III SA/Gd 138/04
WyrokWSA w Gdańsku2005-10-06
Skład orzekający: Marek Gorski, Felicja Kajut, Krzysztof Gruszecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy eksmisja z lokalu, będąca następstwem prawomocnego orzeczenia sądu, stanowi podstawę do wymeldowania z pobytu stałego, nawet jeśli toczy się postępowanie mające na celu przywrócenie prawa do lokalu?Ratio decidendi
Eksmisja z lokalu, będąca następstwem prawomocnego orzeczenia sądu, stanowi przesłankę do wymeldowania z pobytu stałego, ponieważ instytucje zameldowania i wymeldowania mają charakter ewidencyjny i nie rodzą uprawnień do lokalu. Toczące się postępowanie w przedmiocie przywrócenia prawa do lokalu nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie wymeldowania, gdyż wiążący charakter prawomocnego orzeczenia sądu o eksmisji obowiązuje również organy administracji publicznej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W.G. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu. Podstawą wymeldowania była eksmisja skarżącego z lokalu przeprowadzona na mocy prawomocnego wyroku sądu. Skarżący kwestionował dobrowolność i trwałość opuszczenia lokalu, podnosząc jednocześnie, że toczy się postępowanie mające na celu przywrócenie mu prawa do lokalu. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący NSA Marek Gorski, Sędziowie: WSA Felicja Kajut, Asesor WSA Krzysztof Gruszecki (spr.), Protokolant: Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu w dniu 6 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi W.G. na decyzję Wojewody z dnia 3 lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Decyzją z dnia 13 stycznia 2004r. nr [...] Prezydent Miasta na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. z 2001 r., Dz. U. Nr 87, poz. 960) orzekł o wymeldowaniu W.G. z pobytu stałego z lokalu nr [...], położonego przy ul. [...] w [...].
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż z wnioskiem o wymeldowanie w/w wystąpił Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, który podniósł okoliczność wyeksmitowania W.G. z przedmiotowego lokalu w dniu 18 sierpnia 2003r. na podstawie wyroku Sądu Rejonowego z dnia 29 stycznia 2001r. wydanego w sprawie o sygn. akt IC 1042/00 oraz fakt zamieszkiwania przez W.G. w lokalu nr [...], położonym przy ul. [...] w [...]. W ocenie organu I instancji z uwagi na wykonaną eksmisję brak było podstaw do utrzymywania dotychczasowego zameldowania na pobyt stały.
Od w/w decyzji odwołanie wniósł W.G., żądając jej uchylenia w całości; zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację i zastosowanie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W uzasadnieniu odwołujący podniósł, iż przedmiotowego lokalu nie opuścił; nadto podał, iż w toku jest postępowanie przeciwegzekucyjne, zmierzające do przywrócenia prawa do lokalu.
Decyzją z dnia 3 lutego 2004 r. nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłankę wymeldowania stanowi okoliczność utraty przez daną osobę uprawnień do przebywania w lokalu oraz jego opuszczenie bez dopełnienia obowiązku wymeldowania. W przedmiotowej sprawie bez wątpienia w/w przesłanka zaistniała, z uwagi na to, iż w dniu 18 sierpnia 2003 r. odwołujący ze spornego lokalu został wyeksmitowany przez Komornika Sądowego Rewiru II przy Sądzie Rejonowym, działającego w oparciu o prawomocne orzeczenie sądowe z dnia 29 stycznia 2001 r., wydane w sprawie o sygn. akt IC 1042/00. Nadto organ II instancji podniósł, iż dla skutecznego, tj. zgodnego z prawem wymeldowania niezbędne jest ustalenie, iż opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. W stanie faktycznym sprawy przeprowadzona eksmisja przemawia za przyjęciem zaistnienia w/w przesłanek; podnoszony z kolei przez odwołującego fakt toczącego się postępowania zmierzającego do uchylenia orzeczenia sądu nie ma żadnego wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku W.G. wniósł o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi administracji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie zasad postępowania administracyjnego, tj. art. 7 i 10 k.p.a. oraz prawa materialnego przez błędne jego zastosowanie, tj. uznanie zaistnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
W uzasadnieniu wniesionej skargi skarżący wskazał, iż niezasadnym było przyjęcie przez organ administracji, iż opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. Skarżący podjął bowiem działania, mające na celu odzyskanie prawa do lokalu; z kolei z faktu eksmisji ze spornego lokalu nie można wywodzić dobrowolności jego opuszczenia. Dalej skarżący podał, iż błędna interpretacja przepisów meldunkowych dokonana przez organ administracji wynika z naruszenia zasad postępowania administracyjnego: obowiązku dogłębnego i wnikliwego zbadania stanu faktycznego sprawy oraz zapewnienia możliwości czynnego udziału w postępowaniu i zajęcia końcowego stanowiska w sprawie.
Nadto, w ocenie skarżącego organ administracji nie jest uprawniony do oceniania granicznej liczby przedłożonych do akt zwolnień lekarski. Zadaniem organu jest bowiem zbadanie czy niemożność osobistego uczestniczenia przez skarżącego w postępowaniu jest usprawiedliwiona; w takim przypadku organ ma obowiązek zapewnić stronie możliwość obrony swoich racji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumenty wywiedzione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nadto, w odniesieniu do zarzutów skargi, organ II instancji wskazał, iż w sprawie przeprowadzono wszystkie czynności procesowe przyjęte i utrwalone w praktyce postępowań meldunkowych. Organ I instancji na bieżąco bowiem informował skarżącego oraz jego pełnomocnika o toczącym się postępowaniu. Skarżący przedłożył zaś do akt sprawy jedynie zwolnienie lekarskie oraz pisma, w których zawarto stosowne wyjaśnienia; od daty pierwszej czynności organu I instancji ani skarżący ani jego pełnomocnik nie przedstawili jednak swego stanowiska w sprawie.
