III SA/Gd 152/19
WyrokWSA w Gdańsku2019-09-19
Skład orzekający: Bartłomiej Adamczak, Alina Dominiak, Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara dyscyplinarna ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku jest adekwatna i współmierna do popełnionych przez policjanta licznych przewinień dyscyplinarnych polegających na zaniechaniu wykonania obowiązków służbowych, mimo jego argumentacji o nadmiernym obciążeniu pracą i wieloletnim stażu służby?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara dyscyplinarna ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku jest adekwatna i współmierna do popełnionych przez policjanta licznych przewinień dyscyplinarnych. Argumentacja skarżącego o nadmiernym obciążeniu pracą nie znalazła potwierdzenia w materiale dowodowym, a wielokrotność naruszeń świadczy o niezachowaniu wymaganej ostrożności, mimo możliwości i obowiązku jej przewidzenia. Kara ta, będąca pierwszą w katalogu kar związanych z warunkami pełnienia służby, ma na celu wskazanie braków w przydatności i zmobilizowanie do poprawy, a nie pozbawienie uprawnień.Stan faktyczny
Policjant M.N. został obwiniony o popełnienie kilkunastu przewinień dyscyplinarnych polegających na zaniechaniu wykonania w terminach poleceń przełożonego, czynności służbowych oraz poleceń prokuratora, co doprowadziło do przewlekłości postępowań i braku koncentracji materiału dowodowego. Organy dyscyplinarne uznały go winnym i wymierzyły karę ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku. Policjant w odwołaniu i skardze kwestionował zasadność kary, argumentując nadmiernym obciążeniem obowiązkami i wieloletnim stażem służby, co miało być przyczyną zaniechań.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2019 r. sprawy ze skargi M. N. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 2 stycznia 2019 r. nr w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku oddala skargę.
Komendant Wojewódzki Policji orzeczeniem z dnia 2 stycznia 2019 r. nr [...], utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji z dnia 26 listopada 2018 r. nr [...] wymierzające M.N. karę dyscyplinarną w postaci ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku.
Jako podstawę prawną decyzji organ odwoławczy wskazał art. 135n ust. 4 pkt 1 i art. 133 ust. 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm.).
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
M.N. został obwiniony o to, że pełniąc obowiązki na stanowisku asystenta jednoosobowego stanowiska ds. kryminalnych Posterunku Policji w C.:
popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez to, że posiadając imiennie przydzielone do prowadzenia postępowanie [...], w okresie od dnia 25.06.2018 r. do dnia 16.08.2018 r. zaniechał wykonania w zakreślonych terminach poleceń przełożonego wskazanych w karcie nadzoru, a także nie wykonywał na bieżąco czynności służbowych oraz poleceń prokuratora nadzorującego postępowanie, czym doprowadził do przewlekłości postępowania i braku koncentracji materiału dowodowego, a ponadto w terminie przewidzianym w § 98 ust. 3 Wytycznych nr 3 Komendanta Głównego Policji z dnia 30 sierpnia 2017r. w sprawie wykonywania niektórych czynności dochodzeniowo - śledczych przez policjantów, nie wystąpił do prokuratora z wnioskiem o przedłużenie okresu trwania śledztwa, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 i 3 pkt. 1 i 2 ustawy o Policji;
popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez to, że posiadając imiennie przydzielone do prowadzenia postępowanie [...], w okresie od dnia 25.06.2018r. do dnia 16.08.2018r. zaniechał wykonania w zakreślonych terminach poleceń przełożonego wskazanych w karcie nadzoru, a także nie wykonywał na bieżąco czynności służbowych oraz poleceń prokuratora nadzorującego postępowanie, czym doprowadził do przewlekłości postępowania i braku koncentracji materiału dowodowego, a ponadto w terminie przewidzianym w § 98 ust. 2 Wytycznych nr 3 Komendanta Głównego Policji z dnia 30 sierpnia 2017r. w sprawie wykonywania niektórych czynności dochodzeniowo - śledczych przez policjantów, nie wystąpił do Prokuratora z wnioskiem o przedłużenie okresu trwania dochodzenia, tj. o czyn z art.132 ust. 1 i 3 pkt. 1 i 2 p ustawy o Policji;
popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez to, że posiadając imiennie przydzielone do prowadzenia postępowanie [...] połączone z postępowaniem [...] w okresie od dnia 12.07.2018 r. do dnia 24.08.2018 r. zaniechał wykonania w zakreślonych terminach poleceń przełożonego wskazanych w karcie nadzoru, a także nie wykonywał na bieżąco czynności służbowych oraz poleceń prokuratora nadzorującego postępowanie, zawartych w piśmie z dnia 25.06.2018 r., czym doprowadził do rażącej bezczynności oraz braku wykonania podstawowych czynności procesowych polegających na przesłuchaniu ustalonych w sprawie świadków i zasięgnięciu opinii biegłego z zakresu medycyny sądowej, a tym samym przewlekłości postępowania i braku koncentracji jego materiału dowodowego, a ponadto w terminie przewidzianym w § 98 ust. 2 Wytycznych nr 3 Komendanta Głównego Policji z dnia 30 sierpnia 2017 r. w sprawie wykonywania niektórych czynności dochodzeniowo - śledczych przez policjantów, nie wystąpił do Prokuratora z wnioskiem o przedłużenie okresu trwania dochodzenia, tj. o czyn z art.132 ust. 1 i 3 pkt. 1 i 2 ustawy o Policji;
popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez to, że posiadając imiennie przydzielone do prowadzenia postępowanie [...] w okresie od dnia 25.06.2018r. do dnia 16.08.2018r. zaniechał wykonania w zakreślonych terminach poleceń przełożonego wskazanych w karcie nadzoru, a także nie wykonywał na bieżąco czynności służbowych oraz poleceń prokuratora nadzorującego postępowanie, czym doprowadził do przewlekłości postępowania i braku koncentracji materiału dowodowego, tj. o czyn z art.132 ust. 1 i 3 pkt. 1 i 2 ustawy o Policji;
popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez to, że posiadając imiennie przydzielone do prowadzenia postępowanie [...] w okresie od dnia 25.07.2018r. do dnia 16.08.2018r. zaniechał wykonania polecenia przełożonego wskazanego w karcie nadzoru i nie wykonał zleconych przez prokuratora nadzorującego postępowanie czynności, a ponadto w terminie przewidzianym w § 98 ust. 2 Wytycznych nr 3 Komendanta Głównego Policji z dnia 30 sierpnia 2017r. w sprawie wykonywania niektórych czynności dochodzeniowo - śledczych przez policjantów, nie wystąpił do Prokuratora z wnioskiem o przedłużenie okresu trwania dochodzenia, tj. o czyn z art.132 ust. 1 i 3 pkt. 1 i 2 ustawy o Policji;
popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez to, że posiadając imiennie przydzielone do prowadzenia postępowanie [...], w okresie od dnia 24.07.2018r. do dnia 16.08.2018r. zaniechał wykonania poleceń przełożonego zawartych w karcie nadzoru, a także nie wykonywał na bieżąco czynności służbowych oraz poleceń prokuratora nadzorującego postępowanie polegających m.in. na zmianie zarzutu podejrzanemu i jego przesłuchaniu w charakterze podejrzanego, czym doprowadził do przewlekłości postępowania i braku koncentracji materiału dowodowego, tj. o czyn z art.132 ust. 1 i 3 pkt. 1 i 2 ustawy o Policji;
popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez to, że posiadając imiennie przydzielone do prowadzenia postępowanie [...], w okresie od dnia 24.07.2018r. do dnia 16.08.2018r. zaniechał wykonania poleceń przełożonego wskazanych w karcie nadzoru, a także nie wykonywał na bieżąco czynności, czym doprowadził do bezczynności w postępowaniu, jego przewlekłości i braku koncentracji materiału dowodowego, tj. o czyn z art.132 ust. 1 i 3 pkt. 1 i 2 ustawy o Policji;
popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez to, że posiadając imiennie przydzielone do prowadzenia postępowanie niealimentacji [...], w okresie od dnia 18.07.2018r. do dnia 13.08.2018r. zaniechał wykonania poleceń przełożonego wskazanych w karcie nadzoru, a także nie wykonywał na bieżąco czynności, czym doprowadził do bezczynności w postępowaniu i braku koncentracji w zebraniu materiału dowodowego, tj. o czyn z art.132 ust. 1 i 3 pkt. 1 i 2 ustawy o Policji;
popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez to, że posiadając imiennie przydzielone do prowadzenia postępowanie [...], w okresie od dnia 26.07.2018r. do dnia 16.08.2018r. zaniechał wykonania w prowadzonym dochodzeniu jakichkolwiek czynności procesowych, czym doprowadził do bezczynności w postępowaniu, jego przewlekłości i braku koncentracji w zebraniu materiału dowodowego, tj. o czyn z art.132 ust. 1 i 3 pkt. 2 ustawy o Policji;
