III SA/Gd 133/12

PostanowienieWSA w Gdańsku2012-04-20

Skład orzekający: Jolanta Sudoł

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał spełnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy, ponieważ nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów i oświadczeń, co uniemożliwiło pełną ocenę jego rzeczywistego stanu majątkowego. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musi udowodnić, że jego sytuacja materialna uzasadnia wyjątkowe traktowanie.
Stan faktyczny
Wnioskodawca M. S. złożył skargę na pismo Prezydenta Miasta w przedmiocie odmowy sprzedaży lokalu mieszkalnego i dopłaty do czynszu. Sąd odrzucił skargę, uznając brak kognicji sądu administracyjnego. Następnie wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a po wniesieniu sprzeciwu sprawę rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na pismo Prezydenta Miasta z dnia 29 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprzedaży lokalu mieszkalnego i dopłaty do czynszu postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 29 lutego 2012 r. odrzucił skargę M. S. na pismo Prezydenta Miasta z dnia 19 listopada 2011 r. uznając, że rozpatrzenie sprawy nie leży w kognicji sądu administracyjnego. M. S. w dniu 6 marca 2012 r. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 23 marca 2012 r. referendarz sądowy odmówił M. S. przyznania prawa pomocy w zakresie. W złożonym sprzeciwie do tego postanowienia M. i M. S. oświadczyli jednocześnie, że nie posiadają żadnych innych wartości materialnych, ani dochodów niż wymienione w formularzu PPF. Zaznaczyli, że nie dokonali jeszcze rozliczenia rocznego za 2011 r. i nie mogą dostarczyć zeznania podatkowego za ten rok. Ponadto podnieśli zarzuty, co do pisma radcy prawnego Prezydenta Miasta z dnia 20 lutego 2012 r. Podali, że wszystkie oszczędności zostały włożone w remont kapitalny mieszkania. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek jest niezasadny i nie podlega uwzględnieniu. W we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz bezrobotnym synem, oprócz lokalu gminnego o powierzchni 99,28 m2, nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Źródłem dochodu wnioskodawcy jest renta oraz wynagrodzenie za pracę w łącznej wysokości 2.112,71 zł netto miesięcznie, zaś jego małżonki - emerytura w kwocie 988,93 zł netto miesięcznie. Zgodnie z brzmieniem art. 245 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem - co wymaga podkreślenia - to rzeczą wnioskodawcy jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie art. 255 p.p.s.a. referendarz sądowy, zarządzeniem z dnia 9 marca 2012 r. (doręczonym w dniu 13 marca 2012 r.) wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów: odpisów zeznań podatkowych za 2011 r., złożonych przez niego, małżonkę oraz syna, a jeżeli nie zostały sporządzone, odpisów imiennych informacji o wysokości osiągniętego dochodu lub rocznego obliczenia podatku za ten rok; wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez niego, małżonkę oraz syna rachunków bankowych (w tym lokat), maklerskich (i innych na których gromadzone są środki pieniężne), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania, złożenia stosownych oświadczeń o ich nieposiadaniu; kopii dokumentów obrazujących miesięczną wysokość ponoszonych kosztów utrzymania (czynsz, opłaty za energię elektryczną, ogrzewanie, gaz, innych); potwierdzającego, że syn posiada aktualnie status bezrobotnego bez prawa do zasiłku; oświadczenia w przedmiocie wszystkich zarejestrowanych na niego, małżonkę oraz syna pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji i aktualnej wartości). W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący złożył dokumenty potwierdzające miesięczną wysokość opłat za mieszkanie (1.620,34 zł), energię elektryczną (średnio 234,38 zł) i gaz (264,59 zł); kopie potwierdzeń odbioru świadczeń emerytalno - rentowych małżonków oraz informacji o dochodzie z tytułu zatrudnienia za luty br. Pomimo wyraźnego wezwania skarżący nie przedłożył odpisów imiennych informacji o wysokości osiągniętego dochodu lub rocznego obliczenia podatku za 2011 rok. Nie przedłożył również wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez niego, małżonkę oraz syna rachunków bankowych. I co jest istotnym, nie przedstawił też oświadczeń o ich nieposiadaniu. Ponadto z przedłożonego zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w G. z dnia 4 lipca 2011 r. nie wynika, że syn skarżącego posiada aktualnie status bezrobotnego bez prawa do zasiłku. Potwierdza ono jedynie fakt rejestracji w urzędzie pracy w okresie od dnia 11 maja 2009 r. do 14 maja 2009 r. Powyższe postępowanie wnioskodawcy, polegające na selektywnym podawaniu informacji, skutkuje nie wyjaśnieniem istotnych okoliczności dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Wnioskodawca odpowiedział wprawdzie na wezwanie w trybie art. 255 p.p.s.a., nie przedłożył jednak wszystkich żądanych dokumentów i oświadczeń, co tym samym uniemożliwiło pełną ocenę jego rzeczywistego stanu majątkowego. Jednocześnie nie wykazał również, że ich złożenie było niemożliwe. W odniesieniu do stwierdzeń zawartych w sprzeciwie, należy zaznaczyć, że mimo nie złożenia deklaracji rocznej za 2011 r. skarżący powinien przełożyć wskazane informacje o osiągniętym dochodzie za ten rok, czego nie uczynił mimo jednoznacznego wezwania. Ograniczenie się zaś do twierdzenia, że "konta bankowe mamy ulokowane w mieszkaniu" jest niewystarczające (zwłaszcza wobec braku oświadczeń o ich nieposiadaniu). W konsekwencji należy uznać, że przedstawiony przez wnioskodawcę materiał dowodowy jest niepełny i nie pozwala na prawidłowe wyjaśnienie jego sytuacji finansowej i majątkowej. W ocenie Sądu, wnioskodawca nie udowodnił dostatecznie, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy. Na zakończenie rozważań należy jeszcze raz podkreślić, że sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisu art. 246 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło