III SA/Gd 140/19

WyrokWSA w Gdańsku2019-04-25

Skład orzekający: Paweł Mierzejewski, Bartłomiej Adamczak, Janina Guść

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ uczelni prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy dotyczące wykazu czasopism naukowych przy ocenie wniosku o zwiększenie stypendium doktoranckiego, uwzględniając nieobowiązujące już rozporządzenie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ uczelni naruszył przepisy postępowania, stosując nieaktualny wykaz czasopism naukowych przy ocenie wniosku o zwiększenie stypendium doktoranckiego. Niejednorodna praktyka uczelni w zakresie stosowania różnych wykazów czasopism naukowych w równoległych postępowaniach dotyczących stypendiów doktoranckich, a także sprzeczność w punktacji tej samej publikacji w różnych postępowaniach, budzi wątpliwości co do zgodności z zasadami postępowania administracyjnego. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Stan faktyczny
Doktorant K. J. złożył wniosek o zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej, argumentując, że przyznana mu punktacja za publikację naukową została zaniżona. Organ uczelni wielokrotnie odmawiał uwzględnienia wniosku, stosując wykaz czasopism naukowych z 2016 r., podczas gdy doktorant domagał się zastosowania wykazu z 2017 r. Wcześniejsze uchylenie decyzji przez WSA nie doprowadziło do zmiany stanowiska organu. Doktorant wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących wykazu czasopism naukowych i nieprawidłowe naliczenie punktacji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 19 grudnia 2018 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 31 października 2018 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Janina Guść, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 19 grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwiększenia stypendium doktoranckiego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 31 października 2018 r. nr [...]. K. J. - doktorant [...] Studiów Doktoranckich na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] wystąpił w dniu 2 października 2017 r. z wnioskiem o zwiększenie na rok akademicki 2017/2018 stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej, o której mowa w art. 94b ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym. Równolegle doktorant złożył podstawowy wniosek o przyznanie stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2017/2018 oraz wniosek o przyznanie stypendium dla najlepszych doktorantów w roku akademickim 2017/2018. Jak wynika z akt sprawy, K. J. przyznano stypendium doktoranckie na ww. rok akademicki (decyzja 2017 Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 6 listopada 2017 r. nr [...]) jak również stypendium dla najlepszych doktorantów (decyzja 2017 Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 7 marca 2018 r. nr [...]). Wniosek doktoranta o zwiększenie stypendium został rozpoznany negatywnie i tej właśnie kwestii dotyczy zawisła aktualnie przez Sądem sprawa. Przestawiając stan faktyczny przedmiotowej sprawy, zgodnie z jej chronologią, wskazać należy, że decyzją z dnia 6 listopada 2017 r. nr [...] Rektor Uniwersytetu [...] odmówił K. J. zwiększenia stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2017/2018 wskazując w podstawie prawnej decyzji art. 200a ust. 1 i 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 7 ust. 1 i 2 w zw. z § 2 ust. 2 Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego w Uniwersytecie [...] (załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora [...] z dnia 17 sierpnia 2016 r. w sprawie tekstu ujednoliconego Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego w Uniwersytecie [...]). Jako powód odmowy wskazano uzyskanie przez wnioskodawcę niewystarczającej liczby punktów, to jest 49,75, przy wymaganym pułapie 52 punktów koniecznych dla uwzględnienia wniosku. Decyzją z dnia 20 grudnia 2017 r. nr [...] Rektor Uniwersytetu [...] po rozpatrzeniu wniosku doktoranta o ponowne rozpatrzenie sprawy postanowił utrzymać w mocy własną decyzję z dnia 6 listopada 2017 r. [...] o odmowie zwiększenia stypendium. W uzasadnieniu wydanej decyzji wskazano, że doktorantowi, który w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku uzyskał mniej niż 52 punkty, nie można przyznać zwiększenia stypendium doktoranckiego. Jednocześnie, wbrew stanowisku wnioskodawcy, ocena spełnienia przez niego