III SA/Gd 129/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Maja Pietrasik po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przywrócenie terminu w sprawie ze skargi M. G. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 7 lutego 2024 r. nr 264 w przedmiocie rozliczenia czasu służby przekraczającego normę postanawia odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 czerwca 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 129/24. W dniu 6 czerwca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po przeprowadzeniu rozprawy, wydał wyrok o sygn. akt III SA/Gd 129/24, oddalający skargę M. G. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 7 lutego 2024 r. nr 264 w przedmiocie rozliczenia czasu służby przekraczającego normę. Jak wynika z protokołu rozprawy skarżący nie stawił się. O terminie rozprawy skarżący był zawiadomiony prawidłowo. W dniu 13 czerwca 2024 r. skarżący wysłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku poprzez platformę ePUAP dokument elektroniczny stanowiący wniosek o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 129/24. Wniosek nie został przez skarżącego podpisany, co stanowi brak formalny wniosku. Zarządzeniem z dnia 13 czerwca 2024 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wskazanego braku poprzez podpisanie wniosku. W wydanym zarządzeniu określono termin na uzupełnienie braku wynoszący 7 dni oraz rygor pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku zostało wysłane na podany wraz z wnioskiem elektroniczny adres ePUAP. Wezwanie nie zostało odebrane przez adresata, pomimo dwóch kolejnych zawiadomień (pierwszego z dnia 19 czerwca 2024 r. oraz powtórnego w z dnia 27 czerwca 2024 r.). Wskazane okoliczności oraz fakt, że adresat nie podpisał urzędowego poświadczenia odbioru, potwierdza wydruk UPD z sytemu (k. 43 akt sprawy). Zgodnie z art. 74a § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024, poz. 935, dalej jako "p.p.s.a.") w przypadku pism doręczanych za pomocą środków komunikacji elektronicznej datą doręczenia pisma jest data podpisania przez adresata urzędowego potwierdzenia odbioru. Gdy adresat nie odbierze w ten sposób pisma, pisma zastosowanie ma art. 74a § 8 p.p.s.a. Wskazany przepis stanowi, że w przypadku nieodebrania pisma, doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia. Mając na uwadze powyższe, zarządzeniem z dnia 25 lipca 2024 r. wysłane do strony skarżącej wezwanie o uzupełnienie braku wniosku zostało uznane przez Sąd za doręczone w dniu 3 lipca 2024 r. (zarządzenie na k. 43 akt sprawy). W tym zakresie Sąd w oparciu o akta sprawy ustalił, że pierwsze zawiadomienie o wezwaniu przesłano w dniu 19 czerwca 2024 r. Tym samym termin 14 dni, o którym mowa w art. 74a § 8 p.p.s.a. upłynął w dniu 3 lipca 2024 r. Zarządzeniem z 29 lipca 2024 r. Sąd pozostawił wniosek o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku bez rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania wymogów formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Z kolei zgodnie z art. 49 § 2 zdanie pierwsze wyżej wskazanej ustawy, jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, zarządza się pozostawienie pisma bez rozpoznania. Odnosząc się to stanu faktycznego sprawy pokreślono, że data 3 lipca 2024 r. (dzień doręczenia zastępczego elektronicznego wezwania do uzupełnienia braków wniosku) wyznaczyła początek biegu terminu 7 dni na uzupełnienie braku tego wniosku. Termin ten upłynął bezskutecznie z końcem dnia 10 lipca 2024 r. Mimo upływu zakreślonego terminu wskazany brak formalny złożonego wniosku nie został przez skarżącego uzupełniony. Z uwagi na powyższe zarządzono o pozostawieniu wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku bez rozpoznania na podstawie art. 49 § 2 zdanie pierwsze ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odpis zarządzenia z dnia 29 lipca 2024 r. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia braków formalnych wniosku został wysłany na elektroniczny adres ePUAP podany przez stronę w dniu 30 lipca 2024 r. Wraz z odpisem zarządzenia przesłano pouczenie o przysługującym stronie prawie wniesienia zażalenia na zarządzenie w terminie 7 dni od jego doręczenia. Przesyłka sądowa została odebrana przez skarżącego w systemie ePUAP za podpisem strony w dniu 31 lipca 2024 r. stosownie do art. 74a § 5 p.p.s.a. (wydruk UPD z sytemu, k. 58 akt sprawy). Po wydaniu zarządzenia o pozostawieniu wniosku o sporządzenie uzasadniania wyroku bez rozpoznania, w dniu 30 lipca 2024 r. do Sądu wpłynął wniosek M. G. "o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku podpisu we wniosku o sporządzenie uzasadnienia odrzucenia skargi w sprawie sygn. III SA/Gd 129/24". Mając na uwadze treść wniesionego żądania, Sąd uznał pismo za wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 czerwca 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 129/24. Skarżący zwrócił się z prośbą o przywrócenie terminu do dokonania czynności (podpisanie wniosku o sporządzenie uzasadnienia) argumentując, że "Dnia dzisiejszego, tj. 25 lipca 2024 r., zaniepokojony brakiem jakichkolwiek informacji w mojej sprawie, drogą telefoniczną z Sekretariatem Sądu Administracyjnego w Gdańsku uzyskałem informację, iż w czerwcu 2024 r, zostałem wezwany przez Sąd do uzupełnienia braku podpisu w terminowo złożonym wniosku o sporządzenie uzasadnienia odrzucenia mojej skargi. Termin uzupełnienia tego braku minął. W toku rozmowy ustaliłem, iż przesyłka z Sądu nie została mi doręczona mimo rzekomych prób. Z uwagi na liczne sprawy urzędowe, które obsługuję, co najmniej raz w tygodniu odwiedzam pocztę, z której odbieram adresowane do mnie przesyłki ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Odbieram wszelkie adresowane do mnie przesyłki pocztowe, zarówno te będące w moim pozytywnym jak i negatywnym interesie. Dlatego też, nie potrafię wskazać dlaczego wezwanie do uzupełnienia podpisu nie zostało do mnie dostarczone. Nie nastąpiło ono z mojej winy." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935) dalej powoływanej jako "p.p.s.a." Dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć m.in. zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminu prowadzi do bezskuteczności podjętej czynności, o czym mówi art. 85 p.p.s.a. Przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu strona może bronić się poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Na podstawie dyspozycji przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z przytoczonego przepisu wynika, że przywrócenie terminu determinuje wykazanie przez stronę braku winy w niedokonaniu czynności w terminie. Przesłanki przywrócenia terminu, wynikające z art. 87 p.p.s.a., to uprawdopodobnienie przez zainteresowany podmiot braku swojej winy, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia takiego wniosku i dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wymienionych przesłanek. W orzecznictwie sądowym podnosi się, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W razie gdy ustalone przez sąd okoliczności uchybienia terminu świadczą o zachowaniu się strony noszącym znamiona winy - w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, sąd nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, aby do uchybienia terminu doszło bez jego winy. W przedmiotowej sprawie jako powód uchybienia terminu wskazano na niedoręczenie skarżącemu stosownego wezwania do uzupełnienia braków wniosku. Wbrew argumentacji skarżącego wezwanie do uzupełnienia braków wniosku zostało wysłane na podany przez stronę adres ePUAP i wezwanie to zostało uznane za doręczone stronie w trybie art. 74a § 8 p.p.s.a. w dniu 3 lipca 2024 r. W tej sytuacji z mocy prawa skarżący miał 7 dni na uzupełnienie braków wniosku, czego nie uczynił. Wskazywanie przez skarżącego na "rzekome próby doręczenia" oraz to, że nie potrafi wskazać dlaczego wezwanie nie zostało mu doręczone, nie zostało uprawdopodobnione przez wnioskodawcę, a z drugiej strony twierdzenie to nie znajduje potwierdzenia w aktach niniejszej sprawy. Przeciwnie, jak wynika z treści dokumentów urzędowych składających się na akta przedmiotowej sprawy, wezwanie do uzupełnienia braków wniosku zostało wysłane na elektroniczny adres ePUAP skarżącego w dniu 19 czerwca 2024 r. (pismo przewodnie wraz z prezentatą wysyłki – k. 40 akt sprawy, zawiadomienie – k. 41, potwierdzenie kopii wydruku z dokumentem elektronicznym - k. 42). Następnie w związku z wysyłką pisma w ramach sytemu ePUAP zostało w dniu 19 czerwca 2024 r. automatycznie utworzone pierwsze skierowane do strony zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w formie dokumentu elektronicznego. Drugie zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w formie dokumentu elektronicznego dotyczące wezwania do uzupełnienia braków wniosku zostało utworzone w dniu 27 czerwca 2024 r. (co potwierdza wydruk Urzędowego Poświadczenia Doręczenia k. 43). Zawiadomienia takie są automatycznie tworzone i przesyłane przez system teleinformatyczny. W sprawie zostały tym samym spełnione wszelkie przesłanki do stwierdzenia dokonania doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 74 a § 6-9 p.p.s.a. Doszło zatem do sytuacji, gdy doręczenie właściwe pisma w formie dokumentu elektronicznego stało się nieskuteczne, ponieważ adresat w przewidzianym dla tego terminie 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia nie podpisał urzędowego poświadczenia odbioru w sposób, o którym mowa w art. 74a § 3 pkt 2 p.p.s.a. to jest podpisem kwalifikowanym, podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym. Okolicznością wyłączającą brak winy nigdy nie jest nieznajomość przepisów prawa. Niezależnie od tego Sąd podkreśla, że skarżący bezpośrednio po tym jak wniósł skargę do Sądu został pouczony o treści art. 46 i 47, art. 70 § 1 i 2 oraz art. 210 § 1, a także o warunkach wnoszenia oraz doręczenia przez sąd pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W ramach wskazanego pouczenia skarżący był zatem także bezpośrednio poinformowany przez Sąd m.in. o tym, że wniesienie dokumentu w formie dokumentu elektronicznego musi zawierać podpis elektroniczny, podpis zaufany lub podpis osobisty, a także o tym, że wniesienie pisma do sądu w formie dokumentu elektronicznego jest równoznaczne z żądaniem doręczania korespondencji z sądu za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Wskazane pouczenie zostało doręczone skarżącemu w dniu 9 kwietnia 2024 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 25 akt sprawy). Występując do sądu z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku, co skarżący uczynił w formie skierowanego do Sądu dokumentu elektronicznego, skarżący powinien był zatem przewidzieć - co wynika z przepisów prawa i o czym też został dodatkowo wcześniej pouczony przez Sąd - że wniesienie takiego pisma spowoduje, że wszelka dalsza korespondencja będzie do skarżącego wysyłana przez Sąd w formie elektronicznej. Skarżący poza argumentem, że w jego ocenie dokumentu wezwania do uzupełniania braków wniosku mu nie doręczono, nie podał innych okoliczności, które miałyby uprawdopodobniać, że nie mógł odebrać kierowanej do niego z Sądu korespondencji i nie jest winny zaistniałej sytuacji. Wina ta, wbrew ocenie skarżącego, nie leży po stronie Sądu, który dokonał doręczenia wezwania stosując obowiązujące w tym względzie przepisy prawa. Dochowując należytej staranności w prowadzaniu swoich spraw skarżący powinien zapoznać się z przepisami dotyczącymi wnoszenia i doręczeń pism w formie elektronicznej, skoro zdecydował się na danym etapie sprawy skierować do Sądu pismo w formie elektronicznej, a był też wcześniej pouczony, że gdy tak się stanie, wszelka korespondencja będzie kierowana do strony również w formie elektronicznej. Reasumując, w ocenie Sądu skarżący nie wykazał, aby zaistniały jakiekolwiek nadzwyczajne i niedające się przewidzieć okoliczności, z powodu których można byłoby uznać, że skarżący nie ponosi winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków wniosku o sporządzanie uzasadnienia wyroku. Brak zapoznania się z kierowaną do strony prawidłowo wysłaną korespondencją sądową, nie stanowi o braku winy strony, lecz przeciwnie o niedochowaniu należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. Sąd podkreśla końcowo, że termin do uzupełnienia braków formalnych pisma nie jest ustalany przez sąd, lecz wynika bezpośrednio z art. 49 p.p.s.a. Sąd nie ma dowolności w wyznaczaniu terminu do uzupełnienia braków. Nie ma także dowolności w kwestii doręczenia pism, gdzie to podejmowane przez samą stronę czynności (m.in. wniesienie dokumentu w formie elektronicznej), determinują sposób doręczania dalszych pism do strony. Strona podniosła we wniosku o przywrócenie terminu, że co tydzień chodzi na pocztę odbierać korespondencję. W tej sprawie dochowując należytej staranności powinna jednak odbierać korespondencję kierowaną do niej w formie elektronicznej. Akta sprawy potwierdzają, że inne kierowane do skarżącego pisma w formie elektronicznej zostały odebrane (doręczenie właściwe), to jest zarządzenie z dnia 29 lipca 2024 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku strony o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku. Z akt wynika, że pierwsze zawiadomienie o możliwości odbioru tego pisma zostało skierowane do strony w dniu 30 lipca 2024 r., a odbiór pisma w formie elektronicznej przez adresata nastąpił w dniu następnym. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia, to jest o odmowie przywrócenia uchybionego terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 czerwca 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 129/24.