III SA/Gd 142/17

PostanowienieWSA w Gdańsku2017-09-06

Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów uzupełniających, mimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, gdy strona, pomimo wezwania sądu do uzupełnienia wniosku o dokumenty niezbędne do oceny jej sytuacji majątkowej, nie przedstawiła wymaganych informacji. Brak wykazania przez stronę przesłanek ustawowych uniemożliwia przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
M. K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta o zmianie decyzji przyznającej zasiłek stały. Po oddaleniu skargi przez WSA, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni oświadczyła, że żyje w ubóstwie, jest niepełnosprawna i korzysta z pomocy MOPS, ale posiada kredyt hipoteczny z wysoką ratą. Referendarz sądowy uznał wniosek za niewystarczający i wezwał do złożenia dodatkowych dokumentów, jednak strona ich nie przedstawiła.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 6 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie zasiłku stałego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy M. K. wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego z 5 grudnia 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta z 17 grudnia 2015 r., którą organ zmienił swoją decyzję z 12 września 2011 r. o przyznaniu M. K. zasiłku stałego w ten sposób, że: w pkt. 1. ustalił końcowy termin przyznania zasiłku stałego na 30 czerwca 2014 r. i – w pkt. 2. uchylił pkt. 2 decyzji, dotyczący składki na ubezpieczenie zdrowotne. Wyrokiem z 13 kwietnia 2017 r. Sąd oddalił skargę. We wniosku nadesłanym na formularzu PPF z datą 27 lipca 2017 r. skarżąca wniosła o ustanowienie adwokata. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że skarżąca (42 lata) prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jak oświadczyła żyje w ubóstwie, jest osobą niepełnosprawną, niezdolną do pracy, korzysta z pomocy MOPS w R. pobierając zasiłek stały w wysokości 604 zł. Posiada kredyt hipoteczny we frankach szwajcarski za ciągnięty na zakup domu z miesięczną ratą 700 zł, koszty mediów to 250 zł, zakup lekarstw 150 zł miesięcznie. Referendarz sądowy wobec uznania, że dane zawarte w nadesłanym formularzu nie są wystarczające do rozpoznania wniosku i ustalenie wysokości dochodów i sytuacji majątkowej wnioskodawczyni wymaga złożenia szeregu dokumentów, m.in. zeznań podatkowych, wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, oświadczeń co do posiadanych pojazdów mechanicznych, nakazu podatkowego, decyzji przyznający świadczenia z pomocy społecznej. Wezwanie zostało wysłane do wnioskodawcy w dniu 3 sierpnia 2017 r. i doręczone w dniu 16 sierpnia 2017 r. Wobec zakreślenia 14 dniowego terminu do dostarczenia wyszczególnionych dokumentów i oświadczeń pod rygorem rozpoznania wniosku o treść zawartą w złożonym formularzu termin do ich nadesłania minął w dniu 30 sierpnia 2017 r. Do dnia dzisiejszego żadne dokumenty nie zostały nadesłane. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Ustosunkowując się do wniosku strony stwierdzić należy, że brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a tym samym wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, że warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez nią, że spełnia ustawowe przesłanki. W interesie strony leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że wnioskodawca uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04). Tymczasem oświadczenie wnioskodawczyni, zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznać należało za niewystarczające, jako że zawierało niepełne informacje o stanie majątkowym, sam wniosek zaś uzasadniony został lakonicznie. Z uwagi na ten fakt zasadne było wezwanie wnioskodawczyni do uzupełnienia wniosku o dane, które pozwoliłyby na dokładną ocenę jego realnych możliwości płatniczych. Jednakże strona nie przedstawiła żadnej z żądanych informacji, na skutek czego pozbawiła referendarza możliwości oceny jej sytuacji majątkowej, co wiąże się z brakiem wykazania podstaw do przyznania prawa pomocy. Brak realizacji obowiązków nałożonych zarządzeniem referendarza sądowego uniemożliwia faktyczną ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawczyni i ustalenia, czy rzeczywiście nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Podkreślić należy, że strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o ustanowienie adwokata musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca, nie przedstawiając informacji pozwalających na rzetelną i obiektywną ocenę jego możliwości płatniczych, nie uczynił zadość tym wymaganiom. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło