III SA/Gd 133/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na pismo Prezydenta Miasta [...] z dnia 29 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprzedaży lokalu mieszkalnego i dopłaty do czynszu postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 29 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę M. S. na opisane pismo Prezydenta Miasta [...]. Wnioskiem z dnia 6 marca 2012 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał m.in., że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz bezrobotnym synem, oprócz lokalu gminnego o powierzchni 99,28 m2, nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Źródłem dochodu wnioskodawcy jest renta oraz wynagrodzenie za pracę w łącznej wysokości 2 112,71 zł netto miesięcznie, zaś jego małżonki - emerytura w kwocie 988,93 zł netto miesięcznie. Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r. Poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 P.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Zatem - co wymaga podkreślenia - to rzeczą wnioskodawcy jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Na podstawie ww. przepisu referendarz sądowy, zarządzeniem z dnia 9 marca 2012 r. (doręczonym w dniu 13 marca 2012 r.) wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów: odpisów zeznań podatkowych za 2011 r., złożonych przez niego, małżonkę oraz syna, a jeżeli nie zostały sporządzone, odpisów imiennych informacji o wysokości osiągniętego dochodu lub rocznego obliczenia podatku za ten rok; wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez niego, małżonkę oraz syna rachunków bankowych (w tym lokat), maklerskich (i innych na których gromadzone są środki pieniężne), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania, złożenia stosownych oświadczeń o ich nieposiadaniu; kopii dokumentów obrazujących miesięczną wysokość ponoszonych kosztów utrzymania (czynsz, opłaty za energię elektryczną, ogrzewanie, gaz, innych); potwierdzającego, że syn posiada aktualnie status bezrobotnego bez prawa do zasiłku; oświadczenia w przedmiocie wszystkich zarejestrowanych na niego, małżonkę oraz syna pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji i aktualnej wartości). W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący złożył dokumenty potwierdzające miesięczną wysokość opłat za mieszkanie (1 620,34 zł), energię elektryczną (średnio 234,38 zł) i gaz (264,59 zł); kopie potwierdzeń odbioru świadczeń emerytalno - rentowych małżonków oraz informacji o dochodzie z tytułu zatrudnienia za luty br. Dokonując oceny zasadności wniosku skarżącego, w pierwszej kolejności podkreślić należy, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania prawa pomocy powinno nastąpić na podstawie oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, które to powinny być przedstawione we wniosku lub wynikać z dokumentów, do przedłożenia których strona została zobowiązana w wezwaniu. Analiza przedłożonego materiału dowodowego wykazała, że jest on niepełny i nie usunął wszelkich niejasności odnoszących się do sytuacji finansowej wnioskodawcy. Pomimo wyraźnego wezwania skarżący nie przedłożył żądanych odpisów zeznań podatkowych za 2011 r., ani - w przypadku ich niesporządzenia - odpisów imiennych informacji o wysokości osiągniętego dochodu lub rocznego obliczenia podatku za ten rok. Ponadto, wbrew wezwaniu skarżący nie przedłożył wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez niego, małżonkę oraz syna rachunków bankowych. Nie przedstawił też oświadczeń o ich nieposiadaniu. Z przedłożonego zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w [...] z dnia 4 lipca 2011 r. nie wynika, że syn skarżącego posiada aktualnie status bezrobotnego bez prawa do zasiłku. Potwierdza ono jedynie fakt rejestracji w urzędzie pracy w okresie od dnia 11 maja 2009 r. do 14 maja 2009 r. Powyższe postępowanie skarżącego, polegające na selektywnym podawaniu informacji skutkuje niewyjaśnieniem istotnych okoliczności dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Wnioskodawca odpowiedział wprawdzie na wezwanie w trybie art. 255 P.p.s.a., nie przedłożył jednak wszystkich żądanych dokumentów źródłowych co tym samym uniemożliwiło pełną ocenę jego rzeczywistego stanu majątkowego. W konsekwencji, na podstawie przepisu art. 246 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.