III SA/Gd 133/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędziowie : Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi M i B. B na decyzję Wojewody [...] z dnia 19 grudnia 2005 roku nr [...] w przedmiocie usunięcia z ewidencji zapisu o zameldowaniu na pobyt stały 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 18 listopada 2005 roku nr [...], 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących M i B.B 100 /sto/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. III SA/Gd 133/06 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 19 grudnia 2005 roku Wojewoda [...], powołując przepisy art. 138 § 1 pkt. 1 kpa w zw. z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( j .t. z 2001 roku Dz. U Nr 87, poz.960/, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 18 listopada 2005 roku orzekająca o usunięciu z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu B. i M. B. wraz z dziećmi R. i A. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. W uzasadnieniach decyzji organy podały, że postępowanie wszczęte zostało na wniosek Akademii Medycznej [...], która wystąpiła o unieważnienie zapisu o zameldowaniu wskazanych osób w przedmiotowym lokalu i podała, że wymienione osoby nie mieszkają i nie mieszkały w tym mieszkaniu. W trakcie postępowania organy ustaliły, że istotnie małż. B. z dziećmi nie zamieszkiwali w lokalu przy ul [...]. w G., przy czym w tym postępowaniu nie jest istotny fakt, czy osoby objęte wnioskiem aktualnie w danym lokalu zamieszkują, bowiem postępowanie dotyczy czasu dokonania zameldowania. Podstawę do zbadania wątpliwości dotyczących spełnienia w dacie zameldowania przesłanek meldunkowych daje organowi art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (j.t. z 2001 roku Dz. U. Nr 87, poz. 960), a rozstrzygnięcie przybiera postać decyzji o usunięciu zapisu o zameldowaniu. Ponieważ organ I instancji prawidłowo ustalił, ze wymienione osoby w lokalu nie zamieszkiwały w dacie dokonania zameldowania, orzeczono jak w osnowie decyzji. W odwołaniu od decyzji organu I instancji B. B. napisała, że zameldowanie w lokalu nastąpiło legalnie, za zgodą jego najemczyni – U. B., matki M. B. Odwołujący się "nie mieli nigdy żadnych roszczeń do lokalu przy ul. [...] w G.", jednak chcą tam utrzymać zameldowanie ze względu na potrzebę normalnego funkcjonowania w życiu codziennym. Rodzice i córka A. pracują, a syn uczy się w szkole w G. Brak zameldowania utrudni załatwianie wielu spraw. Przepisy prawa nie wymagają stałego zamieszkiwania w lokalu, w którym dana osoba pozostaje zameldowana. W skardze na decyzję Wojewody [...], wnosząc o uchylenie decyzji umorzenie postępowania, B. B. zarzuciła, ze decyzja narusza art. 15 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. l ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i podała, że lokal przy ul. [...] w G. skarżący opuścili czasowo ze względu na panujące tam warunki mieszkaniowe i sanitarne lecz z lokalem nadal łączy skarżących zamiar stałego tam pobytu. Czasowe opuszczenie lokalu nie daje podstaw do podjęcia zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. O oddalenie skargi i zasądzenie od skarżących kosztów zastępstwa procesowego wniósł pełnomocnik Akademii Medycznej [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga została uwzględniona z przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu. Na wstępie - w związku z zarzutami podniesionymi w skardze - wyjaśnić należy skarżącej, że zaskarżona decyzja nie orzeka o wymeldowaniu skarżących z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w G., lecz usuwa zapis o zameldowaniu, w wyniku stwierdzenia, że skarżących zameldowano wadliwie, wbrew przepisom prawa, gdyż skarżący w przedmiotowym lokalu w ogóle nie zamieszkiwali. Zatem argumentacja skargi i powoływanie się na fakt, że skarżący mają zamiar stałego przebywania w lokalu przy ulicy [...] w G. nie ma znaczenia w tej sprawie. Twierdzenia podnoszone w skardze pozostają zresztą sprzeczności z twierdzeniami podnoszonymi w trakcie postępowania administracyjnego, w toku którego skarżąca twierdziła, że nie ma żadnych roszczeń do lokalu przy ulicy [...] w G. i że zameldowanie tam ma na celu umożliwienie prowadzenia codziennych spraw życiowych osobom pracującym, uczącym się mieszkającym stale w G. Przesłuchiwane przed organem ewidencyjnym skarżąca i U. B. oświadczyły, że od czasu zameldowania w lokalu przy ul. [...] w G., B. i M. B. z dziećmi w lokalu tym nie zamieszkiwali (k-10, 11 akt adm.). W odwołaniu skarżąca napisała, że rodzina musiała opuścić lokal ze względu na panujące tam warunki bytowe i sanitarne. Podnoszenie obecnie w skardze