III SA/Gd 133/14
WyrokWSA w Gdańsku2014-06-26
Skład orzekający: Anna Orłowska, Elżbieta Kowalik-Grzanka, Bartłomiej Adamczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego została prawidłowo wymierzona, jeśli postępowanie wyjaśniające nie ustaliło jednoznacznie granic pasa drogowego, okresu zajęcia oraz powierzchni, a także czy markiza z napisem "FOTO" stanowi reklamę w rozumieniu ustawy o drogach publicznych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów proceduralnych, co skutkowało naruszeniem prawa materialnego. W szczególności, organy nie ustaliły w sposób wystarczający stanu faktycznego sprawy, w tym granic pasa drogowego, okresu zajęcia oraz powierzchni, a także nie zapewniły stronie czynnego udziału w postępowaniu. Ponadto, wątpliwości budziło ustalenie, czy skarżący jest podmiotem odpowiedzialnym za zajęcie pasa drogowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej wymierzonej S. W. za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie urządzenia reklamowego (markizy) od lipca 2012 r. do marca 2013 r. Organ pierwszej instancji ustalił zajęcie i wymierzył karę, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. S. W. zaskarżył decyzje, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym kwestionując definicję reklamy, sposób ustalenia granic pasa drogowego, okresu zajęcia oraz odpowiedzialność za zajęcie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzję organu pierwszej instancji, zasądzono zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego i stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 13 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 19 września 2013 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącego S. W. 3134 ( trzy tysiące sto trzydzieści cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją z dnia 19 września 2013 r., nr [...] Burmistrz na podstawie art. 20 pkt 8, art. 40 ust. 12, ust. 13 w zw. z ust. 3 art. 40 d ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 260) oraz Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia 10 kwietnia 2013 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego dla dróg gminnych na obszarze miasta Ł. (Dz. Urz. Woj. Pom. 2013.2121 z dnia 8 maja 2013 r.), wymierzył S. W. karę pieniężną za zajęcie fragmentu pasa drogowego ul. [...] na wysokości posesji 45 w Ł. poprzez umieszczenie urządzenia reklamowego (markizy) o łącznej powierzchni 3,60 m2 od dnia 31 lipca 2012 r. do dnia 8 marca 2013 r., tj. przez 221 dni - w wysokości 23.868 zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 31 lipca 2012 r. ustalono w czasie wykonywanych czynności kontrolnych, że przedmiotowy pas drogowy na odcinku ul. [...] (deptak) jest zajęty przez markizę z reklamą. Współużytkownikiem wieczystym nieruchomości stanowiącej posesję nr 45 w Ł. jest S. W. i na jego terenie prowadzona jest działalność gospodarcza - zakład fotograficzny. Markiza ta znajdowała się na budynku nr 45 do dnia 8 marca 2013 r., co udokumentowano fotograficznie. Z notatki służbowej z dnia 18 września 2013 r. wynika, że markiza została zdjęta w dniu 9 marca 2013 r.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł S. W. domagając się jej uchylenia w całości i umorzenia postępowania w sprawie. Wskazał, że w toku postępowania nie zostało wykazane jak przebiegają granice pasa drogowego ulicy [...] w Ł.. Ponadto organ administracyjny wydając kwestionowaną decyzję oparł się na dokumentacji fotograficznej oraz pisemnej informacji pracownika Urzędu Miejskiego w Ł., które w ocenie odwołującego się stanowią dokumenty prywatne. Zdaniem skarżącego za pomocą powołanych dokumentów udowodnione zostało najwyżej to, że markiza znajdowała się w pasie drogowym w dniu 31 lipca 2012 r., a w dniu 8 marca 2013 r. została zdjęta. Nie ma natomiast dowodu, że w okresie pomiędzy tymi datami pas drogowy był zajęty. Nie wiadomo także na jakiej podstawie ustalono obszar zajętego pasa drogowego. Odwołujący wskazał ponadto, że napis "FOTO", a także "A. kontrolowana jakość usług", znajdujące się na markizie, nie stanowią reklamy, bowiem nie wpływają na kształtowanie popytu (jeśli już to negatywnie). Markiza stanowi osłonę schodów przed zmiennymi warunkami pogodowymi. Odwołujący się podkreślił, że dotąd nigdy kwestia markizy nie była przedmiotem zainteresowania organu administracyjnego mimo wielokrotnej styczności z pracownikami organu oraz pozyskiwania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego ul. [...] w Ł., a postępowanie administracyjne było prowadzone przez długi okres. W odwołaniu zarzucono naruszenie przepisów proceduralnych, w tym - art. 10 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a.
