodeksu Celnego. Przedłużenie terminu na powiadomienie o długu celnym do pięciu lat jest dopuszczalne, jeśli czyn, który doprowadził do powstania długu, w momencie jego popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu, nawet jeśli postępowanie karne nie zostało wszczęte.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarżącej A. Z., która importowała podeszwy i płyty do produkcji podeszw z Chin. Organy celne zakwestionowały zadeklarowaną przez skarżącą wartość celną towarów, uznając ją za zaniżoną w porównaniu do wartości wynikających z chińskich deklaracji eksportowych oraz danych z systemu ALINA. Wartość celna została ustalona metodami zastępczymi. Skarżąca kwestionowała prawidłowość tych ustaleń, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne ustalenie wartości celnej oraz przedawnienie długu celnego. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Asesor WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2025 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 10 stycznia 2025 r. nr 2201-IGC.4310.38-42.2024.EŻ w przedmiocie określenia wartości celnej towaru, wysokości długu celnego oraz podatku od towarów i usług oddala skargę. A. Sp. z o.o., działając jako przedstawiciel bezpośredni A. Z. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą: "A." Firma Handlowa A. Z., zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu towary przywiezione z Chińskiej Republiki Ludowej, zgodnie z warunkami EXW Szanghaj. Przedmiotem importu były gotowe podeszwy do pantofli domowych oraz płyty do produkcji podeszw do pantofli domowych, które zostały objęte zgłoszeniami celnymi zarejestrowanymi pod następującymi numerami: 1. [...] z 22.10.2020 r. - gotowe podeszwy do pantofli domowych, kod TARIC 6406 20 90 90, w ilości 313 000 par, wadze netto 40 500 kg i wartości 21 463,20 USD - faktura nr [...] z 14.09. 2020 r., 2. [...] z 07.12.2020 r. - gotowe podeszwy do pantofli domowych, kod TARIC 6406 20 90 90, w ilości 237 000 par, wadze netto 27 000 kg i wartości 14 077,80 USD-faktura nr [...] z 1 listopada 2020 r., 3. [...] z 04.01.2021 r. - gotowe podeszwy do pantofli domowych, kod TARIC 6406 20 90 90, w ilości 300 400 par, wadze netto 40 500 kg i wartości 21467,16 USD-faktura nr [...] z 28 listopada 2020 r., 4. [...] z 22.04.2021 r. - płyty do produkcji podeszw do pantofli domowych (poz. 1), kod TARIC 3921 19 00 99), w ilości 13 500 szt., wadze netto 15 600 kg i wartości 6 682,50 USD oraz gotowe podeszwy do pantofli domowych (poz.2), kod TARIC 6406 20 90 90, w ilości 313 300 par, wadze netto 40 500 kg i wartości 21 817,62 USD-faktura nr [...] z 19 marca 2021 r., 5. [...] z 30.07.2021 r.- płyty do produkcji podeszw do pantofli domowych, kod TARIC 3921 19 00 99, w ilości 13 500 szt., wadze netto 15 600 kg i wartości 7 128,00 USD (poz. 1) oraz gotowe podeszwy do pantofli domowych (poz.2), kod TARIC 6406 20 90 90, w ilości 106 000 par, wadze netto 13 500 kg i wartości 8 276,40 USD - faktura nr [...] z 8 czerwca 2021 r.. Funkcjonariusze Małopolskiego Urzędu Celno - Skarbowego w K. przeprowadzili kontrolę celno - skarbową dokumentacji finansowej Importera. Zakres kontroli obejmował prawidłowość deklarowanej wartości celnej towarów wprowadzanych na obszar Unii Europejskiej w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 31 lipca 2021 r. W wyniku kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości. Jednakże z uwagi na fakt, że importer regulował płatności za towar w formie przedpłat i nie można było przypisać odpowiednich płatności do poszczególnych dostaw towaru. Kontrolujący, w ramach współpracy międzynarodowej, wystąpili z wnioskiem o pomoc administracyjną w sprawach celnych przekazanym zgodnie z procedurą określoną w umowie między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych z 8 grudnia 2004 r. (Dz. Urz. UE. L Nr 375 z 23 grudnia 2004 r.) dotyczącym potwierdzenia wartości importowanych towarów. Pismem z dnia 17 lipca 2023 r. Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno- Skarbowego w Krakowie poinformował, że Dział Międzynarodowej Pomocy Administracyjnej w Sprawach Celnych Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu przesłał pismo Generalnej Administracji Celnej Chińskiej Republiki Ludowej nr [...] z dnia 21 czerwca 2023 r., w którym przekazano informacje odnośnie trzech zidentyfikowanych chińskich przesyłek wraz z dokumentami eksportowymi dotyczącymi towarów dopuszczonych do obrotu w Polsce. Mając na uwadze całość materiału zgromadzonego w aktach sprawy, w tym przekazane chińskie dokumenty wywozowe, Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni, działając na podstawie art. 22 ust. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z 9 października 2013 r. ustanawiającego Unijny Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L nr 269 z 2013 r. ze zm.), powoływanego dalej w skrócie jako "UKC", poinformował stronę, o zgromadzeniu dowodów dających podstawę do wydania decyzji w sprawie wartości celnej importowanego towaru i kwoty cła i podatku od towarów i usług, która może zostać uznana za niekorzystną oraz wskazał na możliwość przedstawienia swojego stanowiska w przedmiotowej sprawie w terminie 30 dni od dnia doręczenia powiadomienia. Pismem z dnia 23 listopada 2023 r. strona przedstawiła dodatkowe wyjaśnienia w sprawie, m.in. oświadczyła, że z chińskim kontrahentem rozlicza się na zasadzie przedpłat w celu uzyskania korzystniejszej ceny. Do pisma załączyła potwierdzenia przelewów bankowych oraz rozliczenie przedpłat. Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni, po rozpatrzeniu całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawach, stwierdził, że rozliczenie przedpłat nie ma odzwierciedlenia w przesłanych potwierdzeniach przelewów, brak odniesienia do faktur, stąd nie jest możliwa weryfikacja tych dokumentów, w związku z tym decyzjami nr: 1) 328000-COC-3.4310.490.2023.AL- określił wartość celną towaru ujętego w ww. zgłoszeniach celnych na kwotę 284 935,00 PLN,- orzekł o zaksięgowaniu wymaganej kwoty należności celnych (AOO) w wysokości 5 020,00 PLN,- określił różnicę między kwotą podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów w prawidłowej wysokości a kwotą podatku już wskazaną w zgłoszeniu celnym w wysokości 39 641,00 PLN. 2) 328000-COC-3.4310.491.2023.AL- określił wartość celną towaru ujętego w ww. zgłoszeniach celnych na kwotę 184 066,00 PLN,- orzekł o zaksięgowaniu wymaganej kwoty należności celnych (AOO) w wysokości 3 226,00 PLN,- określił różnicę między kwotą podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów w prawidłowej wysokości a kwotą podatku już wskazaną w zgłoszeniu celnym w wysokości 25 474,00 PLN. 3) 328000-COC-3.4310.492.2023.AL- określił wartość celną towaru ujętego w ww. zgłoszeniach celnych na kwotę 288 236,00 PLN,- orzekł o zaksięgowaniu wymaganej kwoty należności celnych (AOO) w wysokości 4 827,00 PLN,- określił różnicę między kwotą podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów w prawidłowej wysokości a kwotą podatku już wskazaną w zgłoszeniu celnym w wysokości 38 120,00 PLN. 4) 328000-COC-3.4310.493.2023.AL- określił wartość celną towaru ujętego w ww. zgłoszeniach celnych w poz. 1 na kwotę 116 507,00 PLN,- określił wartość celną towaru ujętego w ww. zgłoszeniach celnych w poz. 2 na kwotę 355 417,00 PLN,- orzekł o zaksięgowaniu wymaganej kwoty należności celnych (AOO) w wysokości 8 644,00 PLN,- określił różnicę między kwotą podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów w prawidłowej wysokości a kwotą podatku już wskazaną w zgłoszeniu celnym w wysokości 54 023,00 PLN. 5) 328000-COC-3.4310.494.2023.AL- określił wartość celną towaru ujętego w ww. zgłoszeniach celnych w poz. 2 na kwotę 147 888,00 PLN, -orzekł o zaksięgowaniu wymaganej kwoty należności celnych (AOO) w wysokości 1 910,00 PLN,- określił różnicę między kwotą podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów w prawidłowej wysokości a kwotą podatku już wskazaną w zgłoszeniu celnym w wysokości 15 078,00 PLN. W uzasadnieniach organ powołał się na uzyskanie dokumentów w postaci chińskich deklaracji eksportowych w oparciu o Umowę między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (Dz. Urz. UE L 375 z 23.12.2004 r.). Organ stwierdził, że rzeczywista wartość towarów została ustalona na podstawie tych deklaracji. Wartość ta nie została określona jako wartość transakcyjna w związku z brakiem faktur lecz jako wartość towarów identycznych, zgodnie z art. 74 ust. 1 lit. a UKC. Od powyższych decyzji, A. Z. wniosła odwołania. Zaskarżonym decyzjom zarzuciła naruszenie: 1. art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako "o.p." w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1373), powoływanej dalej w skrócie jako "p.c.", poprzez ich niezastosowanie, polegające na niewyjaśnieniu wszelkich okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności brak wyczerpującego i całościowego zbadania okoliczności podniesionych przez skarżącą w złożonych przez nią wyjaśnieniach z 23 listopada 2023 r., odnoszących się do kwestii ustalenia właściwej wartości celnej importowanych towarów, podczas gdy prawidłowa ich ocena powinna doprowadzić organ do wniosku, iż w niniejszej sprawie właściwą wartość celną importowanych towarów stanowi ich wartość transakcyjna, tj. cena faktycznie za nie zapłacona, wynikająca z faktur dołączonych do dokumentacji celnej SAD; 2. art. 70 ust. 1 i 2 UKC oraz art. 128 ust. 1 i art. 129 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L Nr 343 z dnia 29 grudnia 2015 r. ze zm.), powoływanego dalej w skrócie jako "rozporządzenie wykonawcze", poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w niniejszej sprawie właściwa wartość celna importowanych towarów powinna zostać ustalona na podstawie wartości wynikających ze zgłoszenia eksportowego dokonanego przez sprzedawcę, podczas gdy podstawę ustalenia właściwej wartości celnej tych towarów stanowi ich wartość transakcyjna, tj. cena faktycznie za nie zapłacona, wynikająca z faktur dołączonych do dokumentacji celnej SAD; 3. art. 74 ust. 1 i ust. 2 lit.a UKC w zw. z art. 140 ust. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego, poprzez ich błędne zastosowanie polegające na nieuprawnionym odstąpieniu od określenia wartości celnej importowanych towarów na podstawie ich wartości transakcyjnej, wynikającej z prawidłowo udokumentowanej sprzedaży i ustaleniu wartości celnej importowanych towarów z zastosowaniem zastępczej metody towarów identycznych, podczas gdy metoda ta może być stosowana wyłącznie w przypadku, gdy nie można zastosować metody wartości transakcyjnej towarów wynikającej z art. 70 UKC, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. W związku z powyższymi zarzutami, strona wniosła o ich uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Pismem z dnia 28 listopada 2024 r. organ odwoławczy wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, informując jednocześnie, że w każdym stadium postępowania możliwe jest przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek, kopii lub odpisów. W dniu 2 grudnia 2024 r. pełnomocnik strony zapoznał się z aktami sprawy i sporządził fotokopie dokumentów. Pismem z dnia 6 grudnia 2024 r. strona wypowiedziała się w sprawie i podtrzymując swoje stanowisko stwierdziła m.in., że zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia prawidłowości zadeklarowanej przez nią wartości transakcyjnej towaru. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, rozpatrując odwołanie strony, decyzją z dnia 10 stycznia 2025 r. nr 2201-IGC.4310.38-42.2024.EŻ utrzymał w mocy zaskarżone decyzje Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni. Organ odwoławczy w pierwszej kolejności odniósł się do zarzutu strony co do błędnej wykładni art. 70 ust. 1 i 2 oraz 74 ust. 1 i 2 UKC w zw. art. 140 ust. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego, w zakresie wskazanym w odwołaniu, wskazując, że zgodnie z treścią art. 70 ust. 1 i 2 UKC, zasadniczą podstawą wartości celnej towarów jest wartość transakcyjna, tj. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Unii, w razie potrzeby skorygowana. Cena faktycznie zapłacona lub należna to całkowita płatność, która została lub ma zostać dokonana przez kupującego sprzedającemu lub przez kupującego stronie trzeciej na korzyść sprzedającego za przywożone towary i obejmująca wszystkie płatności, które zostały lub mają zostać dokonane jako warunek sprzedaży przywożonych towarów. Organ odwoławczy podkreślił, że przepis art. 140 rozporządzenia wykonawczego stanowi, że organy celne nie są związane deklarowaną wartością transakcyjną towaru i mogą ją odrzucić, gdy z uzasadnionych przyczyn zakwestionują wiarygodność i dokładność informacji składanych przez importera. Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że w opinii organu I instancji wartość celna sprowadzonych towarów nie mogła być ustalona w oparciu o art. 70 UKC, tj. metodą ceny transakcyjnej. Podkreślił, że badanie wiarygodności cen deklarowanych przez importerów i wynikających z dokumentów nie musi prowadzić do ustalenia rzeczywistej ceny zapłaconej, ale może jedynie doprowadzić do ustalenia, że zadeklarowana cena jest niewiarygodna w aspekcie ustalenia wartości celnej i taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. DIAS w Gdańsku podniósł, że zgodnie z art. 74 ust. 1 UKC jeżeli wartość celna towarów nie może zostać ustalona na podstawie art. 70, ustala się ją, stosując kolejno procedury z ust. 2 lit. a)-d) aż do pierwszej litery, na podstawie której możliwe będzie ustalenie wartości celnej towarów. Na wniosek zgłaszającego kolejność stosowania ust. 2 lit. c) i d) może zostać zmieniona. Zgodnie z art. 74 ust. 2 UKC ustanowiono, że zgodnie z ust. 1 wartością celną jest: a) wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedawanych w celu wywozu na obszar celny Unii i wywożonych w tym samym lub w zbliżonym czasie, co towary, dla których ustalana jest wartość celna; b) wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedawanych w celu wywozu na obszar celny Unii i wywożonych w tym samym lub w zbliżonym czasie, co towary, dla których ustalana jest wartość celna; c) wartość oparta na cenie jednostkowej, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne lub podobne sprzedawane są na obszarze celnym Unii w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedającymi; lub d) wartość kalkulowana, która jest sumą: (i) kosztów lub wartości materiałów i wytworzenia lub innych procesów zastosowanych przy produkcji przywożonych towarów; (ii) kwoty zysku i kosztów ogólnych równych kwocie zwyczajowo wliczanej w cenę sprzedaży towarów tego samego gatunku lub rodzaju jak te, dla których ustalana jest wartość celna, wytworzonych przez producentów z kraju wywozu na eksport do Unii; (iii) kosztu lub wartości elementów, o których mowa w art. 71 ust. 1 lit. e). Natomiast zgodnie art. 74 ust. 3 UKC jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie ust. 1, ustala się ją na podstawie danych dostępnych na obszarze celnym Unii z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych ze wszystkimi następującymi zasadami i przepisami ogólnymi: a) porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu; b) artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu; c) niniejszym rozdziałem. Przytoczony przepis art. 74 UKC reguluje sposób określania wartości celnej towaru przyjmując zasadę, że kolejna metoda znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy nie można ustalić tej wartości na podstawie poprzedniej. Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie podstawą ustaleń faktycznych dokonanych przez organ I instancji były chińskie deklaracje eksportowe, pozyskane w efekcie skierowania do chińskiej administracji celnej wniosku o międzynarodową pomoc administracyjną. Wyjaśnił, że chińskie deklaracje eksportowe odwołują się do tego samego rodzaju towaru, tj. podeszw do pantofli oraz płyt do produkcji podeszw. Ponadto w deklaracjach tych wskazane są informacje, na podstawie których powiązano dokumenty eksportowe z dokumentami załączonymi i opisanymi w polu 44 w zgłoszeniach celnych przedmiotowego towaru, tj. nr: 1. [...] z 22 października 2020 r. - data eksportu - 14 września 2020 r. - nadawca towaru – J. -"zagraniczny" odbiorca – A. Firma Handlowa - nazwa środka transportu i numer rejsu – [...] - numer OCEAN BILL OF LADING – [...] - port docelowy – G. EXW, - numery kontenerów – [...],[...],[...] - nazwa towaru - podeszwy E. 313 000 par - waga brutto/netto - 40 500 kg W chińskiej deklaracji eksportowej nr [...] wskazana jest wartość transakcyjna towarów w kwocie 65 040,00 USD. 2. [...] z 7 grudnia 2020 r. - data eksportu - 1 listopada 2020 r. - nadawca towaru – J. -"zagraniczny" odbiorca – A. Firma Handlowa - nazwa środka transportu i numer rejsu – [...] - numer OCEAN BILL OF LADING – [...] - port docelowy – G. EXW, - numery kontenerów – [...], [...] - nazwa towaru - podeszwy E. 237 000 par - waga brutto/netto - 27 000 kg W chińskiej deklaracji eksportowej nr [...] wskazana jest wartość transakcyjna towarów w kwocie 42 660,00 USD. 3. [...] z 4 stycznia 2021 r. - data eksportu - 28 listopada 2020 r. - nadawca towaru – J. -"zagraniczny" odbiorca – A. Firma Handlowa - nazwa środka transportu i numer rejsu – [...] - numer OCEAN BILL OF LADING – [...] - port docelowy – G. EXW, - numery kontenerów – [...],[...],[...] - nazwa towaru - podeszwy E. 300 400 par - waga brutto/netto - 40500 kg W chińskiej deklaracji eksportowej nr [...] wskazana jest wartość transakcyjna towarów w kwocie 65 052,00 USD. 4. [...] z 22 kwietnia 2021 r. - data eksportu - 12 marca 2021 r. - nadawca towaru – J. -"zagraniczny" odbiorca – A. Firma Handlowa - nazwa środka transportu i numer rejsu – [...] - numer OCEAN BILL OF LADING – [...] - port docelowy – G. EXW, - numery kontenerów – [...],[...],[...],[...] - nazwa towaru- płyty do produkcji podeszw 13 500 szt., waga netto -15 600 kg (poz.1) - podeszwy do pantofli E. 313 300 par waga netto - 40500 kg (poz.2) - waga brutto/netto - 56 100 kg W chińskiej deklaracji eksportowej nr [...] wskazana jest wartość transakcyjna towarów w kwocie 86 360,00 USD (poz. 1 -20 250 USD, poz. 2 - 66 114 USD) 5. [...] z 30 lipca 2021 r., - data eksportu - 8 czerwca 2021 r. - nadawca towaru – J. -"zagraniczny" odbiorca – A. Firma Handlowa - nazwa środka transportu i numer rejsu – [...] - numer OCEAN BILL OF LADING – [...] - port docelowy – G. EXW, - numery kontenerów – [...], - nazwa towaru - podeszwy E. 106 000 par (poz.2) - waga brutto/netto -13 500 kg W chińskiej deklaracji eksportowej nr [...] wskazana jest wartość transakcyjna towarów w kwocie 25 080,00 USD. Organ stwierdził, że w związku z faktem, że wartości towarów zakupionych przez skarżącą od kontrahenta chińskiego podane w przedmiotowych deklaracjach są zacznie wyższe od ceny transakcyjnej wskazanej przez skarżącą w dokumentacji celnej, wątpliwości organu celnego co do zadeklarowanej wartości były uzasadnione, co oznaczało konieczność ustalenia wartości tych towarów metodami zastępczymi. Organ odwoławczy wskazał, że w zaskarżonych decyzjach Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni ustalił wartość celną stosując metodę opisaną w art. 74 ust. 2 lit a) UKC i wyjaśnił, że jakkolwiek należy zgodzić się z organem I instancji, że w niniejszej sprawie należało ustalić wartość celną w oparciu o art. 74 ust. 2 UKC, to wątpliwości budzi zastosowanie metody "towarów identycznych". Zgodnie z definicją zawartą w ww. przepisach, "towary identyczne" oznaczają towary wyprodukowane w tym samym kraju, takie same pod każdym względem, włączając cechy fizyczne, jakość, renomę. Należy przez to rozumieć również producenta tych towarów. Zdaniem organu odwoławczego, wobec braku w aktach sprawy jednoznacznej informacji odnośnie tego, kto jest producentem sprowadzonych towarów, do ustalenia ich wartości organ I instancji winien przyjąć dotyczącą towarów wytworzonych (eksportowanych) przez inną osobę. Omawiana metoda oznacza, że poszukując ceny porównawczej organ zobowiązany jest do odszukania podobieństw takich jak rodzaj towaru, ilość, zbliżony przedział czasowy, warunki dostawy czy kierunek handlu. DIAS w Gdańsku wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 14 rozporządzenia wykonawczego "towary podobne" oznaczają, w kontekście ustalania wartości celnej, towary wyprodukowane w tym samym kraju, które nie będąc podobnymi pod każdym względem, posiadają podobne cechy i podobny skład materiałowy, co pozwala im pełnić te same funkcje i być towarami handlowo zamiennymi; jakość towarów, ich renoma, posiadanie znaku handlowego zaliczają się do czynników, które należy uwzględniać przy ustalaniu, czy towary są podobne. Organ wskazał, że w związku z powyższym, w niniejszej sprawie ustalenie wartości celnej towaru powinno zostać oparte na wartości transakcyjnej towarów podobnych opisanej w art. 74 ust. 2 lit.b UKC. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że powyższe uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy. DIAS w Gdańsku stwierdził, że dla wyjaśnienia wszelkich wątpliwości rozstrzygając w niniejszych sprawach, postanowił dodatkowo zweryfikować ustalone wartości, stosując zastępczą metodę ustalania wartości określoną w art. 74 ust. 2 lit. b) UKC, tj. wartości transakcyjnej podobnych towarów Organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 141 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego stanowi, iż do ustalania wartości celnej przywożonych towarów zgodnie z art. 74 ust. 2 lit. a) lub b) kodeksu wykorzystuje się wartość transakcyjną identycznych lub podobnych towarów sprzedawanych na tym samym poziomie handlu i zasadniczo w takich samych ilościach, co towary, dla których określana jest wartość celna. Jeśli nie stwierdzono tego rodzaju sprzedaży, wartość celną określa się na podstawie wartości transakcyjnej identycznych lub podobnych towarów sprzedawanych na innym poziomie handlu lub w innych ilościach. Taką wartość transakcyjną należy skorygować w celu uwzględnienia różnic wynikających z poziomu handlu lub ilości. Jeżeli stwierdzono istnienie dwóch lub większej liczby wartości transakcyjnych towarów identycznych lub podobnych, dla ustalenia wartości celnej przywożonych towarów przyjmuje się najniższą z tych wartości (art. 141 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego). Mając powyższe na względzie organ odwoławczy dokonał przeglądu bazy danych - systemu ALINA, zawierającej informacje o towarach zgłoszonych do procedury dopuszczenia do obrotu na obszarze Unii, kierując się takimi kryteriami, jak: rodzaj towaru (klasyfikacja taryfowa wyłącznie do tego samego kodu CN, co towary których wartość miała być określona), opis szczegółowy towarów zawarty w polu 31 zgłoszeń celnych, renomę marki lub okoliczność obrotu towarem niemarkowym, ten sam kierunek handlu, zbliżony przedział czasowy przywozu. Jako materiał porównawczy dla przedmiotowego towaru wyodrębnił zgłoszenia celne obejmujące towary spełniające najściślej kryteria identyfikujące towary importowane przez stronę. Organ II instancji wyjaśnił, że podstawowym źródłem danych systemu ALINA jest System Obsługi Operacji Przywozowych AIS - dalej "system AIS", służący do rejestracji i przetwarzania danych ze zgłoszeń celnych i innych dokumentów celnych dotyczących towarów importowanych na obszar celny Unii Europejskiej. W systemie tym obsługiwane są elektroniczne zgłoszenia celne w procedurach przywozowych. Również zgłoszenia celne stanowiące przedmiot niniejszego postępowania zostały zarejestrowane przez przedstawiciela importera za pomocą systemu AIS. Poprzez system ALINA możliwy jest dostęp do wyciągów lub pełnej treści zgłoszeń celnych zawartych w bazie tj. wgląd do wszystkich danych ze zgłoszeń celnych, w tym dotyczących eksportera, importera, rodzaju i wartości towaru, kodu Taryfy celnej, daty dokonania zgłoszenia i dokonywanie na nich różnorodnych operacji. Dane te nie są wprowadzane przez funkcjonariuszy służby celno-skarbowej lecz pozyskiwane z elektronicznych zgłoszeń celnych dokonywanych w procedurach przywozowych przez uprawnione podmioty. Do oceny zostały przyjęte zgłoszenia celne w przedziałach czasowych na 90 dni przed danym zgłoszeniem celnym DIAS w Gdańsku jako materiał porównawczy dla przedmiotowego towaru wyodrębnił zgłoszenia celne, które obejmowały towary spełniające najściślej kryteria identyfikujące towary importowane przez stronę, tj.: ten sam kod TARIC, najbardziej zgodny opis z towarem kontrolowanym, ten sam poziom i kierunek handlu. Z analizy zostały odrzucone dwa zgłoszenia celne tj. [...] z 22 października 2020 r., gdyż została wydana decyzja organu I instancji nr 328000-COC-3.4310.490.2023.AL z 10 czerwca 2024 r. oraz [...] z 7 grudnia 2020 r., gdzie również została wydana decyzja przez organ I instancji nr jw. 328000-COC-3.4310.491.2023.AL z 10 czerwca 2024 r. Obie decyzje organu I instancji dotyczyły podwyższenia wartości celnej towaru i były przedmiotem postępowania odwoławczego. Następnie do uzyskanych w ten sposób wyników organ odwoławczy porównał wartości przywiezionych towarów zadeklarowanych w zgłoszeniach celnych oraz z chińskich dokumentów eksportowych. Jako że jednostką miary wartości dla towaru zaklasyfikowanego do kodu TARIC 6406 20 90 90 Wspólnej Taryfy Celnej w systemie ALINA jest "kg", dla przejrzystości, przyjęto tę samą jednostkę miary. Wyniki poszczególnych wartości przedstawiają się następująco: I. zgłoszenie celne nr [...] z 22 października 2020 r.: 1. wartość towaru ze zgłoszenia celnego (pole 22) - faktura importowa nr [...] - 21 463,20 USD - 2,04 zł/kg, 2. wartość towaru z chińskiej deklaracji eksportowej - 65 040 USD - 6,17 zł/kg, 3. średnia wartość towarów podobnych ujętych w systemie ALINA, z okresu porównawczego od 24 lipca 2020 r. do 21 października 2020 r. - 10,64 zł/kg, 4. najniższa wartość towarów podobnych ujętych w systemie ALINA, z okresu porównawczego od 24 lipca 2020 r. do 21 października 2020 r. - 6,46 zł/kg, ze zgłoszenia celnego [...] z 16.09.2020 r. II. zgłoszenie celne nr [...] z 7 grudnia 2020 r. 1. wartość towaru ze zgłoszenia celnego (pole 22) - faktura importowa nr [...] - 14 077,80 USD - 1,96 zł/kg, 2. wartość towaru z chińskiej deklaracji eksportowej - 42 660 USD - 5,94 zł/kg, 3. średnia wartość towarów podobnych ujętych w systemie ALINA, z okresu porównawczego od 8 września 2020 r. do 6 grudnia 2020 r. - 7,26 zł/kg, 4. najniższa wartość towarów podobnych ujętych w systemie ALINA, z okresu porównawczego od 8 września 2020 r. do 6 grudnia 2020 r. - 6,46 zł/kg, ze zgłoszenia celnego [...] z 16.09.2020 r., (pominięto zgłoszenie celne nr [...]). III. zgłoszenie celne nr [...] z 4 stycznia 2021 r. 1. wartość towaru ze zgłoszenia celnego (pole 22) faktury importowej nr [...] -21467,16 USD - 1,96 zł/kg, 2. wartość towaru z chińskiej deklaracji eksportowej - 65 052 USD - 5,93 zł/kg, 3. średnia wartość towarów podobnych ujętych w systemie ALINA z okresu porównawczego od 6 października 2020 r. do 3 stycznia 2021 r. - 6,37 zł/kg, 4. najniższa wartość towarów podobnych ujętych w systemie ALINA z okresu porównawczego od 6 października 2020 r. do 3 stycznia 2021 r. - 6,28 zł/kg, ze zgłoszenia celnego [...] z 31.12.2020 r., (pominięto zgłoszenia celne nr [...] i [...]). IV. zgłoszenie celne nr [...] z 22 kwietnia 2021 r. 1. wartość towaru ze zgłoszenia celnego (poz. 2 - pole 42) - z faktury importowej nr [...] - 21817,62 USD - 2,11 zł/kg, 2. wartość towaru z chińskiej deklaracji eksportowej - 66 114 USD - 6,38 zł/kg, 3. średnia wartość towarów podobnych ujętych w systemie ALINA z okresu porównawczego od 22 stycznia 2021 r. do 21 kwietnia 2021 r. - 16,16 zł/kg, 4. najniższa wartość towarów podobnych ujętych w systemie ALINA z okresu porównawczego od 22 stycznia 2021 r. do 21 kwietnia 2021 r. - 12,57 zł/kg ze zgłoszenia celnego [...] z 01.02.2021 r. V. zgłoszenie celne nr [...] z 30 lipca 2021 r. 1. wartość towaru ze zgłoszenia celnego (poz.2 - pole 42) z faktury importowej nr [...] - 8 276,40 USD - 2,32 zł/kg, 2. wartość towaru (poz.2) z chińskiej deklaracji eksportowej - 25 080 USD - 7,03 zł/kg, 3. średnia wartość towarów podobnych ujętych w systemie ALINA z okresu porównawczego od 1 maja 2021 r. do 29 lipca 2021 r. - 12,83 zł/kg, 4. najniższa wartość towarów podobnych ujętych w systemie ALINA z okresu porównawczego od 1 maja 2021 r. do 29 lipca 2021 r. - 7,66 zł/kg, ze zgłoszenia celnego [...] z 18.05.2021 r. W ocenie organu odwoławczego powyższa analiza prowadzi do stwierdzenia, że wartość towaru wprowadzonego na unijny obszar celny wg zgłoszeń celnych nr jw. rażąco odbiega od średniej ceny transakcyjnej z okresu porównawczego towarów podobnych sprowadzonych z tego samego kierunku. W przypadku wartości transakcyjnej nienormalnie niskiej, nieodzwierciedlającej rzeczywistej wartości towaru, odrzucenie jej jako podstawy do określenia należności celnych nie wymaga zakwestionowania wiarygodności przedkładanej przez importera faktury ani dokonanych przez niego płatności (por. wyroki: z dnia 6 czerwca 1990 r. w sprawie Cll/98 Unifert, Rec. str. 12275, pkt 35, z dnia 19 października 2000 r. w sprawie C15/99 Sommer, Rec. str. 18989, pkt 25 oraz z dnia 12 grudnia 2013 r., Christodoulou i in., C116/12, EU:C:2013:825, pkt 40 i przytoczone tam orzecznictwo). Także Trybunału Sprawiedliwości UE (TSUE) w swoim wyroku nr C-291/15 z dnia 16 czerwca 2016 r. stwierdził, że o nienormalnie niskiej wartości mówimy wówczas, gdy deklarowana jest o 50% niższa od średniej transakcyjnej towarów podobnych sprowadzonych z tego samego kierunku w zbliżonym czasie. Co zostało udowodnione w niniejszej sprawie. DIAS w Gdańsku podkreślił, że organy celne nie są związane deklarowaną wartością transakcyjną towaru i mogą ją odrzucić, gdy z uzasadnionych przyczyn zakwestionują wiarygodność i dokładność informacji składanych przez importera. Natomiast zgodnie z art. 74 UKC, odmowa przyjęcia wartości deklarowanej przez importera, obliguje organ celny do ustalenia nowych wartości z zastosowaniem metod zastępczych. W związku z tym organ odwoławczy podzielił stanowisko Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni, że był uprawniony do weryfikacji ww. zgłoszeń celnych i miał podstawy do określenia nowych wartości celnych metodami zastępczymi, zgodnie z przepisami UKC. Organ odwoławczy zaznaczył, że chińskie deklaracje eksportowe polskie organy celne uzyskały w oparciu o Umowę między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, zgodnie z którą organy celne umawiających się stron udzielają sobie wzajemnej pomocy, przekazując informacje służące właściwemu stosowaniu przepisów celnych, zapobieganiu naruszeniom, prowadzeniu dochodzeń oraz zwalczaniu wszelkich działań sprzecznych z przepisami celnymi (art. 10 ust. 1). Z postanowień art. 11 ust. 2 przedmiotowej Umowy wprost wynika, że organ otrzymujący wniosek udziela informacji pozwalających stwierdzić prawdziwość dokumentów urzędowych okazanych przy zgłoszeniu towaru organom celnym wnioskującej strony oraz czy towary zostały prawidłowo wywiezione bądź odpowiednio wwiezione na terytorium jednej z Umawiających się stron. Organ otrzymujący wniosek przekazuje na piśmie wyniki badania organowi wnioskującemu wraz z odpowiednimi dokumentami i uwierzytelnionymi kopiami. W art. 17 ust. 3 tej Umowy postanowiono, że informacje lub dokumenty uzyskane zgodnie z postanowieniami Umowy mogą być wykorzystane w charakterze dowodów w postępowaniu administracyjnym wszczętym w związku ze stwierdzeniem naruszenia przepisów celnych. Organ administracji celnej państwa umawiającego się z UE jest instytucją szczególnego zaufania i ustalenia uzyskane za jego pośrednictwem, jako takie nie budzą wątpliwości. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku stwierdził, że organ I instancji zasadnie przyjął, że otrzymane od chińskich władz celnych odpowiedzi są wiarygodne oraz słusznie potraktował je jako miarodajne dowody w sprawie. W ocenie organu II instancji nie doszło również do naruszenia art. 187 § 1 i art. 191 o.p. Decyzje organu I instancji prawidłowo określają wszelkie podstawy prawne wraz z ich wyjaśnieniem. W uzasadnieniu strona postępowania została poinformowana o motywach, którymi kierował się wydając decyzje, przedstawił tok rozumowania i zawarł ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię zastosowanych przepisów. W decyzjach organu I instancji szczegółowo zostały przywołane wszystkie obowiązujące przepisy prawa celnego i podatkowego niezbędne do podjęcia rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy podkreślił, że decyzje organu I instancji zawierają wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę oraz przyczyny, dla których innych dowodów nie uznał jako znaczących przy rozstrzyganiu sprawy. Wbrew stanowisku prezentowanemu w odwołaniu, organ I instancji zebrał i dopuścił wszystkie dowody mogące przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Organ I instancji poinformował stronę o możliwości uzupełnienia stanowiska i złożenia dodatkowych dowodów. Włączył do materiału dowodowego przesłane dokumenty oraz dokumentację fotograficzną, a także dowody przesłane przez stronę. W przedstawionych rozliczeniach strona zawarła potwierdzenia przelewów bankowych, jednakże w żadnym z tych dokumentów nie opisano do jakiej faktury importowej konkretna płatność się odnosi. Zatem przedstawione przez stronę wyjaśnienia i dowody mające rozwiać wątpliwości organu celnego w zakresie wartości celnej nie mogły zostać uznane za wystarczające w postępowaniu zorientowanym na rzetelne wyjaśnienie sprawy. Organ odwoławczy zauważył, że zarówno w wyjaśnieniach strony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, jak i w odwołaniach zostały przedstawione wyliczenia płatności, a w Załączniku 3 przesłane kopie dokumentów (m.in. faktury, poświadczenia zgłoszeń celnych - PZC), obejmujące swym zakresem lata od 2017 r. do 2023 r. Rozliczenia i dokumenty w większości dotyczą innych zgłoszeń celnych, wobec których nie jest prowadzone postępowanie odwoławcze. Przedmiotem niniejszego postępowania było jedynie 5 zgłoszeń celnych z 2020 r. i 2021 r. o wyżej wskazanych numerach. W związku z powyższym organ odwoławczy nie zajął stanowiska w sprawach wykraczających poza przedmiot postępowania odwoławczego. Organ wskazał, że zgodnie z art. 30b ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako "ustawa o VAT", podstawą opodatkowania podatkiem od towarów i usług z tytułu importu towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni, uwzględniając brzmienie art. 73d p.c. zasadnie określił różnicę między prawnie należną kwotą podatku a kwotą zadeklarowaną ww. zgłoszeniach celnych. Dodatkowo organ odwoławczy nadmienił, że organ I instancji decyzją nr 32800-CZC-3.4310.106.2024.AL z dnia 9 stycznia 2025 r. skorygował oczywistą omyłkę w punkcie 1 sentencji decyzji nr 328000-COC-3.4310.494.2023.AL, gdzie mylnie wskazał wartość celną towaru z pozycji 2 zgłoszenia celnego nr [...] z dnia 30 lipca 2021 r. w wysokości 25 080,00 zł, zamiast 147 888,00 zł. Z akt sprawy wynika, że kwota 25 080,00 USD ujęta została w chińskiej deklaracji eksportowej, a omyłka ta nie miała wpływu na dalsze wyliczenia należności celnych i podatkowych. Od powyższej decyzji organu odwoławczego A. Z., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto skarżąca stosownie do treści art. 106 § 3 p.p.s.a., wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z przykładowych faktur dokumentujących odsprzedaż towarów będących przedmiotem zgłoszenia celnego nr [...] z 22 października 2020 r., tj. nr [...] z dnia 9 listopada 2020 r., nr [...] z dnia 12 listopada 2020 r., nr [...] z dnia 12 listopada 2020 r., nr [...] z dnia 16 listopada 2020 r., nr [...] z dnia 17 listopada 2020 r., na okoliczność nieprawidłowego ustalenia przez organ wartości celnej towarów. Powyższej decyzji skarżąca zarzuciła: I. naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 220 § 1 w zw. z art. 233 § 2 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 1 i 2 p.c., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy organ odwoławczy w zasadniczy sposób zmienił ustalenia organu I instancji, a w szczególności przyjął, iż wartość celna towarów powinna zostać oparta na wartości transakcyjnej towarów podobnych (a nie identycznych - jak to uczynił organ I instancji), podczas gdy powołane przepisy nakazują w takiej sytuacji uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ de facto pozbawiło skarżącą prawa do dwukrotnego postępowania wyjaśniającego, a mianowicie skarżąca została pozbawiona prawa do rozpatrzenia przez inny organ administracji zarzutów wobec zasadniczo zmienionych ustaleń faktycznych zawartych w zaskarżonej decyzji, w tym możliwości odniesienia się do ustaleń przyjętych na podstawie danych wynikających z systemu "ALINA"; 2) art. 187 § 1 i art. 191 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 1 i 2 p.c., poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia zebranego materiału i niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, polegające na zaniechaniu przeprowadzenia porównania wartości dokonanych przedpłat z wartością faktur zakupowych, podczas gdy dokonanie tego porównania powinno doprowadzić organ do wniosku, że łączna wartość przedpłat skarżącej jest zbliżona do łącznej kwoty faktur z tytułu importu towarów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ na skutek tego zaniechania organ doszedł do błędnego wniosku, że wartość transakcyjna wynikająca z otrzymanych faktur nie może być podstawą do ustalenia wartości celnej towarów. Ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia zarzutów określonych w pkt 1-2 powyżej, skarżąca zarzuciła naruszenie: 3) art. 187 § 1 i art. 191 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 1 i 2 p.c. oraz w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 14 rozporządzenia wykonawczego, poprzez ustalenie wartości celnej importowanych towarów na podstawie wartości transakcyjnej towarów o różniących się cechach z zastosowaniem niewłaściwej metodologii polegającej na oparciu się na wadze zamiast na ilości jednostkowej, podczas gdy wartość ta powinna być ustalona na podstawie wartości transakcyjnej towarów o cechach podobnych, a cena zakupu powinna zostać ustalona na podstawie ilości jednostkowej a nie wagi towarów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ gdyby do ustalenia wartości celnej przyjęto towary o podobnych cechach oraz ustalono ją na podstawie ilości jednostkowej a nie wagi towarów, wartość celna towarów byłaby zapewne inna. II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które nastąpiło w bezpośrednim związku z wskazanymi w pkt 1-2 powyżej naruszeniami przepisów postępowania, tj. 1) art. 74 ust. 1 i ust. 2 lit.b UKC w zw. z art. 140 ust. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że wartość celna importowanych towarów powinna zostać ustalona na podstawie wartości transakcyjnej podobnych towarów sprzedawanych w celu wywozu na obszar celny Unii, podczas gdy zebrany materiał dowodowy pozwalał na ustalenie wartości celnej towarów w oparciu o ich wartość transakcyjną rozumianą jako cena faktycznie za nie zapłacona, wynikająca z faktur dołączonych do dokumentacji celnej SAD i potwierdzona wartością dokonanych przedpłat, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do ustalenia niewłaściwej wartości celnej towarów; 2) art. 103 ust. 3 UKC w zw. z art. 103 ust. 1 UKC oraz w zw. z art. 22 ust. 6 UKC, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i powiadomienie skarżącej o powstaniu długu celnego dotyczącego zgłoszenia celnego nr [...] z 22 października 2020 r., podczas gdy od dnia powstania długu celnego upłynęły trzy lata, a bieg tego okresu nie został zawieszony, ponieważ powiadomienie o możliwości wydania niekorzystnej decyzji została skarżącej doręczone po 22 października 2023 r., które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do niezgodnego z prawem określenia długu celnego dotyczącego zgłoszenia celnego nr [...] z 22 października 2020 r. W uzasadnieniu skargi, skarżąca przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania przed organami celnymi oraz szczegółowo wyjaśniła podstawę prawną wniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., wynika, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa procesowego, w sposób, który mógłby mieć istotne znacznie dla rozstrzygnięcia sprawy, ani prawa materialnego w sposób mający wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była prawidłowość oceny, że cena transakcyjna importowanego towaru wskazana w deklaracji celnej nie odpowiada wartości rynkowej towaru oraz ustalenie przez organ wartości towaru metodą zastępczą. DIAS w Gdańsku stwierdził, że organy celne nie są związane deklarowaną wartością transakcyjną towaru i mogą ją odrzucić, gdy z uzasadnionych przyczyn zakwestionują wiarygodność i dokładność informacji składanych przez importera. Natomiast odmowa przyjęcia deklarowanej wartości przez importera obliguje organ celny do ustalenia nowych wartości z zastosowaniem metod zastępczych. Stanowisko to jest prawidłowe. Zgodnie z art. 140 rozporządzenia wykonawczego, organy celne nie są związane deklarowaną wartością transakcyjną towaru i mogą ją odrzucić, gdy z uzasadnionych przyczyn zakwestionują wiarygodność i dokładność informacji składanych przez Importera. Nie budzi wątpliwości, że organy obu instancji słusznie zakwestionowały wiarygodność informacji składanych przez importera w zakresie deklarowanej wartości transakcyjnej towaru. W trakcie kontroli, w ramach współpracy międzynarodowej, w celu potwierdzenia wartości importowanych towarów, zwrócono się z wnioskiem o pomoc administracyjną w sprawach celnych. Wniosek wystosowano zgodnie z procedurą określoną w umowie z 8 grudnia 2004 r. między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (Dz. Urz. UE. L Nr 375 z 23 grudnia 2004 r.). W odniesieniu do towarów ze zgłoszeń celnych skarżącej, Generalna Administracja Celna Chińskiej Republiki Ludowej przekazała deklaracje eksportowe o numerach: 1. [...] (wstępny numer rejestracji [...]) ze wskazaną datą eksportu na dzień 14 września 2020 r. (odnosi się do zgłoszenia celnego [...] z 22 października 2020 r.), 2. [...] (wstępny numer rejestracji [...]) ze wskazaną datą eksportu na dzień 1 listopada 2020 r. (odnosi się do zgłoszenia celnego [...] z 7 grudnia 2020 r.), 3. [...] (wstępny numer rejestracji [...]) ze wskazaną datą eksportu na dzień 28 listopada 2020 r. (odnosi się do zgłoszenia celnego [...] z 4 stycznia 2021 r.), 4. [...] (wstępny numer rejestracji [...]) ze wskazaną datą eksportu na dzień 12 marca 2021 r. (odnosi się do zgłoszenia celnego [...] z 22 kwietnia 2021 r.), 5. [...] (wstępny numer rejestracji [...]) ze wskazaną datą eksportu na dzień 8 czerwca 2021 r. (odnosi się do zgłoszenia celnego [...] z 30 lipca 2021 r.). Dokumenty te wskazują artykuły zakupione przez skarżącą. Wskazują jednak w każdym przypadku znacznie wyższe ceny towarów. Z informacji chińskiej administracji celnej wynikało, że deklaracje eksportowe zostały wystawione w związku z eksportem towarów do Polski do skarżącej. W art. 17 ust. 3 umowy między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych postanowiono, że informacje lub dokumenty uzyskane zgodnie z postanowieniami tej umowy mogą być wykorzystane w charakterze dowodów w postępowaniu administracyjnym wszczętym w związku ze stwierdzeniem naruszenia przepisów celnych. Organ administracji celnej państwa umawiającego się z UE jest instytucją szczególnego zaufania i ustalenia uzyskane za jego pośrednictwem, jako takie nie budzą wątpliwości. Organy mogły zatem dokonać ustaleń na podstawie danych wynikających z tych dokumentów. Z dokumentów tych niewątpliwe wynika, że cena podana transakcyjna jest, w przypadku wszystkich deklaracji skarżącej, ceną znacznie niższą od wartości towarów podanych w przez kontrahenta chińskiego w jego deklaracjach eksportowych. W sprawie została zatem spełniona przesłanka z art. 140 rozporządzenia wykonawczego, jaką są uzasadnione przyczyny zakwestionowania przez organ wiarygodności podanych przez importera informacji dotyczących wartości towarów. Organ odwoławczy zasadnie zatem podzielił stanowisko Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni, że był on uprawniony do weryfikacji ww. zgłoszeń celnych i miał podstawy do określenia nowych wartości celnych metodami zastępczymi, zgodnie z przepisami UKC. Organy obu instancji nie potraktowały dokumentów w postaci chińskich deklaracji eksportowych jako podstawy do ustalenia prawdziwej wartość transakcyjnej towarów, wskazując na brak dołączonych faktur lub inny dokumentów potwierdzających związek wartości wskazanych w tych deklaracjach z wartością towarów zadeklarowanych przez skarżącą. Organy potraktowały natomiast te dokumenty jako podstawę do ustalenia wartości metodami zastępczymi, na podstawie wartości towarów analogicznych. Skarżąca zarzucała, że organ niezasadnie nie dokonał ustalenia wartości transakcyjnej towaru w oparciu o sumę dowodów wpłat za towary. Zarzut ten nie jest uzasadniony. Organ nie miał w niniejszej sprawie obowiązku porównania wartości przedpłat dokonanych przez skarżącą chińskiemu kontrahentami z wartością towarów w wystawionych jej fakturach. Bezspornym jest, że na dowodach wpłat brak było informacji, których faktur dotyczy zapłata, co wzbudziło wątpliwości organu w niniejszej sprawie. Organ wykazał istnienie wątpliwości co do wiarygodności ceny transakcyjnej przez jej porównanie z cenami analogicznych towarów, co uzasadniało ustalenie wartości innymi metodami. Ustalenie rzeczywistej ceny towarów w przypadku ceny transakcyjnej zaniżonej w stosunku do rynkowej ceny towarów następuje zawsze w sposób określony normą art. 74 UKC. Organ nie bada zatem zgodności ceny transakcyjnej z dokonanymi wpłatami lecz jej zgodność z cenami towarów analogicznych. Przepisy UKC nie obligują organu do badania całości rozliczeń stron. W sytuacji gdy dowody wpłat nie dotyczą konkretnych faktur, organ nie ma w istocie możliwość sprawdzenia całokształtu rozliczeń stron, które mogły być dokonane także w inny sposób niż bezgotówkowy. Zgodnie z art. 187 § 1 o.p., organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Nakaz ten nie dotyczy wszelkiego materiału dowodowego oferowanego przez stronę postępowania lecz materiału dowodowego, o którym jest mowa w art. 188 o.p. Przepis ten stanowi, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy. Dokonanie ustaleń, że ewentualna suma wpłat jest zgodna z fakturami nie mogło mieć wpływu na zmianę stanowiska organu i wydanie decyzji o innej treści, było zatem zbędne, z uwagi na brak istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z art. 74 ust. 1 i 2 UKC: 1. Jeżeli wartość celna towarów nie może zostać ustalona na podstawie art. 70, ustala się ją, stosując kolejno procedury z ust. 2 lit. a) - d) aż do pierwszej litery, na podstawie której możliwe będzie ustalenie wartości celnej towarów. Na wniosek zgłaszającego kolejność stosowania ust. 2 lit. c) i d) zostaje zmieniona. 2. Zgodnie z ust. 1 wartością celną jest: a) wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedawanych w celu wywozu na obszar celny Unii i wywożonych w tym samym lub w zbliżonym czasie, co towary, dla których ustalana jest wartość celna; b) wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedawanych w celu wywozu na obszar celny Unii i wywożonych w tym samym lub w zbliżonym czasie, co towary, dla których ustalana jest wartość celna; c) wartość oparta na cenie jednostkowej, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne lub podobne sprzedawane są na obszarze celnym Unii w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedającymi; lub d) wartość kalkulowana, która jest sumą: (i) kosztów lub wartości materiałów i wytworzenia lub innych procesów zastosowanych przy produkcji przywożonych towarów; (ii) kwoty zysku i kosztów ogólnych równych kwocie zwyczajowo wliczanej w cenę sprzedaży towarów tego samego gatunku lub rodzaju jak te, dla których ustalana jest wartość celna, wytworzonych przez producentów z kraju wywozu na eksport do Unii; (iii) kosztu lub wartości elementów, o których mowa w art. 71 ust. 1 lit. e). c) niniejszym rozdziałem. Przepis art. 141 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego stanowi, że do ustalania wartości celnej przywożonych towarów zgodnie z art. 74 ust. 2 lit. a) lub b) kodeksu wykorzystuje się wartość transakcyjną identycznych lub podobnych towarów sprzedawanych na tym samym poziomie handlu i zasadniczo w takich samych ilościach, co towary, dla których określana jest wartość celna. Jeśli nie stwierdzono tego rodzaju sprzedaży, wartość celną określa się na podstawie wartości transakcyjnej identycznych lub podobnych towarów sprzedawanych na innym poziomie handlu lub w innych ilościach. Taką wartość transakcyjną należy skorygować w celu uwzględnienia różnic wynikających z poziomu handlu lub ilości. Jeżeli stwierdzono istnienie dwóch lub większej liczby wartości transakcyjnych towarów identycznych lub