kryteriów przyznania zwiększenia stypendium została dokonana prawidłowo, to jest w zgodzie ze "Szczegółowymi kryteriami przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego" określonymi ww. Regulaminem. W wyniku wniesionej przez doktoranta skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 21 czerwca 2018 r. (sygn. akt III SA/Gd 169/18) uchylił obie opisane wyżej decyzje Rektora Uniwersytetu [...], nakazując organowi ponowne rozpoznanie wniosku z dnia 2 października 2017 r. o zwiększenie stypendium doktoranckiego. Jako powód uchylenia decyzji Sąd wskazał istotne naruszenie przepisów postępowania, przejawiające się w szczególności niepełnym zgromadzeniem i przedstawieniem materiału dowodowego. Wskazany brak uniemożliwił zdaniem Sądu jednoznaczną weryfikację poczynionych przez organ w sprawie ustaleń, a tym samym weryfikację prawidłowości wydanych w sprawie decyzji, w tym podnoszonej przez doktoranta kwestii zaniżenia przez organ punktacji za jedną ze zgłoszonych we wniosku publikacji naukowych. Decyzją z dnia 31 października 2018 r. nr [...] Rektor Uniwersytetu [...] ponownie negatywnie ocenił wniosek doktoranta i odmówił przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego w oparciu o art. 200a ust. 1 i ust. 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm.) oraz § 3 ust. 2 i 3, § 7 ust. 1 i 2 w zw. z § 2 ust. 2 Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego w Uniwersytecie [...] (załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora [...] z dnia 17 sierpnia 2016 r. w sprawie tekstu ujednoliconego Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium) w zw. z art. 286 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r., poz.1669). W uzasadnieniu wydanej decyzji organ wskazał, że zgodnie z wytycznymi Sądu materiał dowodowy sprawy został skompletowany poprzez uzupełnienie opinii Wydziałowej Doktoranckiej Komisji Stypendialnej Wydziału [...] w której negatywnie zaopiniowano wniosek doktoranta o zwiększenie stypendium. Rektor wskazał jednocześnie, że w pełni podziela opinię komisji, ponieważ oceniając wniosek w oparciu o "Szczegółowe kryteria przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego" niewątpliwie stwierdzono, iż doktorant nie uzyskał wymaganej dla zwiększenia stypendium liczby 52 punktów. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono szczegółowe wyliczenie przyznanej doktorantowi punktacji, wskazując, że na łączną liczbę uzyskanych przez doktoranta 49,75 punktów, złożyło się m.in. 38,75 punktów w odniesieniu do kryterium wyróżniania się w pracy naukowej "publikacje opublikowane lub przyjęte do druku", gdzie za autorstwo dwóch artykułów naukowych przyznano łącznie 28,75 pkt, a za autorstwo dwóch rozdziałów w monografiach naukowych – łącznie 10 pkt. Odnosząc się do podnoszonego przez stronę zarzutu zaniżenia punktacji w zakresie ww. kryterium (to jest za publikacje naukowe) organ wyjaśnił, że według Szczegółowych kryteriów przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego odnośnik**** do części II.A.2., punkty są przyznawane za każdą publikację, zgodnie z ostatnim wykazem opublikowanym przed terminem złożenia wniosku na podstawie rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym. Za ostatni wykaz czasopism naukowych opublikowany przed terminem złożenia wniosku trzeba zaś uznać wykaz czasopism opublikowany w dniu 9 grudnia 2016 r. na stronie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w komunikacie "Wykaz czasopism naukowych na 2016 r.". Zgodnie z tym wykazem za publikację w czasopiśmie "A" przyznaje się 5 pkt. Tym samym liczba punktów przyznanych K.J. jako drugiemu autorowi zgłoszonego we wniosku i opublikowanego w tym czasopiśmie artykułu jest prawidłowa i wyniosła 3,75 pkt. Organ wskazał jednocześnie, że wbrew oczekiwaniom wnioskodawcy w sprawie nie mógł mieć zastosowania ogłoszony przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w dniu 26 stycznia 2017 r. "Wykaz czasopism naukowych zawierający historię czasopisma z publikowanych wykazów za lata 2013 – 2016" (zawierający wyższą punktację za publikacje w czasopiśmie "A", ponieważ jest on stosowany jedynie do kompleksowej oceny dotyczącej przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których, zgodnie z ich statutem, nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych. W tym zakresie organ podzielił i uznał za własny pogląd Wydziałowej Doktoranckiej Komisji Stypendialnej Wydziału [...], wyrażony w opinii z dnia 22 listopada 2017 r., że wykaz wykorzystywany do celów kategoryzacji podmiotów, do których nie zalicza się Uniwersytet [...] nie może mieć związku z przyznawaniem zwiększenia stypendium doktoranckiego na tym uniwersytecie. Podtrzymując zarzuty dotyczące zaniżenia punktacji za publikacje naukowe, K. J. wystąpił do organu o ponowne rozpatrzenie sprawy, przeliczenie punktacji w oparciu o wykaz z dnia 26 stycznia 2017 r. i przyznanie zwiększenia stypendium. Skarżący zaznaczył, że organ domagając się zastosowania wykazu z dnia 9 grudnia 2016 r. opublikowanego na podstawie rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym nie bierze pod uwagę, że w chwili składania wniosku o przyznanie zwiększenia stypendium ww. rozporządzenie już nie obowiązywało i zostało zastąpione obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r. rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom (Dz. U. z 2016 r., poz. 2154), w związku z postanowieniami którego minister został zobowiązany do ogłoszenia nowego wykazu czasopism wraz z liczbą punktów przyznawanych za publikacje naukowe, co nastąpiło w dniu 26 stycznia 2017 r. Zgodnie z tym wykazem, który w ocenie strony należy uznać za ostatni opublikowany przed złożeniem wniosku, za publikacje w czasopiśmie "A" ustalono liczbę 15 pkt, a nie 5 pkt jak dotychczas. Z uwagi na powyższe, liczba punktów przyznanych wnioskodawcy jako drugiemu autorowi ww. artykułu zgłoszonego we wniosku powinna wynosić 11,25 pkt, a nie 3,75 pkt, co przełożyłoby się na odmienną kwalifikację złożonego wniosku. Ponownie rozpoznając sprawę, Rektor Uniwersytetu [...] nie znalazł podstaw do zmiany dotychczasowego stanowiska i decyzją z dnia 19 grudnia 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie z dnia 31 października 2018 r. o odmowie zwiększenia stypendium. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ w całości przytoczył argumentację zawartą uprzednio w rozstrzygnięciu z dnia 31 października 2018 r. wskazując dodatkowo, że wydanie decyzji zostało poprzedzone uzyskaniem od Wydziałowej Komisji Stypendialnej nowej opinii o braku podstaw do uwzględnienia wniosku doktoranta (opinia Komisji z dnia 26 listopada 2018 r.). W opinii tej zaakcentowano, że wskazany przez doktoranta artykuł naukowy został opublikowany w "A" w 2016 r. Na liście publikowanej przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w dniu 9 grudnia 2016 r. i dotyczącej oceny czasopism za 2016 r. czasopismo to otrzymało 5 pkt i taką tez punktację prawidłowo zastosowano. Z kolei doktorant powołuje się na wykaz czasopism z ujednoliconą punktacją opracowaną wyłącznie na potrzeby kategoryzacji jednostek naukowych w 2017 r., co nie ma związku z przyznawaniem stypendiów doktoranckich. Odnosząc się do stawianych przez stronę zarzutów, Rektor Uniwersytetu [...] podzielił opinię Komisji, wskazując ponadto, że pomimo utraty mocy przez powołane rozporządzenie z 2012 r., uznanie wykazu czasopism naukowych opublikowanego w dniu 9 grudnia 2016 r. za znajdujący zastosowanie w niniejszej sprawie jest zasadne również z tego względu, że w latach 2016 i 2017 r. nie przeprowadzono innej oceny czasopism naukowych. Organ podtrzymał stanowisko, że wykaz z 26 stycznia 2017 r. nie może być w tym zakresie brany pod uwagę, ponieważ jest on stosowany wyłącznie do kompleksowej oceny dotyczącej przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych. Zastosowanie tego wykazu oznaczałoby zatem w ocenie Rektora naruszenie zasad przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego obowiązującego na [...], tj. art. 200 a ust. 1 cyt. ustawy oraz § 3 ust. 2 Regulaminu i części II.A.2 wraz z odnośnikiem ****, Szczegółowych kryteriów przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego. W ocenie organu wskazany przez stronę wykaz z 2017 r. może być bowiem stosowany jedynie w celu ścisłe określonym przez prawodawcę (to jest w celu kompleksowej oceny pozwalającej na ustalenie kategorii naukowej) i dotyczącym wyodrębnionej kategorii podmiotów, do których nie należy Uniwersytet [...]. Zatem cel przytoczonych przepisów ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i Regulaminu jest różny od celu określonego komunikatem z dnia 26 stycznia 2017 r. i dotyczy oceny indywidualnych osiągnięć wnioskodawcy w odniesieniu do pracy naukowej, a nie kompleksowej oceny określonych instytucji związanej z ich kategoryzacją naukową. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na wyżej wskazaną decyzję K. J. wniósł o uchylenie wydanych w jego sprawie rozstrzygnięć. Skarżący wniósł ponadto o zobowiązanie organu do wydania w tym zakresie decyzji przyznającej skarżącemu zwiększenie stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2017/2018. Zdaniem skarżącego nieprawidłowe naliczenie punktów za publikację naukową, skutkujące odmową zwiększenia stypendium, stanowi wynik naruszenia przez organ: - art. 200 a ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym w związku z odnośnikiem **** do części II.A.2. Załącznika nr 2 do zarządzenia Rektora [...] nr [...] ze zm., szczegółowe kryteria przyznawania zwiększenia doktoranckiego w [...] rok akademicki 2017/2018, poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji nieprzyznanie skarżącemu zwiększenia stypendium, - § 32 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie, - § 15 ust. 7 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym (tekst jednolity.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1126) poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, - art. 138 § 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie jako "k.p.a.) w związku z art. 207 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji o nieprzyznaniu zwiększenia stypendium doktoranckiego, mimo że istniały podstawy do jej uchylenia i przyznania zwiększenia stypendium. Skarżący ponownie podniósł, że wykazu zamieszczonego w komunikacie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 grudnia 2016 r. nie można uznać za ostatni wykaz opublikowany przed terminem złożenia wniosku w rozumieniu Szczegółowych kryteriów przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego. Ostatnim takim wykazem był bowiem wykaz zamieszczony w komunikacie z dnia 26 stycznia 2017 r. opublikowany na podstawie rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których zgodnie z ich statusami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych, które w ocenie strony zastąpiło rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym. Szczególnie, że oba ww. rozporządzenia zostały wydane w oparciu o to samo, wynikające z ustawy upoważnienie, to jest art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2010 r., Nr 96, poz. 615 ze zm.). Odnosząc się do argumentacji organu skarżący podkreślił, że pomocnicze stosowanie kryteriów kwalifikacji naukowych zawartych w rozporządzeniach parametryzacyjnych jest powszechną praktyką stosowaną na uczelniach dla oceny indywidualnych osiągnieć. Tak też, wbrew twierdzeniom organu, sporny wykaz z dnia 26 stycznia 2017 r. jest też pomocniczo stosowny przez Uniwersytet [...] m.in. w celu ustalenia punktacji za publikacje w bazie bibliograficznej, to jest Bibliografii Publikacji Pracowników, Doktorantów i Studentów [...]. Mógł więc też i powinien mieć zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw dla uwzględnienia podniesionych przez skarżącego zarzutów. Odnosząc się do wskazanej przez skarżącego okoliczności pomocniczego wykorzystywania na Uniwersytecie [...] wykazu z dnia 26 stycznia 2017 r. organ zwrócił uwagę, że ze względu na sprzeczność praktyki pracowników Biblioteki Głównej [...] ze wskazaną w zaskarżonej decyzji i uzasadnioną interpretacją przepisów znajdujących zastosowanie w spawie, nie można przyjąć, że taka błędna praktyka, wiąże organy [...] w osobie Rektora, czy Komisji Stypendialnej w sprawie przyznania skarżącemu zwiększenia stypendium. W piśmie procesowym z dnia 15 kwietnia 2019 r. skarżący wskazał dodatkowo, że w toku postępowania do kwestii dotyczącej prawidłowości przyznanej punktacji, odniósł się także Prodziekan do Spraw Nauki i Rozwoju Wydziału [...], który w swojej opinii z dnia 22 lipca 2017 r. przychylił się do wniosku doktoranta i do uwzględnienia wniosku o przyznanie zwiększenia stypendium w związku z niejednoznacznością sytuacji z listami ogłoszonymi przez MNiSW (wykaz z dnia 9 grudnia 2016 r, oraz wykaz z dnia 26 stycznia 2017 r.). Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 25 kwietnia 2019 r. pełnomocnik skarżącego wskazał dodatkowo, że K. J. ubiegając się o stypendium dla najlepszych doktorantów za rok 2017/2018 wskazał tą samą publikację, za którą przy ocenie ww. wniosku przyznano mu większą (zgodną z wykazem z dnia 26 stycznia 2017 r.) większą ilość punktów (w konsekwencji pozytywnie oceniono ww. wniosek), niż przy rozpoznaniu wniosku o zwiększenie stypendium. Zdaniem strony skarżącej okoliczność ta potwierdza istnienie sprzeczności pomiędzy działaniem komisji międzywydziałowej, a komisji wydziałowej. Organy uczelni powinny zaś określać w sposób transparentny zasady przyznawania stypendiów i ich zwiększania oraz w sposób prawidłowy te zasady stosować. Skarżący wskazał, że składając wniosek w 2017 r. działał w przeświadczeniu, że publikacja zostanie oceniona na 15 punktów. Gdyby miał świadomość niedostatecznej liczby punktów za publikację poczyniłby starania o dodatkowe publikacje, względnie o wystąpienia konferencyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej w skrócie powoływanej jako: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części Sąd skargę oddala w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.). Działając w tak zakreślonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 19 grudnia 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia 31 października 2018 r. o odmowie przyznania skarżącemu zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej na rok akademicki 2017/2018 ze względu na nieuzyskanie wymaganej liczby punktów. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przywołano art. 200a ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 9 ust. 2 w zw. z § 2 ust. 2 i § 3 ust. 2 Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego w Uniwersytecie [...] (załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora [...] z dnia 17 sierpnia 2016r. w sprawie tekstu ujednoliconego Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego w Uniwersytecie [...]). Zgodnie z art. 200a ust. 1 ww. ustawy zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej, o której mowa w art. 94b ust. 1 pkt 5, przysługuje doktorantom wyróżniającym się w pracy naukowej i dydaktycznej. Tryb przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego określa regulamin określony przez rektora po uzyskaniu opinii właściwego organu samorządu doktorantów, z uwzględnieniem zasady, że uprawnienie do otrzymywania tego stypendium przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich. Powyższa regulacja art. 200a ust. 1 i 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym znalazła odzwierciedlenie w § 3 ust. 2 Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego w Uniwersytecie [...] (zob. załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora [...] z dnia 17 sierpnia 2016r. w sprawie tekstu ujednoliconego Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego w Uniwersytecie [...], stanowiący załącznik do nr 1 do zarządzenia nr [...] rektora [...] z dnia 28 lipca 2015r. ze zm.; dalej w skrócie jako "Regulamin"), gdzie wskazano, że zwiększenie stypendium na drugim i kolejnych latach studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie zwiększenia stypendium wyróżniał się w pracy naukowej i dydaktycznej oraz w działalności organizacyjnej, w tym w samorządzie doktorantów bezpośrednio związanej z pracą naukową i dydaktyczną. Dodać należy, że uczelni wyższej (rektorowi) pozostawiona została swoboda szczegółowego ukształtowania trybu przyznawania i zwiększania stypendium doktoranckiego z zachowaniem granic wyznaczonych przez przepisy obowiązującego prawa, w tym przepisy Prawa o szkolnictwie wyższym. W ramach tak przyznanej kompetencji, Rektor [...] określił zatem szczegółowe kryteria przyznawania zwiększenia stypendiów doktoranckich dla poszczególnych wydziałów Uniwersytetu, w tym dla [...] które zawarto w załączniku do zarządzenia Rektora [...] nr [...] ze zm. Mając na uwadze realia przedmiotowej sprawy, w ocenie Sądu podkreślenia wymaga, że celem wprowadzenia ww. kryteriów jest pełne zobiektywizowanie, a nie skomplikowanie procesu oceny wniosków i zagwarantowanie w ten sposób w pełni transparentnego i równego traktowania wszystkich ubiegających się o zwiększenie stypendium kandydatów w oparciu o jednolite i przejrzyste zasady wynikające - co należy podkreślić - z obowiązujących i aktualnych regulacji prawnych. O przyznawaniu zwiększenia stypendium doktoranckiego powinno bowiem decydować zastosowanie zobiektywizowanych i czytelnych dla adresata kryteriów, odnoszonych do konkretnej osoby - co wynika nie tylko z ogólnych regulacji zawartych w k.p.a. (m.in. art. 7, art. 77 § 1 stosowanych odpowiednio w oparciu o art. 207 