III SA/Gd 138/14
PostanowienieWSA w Gdańsku2014-10-27
Skład orzekający: Sędzia WSA Felicja Kajut
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, biorąc pod uwagę jego sytuację materialną i dochody?Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że jego trudna sytuacja materialna, obejmująca niskie dochody z prac dorywczych i wynagrodzenie żony, utrzymanie trójki dzieci oraz posiadanie ograniczonego majątku, uzasadnia przyznanie prawa pomocy. Poniesienie kosztów sądowych i wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika przekracza jego możliwości finansowe, co stanowi podstawę do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie dotyczącej skierowania na badania psychologiczne. Wcześniejszy wniosek został odrzucony, jednak wnioskodawca wniósł sprzeciw, wskazując na swoją trudną sytuację materialną i niewystarczające dochody na utrzymanie rodziny. Po wezwaniu do przedłożenia dodatkowych dokumentów, wnioskodawca przedstawił szczegółowe informacje o swoich dochodach, dochodach żony, utrzymywaniu trójki dzieci oraz posiadaniu ograniczonego majątku.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut po rozpoznaniu w dniu 27 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Postanowieniem z dnia 29 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.
Wnioskodawca, wniósł sprzeciw od ww. orzeczenia, w którym wskazał, że decyzja referendarza była błędna. W jego ocenie spełnia on przesłanki do otrzymania pomocy. Podał też, że jego dochody ledwo wystarczają na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych.
Zarządzeniem z dnia 2 października 2014r. wezwano skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń obrazujących sytuację majątkową skarżącego.
W następstwie ww. wezwania skarżący przedłożył pismo, w którym podał, że wraz z żoną nie posiada żadnych kont bankowych. Żona otrzymuje wynagrodzenie bezpośrednio od pracodawcy. On z prac dorywczych otrzymuje od 300 do 400 zł miesięcznie. Pomaga przy rozbiórkach i sprzątaniu po nich. Ma na utrzymaniu troje dzieci.
Z uwagi na to, że wniesiony sprzeciw nie podlegał odrzuceniu, zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", postanowienie, od którego wniesiono sprzeciw utraciło moc, a sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu przez Sąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego następuje, gdy dany podmiot wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Sąd wskazuje, że instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu, a zakres przyznanego prawa pomocy powinien być kształtowany obiektywnymi potrzebami strony podyktowanymi względami racjonalnego prowadzenia swojej sprawy. Stąd też przedmiotowe przepisy stanowią odstępstwo od wyrażonej w art. 199 ww. ustawy zasady, zgodnie z którą poza wyjątkami określonymi w przepisie szczególnym, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Na wnioskodawcy ciąży zaś obowiązek wykazania, że jego trudna sytuacja materialna uzasadnia wyjątkowe traktowanie.
Postanowienie w przedmiocie prawa pomocy powinno być wydane po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności dotyczących sytuacji finansowej strony, która złożyła wniosek o jego przyznanie.
Sąd po ponownym zbadaniu akt sprawy, doszedł do przekonania, że wnioskodawca wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, a tym samym spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Uzasadniając swój wniosek podał, że nie ma dużego dochodu i z ledwością starcza on na utrzymanie rodziny.
Z przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów i złożonych oświadczeń wynika, że jest wraz z małżonką właścicielem lokalu mieszkalnego o pow. 40 m 2 , jest również właścicielem samochodu osobowego o wartości 900 zł. Ma na utrzymaniu troje dzieci. Wnioskodawca posiada status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Z prac dorywczych uzyskuje dochód miesięczny w wysokości 800 zł, zaś jego żona uzyskuje dochód brutto w wysokości 1300 zł brutto miesięcznie ( druk PPF z dnia 1 lipca 2014 r.). Z przedłożonych do akt sprawy zaświadczeń wynika zaś, że żona wnioskodawcy pracując na stanowisku opiekunki środowiskowej uzyskuje miesięczny dochód brutto w różnej wysokości tj. 1356 zł, 1212 zł oraz 930 zł.
W piśmie z dnia 15 października 2014 r. wnioskodawca oświadczył, że nie posiadają z żoną rachunku bankowego, zaś on z prac dorywczych ( pomaganie przy rozbiórkach i sprzątanie po nich ) otrzymuje miesięcznie od 300 – 400 zł na rękę.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz stan faktyczny rozpatrywanej sprawy należało uznać, że poniesienie kosztów sądowych oraz kosztów związanych z wynagrodzeniem profesjonalnego pełnomocnika przekracza w znacznej mierze możliwości finansowe wnioskodawcy.
Stąd też Sąd postanowił przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, o czym orzeczono na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło