III SA/Gd 160/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) Sędziowie NSA Anna Orłowska WSA Alina Dominiak Protokolant Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi B.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 12 stycznia 2006r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 15 grudnia 2005r. nr [...]. Decyzją z dnia 15 grudnia 2005 r. nr [...] Prezydent Miasta [...], na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 3 ust. 1, art. 7 ust. 6, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2004 r., Nr 240, poz. 2406), § 2 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.) nie przyznał B. H. dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż dodatku nie przyznano z uwagi na postanowienia w/w ustawy, gdzie wskazano, iż dodatku mieszkaniowego nie przyznaje się, jeżeli jego kwota byłaby niższa niż 2 % kwoty najniższej emerytury w dniu wydania decyzji, tj. 11,25 zł. Co więcej dochody w gospodarstwie wnioskodawczyni za trzy miesiące poprzedzające datę złożenia wniosku wyniosły 1.875,06 zł (625,02 zł na jedną osobę), co nie przekracza 175 % najniższej emerytury. Z kolei według karty opłat i wydatków osobowych w miesiącu złożenia wniosku wydatki na lokal wynoszą 108,55 zł. Przyjmując 90 % naliczonych i ponoszonych wydatków (97,70 zł) oraz ryczałt za brak ccw. (iloczyn 0,03350 zł i liczby 20) i porównując go z 15 procentowym udziałem w dochodzie gospodarstwa domowego otrzymano różnicę w wysokości 10,65 zł; jest ona jednak mniejsza niż 2 % najniższej emerytury i stąd też dodatek mieszkaniowy nie przysługuje. W odwołaniu od powyższej decyzji B. H., powołując się na swoją ciężką sytuację wniosła o ponowne rozpatrzenie przyznania dodatku mieszkaniowego. Odwołująca wskazała, iż nie zgadza się z wydaną decyzją, gdyż organ wyliczył wskaźnik uwzględniając dochody brutto a nie netto; w tym stanie należało uwzględnić kwotę 545,80 zł. Decyzją z dnia 12 stycznia 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856), art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz art. 7 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, § 2 ust. 1 pkt 3 i § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w świetle ustawy o dodatkach mieszkaniowych dochodem gospodarstwa domowego są wszelkie przychody (tzw. dochód brutto) po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe; do dochodu nie wlicza się jedynie dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego. Z akt sprawy wynika zaś bezspornie, iż dochód brutto wnioskodawczyni stanowi emerytura w wysokości 625,02 zł miesięcznie; 15 % dochodu stanowi zaś kwotę 93,75 zł. Odejmując zaś powyższą wartość od wysokości ponoszonych wydatków otrzymuje się kwotę 10,65 zł, która jest niższa niż 2 % najniższej emerytury czyli 11,25 zł. W tej sytuacji organ I instancji prawidłowo przyjął, iż odwołującej dodatek mieszkaniowy nie przysługuje. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku B. H. wniosła o uchylenie w/w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...]. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż jej dochód stanowi emerytura w wysokości 625,02 zł, z której po odliczeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne zostaje 576,58 zł. Uwzględniając zaś powyższą kwotę oraz wysokość wydatków na lokal przysługujący dodatek mieszkaniowy winien wynieść 17,92 zł. W ocenie skarżącej sposób wyliczeń dokonanych przez organ jest niezasadny, zwłaszcza w świetle art. 3 ust. 3 w/w ustawy. Co więcej, w dniu 16 marca 2005 r. skarżąca otrzymała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w której wykazano, iż jej dochody wynoszą 769,27 zł. co uwzględnia wysokość renty oraz dodatku pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie wskazując, iż w świetle przepisu cytowanego przez skarżącą przy ustalaniu wysokości dodatku mieszkaniowego od przychodu nie odlicza się składek na ubezpieczenie zdrowotne. Z kolei decyzja o której wspomniała skarżąca wydana została w odrębnym postępowaniu; tym samym w przedmiotowej sprawie odniesienia się do niej nie jest możliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] utrzymujące w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] o odmowie przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego. W myśl art. 134 § 1 w/w aktu normatywnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę na decyzję administracyjną nie jest związany granicami skargi, a jedynie zakresem rozstrzygnięcia objętego decyzją. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, czyli jej zgodności z prawem, władny jest uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia i okoliczności niż te, które podnosiła w skardze strona. Taka sytuacja występuje zaś w sprawie niniejszej; podstawę rozstrzygnięcia stanowią bowiem okoliczności, które niezależnie od tych podniesionych w skardze Sąd zobligowany był wziąć pod uwagę z urzędu. Zwrócić należy w pierwszej kolejności uwagę, iż w świetle art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania w przypadku gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego na podstawie którego została wydana decyzja z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit b) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Co warte podkreślenia, sąd stwierdzając wystąpienie którejś z określonych w art. 145 § 1 pkt 1 – 8 i art. 145a § 1 k.p.a. obowiązany jest uchylić wydane w sprawie rozstrzygnięcie, chyba że zachodzą okoliczności przewidziane w art. 146 § 1 lub § 2 k.p.a.; dla obligatoryjnego uchylenia zaskarżonej decyzji nie ma zaś znaczenia, iż zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyn w tym przepisie wskazanych następuje tylko na żądanie strony (por. w odniesieniu do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002 r., III RN 200/01, publ. OSNPUS 2003/24/582). Mając na uwadze powyższe rozważania wskazać należy, iż w następstwie pytania prawnego postawionego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2006 r., wydanym w sprawie o sygn. P 4/05 orzekł, iż art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP; nadto Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych jest niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W przedmiotowej sprawie organ I instancji wydając decyzję w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oparł swe rozstrzygnięcie na w/w przepisie § 2 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, który stanowił, iż do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki, o których mowa w ust. 1, w wysokości 90% naliczonych i ponoszonych wydatków. Z kolei organ II instancji orzekający w następstwie wniesionego odwołania zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] utrzymał w mocy, powołując w uzasadnieniu swej decyzji przepis w/w rozporządzenia. Trybunał Konstytucyjny orzekając zaś o niezgodności powyższego przepisu z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych uznał, iż ograniczenie wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego o 10 % nie ma podstaw w przepisach w/w ustawy. Tym samym w następstwie eliminacji z porządku prawnego zaskarżonego przepisu rozporządzenia przywrócony został stan prawny przewidziany w ustawie o dodatkach mieszkaniowych; co równie ważne wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie spowodował powstania luki w prawie. Mając powyższe na uwadze należało uznać, iż w sprawie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania; w tym stanie należało na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 15 grudnia 2005 r. nr [...]. Organy administracji w tej sytuacji będą miały możliwość ponownej wnikliwej analizy sytuacji faktycznej skarżącej i rozpoznania jej wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego w oparciu o obowiązujący stan normatywny.