III SA/Gd 15/19
WyrokWSA w Gdańsku2019-03-21
Skład orzekający: Janina Guść, Jolanta Sudoł, Bartłomiej Adamczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która doznała urazu i stała się niezdolna do pracy w tym samym dniu, w którym zarejestrowała się jako bezrobotna, może być uznana za osobę bezrobotną od dnia rejestracji, jeśli uraz nastąpił po godzinach pracy urzędu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba, która zarejestrowała się jako bezrobotna w godzinach pracy urzędu i zadeklarowała zdolność do podjęcia pracy, skutecznie nabyła status osoby bezrobotnej od momentu rejestracji. Późniejszy uraz w tym samym dniu, który spowodował czasową niezdolność do pracy, nie może automatycznie niweczyć skutków tej rejestracji i utraconych praw, zwłaszcza gdy niezdolność do pracy nie przekroczyła 90 dni. Organy błędnie zinterpretowały przepisy, stosując zasady dotyczące niezdolności do pracy przez cały dzień rejestracji.Stan faktyczny
Skarżąca została zarejestrowana jako osoba bezrobotna w dniu 3 sierpnia 2018 r. i otrzymała decyzję o uznaniu jej za bezrobotną. Tego samego dnia, po godzinach pracy urzędu, doznała urazu kolana, co skutkowało czasową niezdolnością do pracy od 3 do 10 sierpnia 2018 r. Organy administracji uznały, że skarżąca nie spełniała warunku zdolności do podjęcia pracy przez cały dzień rejestracji i uchyliły decyzję o przyznaniu statusu bezrobotnego. Skarżąca wniosła skargę do sądu, domagając się przywrócenia statusu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 marca 2019 r. sprawy ze skargi Z. N. na decyzję Wojewody z dnia 8 listopada 2018 r., nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oraz zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 18 września 2018 r. nr [...].
Zaskarżoną decyzją z dnia 8 listopada 2018 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 18 września 2018 r., którą organ uchylił własną decyzję z dnia 3 sierpnia 2018 r. i orzekł o odmowie uznania Z. N. za osobę bezrobotną od dnia 3 sierpnia 2018 r. oraz o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od tego dnia.
W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Decyzją z dnia 3 sierpnia 2018 r. (nr [...]) Prezydent Miasta orzekł o uznaniu Z. N. (zwanej dalej: "stroną", "skarżącą") za osobę bezrobotną od dnia 3 sierpnia 2018 r. oraz o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od tego dnia.
Następnie postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2018 r. Prezydent Miasta wznowił postępowanie zakończone ww. ostateczną decyzją z dnia 3 sierpnia 2018 r. i – po przeprowadzonym w tej sprawie postepowaniu – decyzją z dnia 18 września 2018 r. (nr [...]) - działając na podstawie art. 104, art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. – dalej zwanej: "k.p.a.") oraz art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a/ i b/, art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1265 i 1149 – dalej jako: "u.p.z.r.p.") - orzekł o:
1. uchyleniu decyzji z dnia 3 sierpnia 2018 r. (nr [...]);
2. odmowie uznania strony za osobę bezrobotną od dnia 3 sierpnia 2018 r.;
3. odmowie przyznania stronie prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 3 sierpnia 2018 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 3 sierpnia 2018 r. strona została zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, a następnie w dniu 7 sierpnia 2018 r. strona przedłożyła zaświadczenie lekarskie na druku ZUS ZLA, potwierdzające niezdolność strony do pracy z powodu choroby w okresie od dnia 3 sierpnia 2018 r. do dnia 10 sierpnia 2018 r.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.r.p. bezrobotny oznacza to osobę "/.../ zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy/.../". Mając to na uwadze organ wskazał, że w związku z tym, iż strona w dniu rejestracji nie spełniała warunków koniecznych do nabycia statusu osoby bezrobotnej w wyżej wskazanym rozumieniu ustawy, należało orzec jak w rozstrzygnięciu.