do Sądu, że skarżący mają zamiar stale przebywać w lokalu zamieszkiwanym przez U. B. powoduje, z oświadczenia skarżącej są sprzeczne, mało wiarygodne i przez to mało wartościowe jako materiał dowodowy w sprawie. Jeśli chodzi o przepisy prawa regulujące zameldowanie się w danym lokalu, to ustawa dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (publ. jak wyżej), zarówno aktualnie, jak i w czasie, gdy nastąpiło zameldowanie w lokalu stanowiła, że "osoba posiadająca obywatelstwo polskie i przebywająca stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana zameldować się w miejscu pobytu stałego" oraz, że "w tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce pobytu stałego" /art. 5 ustawy/, a nadto, że "osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia /art. 10 ust. 1/. Wynika z powyższego, że zameldowanie osoby w lokalu, w którym dana osoba nie zamieszkuje, jest niezgodne z cytowanymi przepisami i właśnie uznając, że w sprawie skarżących taki fakt miał miejsce, organy ewidencyjne podjęły zaskarżone decyzje. Należy jednak wskazać, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest niekompletny i w żadnym razie nie mógł stanowić podstaw do podjęcia zgodnych z prawem decyzji. Strony przesłuchano niestarannie i nie wyjaśniono istotnej w sprawie okoliczności tj. - czy M., B., A. i R. B. zamieszkiwali w lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. w dniach, gdy nastąpiło zameldowanie. Z protokołu przesłuchania B. B. z dnia 15 listopada 2005 r. wynika jedynie, że "od daty zameldowania nigdy nie mieszkaliśmy w G. przy ul. [...] ponieważ, nie godziła się na to mama U. B. (...)". Z oświadczenia tego nie wynika przecież, czy rodzina M. B. lub niektórzy z członków rodziny nie zamieszkiwali przed i w dacie zameldowania. Również pozostałe przesłuchane osoby (U. B. i G. K.) oświadczyły, że "(...) nigdy na stałe nie zamieszkiwali w lokalu" (U. B. - k - 11) i "p. B. po zameldowaniu w 2002 r. nigdy w mieszkaniu nr 2 (...) nie zamieszkali i nie zamieszkują". (G. K. - k - 12). Dla podjęcia prawidłowych decyzji - o usunięciu zapisu o zameldowaniu bądź - o wymeldowaniu z lokalu należy zatem ustalić, czy osoby z rodziny M. B. zamieszkiwały w lokalu przed i po dacie zameldowania, a następnie ten lokal opuściły z zamiarem stałego pobytu w innym mieszkaniu czy też w lokalu tym nigdy nie zamieszkiwały, a zameldowanie było czynnością fikcyjną. Niezależnie od powyższego organy ewidencyjne winny mieć na uwadze, co następuje: Zgodnie z art. 104 KPA organ administracji załatwia indywidualną sprawę z zakresu administracji publicznej przez wydanie decyzji rozstrzygającej o sprawie danej osoby. O sprawie zameldowania M., B., A. i R. B. należy zatem orzec odrębnie, chyba że organ ustali, iż zachodzą przesłanki z art. 62 KPA, da temu wyraz w treści decyzji oraz zapewni właściwą reprezentację stron a także postępowania administracyjnego. W sytuacji, gdy w czasie toczącego się postępowania (wniosek Akademii Medycznej [...] z dnia 28 października 2005 r. -k - akt. adm.). A. B. miała lat 20 (ur. 10.02.1985 r.), a R. B. lat 18 (ur. 23.04.1987 r.), orzeczenie o usunięciu zapisu o zameldowaniu M. i B. B. wraz z dziećmi R. i A. (...)", jak w osnowie decyzji I instancji z dnia 18 listopada 2005 r. (k - 14 akt) jest wadliwe. W szczególności A. B. i R. B. nie zostali nawet powiadomieni o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie meldunkowej (k - 6 - 9 akt administracyjnych), a organy nie wyjaśniły, czy B. B. podejmuje w toku postępowania czynności również w imieniu M., A. i R. B. Decyzji organu II instancji A. i R. B. nie doręczono (k - 20 - 22 akt). Opisany sposób przeprowadzania administracyjnego w sprawie narusza przepisy art. 7, 8, 9 i 10 oraz 77 § 1, 80, 81 170 § 1 - 3 i 109 KPA, co mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy spowodowane niedopełnieniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz naruszenie uprawnień procesowych stron gwarantowanych przepisami Kpa prowadziło do naruszenia prawa materialnego poprzez orzeczenie o usunięciu zapisu o zameldowaniu. Miało to istotny wpływ na wynik rozprawy. W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organy orzekające winny uzupełnić materiał dowodowy sprawy, wyjaśnić, czy w sprawie chodzi o usunięcie zapisu o zameldowaniu czy wymeldowanie i zagwarantować stronom czynny udział w postępowaniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględniwszy skargę uchylił decyzję organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi. O kosztach orzeczono w myśl art. 200 tej ustawy, a orzeczenie w pkt 3 sentencji wyroku znajduje oparcie w art. 152 cyt. aktu. DSz