podobnych, dla ustalenia wartości celnej przywożonych towarów przyjmuje się najniższą z tych wartości (art. 141 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego). Organ I instancji potraktował chińskie deklaracje eksportowe jako podstawę do ustalenia wartości towarów metodą zastępczą, przewidzianą w art. 74 ust. 2 lit.a UKC, wskazując, że z dokumentów tych wynika wartość transakcyjna towarów identycznych. Organ odwoławczy przy ustalaniu wartości metodą zastępczą powołał się na art. 74 ust. 2 lit.b UKC, dotyczący ustalania wartości na podstawie wartości towarów podobnych, przeprowadzając dodatkowe postępowanie dowodowe z wyciągów z systemu ALINA. Przyczyną tej zmiany było stwierdzenie przez organ odwoławczy, że nie ma pewności czy deklaracje dotyczą towarów wyprodukowanych przez tego samego producenta. Zarzuty skargi dotyczące naruszenia zasady dwuinstancyjności przez przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania dowodowego nie zasługiwały na uwzględnienie. Zgodnie z art. 233 § 2 o.p. organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Organ odwoławczy ma prawo i obowiązek uzupełnić materiał dowodowy, o ile rozstrzygnięcie sprawy nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Nie budzi wątpliwości, że organ I instancji przeprowadził we wszystkich sprawach postępowania dowodowe. Na ich podstawie organ dokonał ustaleń dotyczących rodzaju importowanych towarów, jego ilości i wartości wskazanej w dokumentach celnych oraz czasu dokonania zgłoszeń cennych i kraju importu. Organ dokonał także ustaleń dotyczących ceny importowanych towarów, która okazała się być znacznie wyższa od ceny transakcyjnej. Organ ten na podstawie otrzymanych od administracji chińskiej dokumentów eksportowych dokonał ustalenia ceny rynkowej każdego z importowanych towarów. Brak jest w tej sytuacji podstaw do stwierdzenia, że organ odwoławczy przeprowadził postępowania dowodowe w całości. Brak jest także podstaw do stwierdzenia, by organ ten przeprowadził postępowanie w znacznej części. Postępowanie stanowiące podstawę dokonania w sprawie ustaleń w istocie w znaczniej, przeważającej części zostało przeprowadzone przez organ I instancji. Postępowanie przeprowadzone przez organ odwoławczy ograniczyło się do dopuszczenia dowodów z wydruków z systemu ALINA. Dowód ten uzupełnił materiał dowodowy, umożliwiając ocenę wartości towarów w szerszym kontekście wynikającym z systemu ALINA. Wydruki z systemu ALINA nie stały się jednak podstawą określenia w decyzji ceny towarów, która pozostała w wysokości wynikającej z dowodów przeprowadzonych przed organ I instancji. Niewątpliwie z materiału dowodowego zebranego przez organ I instancji wynikało, że w niniejszej sprawie istniały wątpliwości co do wiarygodności ceny transakcyjnej towaru. Organ I instancji posiadał wiarygodny materiał dowodowy wskazujący na znacznie wyższą cenę towarów o oznaczeniach takich jak towary zgłoszone przez skarżącą w deklaracjach celnych. Na tej podstawie organ ten dokonał w sprawie ustaleń zarówno co do braku wiarygodności ceny transakcyjnej towaru, jaki i rzeczywistej wartości towarów. Zaznaczyć należy, że normy 74 UKC jak i art. 141 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego nie określają szczegółowego źródła wykorzystywanego do ustalania cen towarów identycznych lub podobnych. W praktyce organów cennych przyjęto w takiej sytuacji korzystanie z systemu ALINA. Praktyka taka została zaakceptowana w orzecznictwie sądów administracyjnych, ale nie jest to zgodnie z prawem jedyny możliwy sposób ustalania wartości towarów analogicznych. W niniejszej sprawie dane z systemu ALINA potwierdziły zniżenie wartości transakcyjnej, ustalone już przez organ I instancji na podstawie zabranego przez ten organ materiału dowodowego. Potwierdziły one także wysokość cen towarów analogicznych, które to ceny, zgodni z systemem ALINA, okazały się wyższe niż ceny wynikające z chińskich deklaracji eksportowych, ustalone przez organ I instancji. Skarżącą kwestionowała przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania dowodowego z danych wynikających z systemu ALINA. Podkreślić należy, że wartość towaru ustalona przez organ I instancji nie uległa, po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ odwoławczy, zmianie. Wartość ustalona na podstawie chińskich deklaracji eksportowych była niższa niż wartości wynikające z systemu ALINA. W sytuacji gdy organ odwoławczy dysponował danymi z systemu ALINA i danych z chińskich deklaracji eksportowych winien przyjąć najniższe ceny, wynikające z całokształtu zebranego materiału dowodowego, dotyczącego towarów podobnych. Powinien zatem oprzeć się na cenach wynikających z deklaracji eksportowych. W ocenie Sądu, w sprawie brak było podstaw do stwierdzenia przez organ odwoławczy, że organ ten winien ustalić na podstawie systemu ALINA wyższą wartość towarów, lecz stał temu na przeszkodzie zakaz orzekania na niekorzyść skarżącej. W rzeczywistości bowiem organ odwoławczy nie miał podstaw do pominięcia materiału dowodowego w postaci deklaracji eksportowych, które wskazywały towar najbardziej podobny do towaru zakupionego przez skarżącą i najniższe ceny tego towaru. Materiał dowodowy zebrany przez organ II instancji potwierdził jedynie prawidłowość cen ustalonych przez organ I instancji. Takie uzupełnienie materiału dowodowego przez organ odwoławczy było dopuszczalne. Wskazać należy, że wadliwość stanowiska organu odwoławczego w tym zakresie nie miała w istocie żadnego wpływu na wynik sprawy, bowiem organ odwoławczy nie dokonał w zaskarżonej decyzji zmiany wysokości należności celnych i podatkowych. Zaznaczyć także należy, że organ drugiej instancji przez wydaniem rozstrzygnięcia powiadomił skarżącą o zebraniu materiału dowodowego i pełnomocnik skarżącej zapoznał się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, w tym wydrukami systemu ALINA, załączonymi odrębnie do dokumentacji każdej sprawy. Pełnomocnik skarżącej nie wniósł żadnych zastrzeżeń do zebranego przez organ odwoławczy materiału dowodowego. Zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności związany z przeprowadzeniem przez organ odwoławczy postępowania dowodowego nie zasługuje na uwzględnienie, tym bardziej, że skarżąca miała możliwość ustosunkowania się do tego materiału dowodowego, czego zaniechała. Wskazać także należy, że skarżąca nie podniosła w skardze, a więc nie podniosłaby także w odwołaniu, żadnych uzasadnionych zarzutów dotyczących prawidłowości danych z systemu ALINA. Zarzuty skargi dotyczące danych z systemu ALINA ustalonych w oparciu o deklaracje dotyczące innych towarów nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd przeanalizował wszystkie wyciągi z systemu ALINA. Ceny niższe niż przyjęte przez organ występowały wyłącznie w deklaracjach skarżącej, będących przedmiotem wydanych decyzji. Z oczywistych względów dane te nie mogły postanowić podstawy ustalenia rzeczywistej ceny rynkowej. Rację ma skarżąca, że organ ustalił wartość towaru m.in. na podstawie wartości podeszw do butów zamiast kapci. Niemniej jednak nastąpiło to w przypadkach gdy w zestawieniach z systemu ALINA podeszwy do kapci miały wartość wyższą niż przyjęte przez organ podeszwy do butów. Takie ustalenie nastąpiło zatem z korzyścią dla skarżącej. Także zarzut niewłaściwego ustalenia cen importowanych towarów na podstawie wartości ustalanej według wagi towarów zamiast ilości jednostkowej nie jest uzasadniony. Co do wszystkich importowanych przez skarżącą towarów określona była zarówno ich waga jak i ilość. Organ mógł zatem użyć każdej z tych jednostek miary dla ustalenia wartości towarów. W sytuacji, gdy w systemie ALINA wykazywana jest waga towaru ustalenia mogły być dokonane na tej podstawie. Nadto wskazać należy, że w chińskich deklaracjach eksportowych stanowiących w istocie podstawę ustalenia wartości importowanych towarów (z uwagi na ich wartość niższą niż wartości wynikające z systemu ALINA) określono zarówno wagę jak i ilość towaru. Brak jest zatem podstaw do uznania, że ustalenia w tym zakresie dokonane zostały przez organ nieprawidłowo. W decyzji organu odwoławczego nie doszło do niedopuszczalnej zmiany podstawy faktycznej rozstrzygnięcia w zakresie wartości towarów. Wartość ta pozostała w tej samej wysokości, co w decyzji organu I instancji. Wbrew zarzutom skargi, zmiana przez organ odwoławczy stanowiska w zakresie cen towarów identycznych na ceny towarów podobnych nie uzasadniała uchylenia zaskarżonej decyzji. Brak jest bowiem podstaw do uznania, że organ odwoławczy w sposób niedopuszczalny zmienił podstawę prawną rozstrzygnięcia. Podstawę prawną wydanej decyzji stanowiła norma art. 140 rozporządzenia wykonawczego, zgodnie z którą organy celne nie są związane deklarowaną wartością transakcyjną towaru i mogą ją odrzucić, gdy z uzasadnionych przyczyn zakwestionują wiarygodność i dokładność informacji składanych przez importera. Norma art. 74 ust. 1 UKC wskazuje, że jeżeli wartość celna towarów nie może zostać ustalona na podstawie art. 70, ustala się ją, stosując kolejno procedury z ust. 2 lit. a) - d) aż do pierwszej litery, na podstawie której możliwe będzie ustalenie wartości celnej towarów. Organ zarówno I jak i II instancji ustalił wartość towarów stosując to unormowanie. Art. 74 ust. 2 UKC przewiduje natomiast procedury ustalania tej wartości. Zmiana oceny, która z nich została zastosowania nie stanowi zmiany podstawy prawnej rozstrzygnięcia, lecz zmianę metody ustalenia wartości towaru. Metoda ta nie wywarła wpływu na wysokość wartości towarów. Zarówno bowiem w przypadku określonym w art. 74 ust. 2 lit.a UKC jaki i w przypadku określonym w art. 74 ust. 2 lit.b UKC wartość towarów jest taka sama. Jeżeli zmiana tej metody pozostaje bez wpływu na podstawę faktyczną ustalenia wartości i wysokość tej wartości, brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia zasady dwuinstancyjności. Podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego -wskazanych przepisów ordynacji podatkowej i prawa celnego oraz rozporządzenia wykonawczego do UKC nie zasługują zatem na uwzględnienie. Także podniesione przez skarżącą zarzuty naruszenia prawa materialnego - UKC oraz rozporządzenia wykonawczego do UKC nie są uzasadnione. Niewątpliwe w niniejszej sprawie wartość transakcyjna towarów była znacznie niższa od wartości rynkowej tych towarów. Uzasadniało to w świetle art. 140 rozporządzenia wykonawczego odstąpienie od ustalenia wartości towarów na podstawie ceny transakcyjnej i dokonanie określenia tej wartości metodą zastępczą. Organ by zobligowany w niniejszej sprawie do zastosowania normy art. 74 ust. 1 UKC. W sytuacji zaniżenia wartości transakcyjnej w stosunku do ceny rynkowej importowanego towaru organ nie mógł oprzeć się na wartości wynikającej ze wskazywanych przez skarżącą dokumentów SAD oraz wysokości przedpłat. Dokumenty te mogą być bowiem dowodami wyłącznie ceny transakcyjnej a nie ceny odpowiadającej cenie rynkowej. Sąd uznał za niezasadny zarzut określenia wysokości długu celnego dotyczącego zgłoszenia celnego z dnia 22 października 2020 r. nr [...] po upływie 3-letniego terminu powiadomienia skarżącej. Organ prawidłowo stwierdził, że w niniejszym przypadku termin 3-letni uległ przedłużeniu do 5 lat. Zgodnie z art. 103 UKC 1. O długu celnym nie powiadamia się dłużnika po upływie okresu trzech lat od dnia powstania długu celnego 2. W przypadku gdy dług celny powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu, okres trzech lat przewidziany w ust. 1 przedłuża się minimalnie do pięciu a maksymalnie do dziesięciu lat zgodnie z prawem krajowym. 3. Okresy, o których mowa w ust. 1 i 2, zostają zawieszone jeżeli: a) złożone zostaje odwołanie zgodnie z art. 44; takie zawieszenie obowiązuje od daty złożenia odwołania i przez okres trwania postępowania odwoławczego; lub b) organy celne poinformowały dłużnika zgodnie z art. 22 ust. 6 o przyczynach, dla których zamierzają powiadomić o długu celnym; takie zawieszenie obowiązuje od daty takiego powiadomienia do końca okresu, w którym dłużnik ma możliwość przedstawienia swojego punktu widzenia. Wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjęto, że dla zastosowania art. 103 ust. 2 UKC w związku z art. 56 p.c., zgodnie z którym przypadku, o którym mowa w art. 103 ust. 2 UKC, powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat, licząc od dnia powstania długu celnego, nie jest konieczne wydanie prawomocnego wyroku skazującego w sprawie karnej. Organy celne, na potrzeby postępowania celnego niezależnie dokonują klasyfikacji czynu podlegającego w czasie popełnienia postępowaniu karnemu. Jak słusznie oceniły organy, stan faktyczny sprawy wyczerpywał znamiona przestępstwa z art. 87 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (t.j.: Dz.U. z 2021 r. poz. 408) - narażenia należności celnej na uszczuplenie przez wprowadzenie w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej. Została więc spełniona przesłanka zastosowania art. 103 ust. 2 UKC. Odstępstwo od trzyletniego terminu przedawnienia należności celnych, do którego nawiązuje przepis art. 103 ust. 2 UKC, ma zastosowanie we wszystkich sprawach, w których organy celne stwierdzają, że przyczyną braku możliwości określenia dokładnej kwoty opłat celnych prawnej należności wobec danego towaru był czyn podlegający sądowemu postępowaniu karnemu, a więc podlegający penalizacji w sprawach karnych. Kwalifikacja danego czynu dokonywana jest jedynie dla celów postępowania administracyjnego, aby umożliwić organom celnym skorygowanie błędu lub poboru niewystarczających należności celnych i nie jest stwierdzeniem rzeczywistego popełnienia przestępstwa. Z punktu widzenia zastosowania przepisów dotyczących przedłużenia okresu przedawnienia długu celnego nie ma znaczenia, czy doszło do wszczęcia postępowania karnego lub karnoskarbowego, czy tylko mogło do tego dojść. Organ celny ocenia określony czyn jako zdarzenie kwalifikowane w świetle regulacji prawnokarnych jako takie, które może powodować wszczęcie postępowania. Dla prawidłowego zastosowania art. 103 ust. 2 UKC wystarczające jest, że czyn, będący podstawą do powstania długu celnego, w momencie jego powstania był penalizowany. Organy administracji celnej dokonują kwalifikacji czynu jedynie dla celów postępowania administracyjnego, aby umożliwić organom celnym skorygowanie błędu i pobór niewystarczających należności celnych, a nie rozstrzygają o popełnieniu przestępstwa. Organ dokonuje "rozstrzygnięcia" na użytek prawa celnego, co nie uchyla domniemania niewinności dłużników w świetle odpowiedzialności karnej (karnoskarbowej). Podkreślić należy, że uwzględnienie skargi i przekazanie sprawy organom do ponownego rozpoznania nie mogłoby skutkować wydaniem rozstrzygnięcia korzystniejszego dla skarżącej. Skarżąca nie wskazała w skardze i nie dołączyła do skargi żadnego materiału dowodowego, który mógłby wpłynąć na wydanie korzystniejszej dla niej decyzji. W szczególności, materiał dowodowy w postaci faktur sprzedaży, dotyczący cen za jakie skarżąca sprzedała towar nie stanowił dowodu na okoliczności cen towarów podobnych do towaru zakupionego od chińskiego kontrahenta. Ustalenia cen towarów podobnych dokonuje się bowiem w inny przewidziany przepisem art. 74 UKC sposób, na podstawie innych dowodów. Cena sprzedaży kontrahentowi polskiemu może wynikać z różnych przyczyn handlowych i nie ma ona znaczenia dla oceny rzeczywistej wartości towarów podobnych. Z tych też przyczyn brak było podstaw do uwzględnienia przez Sąd złożonego w skardze wniosku o dopuszczenie dowodów z przykładowych faktur dokumentujących sprzedaż przez skarżącą importowanych towarów. Wskazać także należy, że sąd administracyjny co do zasady nie przeprowadza postępowania dowodowego. Zgodnie z normą art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wskazać należy, że skarżąca mogła i powinna składać wnioski dowodowe przed organami w toku postępowania administracyjnego. Wszystkie zawnioskowane w skardze dowody istniały przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Nadto, jak już wyżej wskazano, okoliczności, na które dowody zostały zawnioskowane nie mogły wpłynąć na wydanie wyroku innej treści. Przeprowadzenie wnioskowanych przez skarżącą dowodów było zatem zbędne. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę jako niezasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło