III SA/Gd 142/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Elżbieta Kowalik- Grzanka ( spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2011 r. sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 2 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej oddala skargę. Orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia 23 grudnia 2010 r. znak [...] Naczelnik Urzędu Celnego działając na podstawie art. 167, art. 169 ust. 1 i ust. 4 w zw. z art. 187 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.) i § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 lutego 2010 r. w sprawie postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz. U. Nr 31, poz. 159) uznał młodszego aspiranta celnego Z. L. za winnego wprowadzenia w błąd Dyrektora Izby Celnej poprzez złożenie niezgodnego z prawdą oświadczenia w pięciu wnioskach o wypłatę równoważnika z tytułu dojazdu do miejsca pełnienia służby (z dnia 27 stycznia 2010 r., z dnia 2 marca 2010 r., z dnia 1 kwietnia 2010 r., z dnia 30 kwietnia 2010 r., z dnia 2 czerwca 2010 r.), wskutek czego w/w funkcjonariusz uzyskał nienależne świadczenie pieniężne. Czyn ten wypełniał dyspozycję art. 166 pkt 5 w zw. z art. 157 ustawy o Służbie Celnej. Jednocześnie w oparciu o art. 167 ust. 1 pkt 3 ustawy o Służbie Celnej Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył w/w karę nagany z ostrzeżeniem. W uzasadnieniu wydanego orzeczenia wskazano, że w okresie od 5 lutego 2010 r. do 7 czerwca 2010 r. do Wydziału Kadr i Szkolenia Izby Celnej w G. wpłynęło 5 wniosków podpisanych przez Z. L. – młodszego aspiranta celnego w Oddziale Celnym Nabrzeże Bułgarskie Urzędu Celnego w G. o wypłatę równoważnika z tytułu dojazdu do miejsca pełnienia służby. Na treść wniosków składało się m. in. oświadczenie wnioskodawcy, że "nie otrzymuje równoważnika pieniężnego z tytułu przeniesienia do innej miejscowości na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej". Na podstawie przedmiotowych wniosków za miesiące styczeń – marzec 2010 r. wypłacono wnioskodawcy świadczenie pieniężne w łącznej kwocie 846 zł. W ocenie organu w/w funkcjonariusz złożył jednakże nieprawdziwe oświadczenia, gdyż na podstawie decyzji z dnia 1 grudnia 2006 r. pobierał równoważnik pieniężny z tytułu przeniesienia do innej miejscowości. Wskutek obecnego wprowadzenia organu w błąd funkcjonariusz uzyskał nienależne świadczenia pieniężne. Zgodnie zaś z art. 157 ustawy o Służbie Celnej równoważnik z tytułu dojazdu do miejsca pełnienia służby nie przysługuje funkcjonariuszowi celnemu, który otrzymuje równoważnik pieniężny na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy, tj. równoważnik z tytułu przeniesienia do innej miejscowości. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że funkcjonariusz posiada 20 – letni staż pracy w administracji celnej. Od takiej osoby należy w ocenie organu oczekiwać postępowania i zachowania dającego gwarancję rzetelnego i odpowiedzialnego wykonywania obowiązków służbowych jak i znajomości norm prawa pracy i zwyczajów panujących u pracodawcy. W ocenie organu w sprawie nie zaistniały jakiekolwiek okoliczności wyłączające odpowiedzialność funkcjonariusza. Z kolei przy wymiarze kary organ kierował się okolicznościami przewinienia dyscyplinarnego, jego skutkami, pobudkami działania obwinionego i zachowaniem przed jak i po popełnieniu przewinienia oraz dotychczasowym przebiegiem służby. W odwołaniu od w/w orzeczenia Z.L. wniósł o jego uchylenie wskazując, iż w sprawie nastąpiła pomyłka interpretacyjna na tle dokonywanych zmian normatywnych a pobrana kwota została przez odwołującego zwrócona. Nadto odwołujący wskazał, że jako osoba alokowana zamieszkująca 50 km od Urzędu Celnego powinien otrzymywać równoważnik z tytułu dojazdu do miejsca pełnienia służby. Dyrektor Izby Celnej orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia 2 marca 2011 r. w następstwie rozpatrzenia wniesionego odwołania uznał Z. L. winnym zarzuconego mu czynu i wymierzył obwinionemu karę nagany zgodnie z art. 167 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że fakt popełnienia zarzucanego czynu jest bezsporny, gdyż funkcjonariusz złożył niezgodne z prawdą oświadczenia, że nie pobiera równoważnika z tytułu przeniesienia do innej miejscowości. Równoważnik taki pobierał jednakże na podstawie decyzji Dyrektora Izby Celnej wydanej w dniu 1 grudnia 2006 r. Jednak fakt naprawienia wyrządzonej szkody finansowej, okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, opinia służbowa bezpośredniego przełożonego oraz wyjaśnienia i pobudki, którymi kierował się obwiniony przemawiają za uznaniem, że karę dyscyplinarną należało obniżyć z nagany z ostrzeżeniem do nagany. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Z. L. wniósł o uchylenie wydanego rozstrzygnięcia wskazując, iż w sprawie można mówić jedynie o pomyłce. Składane przez skarżącego wnioski nie były bowiem kwestionowane przez wydział kadr. Nadto fakt zamieszkiwania w odległości 50 km od miejsca pełnienia służby przemawia za przyznaniem zwrotu kosztów z tytułu dojazdu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska. Na rozprawie w dniu 26 maja 2011 r. skarżący podał, że w dacie składania wniosków był pracownikiem referatu szczególnego nadzoru podatkowego a jego praca wymagała znajomości przepisów prawa oraz znajomości ich stosowania. Nadto podał, że w swojej jednostce nie zna funkcjonariuszy, którzy znajdują się w podobnej jak on sytuacji i podobnie jak on źle zinterpretowali złożone we wniosku oświadczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (DZ. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub inne rozstrzygnięcie z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny nie ocenia przy tym rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, bądź też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy, kierując się zasadami współżycia społecznego. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Należy wskazać, że w świetle art. 166 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej funkcjonariusze podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie obowiązków służbowych, w szczególności za: 1) niedopełnienie obowiązków służbowych lub wynikających ze złożonego ślubowania oraz przepisów prawa; 2) przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa; 3) odmowę wykonania lub niewykonanie polecenia, z zastrzeżeniem przypadków wskazanych w art. 127 ust. 2 i 3; 4) zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób niedbały lub nieprawidłowy; 5) wprowadzenie w błąd przełożonego lub innego funkcjonariusza, jeżeli spowodowało to lub mogło spowodować szkodę służbie, funkcjonariuszowi lub innej osobie; 6) nadużycie zajmowanego stanowiska dla osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej; 7) nieusprawiedliwione niestawienie się lub opuszczenie miejsca pełnienia służby; 8) wprowadzenie się w stan ograniczający zdolność wykonywania zadania służbowego albo uniemożliwiający jego wykonanie; 9) utratę służbowej broni palnej; 10) umyślne naruszenie dóbr osobistych innego funkcjonariusza w czasie pełnienia służby. Zgodnie z art. 167 ust. 1 w/w ustawy karami dyscyplinarnymi są z kolei: 1) upomnienie; 2) nagana; 3) nagana z ostrzeżeniem; 4) zakaz podwyższania stopnia służbowego przez 2 lata; 5) zakaz awansowania na wyższe stanowisko przez 2 lata; 6) obniżenie stopnia służbowego; 7) przeniesienie na niższe stanowisko; 8) zakaz zajmowania stanowisk kierowniczych przez 2 lata; 9) pozbawienie stopnia oficerskiego lub generalskiego; 10) wydalenie ze Służby Celnej. Co istotne, art. 167 ust. 4 w/w ustawy stanowi, że wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia obowiązków ciążących na funkcjonariuszu, pobudki jego działania, zachowanie funkcjonariusza przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. W stanie faktycznym sprawy skarżącemu zarzucono naruszenie dyspozycji art. 166 pkt 5 w zw. z art. 157 ustawy o Służbie Celnej, tj. wprowadzenie w błąd Dyrektora Izby Celnej poprzez złożenie niezgodnych z prawdą