Strona odwołała się od decyzji organu I instancji podnosząc, że rejestrowała się w dniu 3 sierpnia 2018 r. w godzinach przedpołudniowych. Po południu zaś (ok. godz. 16-stej) wybrała się na rolki i podczas jazdy (ok. godz. 17-stej) doznała urazu. Pogotowie odwiozło ją do szpitala, gdzie została przyjęta o godz. 17.40. Wskazała, że do Urzędu Pracy przyszła na dwóch nogach, natomiast ze szpitala wyszła o kulach. W chwili rejestracji była zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Do odwołania dołączyła USG stawu kolanowego z dnia 3 sierpnia 2018 r., RTG stawu kolanowego oraz Kartę informacyjną wystawioną przez [...] Sp. z o.o. Szpitalny Oddział Ratunkowy G., potwierdzającą przyjęcie jej na Oddział w dniu 3 sierpnia 2018 r. o godzinie 17:40 i wypis w dniu 3 sierpnia 2018 r. o godzinie 23:56.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia 8 listopada 2018 r. (nr [...]) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy przywołał treść art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1 i art. 151 § 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.r.p. stwierdzając, że postępowanie administracyjne jest postępowaniem dowodowym, w wyniku którego do ustalenia określonych faktów dochodzi tylko i wyłącznie na podstawie dowodów.
Organ wskazał, że co prawda w dniu rejestracji w [...] Urzędzie Pracy strona potwierdziła swoją zdolność i gotowość do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy, jednakże zebrany w sprawie w okresie późniejszym materiał dowodowy poświadcza brak zdolności strony do podjęcia pracy z powodu stanu zdrowia, który przypadał w okresie od dnia 3 sierpnia 2018 r. do dnia 10 sierpnia 2018 r. Organ stwierdził, że fakt, iż strona zarejestrowała się w [...] Urzędzie Pracy w dniu 3 sierpnia 2018 r. w godzinach pracy Urzędu, jako osoba potwierdzająca zdolność do podjęcia pracy, jest bez znaczenia prawnego w sprawie, bowiem lekarz wystawiający zaświadczenie lekarskie orzekł u strony niezdolność do podjęcia pracy wskutek stanu zdrowia w czasookresie: od 3 sierpnia 2018 r. do 10 sierpnia 2018 r., tj. w dniu rejestracji w [...] Urzędzie Pracy. Aby być zdolnym do podjęcia pracy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.r.p. w danym dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, należy legitymować się przedmiotową zdolnością do podjęcia pracy z powodu stanu zdrowia przez cały dzień, w którym ta rejestracja miała miejsce, a nie tylko przez część tego dnia.
Ponadto zgodnie z § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie trybu i sposobu orzekania o czasowej niezdolności do pracy, wystawiania zaświadczenia lekarskiego oraz trybu i sposobu sprostowania błędu w zaświadczeniu lekarskim (Dz. U. z 2015 r. poz. 2013) okres czasowej niezdolności do pracy jest określany liczbą dni. Zatem nie ma znaczenia, o której godzinie strona nabawiła się urazu.
Organ wskazał, że o okoliczności zachorowania i stanie zdrowia może zaświadczyć tylko lekarz, dlatego też to wyłącznie lekarz jest kompetentny do stwierdzenia czy stan chorobowy pacjenta kwalifikuje się do orzeczenia u niego czasowej niezdolności do podjęcia pracy z tego tytułu, co w sprawie miało zastosowanie wobec strony. Oświadczenie strony o zdolności i gotowości do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy nie ma pokrycia w rzeczywistym stanie rzeczy, wobec czego nie może skutkować uznaniem jej za osobę bezrobotną w dniu 3 sierpnia 2018 r. w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.r.p.
Organ podkreślił, że art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.r.p. jest sformułowany w sposób kategoryczny, wykluczając rozstrzyganie przez organ zatrudnienia na podstawie uznania administracyjnego. W sprawach o przyznanie lub odmowie przyznania statusu osoby bezrobotnej postępowanie wyjaśniające sprowadza się do ustalenia, czy w sprawie zachodzą okoliczności faktyczne wyliczone w powołanym przepisie. Z powyższej regulacji wynika zatem, że status osoby bezrobotnej jest w pełni zdefiniowaną instytucją prawną, a nie stanem faktycznym wynikającym wyłącznie z braku wykonywania pracy zarobkowej. Aby zostać uznanym za osobę bezrobotną wszystkie wymogi ustawowe muszą zostać spełnione łącznie, co oznacza, że brak któregokolwiek z nich wyklucza nabycie czy zachowanie tego statusu.