Na rozprawie w dniu 15 czerwca 2005 r. skarżący wniósł o zawieszenie postępowania na jego wniosek z uwagi na okoliczność, iż przed sądem powszechnym toczy się postępowanie w przedmiocie pozbawienia go prawa do lokalu.
Pismem z dnia 22 sierpnia 2005 r. Wojewoda poinformował, iż nie wyraża zgody na zawieszenie postępowania na zgodny wniosek stron.
W związku z tym postanowieniem z dnia 6 października 2005 r., ogłoszonym na rozprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek skarżącego w przedmiocie zawieszenia postępowania; w ocenie Sądu brak było bowiem przesłanki zgodnego wniosku wszystkich stron, zmierzającego do uzyskania orzeczenia sądu o zawieszeniu postępowania w oparciu o art. 126 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest na podstawie w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Dla oceny prawidłowości postępowania organów administracji w przedmiotowej zasadniczego znaczenia nabierają postanowienia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który w dacie orzekania przez organy administracji stanowił, iż organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić.
Sąd zwraca uwagę, iż instytucje zameldowania oraz wymeldowania z lokalu mają charakter ewidencyjny i jako takie – nie rodzą żadnych uprawnień do lokalu, ani też nie przesądzają o ich utracie. Są to zatem wyłącznie akty, których istota sprowadza się do administracyjnej rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby.
W tym świetle podnieść należy, iż organy administracyjne obu instancji, wydając decyzje w niniejszej sprawie, uwzględniły fakt wydania przez Trybunał Konstytucyjny w dniu 27 maja 2002 r. orzeczenia o niezgodności z Konstytucją art. 9 ust. 2 w/w ustawy (sygn. akt K 20/01, publ. Dz.U. z 2002 r., Nr 78, poz. 716). Prawidłowo zatem, orzekając o wymeldowaniu, organy administracji nie badały uprawnienia skarżącego do przebywania w lokalu, ustalały natomiast zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 1999 r., V SA 252/99, baza Lex nr 49952 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2000r., V SA 1784/99, baza Lex 49415), czy opuścił on ten lokal i czy opuszczenie to nastąpiło w sposób dobrowolny i trwały. Takie ustalenia muszą być dokonane w sposób rzetelny z poszanowaniem reguł wyznaczonych przez kodeks postępowania administracyjnego, a organ administracji zobowiązany jest mieć na względzie zwłaszcza art. 7 i 77 k.p.a. Zadaniem organu jest bowiem wyczerpujące zebranie materiału dowodowego i wyjaśnienie okoliczności sprawy w sposób przekonywujący.
Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego z punktu widzenia zaistnienia przesłanki do wymeldowania skarżącego, w ocenie Sądu, prowadzi do wniosku, iż nie budzący wątpliwości jest fakt opuszczenia miejsca zameldowania przez W.G..
Powyższe wynika zwłaszcza z bezspornego faktu wyeksmitowania skarżącego z przedmiotowego lokalu w dniu 18 sierpnia 1003 r. przez Komornika Sądowego Rewiru II przy Sądzie Rejonowym. W ocenie Sądu, okoliczność dokonania eksmisji, stanowiącej następstwo wyroku Sądu Rejonowego w sprawie o sygnaturze akt I C 1042/01, potwierdzona w licznych środkach dowodowych i nie kwestionowana przez skarżącego, nie budzi żadnych wątpliwości co do jej wiarygodności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2003 r., II SA/Po 1591/2001, baza LexPolonica). Wskazać nadto należy, iż prawomocny wyrok orzekający eksmisję skarżącego wiąże na podstawie art. 365 § 1 k.p.c. nie tylko strony i sąd, który go wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe oraz organy administracji publicznej; mając przedmiotową okoliczność na uwadze. Wobec powyższego Sąd nie zajmował się już kwestią, czy skarżący występował z powództwem o przywrócenie naruszonego posiadania czy też nie.
Nadto podkreślić należy, iż w ocenie Sądu brak jest jakichkolwiek podstaw, by postawić organom administracji zarzut prowadzenia postępowania w sposób, który można by uznać za sprzeczny z naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego, wyrażonymi w art. 7 i 10 k.p.a.
W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu podjęte zostały wszelkie kroki celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Nadto, organy wnikliwie przeprowadziły postępowanie dowodowe, dążąc do ustalenia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz prawidłowo oceniając zebrane dowody. Podkreślić w tym miejscu należy, że skarżący nie wnosił o przeprowadzenie żadnych dowodów na podnoszone przez siebie okoliczności, ograniczając się jedynie do prostego zaprzeczania faktom ustalonym z urzędu przez organy. Również skarga nie zawiera merytorycznych zarzutów przeciwko zapadłemu rozstrzygnięciu, stanowiąc w istocie jedynie polemikę z decyzjami organów administracji; brak jest zatem jakichkolwiek podstaw, by ją uwzględnić.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło