III SA/Gd 145/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. D. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 3 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie umorzenia pożyczki z Funduszu Pracy postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Wyrokiem z dnia 21 maja 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę G. D. na opisaną decyzję Wojewody [...]. Wnioskiem z dnia 5 lipca 2010 r., złożonym na urzędowym formularzu, skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Na podstawie złożonego przez nią oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz nadesłanych w odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 7 lipca 2010 r., dokumentów źródłowych (m.in. kopii rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy PIT-40, decyzji w przedmiocie waloryzacji emerytury, wyciągów z rachunku bankowego za okres od 8 kwietnia 2010 r. do 20 lipca 2010 r., umowy zlecenia, o dzieło, nakazu płatniczego w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego, decyzji w przedmiocie odpłatnego przekształcenia użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności, faktury za energię, zestawienia transakcji dokonanych na rachunku karty kredytowej, dodatkowych oświadczeń z 23 i 27 lipca 2010 r.) ustalono, że jest ona osobą prowadzącą samodzielne gospodarstwo, w skład jej majątku wchodzi nieruchomość o powierzchni 6 500 m2 zabudowana budynkiem mieszkalnym, nie dysponuje zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 3000 euro. Źródłem jej dochodu jest emerytura w wysokości 1 062,11 zł netto miesięcznie oraz umowy cywilnoprawne. Oprócz emerytury, na rachunek bankowy skarżącej w miesiącu maju 2010 r. wpłynęła kwota 724,80 zł, zaś w czerwcu b.r. - 678,60 zł. Według oświadczenia skarżącej, wykonywane przez nią prace zlecone miały charakter incydentalny, zaś współpraca ze zleceniodawcą została zakończona w dniu 21 maja 2010 r. Udokumentowane przez skarżącą średnie miesięczne wydatki (energia elektryczna, zobowiązania podatkowe, opłaty z tytułu przekształcenia użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności, rata kredytu) wynoszą 597,77 zł. Powiększają je koszty zakupu węgla oraz butli gazowej, które według wnioskodawczyni wynoszą 262 zł miesięcznie. Pozostała część dochodu przeznaczana jest m.in. na bieżące wydatki oraz zakup leków. W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie przepisu art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., który stanowi, iż strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z brzmieniem art. 262 P.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W tej sytuacji, należało rozważyć wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy jedynie w zakresie ustanowienia adwokata. Z przepisu art. 245 § 3 P.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym uwzględnienie wniosku w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jest dodatkowo uwarunkowane niepozostawaniem przez stronę w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 246 § 3 P.p.s.a.). Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Biorąc pod uwagę oświadczenie zawarte we wniosku skarżącej oraz przedłożone dokumenty źródłowe, uznać należało, że wykazała ona dostatecznie, iż w obecnej sytuacji nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Za taką oceną przemawia wysokość uzyskiwanych stałych dochodów (emerytura) w stosunku do niezbędnych wydatków oraz okoliczność nieposiadania zasobów pieniężnych. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.