III SA/Gd 15/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędziowie WSA Felicja Kajut, WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi A. S. i L. S. na decyzję Wojewody z dnia 26 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Wojewoda decyzją z dnia 26 października 2011 r. po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Burmistrza Miasta z dnia 22 lipca 2011 r. orzekającej o wymeldowaniu odwołującego się z pobytu stałego z lokalu nr 2 przy Alei A. w M., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993) – uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o odmowie wymeldowania J. S. z pobytu stałego we wskazanym lokalu. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podał m.in., że z wnioskiem o wymeldowanie J. S. wystąpili A. i L. S. podając, iż J. S. nie mieszka w omawianym lokalu od 2005 r. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, że A. i L. S są właścicielami przedmiotowego lokalu, J. S. był mężem nieżyjącej już matki L. S. Wnioskujący o wymeldowanie podali, że J. S. opuścił lokal w 2005 r., potem w 2009 r. do mieszkania powrócił ale bywał w nim sporadycznie. J. S. podał, że chciałby w omawianym mieszkaniu mieszkać i przebywać stale ale właściciele uniemożliwiają mu dostęp do łazienki i kuchni i zamieszkiwanie w tych warunkach jest utrudnione. W tej sprawie J. S. występował do sądu powszechnego, sprawę umorzono bowiem strony zawarły ugodę, na mocy której małż. S. zobowiązali się nie utrudniać zamieszkiwania w lokalu, jednak aktualnie nie wywiązują się z ugody. We wrześniu 2011 r. J. S. złożył do sądu powszechnego wniosek o zobowiązanie pozwanych - A. i L. S do wywiązywania się z ugody. Mając na względzie wyniki postępowania dowodowego, organ odwoławczy uznał, że brak było podstaw do orzeczenia o wymeldowaniu J. S. wobec nieistnienia przesłanki trwałego i dobrowolnego opuszczenia przez niego przedmiotowego mieszkania. Wnosząc pozew o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu i czyniąc starania o wejście domieszkania, J. S. wykazał, że nie miał zamiaru opuszczać przedmiotowego lokalu na stałe i zamierza w miarę możliwości do niego powrócić. W sytuacji, w której J. S. został zmuszony przez wnioskujących o wymeldowanie do opuszczenia lokalu,( poprzez uniemożliwienie mu dostępu do łazienki i kuchni oraz inne naganne zachowania), ale chciałby do niego powrócić, nie można uznać zachowania się J. S. za trwałe opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Nie stanowi również podstawy do wymeldowania J. S. wyrok eksmisyjny wydany w czerwcu 2011 r., bowiem nie został on wykonany. Utrwalone orzecznictwo sądowoadministracyjne wyjaśnia, że opuszczenie to musi mieć charakter trwały i być dobrowolne; powołano wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2002 r. w sprawie IISA/Gd 668/00, w którym sąd stwierdził, że "zmuszanie, w jakiejkolwiek formie, do opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu nie może być uznane za opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu w znaczeniu, o którym mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności./..../ nie jest dobrowolnym opuszczeniem lokalu takie opuszczenie, do którego strona została zmuszona, jeśli strona ta podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swych praw do przebywania w lokalu, albo jeżeli fakt zmuszenia do opuszczenia lokalu jest oczywisty lub został potwierdzony w postępowaniu karnym". Analizując materiał dowodowy sprawy organ ocenił, że nie można uznać, by nastąpiło trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu przez J. S. Prowadziło to do uchylenia decyzji organu I instancji i orzeczenia, jak w osnowie decyzji. A. i L. S zaskarżyli opisaną decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku i wnieśli o jej uchylenie. Uzasadniając skargę podniesiono, że decyzja podjęta została z naruszeniem przepisów prawa, bowiem podjęto ją w oparciu o fakty, które nie mają potwierdzenia w stanie faktycznym, a właściwie – w oparciu o oświadczenia J. S., które nie zostały zweryfikowane. Po zawarciu ugody ( mocą której skarżący przywrócili powodowi posiadanie pokoju o pow. 17 m 2 oraz prawo do korzystania z toalety) J. S. nie zamieszkał w lokalu, a zamieszkuje i odbiera korespondencję w mieszkaniu przy ul. S. w M. Po orzeczeniu eksmisji (wyrokiem z dnia 1 czerwca 2011 r., którego J. S. nie zaskarżył) skarżący wymienili zamek w głównych drzwiach wejściowych i wezwali J. S. w dniu 4 sierpnia 2011 r. do odebrania reszty jego rzeczy z mieszkania. Skarżący są zdania, że J. S. wykonał wyrok eksmisyjny dobrowolnie, bowiem w lokalu nie zamieszkuje, a po pozostawione rzeczy nie zgłosił się. Uzasadnia to wniosek skargi o uchylenie decyzji Wojewody i pozostawienie w mocy decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, powołując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ). Skarga jest niezasadna. Zagadnienia dotyczące obowiązku meldunkowego regulują przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (w czasie orzekania przez organ II instancji - jednolity tekst: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Powołany w decyzjach obu organów przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. W ocenie Sądu w toku rozpoznaniu sprawy przez organy ewidencyjne kwestie te wyjaśniono w sposób nie budzący wątpliwości. Stanowisko skarżących twierdzących o istnieniu przesłanki trwałego i dobrowolnego opuszczenia przez J. S. lokalu nr 2 przy ul. A. w M., jest sprzeczne ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i – w okolicznościach sprawy – gołosłowne. Jest bowiem bezsporne, że w maju 2011 r. skarżący zawarli z J. S. ugodę sądową, mocą której zobowiązali się udostępnić powodowi pokój i dostęp do toalety (postanowienie SR z dnia 24 maja 2011 r. w sprawie I C – odpis w aktach adm.), przy czym równolegle toczyło się postępowanie o eksmisję J. S. z lokalu, bowiem wyrok w tej sprawie zapadł w dniu 1 czerwca 2011 r. ( w sprawie I C – odpis w aktach adm.), co może świadczyć o pozorowaniu ugody przez skarżących. Wymienione orzeczenia sądowe świadczą niezbicie, że w dniu 1 czerwca 2011 r. J. S. nadal zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu. Z wyroku w sprawie I C Sądu Rejonowego wynika, że sąd przyznał J. S. uprawnienie do uzyskania lokalu socjalnego i nakazał wstrzymanie eksmisji do czasu przedstawienia przez Gminę Miasta oferty najmu takiego lokalu (pkt. II sentencji cyt. wyroku). Zgromadzone w sprawie dowody zostały wszechstronnie przeanalizowane i rozważone przez organ II instancji, co wynika z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego. Tym samym organ ten słusznie uznał, że w sprawie brak jest faktycznych i prawnych podstaw do podjęcia decyzji o wymeldowaniu J. S. z miejsca stałego pobytu. Zatem za nieuzasadnione - w okolicznościach sprawy – należy uznać te zarzuty skargi, które zmierzały do wykazania, że zachodziła potrzeba innej oceny materiału dowodowego sprawy. Zgodnie z art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, korzysta przy tym z prawa swobodnej oceny dowodów i – o ile ocena ta nie nosi cech dowolności, brak jest podstaw do jej kwestionowania w postępowaniu sadowoadministracyjnym. Wbrew zarzutom podniesionym w skardze, ocenianej decyzji Wojewody nie można skutecznie postawić zarzutu nie wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, stronniczości i braku oparcia decyzji na ustalonych faktach. W postępowaniu o wymeldowanie, którego istotą jest, jak słusznie podkreślił organ odwoławczy, wyjaśnienie czy prowadzona ewidencja odzwierciedla stan istniejący, nie ma znaczenia, czy osoba, odnośnie której toczy się postępowanie o wymeldowywanie partycypuje w kosztach utrzymania lokalu, nawet nie ma znaczenia, czy legitymuje się uprawnieniami do przebywania w lokalu, z którego ewentualnie ma zostać wymeldowana. Ta ostatnia okoliczność może mieć znaczenie jedynie przy zameldowaniu osoby. Stosownie do wyżej cytowanego art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, decyzję w sprawie wymeldowania osoby, należy wydać po ustaleniu, że osoba ta opuściła – trwale i dobrowolnie - miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Sąd zauważa, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odniósł się do treści zeznań złożonych przez strony i innych zebranych dowodów, prawidłowo omówił treść mających znaczenie przepisów prawa i ich zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego. Z opisanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.