pełniąc obowiązki na stanowisku asystenta Jednoosobowego Stanowiska ds. Kryminalnych Posterunku Policji w C. popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez to, że posiadając imiennie przydzieloną do realizacji pomoc prawną [...] nadesłaną przez Wydział d/w z PGiK Komendy Miejskiej Policji w okresie od dnia 06.07.2018r. do dnia 16.08.2018r. zaniechał wykonania polecenia przełożonego nakreślonego na przedmiotowym dokumencie, a także zaniechał wykonania zleconej czynności w terminie określonym w § 21 ust. 5 Zarządzenia nr 4 Komendanta Głównego Policji z dnia 09 lutego 2017r. w sprawie niektórych form organizacji i ewidencji czynności dochodzeniowo - śledczych Policji oraz przechowywania przez Policję dowodów rzeczowych uzyskanych w postępowaniu karnym, jak i zgodnie z ust. 6 cytowanego zarządzenia nie zawiadomił jednostki Policji zlecającej czynności o przyczynie zwłoki, z podaniem terminu jej wykonania, tj. o czyn z art.132 ust. 1 i 3 pkt. 1 i 2 ustawy o Policji;
popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez to, że posiadając imiennie przydzieloną do rozliczenia fakturę VAT nr [...] wystawioną przez "A" w S. nie wykonał wskazanego na niej polecenia przełożonego z dnia 18.07.2018r. i nie dokonał jej rozliczenia niezwłocznie do otrzymaniu, do czego był zobowiązany na podstawie art. 6181 Ustawy z dnia 06 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego i § 18 Decyzji nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 22 czerwca 2016 r. w sprawie wprowadzenia do użytku służbowego instrukcji określającej zasady gospodarki finansowej oraz sporządzania, obiegu i kontroli dokumentów finansowo -księgowych, tj. o czyn z art.132 ust. 1 i 3 pkt. 2 ustawy o Policji;
popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez to, że posiadając imiennie przydzielone do prowadzenia postępowanie [...] w okresie od dnia 12.08.2018r. do dnia 05.09.2018r. nie wykonywał na bieżąco poleceń przełożonego wskazanych w karcie nadzoru, czym doprowadził do braku koncentracji materiału dowodowego, zaniechał ustalenia i przesłuchania osób mogących posiadać wiedzę odnośnie sprawcy przywłaszczenia telefonu komórkowego, a ponadto po terminie przewidzianym w § 10 ust. 5 Wytycznych nr 3 Komendanta Głównego Policji z dnia 30 sierpnia 2017r. w sprawie wykonywania niektórych czynności dochodzeniowo-śledczych przez policjantów wydał postanowienie o wszczęciu dochodzenia, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 i 3 pkt. 1 i 2 ustawy o Policji;
popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez to, że posiadając imiennie przydzielone do prowadzenia postępowanie sprawdzające w sprawie uszkodzenia mienia w "B" w okresie od dnia 16.08.2018 r. do dnia 07.09.2018 r. nie wykonywał na bieżąco poleceń przełożonego wskazanych w karcie nadzoru, czym doprowadził do braku wykonania podstawowych czynności procesowych polegających na uzupełniającym przesłuchaniu pokrzywdzonego, a ponadto w terminie 3 dni roboczych przewidzianym w § 50 ust. 4 Zarządzenia nr 4 Komendanta Głównego Policji z dnia 09 lutego 2017 r. w sprawie niektórych form organizacji i ewidencji czynności dochodzeniowo - śledczych Policji oraz przechowywania przez Policję dowodów rzeczowych uzyskanych w postępowaniu karnym, nie wprowadził do urządzenia ewidencyjnego - rejestru postępowań sprawdzających danych wynikających ze złożonego zawiadomienia o przestępstwie, tj. o czyn z art.132 ust. 1 i 3 pkt. 1 i 2 ustawy o Policji.
Po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego, orzeczeniem nr [...] z dnia 26 listopada 2018 r. Komendant Powiatowy Policji uznał M.N. winnym popełnienia zarzucanych mu czynów i wymierzył karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku.
M.N. złożył odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia do Komendanta Wojewódzkiego Policji.
W odwołaniu od powyższego orzeczenia, M.N. potwierdził, że nie wykonał czynności przedstawionych w zarzutach, wskazał jednak, że organ przy ocenie stopnia jego zawinienia nie wziął pod uwagę powodów, które doprowadziły do takiego stanu rzeczy t.j. nadmiernego obciążenia obowiązkami. Wskazał, że chciał przedstawić zwierzchnikowi program naprawczy. Powołał się na trudności w życiu osobistym i okoliczność, że aktualnie przebywa na zwolnieniu lekarskim od lekarza psychiatry. Nadto zakwestionował on wysokość orzeczonej kary dyscyplinarnej wskazując, że jest ona niewspółmierna do stopnia opisanych w zarzutach czynów.