Z. N. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o przywrócenie statusu osoby bezrobotnej i prawa do ubezpieczenia zdrowotnego.
W uzasadnieniu wskazała, że w dniu 3 sierpnia 2018 r. uzyskała status osoby bezrobotnej i prawo do ubezpieczenia zdrowotnego. W dniu rejestracji była zdolna i gotowa do pracy w pełnym wymiarze czasu pracy, tj. tak jak pracują urzędnicy w Urzędzie Pracy od godziny 7:15 do godziny 15:30. W okolicach godziny 16:51 doszło do zdarzenia losowego i została zabrana karetką pogotowia do szpitala. Przytoczyła również słowa urzędnika, że brak gotowości świadczenia pracy przez bezrobotnego może trwać 10 dni w ciągu roku, jeśli wynika ze zwolnienia lekarskiego.
Zaznaczyła, że na skutek działania organu tj. cofnięcia ubezpieczenia zdrowotnego, musi zapłacić 820 zł za przeprowadzone badania na oddziale ratunkowym SOR, co jest dla niej bardzo dużym wydatkiem ponieważ utrzymuje się sama. W jej ocenie nie można w sposób dowolny unieważniać decyzji, dlatego wnosi o przywrócenie jej statusu osoby bezrobotnej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodał, że skarżąca główną uwagę skupia na braku ubezpieczenia zdrowotnego w związku z brakiem statusu osoby bezrobotnej, niemniej jednak wszelkie związane z posiadaniem statusu bezrobotnego uprawnienia, jak np. świadczenia pieniężne, a także ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, są tylko pośrednim skutkiem gotowości bezrobotnego do podjęcia pracy za pośrednictwem urzędu pracy, a nie mogą być celem samym w sobie rejestracji w charakterze osoby bezrobotnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2017 ze zm.) oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.- dalej jako: "p.p.s.a.") sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mającym, bądź mogącym mieć, istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uwzględnił skargę, albowiem stwierdził, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i art. 135 p.p.s.a. stanowi podstawę do ich uchylenia.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest – wydana w ramach postępowania wznowieniowego - decyzja Wojewody z dnia 8 listopada 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 18 września 2018 r. orzekającą o: 1/ uchyleniu ostatecznej decyzji z dnia 3 sierpnia 2018 r. o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną od dnia 3 sierpnia 2018 r. oraz odmowie zasiłku dla bezrobotnych; 2/ odmowie uznania skarżącej za osobę bezrobotną od dnia 3 sierpnia 2018 r.; 3/ odmowie przyznania skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od tego dnia.
Materialnoprawną podstawę wydanych w obu instancjach decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1265 i 1149 – dalej jako: "u.p.z.r.p."), a w szczególności art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 tej ustawy.
Jeżeli chodzi o przepisy proceduralne to należy w tym miejscu zaznaczyć, że kontrolowane w niniejszej sprawie decyzje zostały wydane w ramach jednego z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych, tj. po wznowieniu postępowania, które zakończone zostało ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia 3 sierpnia 2018 r. (nr [...]) orzekającą o: 1/ uznaniu skarżącej z dniem 3 sierpnia 2018 r. za osobę bezrobotną; 2/ odmowie przyznania skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 3 sierpnia 2018 r., która – jak wynika z jej treści - została odebrana przez skarżącą w tym samym dniu.
Wyjaśnić w tym kontekście należy, że "wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego" (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2012, s. 536). Enumeratywny katalog wad postępowania (przesłanek stanowiących podstawę do wzruszenia decyzji w tym trybie) ustanowiony został w art.145 §1 pkt 1–8 oraz w art.145a i art. 145b k.p.a. Zgodnie natomiast z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądnie strony, natomiast postępowanie to początkuje (wszczyna) – zgodnie z art. 149 § 1 i 2 k.p.a. – wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia (określonych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a.), a następnie do oceny prawidłowości weryfikowanej (dotychczasowej) decyzji i w konsekwencji wydania jednego ze przewidzianych w art. 151 k.p.a. rozstrzygnięć.
Jak wynika z treści kontrolowanych decyzji procesową podstawę prawną podjętego w nich rozstrzygnięcia stanowił art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., co oznacza, że organy - po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. – orzekły o uchyleniu dotychczasowej (weryfikowanej) decyzji i wydały nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (tj. odmowie przyznania skarżącej statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 3 sierpnia 2018 r.), gdyż stwierdziły zaistnienie podstawy wznowieniowej, polegającej na tym, że "wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję" (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.).
W ocenie organów przywołana podstawa wznowieniowa została spełniona z uwagi na to, że w dniu 7 sierpnia 2018 r. skarżąca przedłożyła w [...] Urzędzie Pracy zaświadczenie lekarskie ZUS ZLA Nr [...]z dnia 3 sierpnia 2018 r., z którego wynikało, że od dnia 3 sierpnia do 10 sierpnia 2018 r. była niezdolna do pracy. W związku z tym przyjąć należy, że skoro organ powziął wiedzę o dokumencie wystawionym, a więc istniejącym w dniu wydania decyzji, lecz nieznanym mu w chwili wydawania ostatecznej decyzji z dnia 3 sierpnia 2018 r., to prawidłowym było wydanie w dniu 20 sierpnia 2018 r. postanowienia wznawiającego postępowanie w sprawie tej decyzji. Celem bowiem tego postępowania było przeprowadzenie w jego ramach – stosownie do art. 149 § 2 k.p.a. - szczegółowego postępowania wyjaśniającego co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, tj. stwierdzenia - w oparciu o ustalony "nowy" stan faktyczny – istnienia okoliczności objętych przesłanką wznowieniową i dokonania oceny wpływu tych okoliczności na prawidłowość dotychczasowego rozstrzygnięcia zawartego w weryfikowanej decyzji ostatecznej. Czym innym jest bowiem brak podstaw do wznowienia, a czym innym jest brak zaistnienia przesłanek wznowieniowych. To drugie oznacza taki stan, że jest możliwe wznowienie postępowania, ale w tym wznowionym postępowaniu nie zaistniały przesłanki wznowieniowe, np. do uchylenia ostatecznej decyzji i orzeczenia na nowo co do istoty sprawy we wznowionym postępowaniu (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 775/13, LEX nr 1502703).
W ocenie Sądu z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, bowiem organy obu instancji – w świetle poczynionych w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustaleń faktycznych - błędnie oceniły, iż ujawnione nowe okoliczności sprawy mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie podjęte w weryfikowanej decyzji, a w konsekwencji stanowić podstawę do jej uchylenia z powodu braku spełnienia przez skarżącą warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.r.p., tj. spowodowanego stanem zdrowia braku zdolności skarżącej do podjęcia pracy.
W orzecznictwie przyjmuje się, że sformułowana w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.r.p. definicja osoby bezrobotnej jest skonstruowana z dwóch części. W pierwszej z nich, wskazuje się na swego rodzaju przesłanki pozytywne, a więc na warunki, które muszą być spełnione, by można było uzyskać (zachować) status bezrobotnego. Druga część, zawiera zespół przesłanek negatywnych, a więc okoliczności, które uniemożliwiają nabycie (zachowanie) tego statusu. Z ich zestawienia jednoznacznie wynika, że nie każda osoba rejestrująca się w urzędzie pracy może być uznana za osobę bezrobotną lecz tylko taka, która spełnia te wszystkie niezbędne wymogi łącznie, co oznacza, że brak któregokolwiek z nich wyklucza nabycie czy zachowanie omawianego statusu osoby bezrobotnej (zob. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2450/16, LEX nr 2394515).
Z ustalonych przez organy okoliczności wynika, że skarżąca po dokonaniu rejestracji w [...] Urzędzie Pracy w dniu 3 sierpnia 2018 r. i otrzymaniu w tym samym dniu decyzji Prezydenta Miasta z dnia 3 sierpnia 2018 r. rozstrzygającej o uznaniu jej za osobę bezrobotną doznała urazu stawu kolanowego, w wyniku czego została przewieziona na Szpitalny Oddział Ratunkowy [...] Sp. z o.o. w G. (data przyjęcia 2018-08-03 17:40; data wypisu – 2018-08-03 23:56), gdzie została poddana badaniom i konsultacji lekarskiej, w wyniku której otrzymała zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy od dnia 3 sierpnia 2018 r. do dnia 10 sierpnia 2018 r.