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym) ale też z konieczności równego traktowania doktorantów w świetle regulacji wewnętrznych danej uczelni. Postępowanie w przedmiocie przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego, jak każde postepowanie administracyjne, musi też być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów właściwych w sprawie (zgodnie z art. 8 § 1 k.p.a.). Zgodnie z załącznikiem nr 2 do zarządzenia Rektora [...] nr [...] ze zm., mając na uwadze, że pojęcie "wyróżniania się w pracy naukowej" jest pojęciem niedookreślonym, dla oceny spełnienia ww. kryterium (które stanowi konieczny wymóg przyznania zwiększenia stypendium, wynikający z przytoczonych wyżej i skorelowanych regulacji z art. 200 a ust. 1 i 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie oraz § 3 ust. 2 Regulaminu) przyjęto zatem system punktacji, w którym określona ilość punktów przyzwana jest kandydatowi m.in. za jego publikacje naukowe. W tym zakresie w tabeli II.A. 2 ww. załącznika określono, że za publikacje opublikowane lub przyjęte do druku uzyskuje się odpowiednio: a) monografia naukowa lub książka – 25 pkt za każdą, b) artykuł naukowy – punktacja według części A, B, lub wykazu czasopism punktowanych Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, c) rozdział w monografii lub książce – 5 pkt d) komentarze do map ˃0, 5 arkusza wydawniczego – 4 pkt, ˂ 0, 5 arkusza wydawniczego. W odniesieniu do publikacji mających formę artykułów sprecyzowano jednocześnie zasady przyznawania punktacji w zależności od liczby autorów publikacji (znacznik ***), to jest 100% - jeśli doktorant jest pierwszym autorem publikacji, 75% punktów jeśli doktorant jest drugim lub trzecim autorem, 50 % jeżeli doktorant jest czwartym lub kolejnym autorem. Ponadto, co stanowi istotę sporu w przedmiotowej sprawie w znaczniku **** ,również odnoszącym się wyłącznie do artykułów naukowych, sprecyzowano, że "Punkty są przyznawane za każdą publikację, zgodnie z ostatnim wykazem opublikowanym przed terminem złożenia wniosku na podstawie rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym. Wykaz jest dostępny na stronie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego www. nauka.gov.pl/ujednolicony wykaz czasopism naukowych". W świetle powyższego nie można podważyć, że zapisy załącznika do regulaminu wprost odwołują się zatem jedynie do rozporządzenia z 2012 r., na podstawie którego ostatnim opublikowanym wykazem czasopism był niewątpliwie wykaz z dnia 9 grudnia 2016 r. Nie rozstrzygając dopuszczalności dokonywania oceny wniosków na podstawie zasad, odwołujących się do przepisów, które w chwili oceny wniosku już nie obowiązywały (która to ocena w pewnym zakresie może budzić uzasadnione wątpliwości) w ocenie Sądu trzeba jednak podkreślić, że wbrew ocenie Stypendialnej Komisji Wydziałowej i stanowisku Rektora, w istocie oba powoływane przez strony niniejszego postępowania wykazy - opublikowane kolejno na stronie MNiSW to jest wykaz czasopism z dnia 9 grudnia 2016 r. jak i wykaz z dnia 26 stycznia 2017 r. mogły służyć jako wykorzystywane pomocniczo wzorce punktacji. W przedmiotowej sprawie zagadnienie to ma istotne znaczenie z uwagi nie na treść ww. załącznika do Regulaminu, którą trudno skutecznie zakwestionować, ale na niejednorodną praktykę organów uczelni w zakresie korzystania z ww. wykazów jako wzorców pomocniczych, co szczególnie negatywnie uwidoczniło się właśnie w sytuacji skarżącego. Zaznaczyć trzeba, że nie budzi wątpliwości Sądu, iż przepisy dotyczące przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom nie są adresowane do pracowników nauki, czy osób podejmujących się aktywności na polu naukowym. Zawierają one kryteria oceny jednostek naukowych i nie służą kwalifikowaniu opracowań naukowych na potrzeby inne, aniżeli parametryzacja tych jednostek. Sądowi znana jest jednak powszechna praktyka, potwierdzona również w orzecznictwie, polegająca na pomocniczym stosowaniu kryteriów kwalifikacji opracowań naukowych zawartych w rozporządzeniach parametryzacyjnych. Są to bowiem w istocie jedyne akty prawa powszechnie obowiązującego, które zawierają takie kryteria. Stąd też odwołanie się do rozporządzeń parametryzacyjnych w regulaminach statuujących zasady oceny pracy naukowej (np. dla potrzeb oceny wniosków stypendialnych) jest praktyką powszechną, która znalazła swoje odzwierciedlenie także w ustalonych przez