oświadczeń w pięciu wnioskach o wypłatę równoważnika z tytułu dojazdu do miejsca pełnienia służby, wskutek czego funkcjonariusz uzyskał nienależne świadczenie w łącznej wysokości 846 zł. Zgodnie z art. 157 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik z tytułu dojazdu do miejsca pełnienia służby, jeżeli on sam lub jego małżonek nie zamieszkują lub nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Art. 157 ust. 2 w/w aktu normatywnego stanowi z kolei, że równoważnik nie przysługuje: 1) funkcjonariuszom pełniącym służbę w komórkach organizacyjnych w urzędzie obsługującym ministra; 2) funkcjonariuszom, którzy otrzymują równoważnik pieniężny, o którym mowa w art. 93 ust. 1; 3) jeżeli dojazd do miejsca pełnienia służby jest możliwy środkami komunikacji publicznej i nie jest znacznie utrudniony. Z powyższego wynika, iż zgodnie z art. 157 ust.2 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej równoważnik z tytułu utrudnionego dojazdu do miejsca pełnienia służby nie przysługuje funkcjonariuszom, którzy otrzymują równoważnik pieniężny, o którym mowa w art. 93 ust.1. Zatem oczywistym jest, iż niedopuszczalnym jest zbieg świadczeń wynikający z tych dwóch tytułów. Funkcjonariusz zarówno w odwołaniu jak i skardze twierdzi, iż nie naruszył obowiązków służbowych albowiem w jego sprawie można mówić jedynie o pomyłce. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, Sąd uznał ten zarzut za chybiony, podzielając ocenę prawną organu odwoławczego zastosowaną do ustalonego, nie stanowiącego przedmiotu sporu, stanu faktycznego. Zdaniem Sądu podane przez skarżącego motywy wystąpienia z wnioskiem o wypłatę równoważnika z tytułu dojazdu do miejsca pełnienia służby nie są przekonujące i jako takie nie prowadzą do oczekiwanego przez skarżącego wniosku, iż jego zachowanie uznać można za pomyłkę. Podkreślić należy, iż wniosek o wypłatę w/w równoważnika składa się na druku określonym w załączniku nr 1 do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 października 2009r. w sprawie wypłaty równoważnika z tytułu dojazdu funkcjonariuszy celnych do miejsca pełnienia służby (Dz.U z 2009r. nr 181 poz. 1410). Wniosek ten w pkt 3 zawiera oświadczenie składającego funkcjonariusza, iż nie otrzymuje on równoważnika pieniężnego z tytułu przeniesienia do innej miejscowości na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. Wobec tak jednoznacznie brzmiącego oświadczenia trudno uznać tłumaczenie, że zbieranie danych co do ilości kilometrów i czasu jaki zajmuje funkcjonariuszom dojazd do Urzędu Celnego przez pracownika tego Urzędu, jak i pogłoski o zmianie przepisów, która zrównywałaby "choć w pewnym zakresie prawa funkcjonariuszy celnych z funkcjonariuszami innych służb" – było wystarczającym powodem do wystąpienia z takim wnioskiem i złożenia fałszywego oświadczenia. W ocenie Sądu jest to tym bardziej naganne, że skarżący jest funkcjonariuszem z wieloletnim stażem i jak wynika z protokołu rozprawy z dnia 26 maja br. w dacie składania wniosków był pracownikiem referatu szczególnego nadzoru podatkowego i jego praca wymagała znajomości przepisów prawnych i ich stosowania. Na marginesie jedynie dodać można, że mimo, iż inni funkcjonariusze podobnie jak skarżący przekazywali w/w dane, to nie jest mu znany żaden funkcjonariusz w jego jednostce, który podobnie jak on źle zinterpretowałby złożone we wniosku oświadczenie. Sąd zwraca uwagę, że charakter pracy skarżącego pozwala wymagać od niego szczególnej wrażliwości przy interpretowaniu przepisów, co jest nie do pogodzenia z nieświadomością na którą się powołuje przy wypełnianiu wniosku. W ocenie Sądu wymierzona przez organ odwoławczy kara dyscyplinarna uwzględnia przesłanki wynikające z art. 167 ust.4 ustawy o Służbie Celnej. Przedstawione rozważania prowadzą do konstatacji, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, spełniając wszelkie wymogi określone art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego. Mając zatem na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.