III SA/Gd 156/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi J. A. S.-M. na decyzję Rektora [...] Uniwersytetu Medycznego [...] z dnia 27 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę. Rektor [...] Uniwersytetu Medycznego decyzją z dnia 27 lutego 2013r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału Lekarskiego [...] Uniwersytetu Medycznego z dnia 7 stycznia 2013 r. nr [...], orzekającą o skreśleniu J. A. S. – M. z listy studentów I roku (kierunek lekarski). W podstawie prawnej wskazano art.104§1 i art.138 §1 k.p.a., art.190 ust.2 pkt 2 i 3 ustawy Prawo szkolnictwie wyższym, § 30 ust.1 pkt 28 Statutu [...] Uniwersytetu Medycznego oraz § 24 pkt 3 i § 27 ust.2 pkt 2 Regulaminu Studiów [...]UM. Organ wskazał, że decyzją Dziekana Wydziału Lekarskiego [...]UM z dnia 18 października 2012 r. w/w nie otrzymał zgody na odpłatny wpis warunkowy na II rok studiów w roku akademickim 2012/2013. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Rektora [...]UM z dnia 27 listopada 2012r. Z kolei decyzją z dnia 29 października 2012 r. Dziekan Wydziału Lekarskiego odmówił w/w udzielenia zezwolenia na odpłatne powtarzanie studiów w roku akademickim 2012/2013. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Rektora [...]UM z dnia 28 grudnia 2012 r. Odwołując się do treści art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 24 pkt 3 i § 27 ust. 2 pkt 2 Regulaminu studiów [...] Uniwersytetu Medycznego organ podniósł, że w związku z nieuzyskaniem zaliczenia roku studiów, nieuzyskaniem warunkowego wpisu na następny rok oraz nieuzyskaniem zezwolenia na powtarzanie roku należało skreślić studenta z listy studentów. Organ stwierdził, że student po raz kolejny nie zaliczył roku studiów (przedmiotu Gross Anatomy, wiodącego na jego roku),mimo że Dziekan już raz dał mu szansę, udzielając zezwolenia na powtarzanie roku. Fakt ten i brak podstaw do uznania wskazanych przez studenta przyczyn za przyczyny pozwalające na uzyskanie zezwolenia na powtórne powtarzanie roku był przyczyną odmowy udzielenia zgody na odpłatne powtarzanie I roku studiów w roku akademickim 2012/2013. Ponadto powtórne niezaliczenie Gross Anatomy spowodowało odmowę wyrażenia zgody na warunkowe zezwolenie na podjęcie studiów na II roku. Okoliczności wskazane we wniosku studenta- nieuzyskanie zgody na egzamin komisyjny, problemy z interpretacją i tłumaczeniem pytań dotyczących egzaminu , toczące się postępowanie dyscyplinarne, wychowanie dziecka, nie mogły być uznane za "sytuację zdrowotną lub socjalną", tym bardziej o charakterze wyjątkowym. Organ odwoławczy wskazał, że student, wstępując w szeregi studentów uczelni i składając ślubowanie, zobowiązał się do poddania reżimowi studiów wynikającemu z obowiązującego w uczelni regulaminu. Musiał ponadto liczyć się z tym, że jego wnioski w sprawach objętych tokiem studiów - w tym o wpis warunkowy oraz o zezwolenie na powtarzanie roku - będą podlegały ocenie. Winien był również liczyć się z tym, że negatywne rozpatrzenie przedmiotowych wniosków skutkować będzie decyzją o skreśleniu z listy studentów. Ponadto organ pierwszej instancji odniósł się do powodów stanowiących uzasadnienie dla wniosków studenta. Ta ocena – to jest uznanie zachowań i w konsekwencji ww. wniosków studenta za próbę usprawiedliwienia niezaliczenia roku studiów - stanowiła dla Dziekana dodatkową przyczynę (obok faktu ponownego nieuzyskania zgody na powtarzanie roku oraz ponownego niezaliczenia roku studiów) skorzystania z możliwości skreślenia z listy studentów. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł J. A. S. – M. zarzucając naruszenie: - art. 10 § 1 i art. 61 § 4 k.p.a., poprzez brak zawiadomienia strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów; - art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a., poprzez uniemożliwienie skarżącemu zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i ustosunkowaniem się do niego przed wydaniem zaskarżonej decyzji, czym skarżący został pozbawiony prawa czynnego udziału w postępowaniu, a co spowodowało niemożność orzekania na podstawie zgromadzonych dowodów; - art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym poprzez uznanie, że wykładnia przepisu o odpowiednim stosowaniu przepisów k.p.a. w postępowaniach prowadzonych przez organy uczelni wyższej pozwala tym organom na wyłączanie w takim postępowaniu podstawowych gwarancji procesowych strony; - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez możliwy brak postępowania dowodowego w sprawie, a co najmniej poprzez brak zgromadzenia w wystarczającym zakresie i rozważenia materiału dowodowego w sprawie; - art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z przepisami prawa materialnego, t.j. § 27 ust. 2 pkt 2 Regulaminu studiów [...] Uniwersytetu Medycznego i art. 190 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym poprzez brak zawarcia w uzasadnieniach wydanych rozstrzygnięć wszechstronnego i wyczerpującego przedstawienia sposobu zebrania i zbadania przez organy materiału dowodowego oraz wyczerpującego wyjaśnienia oceny prawnej stanu faktycznego sprawy, przekonywającego dla strony; - § 27 ust. 2 pkt 2 Regulaminu studiów [...] Uniwersytetu Medycznego w zw. z art. 190 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym poprzez niezasadne przyjęcie, że wystąpiły przesłanki umożliwiające skreślenie odwołującego z listy studentów; wadliwą ocenę, iż przesłanki pozytywne wskazane w ww. przepisach obligują organ do wydania decyzji o skreśleniu z listy studentów bez konieczności rozważenia pozostałych elementów stanu faktycznego sprawy, które mogą stanowić ewentualne przesłanki negatywne; wydanie decyzji bez rozważenia okoliczności stanowiących lub mogących stanowić przesłanki negatywne do ich wydania; - art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a., poprzez brak koniecznego wyjaśnienia w sposób przekonujący dokonanego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz przeprowadzonej oceny prawnej. Ponadto wydanym decyzjom zarzucono naruszenie art. 109 § 1 w zw. z art. 40 § 2 k.p.a., poprzez doręczenie pełnomocnikowi studenta ich odpisów. W odpowiedzi na skargę Rektor [...] Uniwersytetu Medycznego wniósł o jej oddalenie. Wyrokiem z dnia 25 lipca 2013r., sygn. akt III SA/Gd 360/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dziekana Wydziału Lekarskiego [...] Uniwersytetu Medycznego z dnia 7 stycznia 2013 r., nr [...], oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Na skutek skargi kasacyjnej, wniesionej przez Rektora [...] Uniwersytetu Medycznego w G., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 stycznia 2014r., sygn. akt I OSK 2524/13 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Naczelny Sąd Administracyjny podał, że wyłącznym powodem uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji było uznanie przez Sąd, że decyzje te nie posiadają wyczerpującego uzasadnienia. Zdaniem Sądu I instancji organy nie rozważyły wszystkich okoliczności, które mogły mieć wpływ na nieuzyskanie przez studenta zaliczenia roku w określonym terminie ( wychowywanie dziecka, brak zgody na egzamin komisyjny, problemy ze zrozumieniem pytań, czy okoliczności związane z postępowaniem dyscyplinarnym prowadzonym wobec studenta). Powołując treść art. 190 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym ( Dz. U. z 2012r. poz. 572 ze zm. ) NSA stwierdził, że decyzje podejmowane na podstawie przesłanek wymienionych w tym przepisie mają charakter uznaniowy i uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia powinno przedstawiać w sposób wyczerpujący motywy podjętej decyzji. Z całą pewnością w takim przypadku nie jest wystarczające powołanie się na jedną, czy więcej z przesłanek uprawniających do podjęcia decyzji na podstawie art. 190 ust. 2 ustawy. W stanie faktycznym sprawy student został skreślony z listy studentów na podstawie art. 190 ust. 2 pkt. 2 ustawy, tj. z powodu nieuzyskania zaliczenia roku w określonym terminie. Wbrew stanowisku Sądu I instancji uzasadnienie obu decyzji jest jednak czytelne i wyczerpująco przedstawia motywy podjętych decyzji. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że organy rozważyły wszystkie okoliczności, których niewyjaśnienie zarzuca im Sąd. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku miał dokonać oceny zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem całego materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. z 2012r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu są decyzje organów [...] Uniwersytetu Medycznego, a mocy których skarżący został skreślony z listy studentów. Zgodnie z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym ( tj. z 2012 r., poz.572 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Podstawę prawną wydanych decyzji stanowił art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (tj. Dz. U. z 2012r. poz. 572 ze zm. ), zwanej dalej "ustawą", z którego wynika, że kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Sformułowanie "może skreślić" oznacza, że decyzja podjęta na podstawie tego przepisu ma charakter uznaniowy, w której ustawodawca pozostawił organowi wybór rodzaju rozstrzygnięcia. Uzasadnienie takiej decyzji powinno przedstawiać w sposób wyczerpujący motywy podjętej decyzji. Jak wynika z zaskarżonych decyzji oraz akt administracyjnych sprawy organy uczelni sięgnęły po możliwość skreślenia skarżącego z listy studentów w sytuacji, gdy nie uzyskał on zaliczenia roku studiów, nie uzyskał warunkowego wpisu na następny rok studiów a także nie uzyskał zezwolenia na powtarzanie roku. Skarżącemu umożliwiono już wcześniej raz powtarzanie pierwszego roku studiów, a ponowne niezaliczenie przez niego roku wynikało z braku zaliczenia tego samego przedmiotu – przedmiotu wiodącego na roku- Gross Anatomy. Udzielenie warunkowego wpisu na kolejny rok możliwe było jedynie w przypadku zaistnienia wyjątkowej sytuacji zdrowotnej lub socjalnej studenta, a sytuacja skarżącego taką sytuacją nie była, zaś powodem uzyskania zezwolenia na powtarzanie roku mogła być długotrwała choroba lub inne ważne przyczyny , a przyczyny wskazywane przez skarżącego za takie uznane być nie mogły. Skarżący swe niepowodzenia w nauce usprawiedliwiał i tłumaczył nieuzyskaniem zgody na egzamin komisyjny z przedmiotu Gross Anatomy oraz problemami z interpretacją i tłumaczeniem pytań dotyczących egzaminu z tego przedmiotu. Jak wynika z akt sprawy kwestie te były w sposób bardzo szczegółowy wyjaśniane – prowadzona była obszerna korespondencja , w tym e-mailowa , a także doszło do spotkania m.in. Dziekana i Prodziekana Wydziału Lekarskiego ze skarżącym oraz jego pełnomocnikiem – radcą prawnym. Innymi okolicznościami podnoszonymi przez skarżącego było toczące się wobec niego postępowanie dyscyplinarne oraz wychowywanie dziecka. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że wskazywane przez skarżącego okoliczności nie mogły być uznane za sytuacje zdrowotne czy socjalne , tym bardziej o charakterze wyjątkowym, ani za inne ważne przyczyny. Należy mieć też na uwadze fakt, że Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym wyroku stwierdził , że w aktach rozpoznawanej sprawy zawarta została ocena, jaką dokonały organy w związku ze wskazywanymi przez skarżącego problemami, które spowodowały niezaliczenie roku. Ocena ta wynika z obszernej dokumentacji dotyczącej postępowań z wniosków skarżącego o wyrażenie zgody na odpłatny warunkowy wpis na II rok studiów oraz na odpłatne powtarzanie I roku studiów. Wynika z niej, że organy uczelni w toku postępowania szczegółowo badały argumenty podnoszone przez skarżącego - nieuzyskanie zgody na egzamin komisyjny, problemy z interpretacją i tłumaczeniem pytań, okoliczności związane z postępowaniem dyscyplinarnym oraz fakt wychowywania dziecka. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji można wywieść, że organ brał pod uwagę treść wniosków inicjujących w/w postępowania, co oznacza, że ocena sytuacji , na którą skarżący powoływał się we wnioskach o wyrażenie zgody na warunkowy wpis na II rok studiów, czy powtarzanie I roku studiów została przez organy dokonana. Podkreślenia wymaga, że organ odwoławczy powołał się także na fakt, że skarżący, wstępując w szeregi studentów uczelni, zobowiązał się do poddania reżimowi studiów wynikającemu z obowiązującego na uczelni regulaminu studiów, wobec czego miał świadomość panujących na uczelni zasad i konsekwencji podjęcia decyzji dla niego niekorzystnych. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że organy dokonały prawidłowej oceny zaistnienia możliwości skreślenia skarżącego z listy studentów dochodząc do wniosku, że w sprawie niniejszej brak było podstaw do podjęcia decyzji o innej treści. Nie można w tej sytuacji uznać , by doszło do naruszenia przez organy uczelni przepisów prawa materialnego- tak przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, jak i przepisów Regulaminu Studiów [...] Uniwersytetu Medycznego, i to w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Sąd nie podziela też zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania. Za bezzasadne należy uznać zarzuty dotyczące braków uzasadnień kontrolowanych decyzji. Jak wskazał w swoim wyroku Naczelny Sąd Administracyjny, którym Sąd orzekający w niniejszej sprawie jest związany na podstawie przywołanego powyżej art. 190 p.p.s.a., uzasadnienie decyzji organów obu instancji jest czytelne i wyczerpująco przedstawia motywy podjętych decyzji. Wskazać należy, że ewentualne naruszenia przepisów postępowania mogą stać się podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji tylko wówczas, gdy mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący wiedział , że nie uwzględniono jego wniosków o wpis warunkowy na II rok studiów oraz na wyrażenie zgody na odpłatne ponowne powtarzanie I roku. Negatywne rozstrzygnięcie tych wniosków, w świetle Regulaminu Studiów, który skarżący winien był znać jako student uczelni, mogło prowadzić do skreślenia z listy studentów, czego skarżący powinien mieć świadomość. Mógł w tej sytuacji podejmować działania i podnosić argumenty, mające znaczenie dla wyników tego postępowania. Skarżący miał zapewniony czynny udział w postępowaniu i z prawa tego korzystał, co więcej – reprezentowany był przez fachowego pełnomocnika- radcę prawnego. Nie można w tej sytuacji także mówić o wyłączeniu wobec skarżącego gwarancji procesowych przez organy uczelni. Skarżący nie wskazał też, jakiego rodzaju dowody mogłyby być przeprowadzone , by rozstrzygnięcie w jego sprawie miało inną treść. Doręczenie pełnomocnikowi skarżącego jedynie odpisu decyzji nie mogło mieć żadnego wpływu na wynik sprawy , bowiem skarżący skorzystał z przysługujących mu środków zaskarżenia. Nie można też podzielić stanowiska skarżącego o nieistnieniu doręczonych mu w odpisach decyzji wewnątrzzakładowych. Odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego , o jakim mowa w art. 207 ust. 1 ustawy, nie może dotyczyć decyzji wewnątrzzakładowych , do których nie stosuje się również przepisów o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. W ocenie Sądu zaskarżonym decyzjom, wbrew stanowisku skargi, nie można postawić skutecznie zarzutów naruszenia prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów Sąd, nie podzielając zarzutów skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.