Decyzją z dnia 13 listopada 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazano, że w myśl art. 40. ust. 1 ustawy o drogach publicznych zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Ust. 2 cyt. artykułu stanowi, że zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy:
1) prowadzenia robót w pasie drogowym;
2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego;
3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam;
4) zajęcia pasa drogowego na prawach, wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3.
W art. 40 ust. 3 powołanej ustawy postanowiono, że za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę, która ustalana jest jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego, przy czym zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowane jak zajęcie pasa drogowego przez 1 dzień (ust. 4).
Zajęcie pasa drogowego o powierzchni mniejszej niż 1 m2 lub powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego lub urządzenia mniejszej niż 1 m2 jest traktowane jak zajęcie 1 m2 pasa drogowego (ust. 10).
Natomiast art. 40 ust. 12 pkt 1 tej ustawy przewiduje, że za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia wymierza się karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty za zajęcie pasa drogowego.
Uwzględniając powyższe organ wskazał, że konieczność nałożenia kary za zajmowanie pasa drogowego bez zezwolenia ciąży na organie administracyjnym w każdym wypadku, gdy ustali on, iż nastąpiło zajęcie pasa drogowego drogi publicznej bez zezwolenia. Oznacza to, że organ administracyjny winien przeprowadzić postępowanie administracyjne, w którym zgromadzi i rozpatrzy materiał dowodowy pozwalający bez wątpliwości ustalić faktyczne zajęcie pasa drogowego i zajętą powierzchnię pasa drogowego w określonym czasie.
Definicję pasa drogowego zawiera art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. I tak: jest to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Z kolei drogę stanowi budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiąca całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym (art. 4 pkt 2).
Z akt niniejszej sprawy, przede wszystkim z map geodezyjnej i ewidencyjnej wynika, że nieruchomość, którego współużytkownikiem wieczystym jest odwołujący, stanowiąca działkę nr 173/7, przylega bezpośrednio do pasa drogowego ul. [...] w Ł.. Stąd też nie ma zdaniem Kolegium wątpliwości co do okoliczności znajdowania się przedmiotowej markizy w pasie drogowym.
Fakt umieszczenia tej markizy w pasie drogowym ul. [...] w Ł. organ pierwszej instancji ustalił w odniesieniu do dnia 31 lipca 2012 r. oraz 8 marca 2013 r. (dokumentacja fotograficzna) i stosując reguły odnoszące się do instytucji domniemania faktycznego przyjął, że w okresie zakreślonym przez te daty, pas drogowy ul. [...] w Ł. był przez przedmiotową markizę zajmowany. Okoliczność tę potwierdziła także notatka służbowa pracownika z dnia 18 września 2013 r.. Organ wyjaśnił, że okoliczności tej odwołujący nie zaprzeczył ani w piśmie z dnia 18 marca 2013 r. ani też w odwołaniu, stwierdził natomiast, że "przedmiotowa markiza istnieje w tym miejscu od ok. 20 lat". W ocenie organu brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że okres zajmowania przedmiotowego pasa drogowego nie został przez organ pierwszej instancji udowodniony.
Powierzchnię przedmiotowej markizy organ administracyjny ustalił na 3,60 m2 (2m x 1,80 m) informując o tym ustaleniu już w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 8 marca 2013 r. Także tego ustalenia odwołujący nie kwestionował ani w toku postępowania ani w odwołaniu od przedmiotowej decyzji, wskazując jedynie w jego treści, że nie miał możliwości zweryfikowania tej okoliczności.
W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji udowodnił zatem zarówno fakt zajęcia pasa drogowego ul. [...] w Ł., okres tego zajęcia jak i zajętą powierzchnię przedmiotowego pasa drogowego. Organ oparł się na dowodach, co do których odwołujący miał wątpliwości jedynie proceduralne, odwołujący nie zaprzeczył natomiast faktom, które zostały przez nie ustalone ani nie przedstawił żadnych okoliczności, które powodowałyby wątpliwości w zakresie dokonanych ustaleń. Stąd też po zebraniu materiału dowodowego dotyczącego wszelkich okoliczności istotnych dla sprawy, których uczestnicząca w postępowaniu administracyjnym strona nie zakwestionowała, organ pierwszej instancji uznał, że okoliczności te zostały udowodnione. Stanowisko to jest w ocenie organu odwoławczego uprawnione, bowiem art. 80 k.p.a. nakazuje organowi administracji ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona.
Wbrew stanowisku odwołującego, sama okoliczność, że strona nie uczestniczyła w obliczaniu zajętego pasa drogowego czy sporządzaniu dokumentacji zdjęciowej nie skutkuje przyjęciem, że dana okoliczność nie została udowodniona. W tym kontekście wskazać należy, że już w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji pouczył stronę o możliwości zgłaszania dowodów i wniosków oraz żądań. Strona miała zatem zapewnione prawo do czynnego udziału w postępowaniu, z którego skorzystała wnosząc pismo z dnia 18 marca 2013 r. Znała zatem materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i mogła kwestionować dokonane ustalenia.
Organ odwoławczy wskazał również, że stosownie do treści art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych reklamą jest nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, niebędący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę. Powyższy zapis przesądza, że reklama w rozumieniu tej ustawy nie musi zawierać informacji o przedmiocie prowadzonej przez podmiot działalności czy sformułowań mających na celu wpływanie na kształtowanie się popytu, zwiększenia zbytu czy rozszerzenia klienteli na dany produkt lub usługę. Wystarczające jest, by nośniki zawierały nazwę własną podmiotu i jego logo. Na przedmiotowej markizie znajdował się napis "FOTO", "A. kontrolowana jakość usług" oraz informacje o prowadzonej w budynku działalności gospodarczej ("karty pamięci", "Ładowarki, akumulatory"-, "Kubki i magnesy ze zdjęciem"). Napisy te nie są znakami w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach ani znakami informującymi o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę. W konsekwencji na gruncie ustawy o drogach publicznych przedmiotowa markiza stanowiła reklamę.
Organ pierwszej instancji kwestionowaną decyzją wymierzył stronie karę pieniężną za zajmowanie fragmentu pasa drogowego ul. [...] w Ł. bez zezwolenia zarządcy drogi na wysokości posesji nr 45 w Ł. w związku z umieszczeniem w nim urządzenia reklamowego w terminie od dnia 31 lipca 2012 r. do dnia 8 marca 2013 r., tj. 221 dni. W tym zakresie wskazać należy, że w okresie tym nie obowiązywała jeszcze uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia 10 kwietnia 2013 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego dla dróg gminnych (Dz. Urz. Woj. Pom. 2013, poz. 2121), na którą powołał się organ pierwszej instancji w kwestionowanej decyzji. Obowiązywały natomiast stawki opłaty za zajęcie pasa drogowego określone w uchwale Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia 16 marca 2009 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego dla dróg gminnych na obszarze miasta Ł.
Organ podniósł, iż kwestionowana decyzja dotyczy kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. Karę tę wymierza się w wysokości ustalonej zgodnie z zasadami określonymi w cytowanym wyżej art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych, tj. w wysokości 10-krotności opłaty za zajęcie pasa drogowego.
W ocenie Kolegium zatem kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego przedmiotową markizą winna stanowić 10-krotność opłaty za zajęcie pasa drogowego przewidzianej przez uchwałę z dnia 16 marca 2009 r., obowiązującą w okresie zajmowania przez odwołującego pasa drogowego ul. [...] w Ł..
W niniejszej sprawie kwestia ta nie ma jednakże decydującego znaczenia, bowiem stawka opłaty za umieszczenie w pasie drogowym urządzenia reklamowego wynosi 3 zł za 1 m2 dziennie ( ust. 4 pkt 3 załącznika Nr 1 do uchwały z dnia 10 kwietnia 2013 r.). Taką samą kwotę przewidziano za zajęcie 1 m2 pasa drogowego w tym samym celu w uchwale z dnia 16 marca 2009 r. (§ 1 ust. 4 pkt 3). Stąd też pomimo błędnie powołanej uchwały, organ wymierzył przedmiotową karę w wysokości ustalonej przez właściwy akt prawa miejscowego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł S. W. domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Organom administracji zarzucił:
1) naruszenie prawa materialnego tj.:
- § 1 ust. 6 uchwały Nr [...] Rady Miasta w Ł. poprzez błędną wykładnię i brak zastosowania zwolnienia z obowiązku wniesienia opłaty pomimo istnienia ku temu podstaw prawnych;
- art. 4 pkt 23 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych przez przyjęcie, że markiza z napisem "FOTO A. kontrolowana jakość usług" stanowi reklamę;
- art. 40 ust. 12 w związku z artykułem 40 ust. 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na usankcjonowaniu nałożenia kary pieniężnej, jako instrumentu przywrócenia pasa do stanu poprzedniego, za okres nielegalnego zajęcia pasa drogowego, o którym organ wiedział, lecz nie poczynił starań w celu przywrócenia pasa do stanu zgodnego z prawem, a zatem choć bez wyraźnego zezwolenia, akceptował zastany stan rzeczy;
- art. 20, 36 oraz 40 ust. 12 w związku z art. 40 ust. 6 ustawy o drogach publicznych, które naruszono poprzez usankcjonowanie działania organu, naruszającego ww. przepisy w wyniku ich błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania:
a) skutkującego przyjęciem, że obowiązkiem organu nie jest wydanie decyzji o
przywróceniu pasa do stanu poprzedniego lub wezwanie strony do usunięcia
naruszeń lub też nałożenie kary pieniężnej po stwierdzeniu zajęcia pasa
bez zezwolenia, i że organ może czekać, aż sprawca zajęcia sam usunie
przedmiotowy obiekt z pasa drogowego, zaś za cały okres nielegalnego zajęcia
nałożyć karę pieniężną;
b) skutkującego przyjęciem, że w przypadku wykrycia ww. naruszeń organ nie
musi starać się o przywrócenie pasa do stanu zgodnego z prawem, choćby przez
samodzielne usunięcie obiektu (w sytuacji, gdy strona zaprzecza, że należy
on do niej), lecz może ograniczyć się wyłącznie do przeprowadzania dalszych
oględzin pasa drogowego i dalszego naliczania kary pieniężnej,
2). naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 6, 7 i 77 k.p.a., poprzez nienależyte załatwienie sprawy - z pominięciem interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego, w tym - poprzez nienależyte rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego - na niekorzyść skarżącego;
- art. 6, 8, 9, 10 § 1 i 35 § 1 i 3 w związku z art. 20, 36 oraz 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych poprzez utrzymanie decyzji organu I instancji w mocy, pomimo naruszenia przez tenże organ administracji publicznej art. 6, 8, 9, 10 § 1, 35 § 1 i 3 k.p.a. poprzez ograniczenie prawa skarżącego do czynnego udziału w każdym stadium postępowania w wyniku:
a) nieinformowania skarżącego o czynnościach postępowania,
b) niczym nieuzasadnionego przewlekania postępowania, które przyczyniło się do utrudnienia wyjaśnienia sprawy i efektywnej obrony skarżącego,
c) nieinformowania skarżącego o podejrzeniach, co do zajęcia przez niego pasa drogowego oraz nie wezwania skarżącego do usunięcia obiektu, po uznaniu, że to on dokonała zajęcia;
d) nieinformowania skarżącego o ostatecznych ustaleniach organu przed wydaniem decyzji, mimo sprzecznych z pierwotnymi podejrzeniami (zalecenia ustne Burmistrza Miasta dla osoby rzeczywiście prowadzącej działalność gospodarczą w przedmiotowym lokalu co do konieczności zmniejszenia powierzchni markizy) wyników postępowania dowodowego;
e) art. 6, 7, 77 § 1, 80, 81 i 107 § 3 k.p.a. poprzez przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym oraz utrzymanie decyzji organu I instancji pomimo błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy przez tenże organ administracji publicznej (a w konsekwencji błędnego uzasadnienia) w wyniku naruszenia przez niego art. 6, 7, 77 § 1, 80, 81 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak zgromadzenia, w sposób zgodny z zasadami postępowania administracyjnego, dowodów i pominięcia konieczności jednoznacznego wyjaśnienia okoliczności stanowiących podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, tj. że:
a) obiekt znajduje się w obrębie pasa drogowego (przed modernizacją ulicy w tym miejscu znajdował się pas zieleni, w granicach którego znajdują się szyldy oraz schody do większości budynków przy ul. [...], a zgodnie z pismem organu administracji z dnia 27 sierpnia 2013 r. zmiana organizacji ruchu nie wpłynęła na granicę pasa drogowego),
b) zajęcia pasa drogowego dokonał skarżący poprzez umieszczenie urządzenia reklamowego (markizy) - pomimo, że w piśmie z dnia 18 marca 2013 r. skarżący zakwestionował tę okoliczność, wskazując, iż przedmiotowa markiza istnieje w tym miejscu od ok. 20 lat, zaś współwłaścicielem lokalu przy ul. [...] 45 w Ł. został w późniejszym okresie tj. dopiero w 1994 r. (innymi słowy, została ona umieszczona na ścianie budynku przez osobę, która jeszcze przed nabyciem nieruchomości przez skarżącego prowadziła w w/w lokalu działalność gospodarczą z zakresu usług fotograficznych: przy czym skarżący w przedmiotowym lokalu nie prowadził działalności gospodarczej o takim profilu zarówno w spornym okresie tj. od dnia 31 lipca 2012 r. do dnia 8 marca 2013 r., jak i wcześniejszym okresie bezpośrednio go poprzedzającym, a jedynie inne osoby trzecie na podstawie różnych umów cywilnoprawnych),
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu, kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, co spowodowało naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy,
Na wstępie, oceniając legalność zaskarżonych decyzji, należy przypomnieć, że kary pieniężne, wymierzane za naruszenie przepisów o drogach publicznych, są ustalane i wymierzane decyzją administracyjną, stanowiącą rezultat postępowania administracyjnego. Fakt, ze w postępowaniach tych mają zastosowanie przepisy kpa ma ten skutek, że zobowiązuje to organ administracji publicznej do zachowania standardu postępowania wyjaśniającego określonego w szczególności przepisami art.7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa.
Należy również pamiętać, że, jak wyjaśniał to wielokrotnie, a w szczególności – w wyrokach z dn.7 lipca 2009 r. K 13/08 i z dn. 31 marca 2008 r. SK 75/06 Trybunał Konstytucyjny, w sprawach nakładanych kar administracyjnych, stanowiących ingerencję w prawa majątkowe ich adresatów, postępowania prowadzone w sprawach ich nałożenia muszą być zgodne ze standardem demokratycznego państwa prawnego, a w tym – z gwarancjami proceduralnymi.
Istota tych ostatnich wyraża się w zapewnieniu odpowiednich praw podmiotowi, wobec którego sankcja jest adresowana, tj.: w poinformowaniu o stawianych zarzutach, wyznaczeniu terminu przygotowania odpowiedniej obrony, poinformowaniu o zebranych dowodach, których ciężar przeprowadzenia spoczywa na organie orzekającym w sprawie nałożenia sankcji administracyjnej, zapewnieniu prawa do wysłuchania, uzasadnieniu decyzji nakładającej sankcje oraz kontroli tej decyzji w dwóch instancjach ( końcowo – przez sąd).
W rozpoznawanej sprawie poza sporem stron postępowania sądowoadministracyjnego, tj. skarżącego i organu, jest fakt stwierdzenia w czasie kontroli przeprowadzonej na ul. [...] w Ł., że w dniu 31 lipca 2012 r. na budynku nr 45 przy tej ulicy znajduje się tzw. markiza (daszek nad schodami), zawierająca treści reklamowe, opisane w decyzjach.
Niesporne wydaje się również, że przedmiotowa markiza została zdjęta w dniu 8 albo 9 marca 2013 r., ( patrz: decyzja organu I instancji) co organ zaświadcza "notatką urzędową" z dnia 18 września 2013 r., aczkolwiek notatka nie zawiera informacji (treści) wymaganych przepisami kpa dla dokumentów urzędowych (patrz art. 67 § 1 i In. i art.76 § 1 i n. kpa).
Informacji takich nie zawiera zresztą również wydruk z fotografii zrobionych w dniu 31 lipca 2012 r. uwidaczniających sporną markizę.
Istotne jest również i to, że – co wynika z akt sprawy – postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej ( zawiadomienie sporządzone w dniu 8 marca 2013 r., a doręczone z S. W. w dniu 11 marca 2013 r.) wszczęte zostało po zdemontowaniu markizy.
Jak słusznie wywodził organ odwoławczy w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji, wysokość kary pieniężnej za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego zależy od wielkości zajętej powierzchni pasa drogowego i okresu zajęcia (dni).
Są to okoliczności niezbędne do prawidłowego ustalenia i wymierzenia należnej kary.
Okoliczności tych po wszczęciu postępowania administracyjnego, czyli – w jego toku organ I instancji nie ustalał, a po zdjęciu markizy będzie to nader trudne do ustalenia (patrz – art. 81 kpa).
W tym miejscu wypada nie zgodzić się z twierdzeniem organu odwoławczego, że S. W. nie kwestionował wielkości pasa drogowego zajętego bez zezwolenia, gdyż już w piśmie z dnia 18 marca 2013 r. skarżący napisał, że "prosi o wskazanie, w jaki sposób obliczono powierzchnię zajęcia pasa ruchu drogowego przez markizę", co zostało zignorowane przez organy obu instancji.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący podniósł również zarzut nieudokumentowania okresu, przez jaki sporna markiza zajmowała pas drogowy ul.[...], zatem nieuprawnione jest twierdzenie organu odwoławczego, że "brak jest podstaw do przyjęcia, że okres zajmowania przedmiotowego pasa drogowego nie został przez organ I instancji udowodniony", a skarżący pisał w odowołaniu, że "przedmiotowa markiza istnieje w tym miejscu od ok. 20 lat" w dniu 18 marca 2013 r., tzn. w dniu, w którym markiza już "nie istniała", zgodnie z ustaleniem organu.
Nie sposób również zgodzić się z twierdzeniem organu II instancji, że znajdujące się w aktach informacje: z rejestru gruntów i z mapy ewidencyjnej, rozwiewają wątpliwości co do kwestii granic pasa drogowego ul.[...] w Ł., i to nie tylko ze względu na stronę merytoryczną zarzutu skarżącego w tej kwestii, ale i z powodu tego, że wydruki z ewidencji umieszczone w aktach nie zawierają nawet podpisu sporządzającego je pracownika (art. 76 § 1 kpa).
Wątpliwości budzi również przyczyna, dla której karę pieniężną wymierzono jedynie S. W., a z akt ( z decyzji organu I instancji) wynika, że skarżący jest współużytkownikiem wieczystym nieruchomości, na której znajduje się budynek nr 45, natomiast swoją działalność gospodarczą prowadzi w L., przy ul.[...] 23-25 (dowód: akta adm.).
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oznacza, że organ odwoławczy, po ponownym zbadaniu sprawy w jej całokształcie, podziela trafność ustaleń faktycznych i zastosowanych przepisów prawa przez organ I instancji.
Nie można zatem "utrzymać decyzji organu I instancji w mocy" i jednocześnie, w uzasadnieniu do decyzji wskazywać, że organ I instancji zastosował nieobowiązujące przepisy prawa, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie w odniesieniu do uchwały Rady Miejskiej w Ł., określającej wysokość opłat za zajęcie 1 m kw. pasa drogowego dla dróg gminnych na obszarze miasta Ł..
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że ze względu na opisane naruszenia zasad i przepisów postępowania administracyjnego stan faktyczny sprawy nie został ustalony w sposób wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji spowodowało również naruszenie przez organy obu instancji prawa materialnego w postaci art. 40 ust. 12 pkt.3 w zw. z art. 40 ust. 2 pkt. 3 i 6 ustawy z dn. 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r.,Nr 19, poz. 115 ze zm.).
Rozpoznając ponownie sprawę organy administracji powinny w szczególności przeprowadzić prawidłowe postępowanie wyjaśniające i ocenić zgromadzony materiał dowodowy, a zajęte w wyniku tej oceny stanowisko uzasadnić zgodnie z wymogami, jakie stawia art. 107 § 3 k.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 sentencji.
Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 152 p.p.s.a. stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach orzeczono w myśl art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło