III SA/Gd 13/26

PostanowienieWSA w Gdańsku2026-04-03

Skład orzekający: Sędzia NSA Jacek Hyla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna sporządzona osobiście przez stronę, która nie spełnia wymogów określonych w art. 175 P.p.s.a. (tzw. przymus adwokacko-radcowski), może zostać rozpoznana merytorycznie?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna sporządzona osobiście przez stronę, która nie spełnia wymogów określonych w art. 175 P.p.s.a. (tzw. przymus adwokacko-radcowski), jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 P.p.s.a. Brak sporządzenia skargi kasacyjnej przez osobę uprawnioną wyklucza możliwość jej merytorycznego rozpoznania.
Stan faktyczny
Strona D. J. wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy Wejherowo dotyczącą rozpatrzenia petycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił tę skargę z uwagi na brak właściwości sądu. Po doręczeniu postanowienia z uzasadnieniem, strona wniosła pismo zatytułowane "skarga na postanowienie", w którym domagała się ponownego rozpatrzenia jej "pozwu" lub przesłania sprawy do NSA jako skargi kasacyjnej. Sąd uznał to pismo za skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę kasacyjną skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2026 r na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. J. na uchwałę Rady Gminy Wejherowo z dnia 26 lutego 2025 r. nr Xl/146/2025 w przedmiocie rozpatrzenia petycji postanawia: odrzucić skargę kasacyjną skarżącej. Dnia 3 kwietnia 2026 r. Pismem z dnia 5 grudnia 2025 r. D. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę w przedmiocie rozpatrzenia petycji przez Radę Gminy Wejherowo. Postanowieniem z dnia 6 marca 2026 r. Sąd odrzucił skargę na podstawie art.58§1 pkt 1 p.p.s.a. z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o prawie i sposobie wniesienia skargi kasacyjnej został doręczony skarżącej w dniu 11 marca 2026 r. Pismem z dnia 26 marca 2026 r. zatytułowanym "skarga na postanowienie z dnia 6 marca 2026" skarżąca wniosła o "powtórne rozpatrzenie jej pozwu" a w przypadku odrzucenia wniosku o ponowne rozpoznanie skargi wniosła o przesianie jej do Naczelnego Sądu Administracyjnego jako skargi kasacyjnej. Wobec tego, że jedynym środkiem odwoławczym przysługującym stronie od postanowienia o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58§1 pkt 1 p.p.s.a. jest skarga kasacyjna, należało pismo z dnia 26 marca 2026 r. uznać za sporządzoną osobiście przez skarżącą skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 6 marca 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 173 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 dalej: "P.p.s.a.") od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Skargę kasacyjną może wnieść strona, prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich po doręczeniu im odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Stosownie do art. 175 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i 3 (§ 1). Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 2). Przepisu § 1 nie stosuje się także wtedy, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a także wówczas, gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej (§ 2a). Ponadto skarga kasacyjna może być sporządzona przez: doradcę podatkowego - w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami, bądź przez rzecznika patentowego - w sprawach własności przemysłowej (§ 3). Wykładnia art. 175 P.p.s.a. prowadzi do wniosku, że skargi kasacyjnej nie może sporządzić strona ani jej pełnomocnik nie spełniający warunków, o których mowa w ww. przepisach, tj. niebędący tzw. profesjonalnym pełnomocnikiem. Uprawnionymi do jej wniesienia są wyłącznie podmioty wymienione w treści cytowanego art. 175 P.p.s.a. Wymóg ten, nazwany "przymusem adwokacko-radcowskim" ma na celu zapewnienie odpowiedniego poziomu (merytorycznego i formalnego) skargi kasacyjnej, do zredagowania której zgodnie z wymaganiami P.p.s.a. niezbędne są kwalifikacje prawnicze. Brak sporządzenia skargi kasacyjnej przez osobę uprawnioną wyklucza możliwość jej rozpatrzenia. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Z akt sprawy nie wynika, aby D. J. spełniała warunki, o których mowa w art. 175 P.p.s.a. Co istotne, skarżąca została prawidłowo pouczona o sposobie wnoszenia skargi kasacyjnej, w tym również o kręgu osób uprawnionych do jej sporządzenia -k. 51-52. Jak stanowi art. 178 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że skarga kasacyjna sporządzona przez skarżącą osobiście jest niedopuszczalna i na podstawie art. 178 P.p.s.a. orzekł o jej odrzuceniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło