III SA/Gd 13/10
PostanowienieWSA w Gdańsku2010-03-29
Skład orzekający: Krzysztof Przasnyski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym dotyczącym statusu bezrobotnego, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Osoba fizyczna korzystająca z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni A.K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody dotyczącą utraty statusu osoby bezrobotnej. Skarżąca wraz z mężem, którego dochód stanowi zasiłek dla bezrobotnych, zamieszkuje w niewielkim lokalu i posiada niewielką nieruchomość rolną, nie dysponując znacznymi zasobami pieniężnymi. Sąd rozpoznał wniosek w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że wnioskodawczyni wykazała trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 15 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.
Wnioskiem z dnia 23 lutego 2010 r., uzupełnionym w dniu 5 marca 2010 r., A.K. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Ze złożonego przez skarżącą oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z mężem, z którym zamieszkuje w lokalu o powierzchni 30 m2, posiada nieruchomość rolną o powierzchni 1530 m2, nie dysponuje zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 3000 euro. Skarżąca pozostaje na utrzymaniu małżonka, którego źródłem dochodu jest zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 611 zł miesięcznie. W tych okolicznościach nie stać jej na poniesienie niezbędnych wydatków, m.in. na zakup leków.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie przepisu art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., który stanowi, iż strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Zgodnie z brzmieniem art. 262 P.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W tej sytuacji, należało rozważyć wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy jedynie w zakresie ustanowienia adwokata.
Z przepisu art. 245 § 3 P.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym uwzględnienie wniosku w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jest dodatkowo uwarunkowane niepozostawaniem przez stronę w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 246 § 3 P.p.s.a.).
Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Biorąc pod uwagę oświadczenie zawarte we wniosku skarżącej, uznać należało, że wykazała ona dostatecznie, iż nie jest w stanie ponieść w niniejszej sprawie kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Za taką oceną przemawia źródło i wysokość dochodów uzyskiwanych przez jej małżonka oraz okoliczność nieposiadania zasobów pieniężnych.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło