III SA/Gd 165/09

WyrokWSA w Gdańsku2009-06-18

Skład orzekający: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata za zajęcie pasa drogowego na umieszczenie urządzeń infrastruktury technicznej, wydana decyzją w trakcie roku kalendarzowego, powinna być naliczana proporcjonalnie do liczby dni zajęcia pasa drogowego w tym roku, zgodnie z art. 40 ust. 5 ustawy o drogach publicznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłata za zajęcie pasa drogowego na umieszczenie urządzeń infrastruktury technicznej, jeśli zezwolenie zostało wydane w trakcie roku kalendarzowego, powinna być naliczana proporcjonalnie do liczby dni zajęcia pasa drogowego w tym roku, zgodnie z językową wykładnią art. 40 ust. 5 ustawy o drogach publicznych. Stanowisko organu odwoławczego, wymagające wskazania krótszego niż rok okresu zajęcia już we wniosku, zostało uznane za błędne w okolicznościach sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Burmistrza Miasta zezwalającej na umieszczenie w pasie drogowym linii kablowej oraz ustalającej roczną opłatę za zajęcie pasa drogowego. Skarżąca Spółka Akcyjna wniosła odwołanie, domagając się naliczenia opłaty za rok 2008 proporcjonalnie do liczby dni zajęcia pasa drogowego w tym roku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy, uznając, że opłata roczna powinna być naliczana w pełnej wysokości, chyba że krótszy niż rok czas zajęcia został wskazany we wniosku. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając nieprawidłową wykładnię art. 40 ust. 5 ustawy o drogach publicznych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta w częściach obejmujących ustalenie opłaty za rok 2008, stwierdził, że w zaskarżonej części decyzja nie może być wykonana, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Akcyjnej w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 5 stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za zajęcie pasa drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...]z dnia 18 listopada 2008 r., nr [...] w częściach obejmujących ustalenie opłaty za rok 2008; 2. stwierdza, że w zaskarżonej części decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącej "A" Spółki Akcyjnej w G. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 18 listopada 2008 r. nr [...] Burmistrz Miasta, działając na podstawie art. 40 ust. 1, 2 pkt 2, ust. 5, 10 i ust.13a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 ze zm.), § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz. U. Nr 140, poz. 1481), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), § 1 pkt 2 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w U. z dnia 26 maja 2004 r. w sprawie wysokości opłat za zajęcie 1 m2 pasa drogowego dróg publicznych, których zarządcą jest Burmistrz Miasta [...] oraz pkt 2 załącznika do uchwały zmienioną uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w U. z dnia 30 marca 2006 r. [...] po rozpatrzeniu "A" SA w G. z dnia 7 listopada 2008 r. w sprawie wydania decyzji na umieszczenie w pasie drogowym dróg gminnych ul. [...] i ul. [...] w U., których zarządcą jest Burmistrz Miasta urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego tj. linii kablowej 0,4 kV w przepustach kablowych zezwolił na umieszczenie w pasie drogowym dróg gminnych urządzeń infrastruktury i ustalił opłatę roczną w kwocie 75,68 zł., wskazując sposób jej obliczenia oraz termin i miejsce wpłat pierwszej opłaty i opłat za lata następne. Od uzasadnienia organ odstąpił na podstawie art. 107 § 4 kodeksu postępowania administracyjnego. W odwołaniu od powyższej decyzji "A" S.A. w G. wniosła o uchylenie wydanej decyzji w zakresie ustalenia opłaty za umieszczenie urządzenia za rok 2008 i ponowne naliczenie w wysokości uwzględniającej ilość dni zajętych przez urządzenie w roku bieżącym. W uzasadnieniu odwołania podniesiono m.in., iż opłata za rok 2008 nie uwzględnia ilości dni zajmowanych przez linię kablową w tym roku, a zgodnie z art. 40 ustawy o drogach publicznych opłata za umieszczenie linii kablowej powinna być ustalona z uwzględnieniem ilości dni zajmowanych przez umieszczone urządzenie. Decyzją z dnia 5 stycznia 2009 r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 40 ust. 2 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy przytoczył przepis art. 40 ust. 1, 2 pkt 2 i ust.3 w/w ustawy. Podniósł, że regułą jest, że umieszczenie różnego rodzaju urządzeń stanowiących infrastrukturę techniczną w pasach drogowych następuje na czas nieokreślony, wynoszący kilkanaście czy nawet kilkadziesiąt lat. Z tego względu ustawodawca przewidział obowiązek opłat rocznych, powstający w momencie umieszczenia urządzenia i istniejący przez cały czas pozostawania urządzenia w pasie drogowym. Od powyższej reguły ustawodawca przewidział wyjątek w zakresie ustalania opłat w stosunku do tych urządzeń, które umieszczane są w pasie drogowym przez okres krótszy niż rok. Przewidywany krótszy niż rok czasokres umieszczenia urządzenia w pasie drogowym powinien być wskazany w treści wniosku o zezwolenie. Tylko w takiej sytuacji opłata roczna za zajęcie pasa drogowego ustalana jest proporcjonalnie do przewidywanych dni zajęcia pasa. W skardze od powyższej decyzji "A" S.A. w G. wniosła o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego podtrzymującej obowiązek zapłaty opłaty za 2008 rok w pełnej wysokości tytułem wydania zezwolenia na umieszczenie urządzeń w pasie drogowym, a tym samym uchylenie w stosownej części decyzji Burmistrza Miasta z dnia 18 listopada 2008 roku, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez dokonanie nieprawidłowej zwężającej wykładni normy art. 40 ust. 5 ustawy o drogach publicznych poprzez przyjęcie, iż na ubiegającym się o zezwolenie ciąży obowiązek zapłaty opłaty za rok 2008 w pełnej wysokości oraz naruszenie zasad postępowania poprzez dogmatyczne, niczym nieuzasadnione przyjęcie, iż " interpretacja" przepisu art.40 ust.5 cyt. ustawy przyjęta przez kolegium jest prawidłowa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl przepisu art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji - zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie o którym mowa w ust. 1 dotyczy m.in. zgodnie z pkt 2 ust.2 umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. W myśl ust.3 za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę. Stosownie do ust. 5 art.40 w/w ustawy opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust.2 pkt 2, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego pobieranej za każdy rok umieszczenia urządzenia w pasie drogowym, przy czym za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim przez okres krótszy niż rok opłata naliczana jest proporcjonalnie do liczby dni umieszczenia urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim. Takie właśnie zezwolenie w drodze decyzji Burmistrza Miasta uzyskała skarżąca. W ocenie Sądu, stanowisko organu odwoławczego, iż w treści wniosku o zezwolenie powinien być wskazany przewidywany krótszy niż rok czasokres umieszczenia urządzenia w pasie drogowym, w okolicznościach przedmiotowej sprawy jest błędne. Skoro, jak wynika z decyzji organu pierwszej instancji, wnioskodawca wnosił o wydanie decyzji zezwalającej na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej, co zostało przez niego potwierdzone w odwołaniu, a decyzja została wydana 18 listopada 2008 roku, to rację ma skarżący, na podstawie art. 40 ust.5 ustawy o drogach publicznych, zgodnie z wykładnią językową tego przepisu, że opłata za rok bieżący tj. 2008 powinna być obliczona proporcjonalnie do liczby dni umieszczenia urządzenia w pasie drogowym w tym roku. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż urządzenie objęte zezwoleniem, w roku 2008, umieszczone będzie przez okres krótszy niż rok, tak jak stanowi o tym obowiązujący przepis prawa. Tym samym brak podstaw do uznania stanowiska organu odwoławczego za prawidłowe. Z powyższych rozważań wynika, iż trafny jest zarzut skargi naruszenia prawa materialnego tj. art.40 ust.5, które miało wpływ na wynik. Stąd decyzje organów w części dotkniętej wadą należy wyeliminować z obrotu prawnego. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. W dalszym toku postępowania organ winien uwzględnić w/w rozważania koncentrujące się na prawidłowej wykładni przepisu stanowiącego podstawę wydania poprawnego rozstrzygnięcia administracyjnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło