III SA/Gd 162/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie NSA Marek Gorski WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy AgnieszkaJanuszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2006 r. sprawy ze skargi I. K. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 4 stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. oddala skargę; II. przyznaje radcy prawnemu H. S. ze Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku) kwotę 307,80 (trzysta siedem złotych osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] postanowieniem z dnia 4 stycznia 2006 r., wskazując jako podstawę prawną art. 134 K.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez I. K. od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] z dnia 23 listopada 2005 r. nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podał, że orzeczenie organu I instancji zawiera pouczenie o przysługującym prawie wniesienia odwołania w terminie 14 dni od daty doręczenia orzeczenia. Orzeczenie to zostało doręczone w dniu 1 grudnia 2005 r., natomiast odwołanie zostało złożone osobiście dnia 20 grudnia 2005 r., tj. po upływie terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku I. K. wskazała na zły stan zdrowia, domagając się rozpatrzenia sprawy o zaliczenie do jednego ze stopni niepełnosprawności. Pełnomocnik skarżącej w uzupełnieniu skargi domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie art. art. 7, 8, 9, 10 oraz art. 77 § 1 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadniając zarzuty skargi pełnomocnik skarżącej podał, że organ, zgodnie z zasadą informowania stron, wyrażoną w art. 9 k.p.a., po wpłynięciu odwołania od orzeczenia organu I instancji winien pouczyć skarżącą o konieczności złożenia wraz z odwołaniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz konieczności uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej. Organ tego nie uczynił i skarżąca nie wiedziała o takiej możliwości. W oparciu o powyższe stanowisko strona skarżąca wywodzi, iż organ odwoławczy nie rozpatrzył, po myśli art. 77 k.p.a., wszystkich możliwych dowodów w sprawie na okoliczność powodów spóźnienia się przez skarżącą z złożeniem odwołania. Również przed wydaniem postanowienia kończącego sprawę nie umożliwił skarżącej zapoznanie się z aktami postępowania administracyjnego i złożenie wyjaśnień odnośnie przyczyny spóźnionego złożenia odwołania, co stanowi naruszenie normy zawartej w art. 10 k.p.a. Nieinformowanie skarżącej o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania przeczy zasadzie praworządności określonej w art. 7 k.p.a., a także zasadzie pogłębiania zaufania obywateli wyrażonej w art. 8 k.p.a. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (tak niepublikowany wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95). Zatem stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego i w przypadku, gdy organ ten stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. (zob. niepublikowany wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995 r., SA/Kr 2111/94). W myśl art. 58 § 1 k.p.a. o przywróceniu terminu organ administracji orzeka na wniosek strony. Łącznie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wnieść odwołanie od decyzji organu I instancji (art. 58 § 2 k.p.a.). Wobec tego, jeżeli wnoszący odwołanie nie zwrócił się równocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wówczas organ odwoławczy jest obowiązany wydać postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Obowiązek taki wynika, jak wyżej wskazano, z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej zawartej w art. 134 k.p.a. Zatem organ nie jest zobowiązany do informowania strony o konieczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania przed wydaniem postanowienia o uchybieniu terminu. Organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym podejmuje czynności mające na celu ustalenie czy odwołanie zostało wniesione w terminie i jest zobligowany do dokładnego wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy odwołujący się przekroczył termin określony w art. 129 § 2 k.p.a. Z treści art. 134 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a. nie wynika, aby organ odwoławczy w przypadku stwierdzenia, że odwołanie wniesiono po terminie zobowiązany był informować stronę o konieczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że skarżąca odwołanie wniosła po terminie. Jednocześnie z treści odwołania nie wynikało, aby skarżąca wskazywała na jakiekolwiek okoliczności mające wpływ na wniesienie odwołania po terminie, co mogłoby wskazywać, iż domaga się przywrócenie terminu. Zatem organ II instancji zobligowany był do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wbrew zarzutom skargi, wydając niniejsze postanowienie, organ nie naruszył przepisów postępowania. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach zastępstwa prawnego przyznanego z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 P.p.s.a. w związku z § 14 ust.2 pkt 1 lit. c) i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).