Rektora [...] "Szczegółowych zasadach przyznawania zwiększenia stypendiów doktoranckich". Z tego punktu widzenia bez znaczenia pozostaje, jaki był podstawowy cel wprowadzenia określonego rozporządzenia parametryzacyjnego przez ustawodawcę (w tym, czy odnosi się ono do wszystkich jednostek naukowych i uczelni, czy też jedynie do ich wybranej części). Jest ono bowiem wykorzystywane przez organy w zupełnie innym celu i - jak wskazano wyżej - jedynie pomocniczo, na przykład jako praktyczne narzędzie umożliwiające mierzalną, a więc nadającą się do porównania, ocenę dorobku naukowego osoby starającej się o dane stypendium, czy też jego zwiększenie. Skoro zatem regulacje te są stosowane przez organy uczelni jedynie pomocniczo, w przedmiotowej spawie tylko w ten sposób powinny być one traktowane i rozumiane, bez przypisywania im dodatkowego znaczenia. Nie istnieje bowiem żaden przepis prawa nakazujący organom uczelni stosowanie określonych, tylko tych, a nie innych, rozporządzeń paramteryzacyjnych. Reasumując wskazać należy, że wolą ustawodawcy - w kontekście celu doprecyzowania zasad przyznawania stypendiów doktoranckich - nie było bowiem wprowadzenie, ani rozporządzenia z 2012 r. ani rozporządzenia z 2016 r., na postawie których opublikowano sporne wykazy. W tym znaczeniu oba ww. rozporządzenia nie różnią się więc od siebie. Podawany przez Rektora [...] oraz Wydziałową Komisję Stypendialną główny powód niemożności odwołania się w przedmiotowej sprawie do wykazu z dnia 26 stycznia 2017 r. jest zatem w ocenie Sądu niewystarczający dla negatywnej oceny wniosku skarżącego zważywszy na to, że publikacja miała miejsce w roku 2016, a skarżący, działający w określonym, uzasadnionym przeświadczeniu co do zasadności swojego wniosku (w zakresie punktacji odnoszącej się do publikacji) złożył ten wniosek w roku 2017. Zdaniem Sądu kluczowe znaczenie w przedmiotowej sprawie ma przy tym nie to, na podstawie jakiego z ww. wykazów dokonano oceny wniosku skarżącego o zwiększenie stypendium, ale istniejąca w obrębcie jednej uczelni i rzutująca na prawidłowość stosowania przepisów niejednorodna praktyka organów w zakresie następczego (a więc dotyczącego wniosków złożonych w 2017 r.) "poradzenia" sobie z koniecznością stosowania Regulaminu i jego załączników odwołujących się do nieobowiązujących już w tym czasie przepisów prawa i wynikające stąd komplikacje to jest brak przejrzystości zasad przyznawania stypendiów. Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę, praktyka ta nie jest jednorodna. Na uwagę zasługuje w tym zakresie m.in. wskazana przez skarżącego opinia Prodziekana do Spraw Nauki i Rozwoju Wydziału [...] z dnia 22 listopada 2017 r. (akta administracyjne – k. 24), który przychylił się do wniosku doktoranta o zwiększenie stypendium, wskazując w uzasadnieniu nie na własne przekonanie w tej materii jako nauczyciela akademickiego ale na "niejednoznaczność zaistniałej sytuacji z wyżej wymienionymi listami MNiSW", która powinna zostać rozstrzygnięta na korzyść wnioskodawcy. Wbrew stanowisku organu nie bez znaczenia jest również potwierdzony przez niego fakt, iż wykaz z 26 stycznia 2017 r. funkcjonuje pomocniczo w praktyce stosowanej przez Bibliotekę Główną [...]. W ocenie Sądu za niedopuszczalną należy uznać wskazaną przez skarżącego sytuację dokonania przez organy uczelni, działające w oparciu o te same akty prawne, odmiennej oceny (wyrażającej się w przyznaniu odmiennej punktacji) opublikowanego przez skarżącego artykułu naukowego w ramach równolegle toczących się postępowań dotyczących zasadności przyznania skarżącemu stypendiów naukowych za ten sam rok akademicki. Jak wynika z akt sprawy, z początkiem roku akademickiego 2017/2018 skarżący wystąpił do organów swojej uczelni z trzema równoległymi wnioskami: - z wnioskiem o przyznanie stypendium doktoranckiego na rok 2017/18, - z wnioskiem o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego na rok 2017/2018 oraz z wnioskiem o przyznanie stypendium dla najlepszych doktorantów na rok 2017/2018. Skarżący otrzymał stypendium doktoranckie oraz stypendium doktoranckie dla najlepszych doktorantów za 2017/2018 r. Czterokrotnie odmówiono mu natomiast uwzględnienia równolegle złożonego wniosku o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego na ten rok akademicki. Zauważyć należy, że dla otrzymania stypendium dla najlepszych doktorantów zgodnie z załącznikiem do zarządzenia nr [...] Rektora [...] z późn. zm. warunkiem jest spełnienie kryterium wykazania się postępami w pracy naukowej oraz postępami w przygotowaniu pracy doktorskiej. W tym zakresie postępy te są oceniane, podobnie jak "wyróżnianie się w pracy naukowej" przy pomocy tożsamego pomocniczego stosowanego kryterium – to jest za pomocą punktacji przyznawanej za publikacje książek, monografii i artykułów naukowych kandydata. Zgodnie z oświadczeniem skarżącego dla potrzeb oceny obu wniosków zgłosił on te same publikacje. Za publikację artykułu naukowego w "A" w ramach postępowania prowadzonego w sprawie przyznania stypendium dla najlepszych doktorantów uzyskał jednak większą liczbę punktów (zgodnie z wykazem z dnia 26 stycznia 2017 r.) niż w ramach postępowania prowadzonego w sprawie przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego (zgodnie z wykazem z dnia 9 grudnia 2016 r.). Powyższe okoliczności w ocenie Sądu budzą uzasadnione wątpliwości co do zgodności przeprowadzonego w przedmiotowej sprawie postępowania z zasadami wyrażonymi w art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a., a które wymagają jednoznacznego wyjaśnienia ze strony organu szczególnie, że wniosek o przyznanie stypendium dla najlepszych doktorantów, który jednoznacznie potwierdziłby lub wykluczył ww. wątpliwości, jest jedynym wnioskiem, którego brakuje w aktach przedmiotowej sprawy przedstawionych Sądowi. Niedopuszczalną jest natomiast sytuacja aby podmioty działające w tej samej uczelni stosowały odmienną praktykę wobec tożsamych zagadnień dotyczących sposobu oceny kryteriów przyznawania stypendiów naukowych. Zapatrywanie to jest uzasadnione zważywszy, że wniosek o zwiększenie stypendium doktoranckiego oceniała i opiniowała Stypendialna Komisja Wydziałowa, a wniosek o stypendium dla najlepszych doktorantów Stypendialna Komisja Międzywydziałowa. Należy w tym miejscu podkreślić, że art. 207 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym ustalający obowiązek odpowiedniego stosowania w postępowaniu, m.in. dotyczącym przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego przepisów ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony. Chociaż decyzje organów uczelni w kontekście wyrażonej w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz., 483 ze zm.) zasady autonomii szkół wyższych nie muszą spełniać tak surowych kryteriów jak decyzje administracyjne organów administracji publicznej, to jednak skoro zostały poddane kontroli pod względem zgodności z prawem prowadzonej przez sąd administracyjny muszą spełniać podstawowe wymogi umożliwiające przeprowadzenie tej kontroli. Prowadzi to do uzasadnionego wniosku, że organy uczelni powinny w pierwszej kolejności poczynić ustalenia poprzez zebranie materiału dowodowego z zachowaniem zasad wynikających z art. 7 i art. 77 § 1, a następnie wydać rozstrzygnięcie z zachowaniem wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz zasadą zaufania (art. 8 § 1 k.p.a.) Rektor ma obowiązek prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władz uczelni oraz wyczerpująco uzasadnić doktorantowi zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy. Z powyższych względów Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Celem usunięcia dostrzeżonych naruszeń prawa w dalszym toku postępowania Rektor Uniwersytetu [...] rozpozna ponownie wniosek skarżącego mając na uwadze przedstawioną wyżej ocenę prawną (art. 153 p.p.s.a.). Organ musi mieć świadomość, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie winno być oparte o postanowienia Regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego w Uniwersytecie [...] wykładane z uwzględnieniem ich celu. Organ mając na uwadze zapatrywanie, że prowadzone postępowanie winno urzeczywistniać realizację zasad procedury administracyjnej winien rozważyć w sposób dogłębny, czy w przypadku wystąpienia z wnioskiem o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego w 2017 r. (z powołaniem się na artykuł opublikowany w roku 2016) przedmiotowej publikacji nie należy kwalifikować w sposób akcentowany przez skarżącego a zatem w świetle kryteriów obowiązujących w dacie rozpoznawania wniosku mając na uwadze to, że postanowienia mającego zastosowanie w sprawie Regulaminu w dacie złożenia wniosku przez skarżącego odsyłały do aktu normatywnego, który w tym czasie już nie obowiązywał.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło