III SA/Gd 157/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 6 stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 19 marca 2009 r. złożonym na urzędowym formularzu D. W. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Jednocześnie uiściła wpis od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. Zgodnie ze złożonym przez skarżącą oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, prowadzi ona samodzielne gospodarstwo domowe, źródłem jej dochodu jest renta w wysokości 900 zł brutto miesięcznie oraz sezonowe prace dorywcze w ośrodku rehabilitacyjno - wypoczynkowym. Skarżąca mieszka w lokalu o powierzchni 48 m2, nie posiada przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro oraz jakichkolwiek zasobów pieniężnych, w tym oszczędności i papierów wartościowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej – P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle powołanych uregulowań przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeżeli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W związku z tym, iż oświadczenie strony skarżącej zawarte we wniosku okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, na podstawie art. 255 P.p.s.a., zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 25 marca 2009 r., doręczonym w dniu 1 kwietnia 2009 r. wezwano skarżącą do przedłożenia – w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania – następujących dokumentów: odpisu zeznania podatkowego za 2008 r., (o ile zostało już złożone we właściwym urzędzie skarbowym), a w przypadku jego nieskładania, odpisów imiennych informacji o wysokości osiągniętego dochodu lub rocznego obliczenia podatku za ten rok; kopii dokumentów potwierdzających aktualną wysokość otrzymywanej renty; dodatkowego oświadczenia w przedmiocie miesięcznej wysokości dochodu uzyskiwanego z prac dorywczych; wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, maklerskich (i innych na których gromadzone są środki pieniężne), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie; kopii dokumentów obrazujących miesięczną wysokość ponoszonych kosztów utrzymania (czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, innych) oraz oświadczenia, czy korzysta obecnie z jakichkolwiek form pomocy społecznej; w przypadku odpowiedzi twierdzącej - przedłożenia kopii dokumentów potwierdzających charakter pomocy oraz jej wysokość. W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca nadesłała odpis zeznania podatkowego za 2008 r. w którym zadeklarowała dochód ze stosunku pracy, umów zlecenia (o dzieło) oraz renty w łącznej wysokości 17 970,02 zł; odpis decyzji z dnia 11 marca 2009 r. w przedmiocie waloryzacji renty, z której wynika, iż wysokość otrzymywanego przez nią świadczenia od 1 marca br. wynosi 967,53 zł netto miesięcznie; umowę o pracę jaką zawarła na czas określony od 13 sierpnia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. w wymiarze ½ etatu za wynagrodzeniem 570 zł; kopię umowy pożyczki z dnia 6 grudnia 2008 r. w wysokości 1 500 zł; zawiadomienie z dnia 16 grudnia 2008 r. o wymiarze opłat za lokal (335,61 zł); fakturę za energię elektryczną za okres od 23 lipca 2008 r. do 24 października 2008 r. na kwotę 12,63 zł oraz zaświadczenie z miejskiego ośrodka pomocy społecznej z 1 kwietnia 2009 r. o niekorzystaniu przez skarżącą z pomocy społecznej. Analiza przedłożonego materiału dowodowego wykazała, iż wnioskodawczyni nie wykonała w pełnym zakresie nałożonego na nią obowiązku przedłożenia wymienionych w wezwaniu dokumentów. I tak w pierwszej kolejności wskazać należy, że pomimo upływu zakreślonego terminu sądowego, do dnia wydania niniejszego orzeczenia skarżąca nie nadesłała wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, maklerskich (i innych na których gromadzone są środki pieniężne), ani (alternatywnie) nie przedłożyła oświadczenia o ich nieposiadaniu. Ponadto, nadesłane dokumenty mające obrazować miesięczną wysokość ponoszonych przez nią kosztów utrzymania (zawiadomienie o wymiarze opłat za lokal, faktura za energię elektryczną) zostały wystawione dla córki skarżącej, A. W., z którą – jak wynika z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu PPF - wnioskodawczyni nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. W konsekwencji powyższego stwierdzić trzeba, że przedłożony przez skarżącą materiał dowodowy nie potwierdza bardzo ważnych dla oceny jej sytuacji finansowej okoliczności jak: nieposiadanie środków pieniężnych na rachunkach bankowych oraz wysokość kosztów utrzymania. Wymienione braki i niejasności nie pozwalają uznać, iż skarżąca dokonała wszelkich starań, by w sposób pełny zobrazować swoją sytuację finansową, co skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06 niepubl.), zaś rozbieżności, nieścisłości i luki w oświadczeniach strony nie pozwalają uznać, że udowodniła ona, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2004 r. sygn. akt III SA/Wa 632/04 niepubl.) W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.