W świetle przedstawionego stanu faktycznego nie ulega jakiejkolwiek wątpliwości, że już po wydaniu decyzji przyznającej skarżącej status osoby bezrobotnej i doręczeniu tej decyzji skarżącej, doznała ona urazu skutkującego brakiem czasowej zdolności do pracy.
W tym kontekście Sąd pragnie zaznaczyć, że instytucja uznawania danego podmiotu za osobę bezrobotną bazuje na formalnoprawnej przesłance obowiązku rejestracji w urzędzie pracy. Jakkolwiek więc akt rejestracji jest czynnością administracyjnoprawną i nie przyjmuje formy decyzji administracyjnej, to jednak należy przypisać mu walor konstytutywności w tym sensie, że dopiero od tego momentu dana osoba może być formalnie i w świetle prawa uznawana za "osobę bezrobotną" (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 22 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 480/17, LEX nr 2371419). W tej sytuacji rozstrzygnięcie odnośnie statusu bezrobotnego - który to status nabywany jest na podstawie przepisów prawa w razie spełnienia przesłanek określonych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a decyzja organu stwierdza jedynie fakt uprawnienia wynikającego z przepisów prawa, potwierdzając w sposób wiążący, że konkretnej osobie przysługuje status bezrobotnego i wywołując skutek prawny wstecz, tj. od momentu, w jakim stan prawny zaistniał - należy zaliczyć do decyzji deklaratoryjnych, stwierdzających określony stan rzeczy (zob. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 764/11, LEX nr 1116431; por. także wyrok SA w Poznaniu z dnia 29 lipca 2015 r., sygn. akt III AUa 1982/14, LEX nr 1781989).
Podzielając w pełni powyższe poglądy judykatury przyjąć należy, że jako okoliczność istotną z punktu widzenia oceny spełniania przez daną osobę warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.r.p., a w konsekwencji nabycia przez nią statusu bezrobotnego, należy uznać moment jej rejestracji jako osoby bezrobotnej (w tym deklarowaną przez tę osobę na tę chwilę jej zdolność, dyspozycyjność czy gotowość do podjęcia pracy), co następnie znajduje jedynie potwierdzenie w wydanej decyzji o uznaniu danej osoby za bezrobotną.
Mając to na uwadze nie ulega wątpliwości, że skarżąca w momencie rejestracji była w pełni zdolna do podjęcia pracy i skutecznie nabyła status bezrobotnego, co zostało potwierdzone decyzją Prezydenta Miasta z dnia 3 sierpnia 2018 r. (nr [...]), skutecznie doręczoną skarżącej w tym samym dniu, którą organ – stosownie do art. 110 § 1 k.p.a. – był od tej chwili związany.
Skoro zatem skarżąca skutecznie nabyła status osoby bezrobotnej z momentem jej rejestracji w dniu 3 sierpnia 2018 r. w [...] Urzędzie Pracy (co zostało następnie potwierdzone wydaną w tym samym dniu deklaratoryjną decyzją Prezydenta Miasta), to przyjąć należy, że w momencie doznania urazu kolana – wbrew twierdzeniom organów - legitymowała się tym statusem. Żaden z przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie wskazuje na to, że nabycie statusu osoby bezrobotnej następuje od następnego dnia, po dniu dokonanej przez daną osobę rejestracji jako bezrobotnego, tj. czyli po dniu przedstawienia przez tę osobę dokumentów niezbędnych do ustalenia jej statusu i uprawnień, będących podstawą dokonywanej przez urząd rejestracji (por. art. 33 ust. 1 i ust. 2 u.p.z.r.p.).
W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że ustawodawca dopuszcza odebranie (pozbawienie) statusu bezrobotnego takiemu bezrobotnemu, który pozostaje niezdolny do pracy na skutek choroby, jednakże dochodzi do tego dopiero wtedy, gdy bezrobotny pozostaje niezdolny do pracy wskutek choroby przez nieprzerwany okres 90 dni (por. art. 33 ust. 4 pkt 9 u.p.z.r.p.). Taka sytuacja jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie, gdyż niezdolność skarżącej do pracy z powodu choroby wynosiła jedynie 7 dni.