Organ odwoławczy ustalił, że podstawę wszczęcia postępowania dyscyplinarnego stanowiły czynności wyjaśniające przeprowadzone w oparciu o dyspozycję art. 134i ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, zainicjowane treścią notatki służbowej datowanej na dzień 16 sierpnia 2018 r., sporządzonej przez Kierownika Posterunku Policji w C., w której, po przeprowadzeniu czynności w ramach nadzoru nad prowadzonymi postępowaniami przygotowawczymi, wskazano na liczne nieprawidłowości ujawnione w postępowaniach oraz pomocach prawnych przydzielonych do osobistego prowadzenia asp. szt. M.N.. W ramach prowadzonych czynności wyjaśniających zgromadzono materiał dowodowy w postaci uwierzytelnionych kopii kart nadzoru, wytycznych prokuratury oraz jednostek organizacyjnych Policji zlecających czynności na zasadach pomocy prawnej, postępowań przygotowawczych/sprawdzających oraz faktur oznaczonych sygnaturami: [...], [...], [...] połączone z [...], [...], [...], [...], [....], [...], [...] [...] [...], [...], [...]. Organ wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy dał podstawy do stwierdzenia, że asp. szt. M.N. dopuścił się popełnienia przewinień dyscyplinarnych w związku z obsługą przydzielonych mu do prowadzenia postępowań przygotowawczych oraz pomocy prawnych. W trakcie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego zgromadzono dodatkowo materiał dowodowy - wydruki z Elektronicznego Rejestru Śledztw i Dochodzeń, kopie grafików służby obwinionego, dowody z zeznań świadków K.L., W.G. oraz M.R., protokół przesłuchania obwinionego K.L. oraz kopię opinii służbowej i zestawienie ilościowe w stosunku miesięcznym prowadzonych przez obwinionego postępowań przygotowawczych.
W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, Komendant Powiatowy Policji orzeczeniem z dnia 26 listopada 2018 r. nr [...]uznał asp. szt. M.N. winnym popełnienia wszystkich zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych, wymierzając karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku.
Organ stwierdził, że w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego [...] zgromadzono materiał dowodowy umożliwiający podjęcie skutecznej analizy zachowania wymienionego policjanta oraz wydanie adekwatnej decyzji dyscyplinarnej, w świetle popełnionych przez wymienionego czynów. Organ opisał i przeanalizował materiał dowodowy zebrany na potwierdzenie okoliczności popełnia każdego z poszczególnych trzynastu czynów na stronach 6-11 decyzji.
Organ wskazał, że w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego przesłuchano w charakterze świadka Kierownika Komisariatu Policji w C. asp. K.L., który szczegółowo opisał i potwierdził fakt zaistnienia nieprawidłowości w działaniu K.L., w zakresie wskazanym w treści przedstawionych zarzutów. Świadek zeznał, że M.N. nie jest nadmiernie obciążony postępowaniami przygotowawczymi, średnio prowadzi on po 10 spraw w miesiącu, do tego dochodzą służby referenckie na terenie działania posterunku w C. i służby patrolowe, ich ilość jest jednak niewielka i nie przeszkadza w dotrzymywaniu terminów, a pomoce prawne są realizowane zarówno przez niego jak i dwóch innych funkcjonariuszy. Okoliczności te potwierdziła świadek M.R., która wskazała, że w przypadku nieobecności funkcjonariusza jego obowiązki musi przejąć inna osoba, zwłaszcza w okresie urlopowym. M.R. zeznała, że z uwagi na okres urlopowy lub inne ewentualne ponadplanowe zastępstwa funkcjonariusze nie mieli wielu dodatkowych obowiązków, z pewnością nie miał ich M.N., gdyż jeśli zachodziła taka potrzeba, to najczęściej ona pełniła służbę w patrolu, a M.N. mógł w tym czasie prowadzić postępowania. M.R. zeznała, że M.N., w związku z nieobecnością urlopową innego policjanta, mógł mieć w skali miesiąca około dwóch służb nocnych, służby te były uwzględniane wcześniej w grafikach, co umożliwiało ewentualne planowanie czynności w prowadzonych sprawach. Świadek zeznała, że w przypadku otrzymania do prowadzenia spraw o większej złożoności prowadził je osobiście Kierownik Posterunku Policji w C. tj. st. asp. K.L. i nie były one przydzielane M.N..
Organ wskazał, że w materiałach postępowania dyscyplinarnego znajduje się zestawienie ilościowe postępowań przygotowawczych zawierające wyszczególnienie dla określonych miesięcy od stycznia 2018 r. do września 2018 r. opisujące ilość prowadzonych przez M.N. postępowań dyscyplinarnych. Jak wynika z treści przedmiotowego zestawienia wymieniony w miesiącu styczniu 2018 r. prowadził 7 postępowań, w lutym - 27 z czego większość dotyczyło niealimantacji, w marcu 3 postępowania, w kwietniu 8 postępowań, w maju 9 postępowań, w czerwcu 6 postępowań, w lipcu 10 postępowań, w sierpniu 7 postępowań. Z informacji zawartych w przedmiotowym piśmie wynika, że M.N. przebywał na urlopach wypoczynkowych w okresach od 8 do 15 marca 2018 r., od 5 do 21 czerwca 2018 r. oraz od 6 do 14 września 2018 r. Z analizy treści opinii służbowej K.L. z dnia 27 kwietnia 2017 r. wynikało, że otrzymał on pozytywną opinię jednakże samoocena obwinionego jak również ocena przełożonego w zakresie terminowości wynosiła 2 w sześciostopniowej skali porównawczej.
