III SA/Gd 16/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. P. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na zarządzenie Wójta Gminy z dnia 2 grudnia 2011 roku nr [...] w przedmiocie zwołania zebrania wiejskiego w celu odwołania sołtysa i rady sołeckiej oraz przeprowadzenia nowych wyborów postanawia: przywrócić skarżącej termin do wniesienia skargi. Wskazać na wstępie należy, iż dla kompleksowej oceny zasadności złożonego przez skarżącą wniosku w przedmiocie przywrócenia terminu podstawowego znaczenia nabierają postanowienia art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), który stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Nadto, w świetle art. 87 § 1 tejże ustawy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu; zgodnie zaś z § 2 przedmiotowego artykułu w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W rozpatrywanym przypadku skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w związku z czym należało ocenić czy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało wniesione w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu oraz czy zaistniałe uchybienie terminowi nie było przez stronę zawinione. Podkreślić należy, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, iż niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest zaś środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie; w tym sensie nie oznacza więc udowodnienia braku winy (zob. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A . Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2005, s. 217 i n.). Wobec faktu, iż ustawodawca nie określił w art. 86 § 1 w/w ustawy, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony, Sąd ma możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, które uzna przy tym za istotne (por. w tej materii postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99, publ. OSNAP 2000/20/757). Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega zaś na dopełnieniu przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając jednak wystąpienie tej przesłanki Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego dbającego o swoje interesy; o braku winy w uchybieniu terminu można zaś mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2004 r., FZ 13/04, nie publ. oraz z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/02, publ. Monitor Prawniczy 2002/23/1059). Jak wynika z akt sprawy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało wniesione w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przechodząc zaś do meritum wniosku W. P. wskazać należy, że wbrew stanowisku skarżącej nie można uznać, że "uwadze WSA w Gdańsku uszła pierwsza skarga z dnia 3 maja 2012 roku, wysłana do Sądu w dniu 4.05.2012r., która zachowywała 30 dniowy termin liczony od odpowiedzi Wójta Gminy [...] z dnia 6.04.2012r." – na co wskazuje skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu z dnia 25 lutego br./k.[...] akt/. Otóż jak wynika z akt sprawy III SA/Gd 262/12 w której przedmiotem kontroli Sądu była skarga W. P. na uchwałę nr [...]/2009 z dnia 30.10.2009r. w przedmiocie zmiany uchwały Rady Gminy [...]/2009 w sprawie przyjęcia statutów Sołectw Gminy [...] – w piśmie procesowym z dnia 3 maja 2012r. zawarła ona wniosek o uchylenie Zarządzenia z dnia 2 grudnia 2011 roku ale pisma tego Sąd nie mógł uznać za skargę na wskazane zarządzenie albowiem nie zostało ono wniesione do Sądu za pośrednictwem organu, tak jak wymaga tego przepis art.54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nawet jeśli przyjąć, że skargę taką Sąd powinien przekazać organowi ( co nie było oczywiste z przyczyny wyżej wskazanej), to najwcześniej Sąd mógł to uczynić w dacie jej otrzymania tj. 8 maja 2012r. a zatem skarga złożona w takim trybie byłaby również złożona po upływie ustawowego terminu 30 dni od doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa co nastąpiło 6.04.2912r. Zatem z dniem 7 maja 2012r.upłynął termin do złożenia skargi /k.[...] akt III SA/Gd262/12 i k.nienumerowana akt adm. dołączonych do sprawy III SA/Gd 16/13/. Powyższe rozważania nakazują ocenić, czy przy zachowaniu wymaganej przy dokonywaniu takiej czynności staranności, złożenie przez W. P. z uchybieniem terminu skargi z dnia 7 grudnia 2012 roku /data wpływu do organu/ nastąpiło bez jej winy. Jak wyżej wskazano o uwzględnieniu wniosku o przywrócenie terminu decyduje - czy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że celem skarżącej było wyeliminowanie dwóch uchwał, które "przyjmowały nieprawomocne statuty, z których jeden był podstawą wydania - jej zdaniem – niezgodnego z prawem zarządzenia z dnia 2 grudnia 2011 roku nr 0050.166.2011. Skomplikowana materia trybu zaskarżania tego rodzaju aktów sprawiła, że mogło jej się wydawać, zważywszy brak wykształcenia prawniczego, że w sprawie wcześniej złożonej zaskarżyła wszystkie te akty. Dopiero gdy okazało się, że sprawa III SA/Gd 262/12 nie obejmuje skargi na przedmiotowe zarządzenie, podjęła działania celem jego zaskarżenia. Okoliczności te, zdaniem Sądu, przemawiają za uznaniem, że skarżąca uprawdopodobniła brak swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi na ww. zarządzenie. W konsekwencji niezawinione wniesienie skargi po upływie terminów określonych art. 52 § 3 na tle powyżej ustalonego stanu faktycznego uznano za okoliczność stanowiącą podstawę do przywrócenia terminu w rozumieniu art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym na podstawie art. 86 § 1 w/w aktu normatywnego orzeczono jak w sentencji postanowienia.