III SA/Gd 158/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący J.P. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 w zw. z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz na podstawie dokumentów nadesłanych wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy ustalono, że wnioskodawca będący osobą niepełnosprawną prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe utrzymując się z emerytury w kwocie 1.095 zł brutto. Miesięczne wydatki związane z własnym utrzymaniem (bez wyżywienia) wnioskodawca określił na kwotę około 750 zł miesięcznie. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. W tym stanie uznano, co następuje. Instytucja prawa pomocy uregulowana w art. 243 – 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718) stanowiąc jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu umożliwia dostęp do sądu osobom, które obiektywnie nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego. Uprawnienie do przeniesienia ciężarów finansowych postępowania sądowoadministracyjnego na Skarb Państwa nie ma jednakże charakteru absolutnego i podlega prawnie uzasadnionym ograniczeniom. Ilość funduszy publicznych dostępna na udzielenie pomocy prawnej osobom niemajętnym sprawia bowiem, że swoistą koniecznością jest przyjęcie procedury ich racjonalnej selekcji uzasadnionej okolicznościami dotyczącymi stanu majątkowego i dochodów danego podmiotu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2010 r.; sygn. akt I GZ 340/10; Centralna Baza Orzeczeń Sadów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W świetle powołanej regulacji normatywnej to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zaś wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę wnioskującą udowodnione. Dając wiarę oświadczeniom wnioskodawcy uznano, iż wnioskodawca nie mając obecnie realnych możliwości poniesienia kosztów sądowych oraz kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Uzasadnieniem dla powyższego twierdzenia jest zestawienie udokumentowanej kwoty dochodów wnioskodawcy z kwotami comiesięcznych wydatków związanych z własnym utrzymaniem. W konsekwencji powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznał wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.