Organ wskazał, że obwiniony potwierdził, że w istocie opóźnienia, wymienione w treści przedstawionych zarzutów miały miejsce, jednakże wynikały jego zdaniem z przyczyn obiektywnych takich jak niestawiennictwo świadków, problemy z ustaleniem miejsca pobytu świadków, problemy w komunikacji z podmiotami zewnętrznymi (użycie niewłaściwych druków i konieczność ponownego oczekiwania na odpowiedź). Obwiniony podkreślał brak celowości w jego postępowaniu, wykazywał, że był kierowany do pełnienia innych obowiązków - prewencyjnych, poprzez pełnienie służb nocnych (średnio dwóch w miesiącu), nadto udzielał on porad i informacji osobom zgłaszającym się do komisariatu.
Organ stwierdził, że podjęta przez obwinionego polemika z treścią przedstawionych zarzutów oparta została na subiektywnej ocenie dotyczącej wpływu zdarzeń mających miejsce w jego życiu osobistym oraz zawodowym na zaistniały stan rzeczy tj. fakt popełnienia zarzucanych przewinień dyscyplinarnych, co stanowi osnowę przyjętej przez wymienionego linii obrony. Jednocześnie sam obwiniony w swoim odwołaniu podkreślił, iż nie sposób zaprzeczyć, że nie wykonał czynności, o których mowa w treści wszystkich przedstawionych mu zarzutów, co potwierdza prawdziwość tezy o słuszności przedstawienia obwinionemu opisanych zarzutów.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji - policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi w szczególności czyn policjanta polegający na przekroczeniu uprawnień określonych w przepisach prawa (art.132 ust. 3 pkt 3 cyt. ustawy). Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego konieczności okresowej koncentracji działań służbowych na zadaniach niezwiązanych bezpośrednio z aktywnością dochodzeniowo - śledczą (służby prewencyjne, służby nocne, obsługa interesantów) organ wskazał, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie potwierdza tezy zawartej w treści odwołania. Na podstawie analizy posiadanych kopii grafików służby obwinionego, zestawienia przydzielonych postępowań przygotowawczych, a także w oparciu o materiały pochodzące ze źródeł osobowych tj. zeznań świadków, a w tym Kierownika Posterunku Policji w C. K.L.oraz dzielnicowej wymienionej jednostki organizacyjnej Policji M.R. ustalono, że w rozpatrywanym czasie asp. szt. M.N. nie był funkcjonariuszem obciążonym obowiązkami w sposób uniemożliwiający mu wykonywanie czynności służbowych, zarówno w kontekście ilości przydzielonych do prowadzenia postępowań przygotowawczych jak również w kontekście dodatkowych obowiązków wynikających z przyczyn obiektywnych tj. np. konieczności zastępowania nieobecnych w służbie funkcjonariuszy.
Organ uznał za niezasadny podnoszony przez M.N. argument, że zarzucane mu czyny nie zostały popełnione w sposób przez niego zamierzony i nie było jego wolą doprowadzenie do sytuacji, w której prowadzone postępowania przygotowawcze w wyniku jego zaniechań cechować będzie wadliwość. Organ wskazał, że zgodnie z art. 132a ustawy o Policji, "przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant (...) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi (...) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć". Organ wskazał, że charakter stanowiska pracy asystenta Zespołu ds. Kryminalnych Posterunku Policji w C. wskazuje na fakt, że M.N. posiadał pełną kontrolę nad przydzielonymi do prowadzenia postępowaniami przygotowawczymi, a z uwagi na faktyczne posiadanie tych materiałów we władaniu był w stanie pozyskać informacje niezbędne do ustalenia konkretnych potrzeb procesowych, a co za tym idzie miał możliwość przedsięwzięcia skutecznych działań zmierzających do logistycznego rozplanowania sił i środków, którymi dysponował. Dodatkowo organ stwierdził, że obwiniony nie musiał przejawiać samodzielnie inicjatywy procesowej w zakresie doboru czynności procesowych albowiem konkretne zadania zostały mu wskazane na łamach sporządzonych przez asp. K.L. kart nadzoru oraz pisemnych wytycznych prokuratora referenta.
Organ wskazał, że sama wola wystąpienia do zwierzchnika z pismem nie może być traktowana jako fakt dokonany i mieć wpływu na zmniejszenie odpowiedzialności dyscyplinarnej.
Organ stwierdził, że przeprowadzona analiza wykazała, że M.N. dopuścił się popełnienia zarzucanych mu czynów. Powyższą tezę uzasadnia zebrany w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy w postaci przesłuchań świadków, analizy zgromadzonej dokumentacji służbowej tj. między innymi uwierzytelnionych kopii materiałów prowadzonych postępowań przygotowawczych. Podnoszone zarzuty nie znalazły merytorycznego uzasadnienia zarówno na płaszczyźnie obowiązujących unormowań prawnych jak również w zakresie dokonanych ustaleń faktycznych.
Oceniając wymiar nałożonej kary organ stwierdził, że z uwagi na charakter popełnionych czynów, ich zakres oraz następstwa dla toku postępowań przygotowawczych, podjęta decyzja o wymierzeniu kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku jest słuszna. Organ wskazał, że ujawnione zaniedbania w znacznej mierze doprowadziły do osłabienia procesu wykrywczego i mogły doprowadzić również do utraty istotnego materiału dowodowego. Organ wskazał, że funkcjonariusz publiczny w podejmowanym działaniu musi brać pod uwagę zewnętrzny (publiczny) oddźwięk swojego działania i zaniechania. Pierwszym z adekwatnych przypadków jest charakter relacji policjanta (Policji) z prokuratorem referentem danego postępowania przygotowawczego, co w przypadku wystąpienia niedociągnięć np. nieterminowości w realizacji zleconych czynności, może skutkować obniżeniem zaufania cechującego wskazaną relację. Organ stwierdził, że prowadzenie postępowań przygotowawczych w sposób przewlekły lub taki, który doprowadził do utraty materiału procesowego może wywołać u osób pokrzywdzonych wrażenie braku profesjonalizmu w podejmowanych przez Policję działaniach, a co w kontekście wieloletniej służby(około 20 lat, od początku w pionie kryminalnym) jest tym bardziej naganne. Organ zaznaczył, że przełożony dyscyplinarny w wydanym orzeczeniu wskazał na fakt uprzedniej karalności dyscyplinarnej K.L., a oba prowadzone uprzednio postępowania dyscyplinarne dotyczyły analogicznych czynów tj. między innymi nieuzasadnionej przewlekłości w prowadzeniu postępowań przygotowawczych przez obwinionego. Organ stwierdził, że o ile fakt ten nie może stanowić podstawy do zaostrzenia wymiaru kary w związku z zatarciem kary, to wskazanie go na łamach wydanego w I instancji orzeczenia było słuszne w kontekście uzupełnienia wiedzy na temat osoby obwinionej.
Organ uznał orzeczoną na podstawie art. 134 pkt 3 cyt. ustawy o Policji karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku za współmierną do popełnionego czynu, wskazując, że uwzględnia ona okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, następstwa dla służby (naruszenie zasad prawnych określający sposób procedowania w ramach postępowania przygotowawczego), rodzaj oraz stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków służbowych. W ocenie organu odwoławczego, kara ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku wpłynie dyscyplinująco na funkcjonariusza, ma ona na celu wskazanie obwinionemu niepoprawności zachowania i obligowanie go do przestrzegania dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej. Orzeczenie jej oznacza wytknięcie obwinionemu niewłaściwego postępowania i uprzedzenie go, że jeśli ponownie popełni przewinienie dyscyplinarne, może zostać wyznaczony na niższe stanowisko służbowe w trybie dyscyplinarnym lub ukarany surowszą karą dyscyplinarną. Organ wskazał, że orzekając w niniejszej sprawie uwzględniono postawę obwinionego oraz dotychczasowy przebieg służby w tym pozytywną opinię służbową, oraz niekaralność dyscyplinarną (instytucja zatarcia kary). Organ stwierdził, że właściwości i warunki osobiste policjanta oraz dotychczasowa pozytywna opinia o służbie dają rękojmię, że wymierzenie kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku spowoduje, że w przyszłości M.N. będzie przestrzegał dyscypliny służbowej.
Organ stwierdził, że z treści art. 135j ust. 5 ustawy o Policji wynika, że odstąpienie od wymierzenia kary dyscyplinarnej jest rozstrzygnięciem wyjątkowym, mającym zastosowanie tylko w niektórych sytuacjach wobec obwinionych policjantów. W rozpatrywanym przypadku nie można uznać, iż dyspozycja cytowanego przepisu ma zastosowanie, albowiem przyjęcie tezy, że przewinienie dyscyplinarne popełnione przez obwinionego spowodowało jedynie nieznaczny uszczerbek dla służby jest niesłuszne.
Organ wskazał, że nie znalazł podstaw do wymierzenia obwinionemu kary łagodniejszej aniżeli ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku. W szczególności, organ uznał, że brak jest podstaw do zastosowania wobec obwinionego kary nagany albowiem zgodnie z treścią art. 134a ustawy o Policji wskazana kara stanowi jedynie wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania, jednakże nie daje gwarancji w zakresie warunkowania przyszłych intencji obwinionego, co do woli ponownego popełnienia podobnego przewinienia dyscyplinarnego. Zastosowanie kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku poprzez fakt, iż zawiera komponentę uprzedzenia obwinionego o możliwości zastosowania surowszej kary dyscyplinarnej - w przypadku, jeśli popełni ponownie przewinienie dyscyplinarne - stanowi środek gwarantujący jego skuteczność w przyszłości.
W skardze na powyższą decyzję M.N. wniósł o jej uchylenie.
Skarżący potwierdził, że nie wykonał w prowadzonych postępowaniach ujętych w zarzutach czynności zleconych przez przełożonego. Zarzucił jednak pominięcie przyczyn zaistniałej sytuacji. Wskazał, że popełnione czyn nie były wynikiem lenistwa i niekompetencji lecz nadmiarem pracy. Skarżący zakwestionował stanowisko, że nie nadaje się do pracy na zajmowanym stanowisku, którą wykonuje od 20 lat i wskazał, że często poświęcał swój czas i angażował prywatny samochód, nie wykazując nadgodzin i kosztów. Skarżący stwierdził, że gdyby otrzymał zwolnienie lekarskie nie doszłoby do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, a praca w normalnym trybie, nie pozwoliło mu wywiązać się z nałożonych obowiązków. Skarżący uznał karę w postaci ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku za krzywdzącą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako p.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z unormowania art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika nadto, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa.
W niniejszej sprawie skarżący, będący policjantem, został uznany za winnego kilkunastu przewinień dyscyplinarnych zaniechania wykonania poleceń przełożonego, wykonywania na bieżąco czynności służbowych oraz poleceń prokuratora, za co wymierzono mu karę ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku.
Skarżący nie kwestionował ustaleń faktycznych organu w zakresie zaistnienia wskazanych zaniechań wykonania obowiązków służbowych. Kwestionował natomiast zasadność wymierzenia kary, zarzucając, że do czynów tych doszło z przyczyn przez niego niezawinionych z uwagi na nadmierne obciążenie obowiązkami służbowymi a nałożona kara jest krzywdząca, bowiem wykonuje swoją pracę od 20 lat i posiada kompetencje w tym zakresie.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji służbę w Policji może pełnić obywatel polski, posiadający zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować. Przed podjęciem służby policjant składa ślubowanie według roty określonej w art. 27 ust. 1 ustawy o Policji, ślubując między innymi wykonywać powierzone zadania oraz przestrzegać dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych. Zgodnie z art. 58 ust. 1 ustawy o Policji dochowanie obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania, w tym wykonywanie rozkazów i poleceń przełożonych, jest zasadniczą powinnością każdego policjanta.
Za naruszenie obowiązków służbowych policjant podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej. Zgodnie z art. 132 ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej (ust. 1). Naruszeniem dyscypliny służbowej jest czyn policjanta polegający m. in. na zawinionym niewykonaniu obowiązków wynikających z rozkazów i poleceń wydanych przez uprawnionych przełożonych (ust. 2). Przepis art. 132 ust. 3 ustawy o Policji stanowi, że naruszeniem dyscypliny służbowej jest m.in. niewykonanie rozkazu lub polecenia przełożonego, względnie organu uprawnionego do wydawania poleceń policjantom, z wyłączeniem rozkazów i poleceń, o których mowa w art. 58 ust. 2 ustawy o Policji (pkt 1), jak też zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy (pkt 2 ).
Z art. 132a ustawy o Policji wynika, że przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: 1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi; 2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.
W niniejszej sprawie, skarżący, prowadząc postępowania określone w zakwestionowanym orzeczeniu, nie wykonał w zakreślonych terminach wskazanych w kartach nadzoru poleceń przełożonego dotyczących czynności procesowych, nie wykonywał na bieżąco czynności służbowych oraz poleceń prokuratora.
Zarzuty skarżącego, że nie mógł on wywiązać się z nałożonych obowiązków w terminie z uwagi na nadmierne obciążenie obowiązkami służbowymi nie znalazły potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. W prowadzonym postępowaniu przeprowadzono dowody z dokumentów oraz zeznań świadków. Przeprowadzone dowody wykazały, że wbrew twierdzeniom skarżącego nie był on w omawianym okresie, w porównaniu z innymi funkcjonariuszami, nadmiernie obciążany sprawami służbowymi. Z okoliczności sprawy nie wynika także, by skarżący sygnalizował przełożonemu brak możliwości realizacji zadań z uwagi na nadmierne obciążenie innymi obowiązkami.
W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dawał pełną podstawę do oceny, że w sprawie zostały spełnione przesłanki do stwierdzenia naruszenia dyscypliny służbowej poprzez zawinione niewykonanie obowiązków przez skarżącego.
Organ słusznie stwierdził, że postępowanie skarżącego wypełnia (co najmniej) przesłanki art. 132a pkt 2 ustawy o Policji, t.j. sytuacji, w której policjant nie mając zamiaru popełnienia przewinienia dyscyplinarnego popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Ilość naruszeń była znaczna i świadczy naruszaniu obowiązków służbowych przez skarżącego w sposób powtarzalny. Wielokrotność zaistniałych naruszeń w sposób niewątpliwy potwierdza, że skarżący nie zachował wymaganej ostrożności, mimo, że mógł i powinien przewidzieć skutki swego postępowania. Świadomość tę skarżący powinien posiadać tym bardziej, że jest policjantem z wieloletnim stażem na zajmowanym stanowisku, dysponuje zatem niezbędną wiedzą i doświadczeniem w zakresie sposobu działania, prawidłowej organizacji pracy oraz skutków zaniechań w tym zakresie.
Sąd uznał za niezasadny zarzut, że wymierzona kara jest dla skarżącego krzywdząca. Wymierzona skarżącemu kara jest adekwatna do charakteru i zakresu stwierdzonych naruszeń dyscypliny służbowej, a organ prawidłowo uzasadnił decyzję w tym zakresie, podając przekonywującą argumentację w kwestii celowi wymierzonej klary.
Zgodnie z art. 134 ustawy o Policji karami dyscyplinarnymi są:
1) nagana;
2) zakaz opuszczania wyznaczonego miejsca przebywania;
3) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku;
4) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe;
5) obniżenie stopnia;
6) wydalenie ze służby.
Zastosowana przez ustawodawcę kolejność wymienienia kar przewiduje wzrastający stopnień surowości kary. Z powołanego przepisu wynika, że kara ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, jest karą usytuowaną jako trzecia w kolejności, po karze nagany i zakazu opuszczania wyznaczonego miejsca przebywania. Kara nagany jest karą najłagodniejszą w katalogu. Przy ilości zaistniałych w niniejszym przypadku naruszeń dyscypliny służbowej kara ta nie może być uznana za adekwatną do stopnia przewinień. Kara taka niewątpliwie mogła zostać nałożona w sytuacji jednokrotnego naruszenia obowiązków, natomiast w niniejszej sprawie w przypadku kilkunastokrotnych przewinień, nie byłaby ona karą adekwatną i celową, wątpliwym jest bowiem by doprowadziła ona do skutku w postaci długotrwałej zmiany zachowania skarżącego. Podobnie ocenić należy kolejną w katalogu karę zakazu opuszczania wyznaczonego miejsca przebywania, dodatkowo wskazać należy, że kara ta z uwagi na swoją istotę nie jest spójna z charakterem popełnionych czynów i jej wymierzenie nie byłoby celowe.
Wymierzona skarżącemu kara ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, jest pierwszą w katalogu karą wyraźnie związaną z warunkami i możliwością pełnienia służby w policji, kary przewidziane w art. 134 pkt 3-6 ustawy o Policji są karami związanymi zajmowanym stanowiskiem, stopniem służbowym oraz pełnieniem służby w policji. Kary wymienione w art. 134 pkt 4, 5 i 6 tej ustawy są karami skutkującymi rzeczywistym pozbawieniem policjanta możliwości pełnienia służby na określonym stanowisku, w określonym stopniu służbowym lub możliwości pełnienia funkcji policjanta w ogóle.
Kara ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, ma inny charakter. Jej celem nie jest pozbawienie policjanta określonych uprawnień, lecz wskazanie braków w przydatności do służby na zajmowanym stanowisku. Ocena taka nie stanowi stwierdzenia nieprzydatności do służby na zajmowanym stanowisku lecz uznanie, że przydatność ta nie jest pełna. Orzeczona kara ma w niniejszej sprawie charakter negatywnej oceny działania funkcjonariusza na płaszczyźnie terminowości i zdyscyplinowania w realizacji powierzonych zadań. Wskazuje ona, że działania obwinionego na zajmowanym stanowisku w tym zakresie odbiegają od obowiązujących standardów. Kara ta ma na celu poprawę sposobu pełnienia służby i dostosowanie go do obowiązujących zasad, w tym przypadku terminowości i zdyscyplinowania w wykonywaniu czynności.
W ocenie Sądu, wymierzona zaskarżoną decyzją kara jest adekwatna do stopnia naruszenia obowiązków służbowych oraz celowa z punktu widzenia zmobilizowania skarżącego do poprawy terminowości realizacji obowiązków służbowych. Organ prawidłowo argumentował, że będzie ona stanowiła dla obwinionego istotny bodziec do poprawy sposobu wykonywania obowiązków służbowych. Wskazywana przez skarżącego w skardze argumentacja dotyczącą możliwości skorzystania ze zwolnienia lekarskiego nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestia ta nie była w niniejszej sprawie analizowana. Niemniej wskazać należy, że skarżący powinien rozważyć czy stan zdrowia umożliwia mu prawidłowo pełnienie obowiązków służbowych, a w przypadku choroby mógł on skorzystać ze zwolnienia lekarskiego. Podkreślić także należy, że orzeczona kara nie prowadzi do realnych dolegliwych dla skarżącego skutków w postaci zmiany stanowiska pracy, lecz jej celem jest zmiana stosunku skarżącego do obowiązków wykonywanych na zajmowanym stanowisku.
Wymierzona kara uwzględnia ilość i charakter naruszeń obowiązków służbowych i jest karą adekwatną z punktu widzenia katalogu kar przewidzianego w art. 134 ustawy o Policji.
Reasumując, Sąd stwierdził, że organy nie dopuściły się w niniejszej sprawie naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło