III SA/Gd 130/07
WyrokWSA w Gdańsku2007-05-10
Skład orzekający: Sędzia NSA Anna Orłowska, WSA Alina Dominiak, WSA Felicja Kajut
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia w przedmiocie usunięcia zapisu o zameldowaniu, czy też powinien był utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewodę było uzasadnione. Stan faktyczny sprawy nie został bowiem dostatecznie wyjaśniony, a organ odwoławczy prawidłowo wskazał na konieczność ustalenia, czy osoby, których dotyczyło zameldowanie, faktycznie zamieszkiwały w lokalu w dacie zameldowania z zamiarem pobytu stałego, a także czy skarżący mają interes prawny do uczestniczenia w postępowaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. i K. J. na decyzję Wojewody uchylającą decyzję Prezydenta Miasta o usunięciu z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu E. i S. G. Skarżący domagali się utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji, twierdząc, że E. i S. G. nigdy nie zamieszkiwały w spornym lokalu. Wojewoda uchylił decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na konieczność dalszego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym ustalenia, czy osoby zameldowane faktycznie zamieszkiwały w lokalu z zamiarem stałego pobytu oraz czy skarżący mają interes prawny do uczestniczenia w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.) Sędziowie: WSA Alina Dominiak WSA Felicja Kajut Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2007 r. sprawy ze skargi W. i K. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia 2 stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 2 stycznia 2007 r., Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania E. i S. G. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 11 października 2006r. orzekających o usunięciu zapisu o zameldowaniu odwołujących się na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w S., na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. i art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993) – uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy podał m.in., że z wnioskiem o usunięcie zapisu o zameldowaniu na pobyt stały we wskazanym lokalu E. i S. G., wystąpili K. i W. J.. wskazując, iż wymienione osoby od kilkunastu lat nie mieszkają, a nawet – nie zamieszkały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w S.
Postępowanie przed organem I instancji zakończono wydaniem decyzji orzekającej o usunięciu zapisu o zameldowaniu E. i S. G. w spornym lokalu.
Z decyzją nie zgodziły się E. i S. G., w odwołaniu wskazały na krzywdzący charakter skarżonej decyzji, napisały, że w lokalu zamieszkiwały i, że E. G. jest właścicielką mieszkania.
Organ odwoławczy wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I instancji obowiązany jest ustalić: "czy K. i W. J. mają interes prawny do uczestniczenia w postępowaniu, a w tym celu należy ustalić, czy mają prawa do spornej nieruchomości. W przypadku ustalenia, że takiego prawa nie posiadają należałoby rozważyć ewentualność umorzenia postępowania w stosunku do wymienionych."
Ponadto zgodnie z zaleceniami wynikającymi z poprzedniej decyzji Wojewody [...] w tej sprawie, organ I instancji obowiązany jest ustalić, czy w dacie zameldowania E. i S. G. zamieszkały w przedmiotowym lokalu z zamiarem pobytu stałego, a należy to uczynić przesłuchując strony.
Uzasadnia to uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W skardze na opisaną decyzję K. i W. J. wnieśli o jej uchylenie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji orzekającej o usunięciu zapisu o zameldowaniu E. i S. G. w przedmiotowym lokalu. Skarżący napisali, że mają interes prawny w postępowaniu, bowiem W. J. jest współwłaścicielem nieruchomości, a ponadto K. i W. J. mają prawo do zajmowania spornego lokalu na podstawie decyzji Urzędu Miasta w S. nr [...] oraz wyroku Sądu Rejonowego w S. w sprawie o sygn. akt. [...].
Zdaniem skarżących, zameldowanie E. i S. G. w lokalu było fikcją, gdyż osoby te nigdy w lokalu nie zamieszkiwały, "nie koncentrują w lokalu tym działalności życiowej", zajmują inny lokal w G. E. G. powołuje się na prawo własności do lokali nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] w S., wskazując przy tym prawomocny wyrok sądu, wydany jednak – zdaniem skarżących – "wbrew powadze sądu."
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga nie jest uzasadniona.
Przywołane jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji Wojewody [...] przepisy, tj. - art. 138 § 2 k.p.a. i art. 47 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( publ. jw.), stanowią, odpowiednio – art. 138 § 2 kpa : organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego całości lub znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, a przepis zaś art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych: jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Według utrwalonego orzecznictwa NSA, właściwe organy administracji, w ramach swych uprawnień do ostatecznego rozstrzygania o zameldowaniu i sprawowania nadzoru nad wykonywaniem obowiązków określonych w ustawie o ewidencji ludności i dowodach osobistych, mogą wydać decyzję uchylającą czynność materialno-techniczną, jaką jest zameldowanie. Decyzję taką wydaje się w razie bezspornego ustalenia, że w momencie dokonania zameldowania nie były spełnione podstawowe wymogi, a w szczególności wymóg faktycznego przebywania w danym lokalu.
W niniejszej sprawie, jak wynika z akt, twierdzeniu skarżących, że w chwili dokonywania zameldowania E. i S. G. nie zamieszkiwały w przedmiotowym lokalu, przeciwstawione zostało twierdzenie zainteresowanych ( k-150,163,220 i in. akt adm.). Wskazany przez E. G. świadek, I. Ż. Al. M. zeznała w dniu 21.09.2006 roku, że : "pamięta ....jak p. E. G. wprowadziła się do pokoju w tym mieszkaniu – [...], w tym czasie świadek była w mieszkaniu u p. G...." (k-1-2 i n. akt adm.).
W 1997 roku nastąpiło komisyjne wprowadzenie p. E. G. do spornego lokalu ( k-29 i n. akt adm.).
Wszystkie te okoliczności świadczą o tym , że uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organu I instancji było uzasadnione, bowiem stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony oraz rozpatrzony w sposób dostateczny do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy ustalić czy w dacie zameldowania panie E. i S. G. zamieszkiwały w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego pobytu. W tym celu należy przesłuchać strony do protokołu oraz podjąć inne czynności niezbędne do ustalenia stanu faktycznego.
Nadto organ odwoławczy wskazał, że należy uzupełnić materiał dowodowy o dokumenty świadczące jednoznacznie o fakcie legitymowania się przez K. i W. J. prawem do spornej nieruchomości. W przypadku ustalenia, że takiego prawa skarżący nie mają, należałoby rozważyć ewentualność umorzenia postępowania w stosunku do wymienionych. Skarżący dołączyli co prawda dowody świadczące, ich zdaniem, o legitymowaniu się prawem do lokalu, lecz uczynili to dopiero na etapie składania skargi. Jednak większości najważniejszych ustaleń faktycznych w sprawie powinien dokonać organ pierwszej instancji.
Wskazówki organu odwoławczego zmierzają zatem do dokonania ustaleń faktycznych będących podstawą decyzji o usunięciu zapisu o zameldowaniu.
Należy zatem zgodzić się z organem odwoławczym, iż organ pierwszej instancji nie wyjaśnił, czy w dacie, kiedy nastąpiło zameldowanie E. i S. G. zamieszkiwały w lokalu, oraz, że należy ustalić krąg stron w tej sprawie. Tylko bezsporne ustalenia organu pierwszej instancji, że E. i S. G. nie zamieszkiwały w lokalu w dacie zameldowania pozwoli na podjęcie prawidłowej decyzji w przedmiocie usunięcia zapisu o zameldowaniu.
W świetle powyższego zarzuty skargi są nieuzasadnione.
Należy jeszcze wskazać, że – jak wynika z akt – organ I instancji podjął w sprawie dwie odrębne decyzje, jedną dotyczącą usunięcia zapisu o zameldowaniu E. G.(o nr [...]), a drugą – dotyczącą S. G. ( o nr [...]).Odwołanie E. i S. G. dotyczy obu decyzji i zaskarżoną decyzją Wojewody [...] objęto decyzje o nr [...] i [...].Organ odwoławczy winien zatem skorygować oczywistą omyłkę pisarską w osnowie kontrolowanej decyzji z dnia 2 stycznia 2007 roku.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło