III SA/Gd 135/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. O. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem, który wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w dniu 4 marca 2013 r., sprecyzowanym co do zakresu pismem datowanym na dzień 12 marca 2013 r., skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Według oświadczenia o stanie rodzinnym wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i dwójką dzieci. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika z kolei, że wnioskodawczyni posiada dom o powierzchni 120 m2 oraz gospodarstwo rolne o powierzchni 6,39 ha. Wnioskodawczyni jest również czynnym przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży detalicznej żywności i napojów alkoholowych. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem dochód rodziny wynosi 2.576 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawczyni zgodnie ze złożonym oświadczeniem nie posiada innych nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Miesięczne koszty utrzymania domu wynoszą w ocenie wnioskodawczyni 700 zł. Ponadto określone koszty generuje leczenie chorego syna. Wnioskodawczyni jest również stroną umowy kredytowej (rata miesięczna 545 zł), w oparciu o którą finansuje inwestycję związaną z działalnością agroturystyczną (wynajem pokoi). W tym stanie należało uznać, co następuje: W świetle art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W związku z przedmiotową regulacją normatywną to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Z uwagi na fakt, iż oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, na podstawie art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 4 marca 2013 r., wezwano wnioskodawczynię do przedłożenia – w terminie czternastu dni od dnia doręczenia wezwania – następujących dokumentów: a) odpisów zeznań podatkowych za rok 2011 i 2012 składanych osobiście bądź wspólnie z mężem a w przypadku ich nieskładania – odpisów imiennych informacji o wysokości osiągniętego dochodu lub rocznego obliczenia podatku za ww. lata; b) odpisu ostatnio złożonej deklaracji dla podatku od towarów i usług; c) dokumentów potwierdzających wysokość dochodów uzyskiwanych z tytułu wynajmu pokoi oraz zaświadczeń potwierdzających wysokość dochodów z gospodarstwa rolnego małżonków wskazanych w formularzu PPF; d) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawczynię oraz męża rachunków bankowych (w tym rachunków maklerskich i dewizowych), obrazujących historię i salda tych rachunków, w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie; e) kopii umowy wskazywanego kredytu inwestycyjnego; f) kopii dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania wnioskodawczyni oraz osób wchodzących w skład wspólnego gospodarstwa domowego (utrzymanie nieruchomości, opłaty za energię elektryczną, gaz, telefon, lekarstwa, koszty wizyt lekarskich, podatek od nieruchomości, inne); g) oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawczynię lub męża pojazdów mechanicznych (z podaniem ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości). Powyższe wezwanie (vide: dowód doręczenia w dniu 7 marca 2013 r. – k. 17 akt sprawy) nie zostało przez wnioskodawczynię wykonane. Do akt rozpatrywanej sprawy do dnia wydania niniejszego postanowienia - poza pismem z dnia 12 marca 2013 r. precyzującym zakres wniosku o przyznanie prawa pomocy - nie wpłynęły bowiem jakiekolwiek dokumenty i oświadczenia. Mając na uwadze powyższe okoliczności, stwierdzić należy, iż wnioskodawczyni nie udowodniła dostatecznie, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów bądź oświadczeń potwierdzających okoliczności wskazane we wniosku. Jak już bowiem wskazano, to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Warto podkreślić, że przepis art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który miał w sprawie zastosowanie, nakłada na wnioskodawcę obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć z kolei wpływ na dokonywaną ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. B. Dauter, Gromadzenie materiału dowodowego. Obowiązek współdziałania strony z sądem [w:] S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka – Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 244). W realiach sprawy - wobec braku wyczerpującego wyjaśnienia aktualnej sytuacji finansowej wnioskodawczyni i braku możliwości zweryfikowania danych podanych w formularzu PPF - nie jest możliwe określenie, że ww. nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Rzeczywista sytuacja majątkowa wnioskodawczyni nie została bowiem – z uwagi na postawę jej samej - ustalona w sposób rzetelny i jednoznaczny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06; orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym bierność wnioskodawcy w powyższym zakresie należy postrzegać jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ww. ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia, odmawiając przyznania prawa pomocy.