Niezdolności skarżącej do podjęcia pracy nie można, w okolicznościach niniejszej sprawy, wywodzić także - na co wskazują organy – sięgając do treści § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie trybu i sposobu orzekania o czasowej niezdolności do pracy, wystawiania zaświadczenia lekarskiego oraz trybu i sposobu sprostowania błędu w zaświadczeniu lekarskim (Dz. U. z 2015 r., poz. 2013). Prawdą jest, że stosownie do tego przepisu wskazywany w zaświadczeniu lekarskim o czasowej niezdolności do pracy okres czasowej niezdolności do pracy jest określany liczbą dni. Nie może to jednak oznaczać – w okolicznościach prawnych i faktycznych ustalonych w niniejszej sprawie – że wskazana przez lekarza w wystawionym w dniu 3 sierpnia 2018 r. – zgodnie z przepisami ww. rozporządzenia - zaświadczeniu lekarskim ZUS ZLA niezdolność skarżącej do pracy z powodu choroby może rozciągać się także na okres poprzedzający moment zdarzenia rzeczywiście wywołującego uraz kolana skarżącej, a tym samym powodującego jej faktyczną niezdolność do pracy.
Nie można zgodzić się zatem ze stanowiskiem organów, że w niniejszej sprawie nie ma znaczenia, o której godzinie skarżąca nabawiła się urazu. Wręcz przeciwnie okoliczność ta ma istotne znaczenie, gdyż gdyby okazało się, że skarżąca nabawiła się tego urazu przed dokonaniem aktu rejestracji w [...] Urzędzie Pracy w dniu 3 sierpnia 2018 r., prowadziłoby to do wniosku, że w istocie skarżąca – jako osoba ubiegająca się o zarejestrowanie jako bezrobotny – nie przekazała w trakcie rejestracji faktów niezbędnych do ustalenia możliwości przyznania jej statusu bezrobotnego, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.r.p. (tj. informacji o braku zdolności do podjęcia pracy spowodowanej urazem kolana, do czego była zobowiązana na podstawie § 5 ust. 6 pkt 21 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy - Dz. U. z 2012 r., poz. 1299). Skarżąca oświadczenie co do zdolności i gotowości do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy złożyła przystępując do rejestracji i oświadczenie to - w świetle zgromadzonego materiału dowodowego a wbrew twierdzeniu organów – miało pokrycie w rzeczywistym stanie rzeczy, tak więc mogło skutkować (i skutkowało) uznaniem skarżącej za osobę bezrobotną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.r.p. (co zostało zresztą potwierdzone decyzją z dnia 3 sierpnia 2018 r.). Co więcej, z materiału dowodowego nie wynika, by skarżąca okazała brak swojej gotowości do podjęcia pracy i odmówiła przyjęcia oferty pracy przedstawionej jej przez urząd po dokonanej przez nią rejestracji.
Nie można także zgodzić się z twierdzeniem organów, że aby być zdolnym do podjęcia pracy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.r.p. należy legitymować się przedmiotową zdolnością do podjęcia pracy z powodu stanu zdrowia przez cały dzień, w którym nastąpiła rejestracja, a nie tylko przez część tego dnia. Żaden z przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie prowadzi do takiego wniosku. W ocenie Sądu – co zostało już zaznaczone powyżej - zdolnością do podjęcia pracy należy bezwzględnie legitymować w momencie dokonywania aktu rejestracji, natomiast późniejsze zdarzenia losowe, uniemożliwiające podjęcie pracy ze względów zdrowotnych zaistniałe jeszcze w tym samym dniu co rejestracja – tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie – choć w sposób oczywisty prowadzą do "ustania" owej zdolności do podjęcia pracy, to jednak nie mogą automatycznie niweczyć skutków uprzedniej rejestracji osoby jako bezrobotnego i przysługujących mu w związku z tym praw (m.in. wynikających z art. 33 ust. 4 pkt 9 u.p.z.r.p.). Brak jest bowiem jakichkolwiek racjonalnych powodów do różnicowania sytuacji prawnej bezrobotnego, który po akcie rejestracji w tym samym dniu stał się niezdolny do pracy z powodu choroby, a bezrobotnego, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w dniu następnym. Ten pierwszy bowiem – zgodnie ze stanowiskiem organów – traciłby status osoby bezrobotnej niejako automatycznie, bez względu na okres orzeczonej absencji chorobowej, natomiast ten drugi - zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 9 u.p.z.r.p. - zostałby pozbawiony statusu bezrobotnego, jednakże dopiero po upływie nieprzerwanego okresu 90 dni pozostawania w niezdolności do pracy z powodu choroby.
Ponadto skutku konieczności pozostawania bezrobotnego w stanie "zdolności do podjęcia pracy" z powodu stanu zdrowia przez cały dzień nie można też wprowadzać z powoływanego przez organy przepisu § 4 pkt 1 wskazanego powyżej rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 listopada 2015 r. (ani też z innych przepisów tegoż rozporządzenia), bowiem – abstrahując od tego, że nie jest to przepis rangi ustawowej – zauważyć należy, że nie został on wydany w celu wykonania ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy lecz w celu wykonania ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 159 ze zm.), a zatem jego stosowanie na gruncie spraw rozstrzyganych na podstawie tej pierwszej z wymienionych ustaw musi być odpowiednie, czyli dostosowane do charakteru rozpoznawanej sprawy. Przyjmuje się bowiem, że stosowanie "odpowiednie" oznacza w szczególności niezbędną adaptację (i ewentualnie zmianę niektórych elementów) normy do zasadniczych celów i form danego postępowania, jak również pełne uwzględnienie charakteru i celu danego postępowania oraz wynikających stąd różnic w stosunku do uregulowań, które mają być zastosowane (zob. np. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 15 września 1995 r., sygn. akt III CZP 110/95, OSNC 1995/12/177).
Mając powyższe na uwadze – w ocenie Sądu – organy rozpoznając niniejszą sprawę dotyczącą oceny posiadania przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej i wydając decyzję o odmowie uznania jej za bezrobotną w oparciu o art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.r.p., nie miały podstawy do odwoływania się do § 4 pkt 1 powołanego powyżej rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 listopada 2015 r. i stosowania jego dyspozycji wprost, z jednoczesnym pominięciem innych zgromadzonych w sprawie dowodów, z których wynikało, że niezdolność skarżącej do pracy spowodowana chorobą nie obejmowała całego dnia 3 sierpnia 2018 r. (vide: Karta Informacyjna SOR) i de facto zaistniała już po dokonanym przez skarżącą akcie rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Takie stosowanie (wprost) wskazanego przepisu oraz pozostałych przepisów ww. rozporządzenia z dnia 10 listopada 2015 r. i dokonanie w ich świetle oceny danego zaświadczenia lekarskiego, znajdowałoby podstawę w przypadku pozbawienia statusu bezrobotnego w oparciu inną podstawę prawną, tj. na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 9 lub pkt 10 u.p.z.r.p. (w których ustawodawca uzależnił pozbawienie statusu osoby bezrobotnej od nieprzedstawienia zaświadczenia o niezdolności do pracy wskutek choroby, o którym mowa w art. 80 ust. 2 u.p.z.r.p. czy też od liczby dni pozostawania w niezdolności do pracy wskutek choroby), nie zaś w oparciu o przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z.r.p., który stanowił podstawę prawną do wydania zaskarżonych rozstrzygnięć.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że organy, jakkolwiek stwierdzając istnienie podstaw do wznowienia postępowania prawidłowo wznowiły postępowanie zakończone ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia 3 sierpnia 2018 r. (nr [...]) orzekającą o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną od dnia 3 sierpnia 2018 r. oraz o odmowie przyznania skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych od tego dnia, to jednak – w wyniku przeprowadzenie postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy - dokonały błędnej wykładni art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 1 oraz ust. 1 i 2 u.p.z.r.p., a w konsekwencji niewłaściwego zastosowania art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych powodów Sąd – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji.
Ponownie rozpoznając sprawę organy zobowiązane będą do wydania rozstrzygnięcia uwzględniającego ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło