III SA/Gd 140/10
WyrokWSA w Gdańsku2010-09-23
Skład orzekający: Sędzia NSA Marek Gorski, WSA Alina Dominiak, WSA Felicja Kajut
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli dowody wskazują na opuszczenie przez nią miejsca zameldowania i przeniesienie centrum życiowego w inne miejsce, pomimo posiadania tam rzeczy osobistych i twierdzeń o zamieszkiwaniu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli zgromadzony materiał dowodowy, w tym zeznania świadków niepowiązanych rodzinnie ze stronami oraz dowody wskazujące na przeniesienie centrum życiowego (np. zamieszkiwanie z żoną), potwierdza opuszczenie przez tę osobę miejsca zameldowania. Sam fakt posiadania rzeczy osobistych w lokalu lub pozorowanie zamieszkiwania przed wizją lokalną nie stanowi dowodu na stałe zamieszkiwanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G. M. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Organ pierwszej instancji stwierdził, że skarżący nie mieszka w miejscu stałego zameldowania, mimo jego twierdzeń. Wojewoda podtrzymał tę decyzję, wskazując m.in. na przeniesienie centrum życiowego i pozorowanie zamieszkiwania. Skarżący zarzucał organom błędy w ustaleniach faktycznych, pominięcie dowodów i stronniczość świadków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski, Sędziowie WSA Alina Dominiak, WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2010 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Wojewody z dnia 25 stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Prezydent Miasta decyzją z dnia 4 grudnia 2009 r. nr [...] orzekł o wymeldowaniu G. M. z pobytu stałego w G. przy ul. [...], jako podstawę prawną powołując art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek J. O., która podała, że G. M. od 5 lat nie mieszka w przedmiotowym lokalu. Mieszkanie opuścił z chwilą zawarcia związku małżeńskiego. G. M. twierdził, że przez cały czas mieszka w miejscu stałego zameldowania. W mieszkaniu ma swoje rzeczy osobiste i mieszka w nim z rodzicami i siostrą.
W budynku znajdują się dwa mieszkania z osobnymi wejściami. Piętro zajmuje wnioskodawczyni z rodziną, parter państwo M. Przedmiotowe mieszkanie na parterze składa się z dwóch pokoi, kuchni , łazienki.
Organ po omówieniu treści przeprowadzonych w sprawie dowodów stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy daje podstawę do uznania, że G. M. w miejscu stałego zameldowania nie mieszka, co uprawnia do wydania decyzji o wymeldowaniu go z pobytu stałego.
G. M. odwołał się od tej decyzji twierdząc, że ustalenia organu są nieprawidłowe, a pozbawienie go zameldowania będzie miało wpływ na jego zatrudnienie.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia 25 stycznia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wskazał, że podstawą orzekania w sprawie jest art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych , który zezwala na wymeldowanie osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
W ocenie organu odwoławczego ustalenia organu pierwszej instancji były prawidłowe, gdyż z analizy materiału dowodowego wynika, że G. M. nie mieszka w miejscu pobytu stałego. Sam fakt sprowadzenia do mieszkania swoich rzeczy osobistych w przeddzień oględzin przesądza, że nie zamieszkuje w tym lokalu. Zeznania świadków – sąsiadów, osób niezwiązanych ze stronami postępowania i nie posiadających interesu prawnego w tej sprawie potwierdziły, że G. M. nie mieszka w lokalu od kilku lat, jedynie odwiedza rodzinę. Potwierdzono fakt zamieszkiwania wymienionego w K. przy ul. [...], gdzie mieszka jego żona. Wynika z tego, że przeniósł on swe centrum życiowe do lokalu, w którym zamieszkuje z żoną, co jest zgodne z logiką i doświadczeniem życiowym. Organ wskazał też, że nie dano wiary zeznaniom świadków- B. M., W. M. , M. M., gdyż są osobami bliskimi dla G. M., a ich zeznania pozostawały w sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym.
Organ stwierdził, że podnoszone w odwołaniu kwestie uregulowania stanu prawnego lokalu nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia, bowiem w sprawach o wymeldowanie bada się jedynie fakt zamieszkiwania osoby w danym lokalu.
W skardze na powyższą decyzję Wojewody, wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku G. M. argumentował, że nigdy nie wyprowadził się z przedmiotowego budynku, co potwierdzili w postępowaniu jego rodzice i siostra. Świadczy o tym obecność jego rzeczy osobistych w trakcie oględzin mieszkania w dniu 12 listopada 2009 r. Zarzucał, że w decyzji pominięto informację z I Komisariatu Policji w G. świadczącą o jego zamieszkiwaniu w przedmiotowym lokalu. Świadkowie zeznający przeciwko niemu – H. S., I. K., E. P. i E. P. - to rodzina J. O. Zaprzeczył, że wnosił ubrania i rzeczy osobiste do przedmiotowego mieszkania w przeddzień oględzin; była to torba podróżna po powrocie z pracy. Przy ul. [...] mieszka jego żona, a on sam nigdy tam nie nocuje, gdyż nie życzy sobie tego jego teściowa, która jest właścicielem mieszkania. Podał , że stara się wraz z żoną o przydzielenie mieszkania z zasobów gminy. Brak zameldowania utrudnia mu życie codzienne i karierę zawodową.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo organ wskazał, że już Sąd Rejonowy w G. w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 marca 2005 r. uznał, że G. M. mógł zamieszkiwać (i zamieszkiwał) wraz z żoną u teściów, wobec czego nie przyznano mu uprawnienia do lokalu socjalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Oznacza to , że sądy administracyjne badają, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Dokonując tak rozumianej kontroli Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą wydania decyzji w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( t. j. Dz. U. z 2006, Nr 139, poz. 993 ze zm.). Stanowi on, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Aby rozstrzygnąć sprawę dotyczącą wymeldowania skarżącego z pobytu stałego organy musiały ustalić, czy mieszka on pod adresem stałego zameldowania, czy też nie. Należy zauważyć, że trudnością w sprawie niniejszej był fakt, że sprawa jest sprawą "rodzinną" – wnioskodawczyni - właścicielka budynku J. O. i skarżący G. M. są ze sobą spokrewnieni – są kuzynami, a większość przesłuchanych świadków to rodzina obu stron, związana bliżej albo z wnioskodawczynią, albo ze skarżącym. Osoby bliżej związane z wnioskodawczynią zeznawały podobnie jak wnioskodawczyni, że skarżący w przedmiotowym mieszkaniu nie mieszka, a osoby bliżej związane ze skarżącym- podobnie jak skarżący, że mieszka on w tym mieszkaniu. Słusznie wobec tego postąpił organ odwoławczy wskazując na treść zeznań świadka E. S., osoby nie związanej rodzinnymi więzami ze stronami przedmiotowego postępowania, oraz na ustalenia dotyczące wprowadzania przez G. M. rzeczy do przedmiotowego lokalu w przeddzień jego oględzin jako na dowody potwierdzające zeznania J. O. i tych świadków , z których wynikało, że skarżący w miejscu zameldowania nie mieszka, a mieszka z żoną przy ul . [...]. Nagranie z monitoringu budynku w dniu 11 listopada 2009 r., czyli w przeddzień oględzin mieszkania, zarejestrowało skarżącego wnoszącego do spornego lokalu wieszaki z ubraniami. Organ opierając swe ustalenia na dowodach, z których wynikało , że skarżący nie mieszka w przedmiotowym lokalu, a razem w żoną, powołał się ponadto na zasady logiki i doświadczenia życiowego, co w okolicznościach niniejszej sprawy uznać należy za istotne i zasadne.
Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że świadek I. K. , wskazana przez organ jako osoba postronna, też jest członkiem rodziny stron. Świadkiem nie związanym rodzinnie ze stronami jest natomiast M. L. , która zeznała, że widuje skarżącego przy ul. [...], ale nie potrafiła powiedzieć nic konkretnego na temat jego zamieszkiwania bądź nie zamieszkiwania pod tym adresem.
Twierdzenia skarżącego dotyczące powiązań rodzinnych świadków i wnioskodawczyni są obiektywnie prawdziwe, ale fakt ten w okolicznościach niniejszej sprawy nie może przesądzać o wadliwości decyzji, bowiem świadkowie zeznający , że skarżący mieszka w przedmiotowym lokalu to z kolei najbliższa jego rodzina. Ponadto, jak wskazano wyżej, świadek E. S., na której zeznania organ się powołał , nie jest powiązana rodzinnie ze stronami.
Zarzut dotyczący braku nagrania wnoszenia przez skarżącego rzeczy do mieszkania w przeddzień wizji lokalnej jest bezzasadny, bowiem w aktach znajduje się notatka służbowa z odtworzenia jego treści. Ponadto sam skarżący nie jest konsekwentny -w toku postępowania stwierdził, że w przeddzień wizji lokalnej do mieszkania żadnych rzeczy ani ubrań nie wnosił, a w skardze twierdził, że wnosił torbę podróżną.
Wnoszenie rzeczy przez skarżącego do mieszkania przed wizją lokalną świadczy o pozorowaniu przez skarżącego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, wobec czego w ocenie Sądu organ zasadnie nie uznał wyników oględzin lokalu z dnia 12 listopada 2009 r. za dowód świadczący o jego zamieszkiwaniu w tym lokalu.
Odnośnie zarzutu dotyczącego potwierdzenia zamieszkiwania skarżącego w przedmiotowym lokalu przez funkcjonariuszy policji stwierdzić należy, że w dacie późniejszej niż informacja, na która powołuje się skarżący, funkcjonariusze policji stwierdzili, że zamieszkuje on przy ul. [...]. Informacje te podlegają takiemu samemu reżimowi oceny, jak i inne dowody zebrane w sprawie.
Kwestie dotyczące relacji skarżącego i teściowej wymykają się spod kontroli Sądu – można jedynie stwierdzić, że nawet złe relacje nie stoją na przeszkodzie w zamieszkiwaniu w jednym mieszkaniu. Złożenie podania o przydział mieszkania z zasobów Gminy nie ma żadnego wpływu na ocenę zasadności zaskarżonej decyzji.
Należy też mieć na względzie, że w aktach administracyjnych znajduje się wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 4 marca 2005 r. sygn. akt I C 1416/04 , w uzasadnieniu którego wskazano m.in., że G. M. wyprowadził się z lokalu przy ul. [...] w G. po ślubie i co do zasady mieszka u teściów, czasami nocuje u rodziców, ma tam swoje rzeczy. Pozostawienie jakichś rzeczy w mieszkaniu dotychczas zajmowanym przy okazji zmiany miejsca zamieszkania jest częste w sytuacji opuszczenia domu rodzinnego.
Należy podkreślić, że zameldowanie ma jedynie charakter ewidencyjny, nie rodzi żadnych uprawnień do lokalu, w którym się jest zameldowanym. Zamieszkiwanie na pobyt stały to zamieszkiwanie w lokalu będącym tzw. centrum życiowym. Skoro skarżący od paru lat pozostaje w związku małżeńskim , jego żona w przedmiotowym mieszkaniu nie mieszka z całą pewnością, już parę lat temu sąd powszechny stwierdził, że skarżący wyprowadził się od rodziców, to organy administracji uprawnione były do przyjęcia, że skarżący opuścił miejsce zameldowania stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Tak więc, mimo pewnych niedostatków uzasadnienia decyzji , odpowiada ona prawu.
Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło