III SA/Gd 168/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia NSA Anna Orłowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2007 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta , powołując się na treść art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz.993) orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego A. Z. wraz z małoletnim A. J. Z. z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w S. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że A. Z. w toku składanych do protokołu zeznań oświadczyła, że nie wyprowadziła się dobrowolnie z miejsca zameldowania. Przesłuchiwana w dniu 20 marca 2006r. była poinformowana o tym, że ma prawo wystąpić z pozwem do sądu o przywrócenie utraconego posiadania, ale nie skorzystała z tego środka do dnia dzisiejszego. Z dołączonego przez wnioskodawcę uzasadnienia wyroku rozwodowego wynika, że A. Z. wyprowadziła się z mieszkania dobrowolnie, klucze od mieszkania zwracając mężowi. Nie wnosiła również sprawy o przywrócenie posiadania. Sąd Okręgowy w uzasadnieniu m. in. Stwierdził " że pozwana nie dysponuje dowodami na okoliczność, że została zmuszona do opuszczenia mieszkania". Organ pierwszej instancji, wskazując na ostateczne wnioski jakie wypływają z wyroku Trybunału Konstytucyjnego opublikowanego w dniu 19.06.2002r. uznał, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego ( przytaczając zeznania świadków), iż A. Z. opuściła lokal dobrowolnie i trwale. W odwołaniu od powyższej decyzji zarzuciła naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04. 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Nadto wniosła o przesłuchanie w charakterze świadka M. A. Rozpoznając odwołanie A. Z. Wojewoda decyzją z dnia [...]. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, powołując się na treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, że istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie, czy A. Z. wraz z synem trwale i dobrowolnie opuściła omawiany lokal. Jak bowiem ustalono zamieszkują oni w innym miejscu. Organ odwoławczy stwierdził, że skoro odwołująca przez tak długi czas nie podejmowała żadnych działań, aby w spornym lokalu zamieszkać, oznacza to, że zrezygnowała ze środków prawnych pozwalających na uregulowanie zaistniałej sytuacji. Nadto wskazał, że pozostawienie rzeczy osobistych i wyposażenia mieszkania, nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w przedmiotowym lokalu. Bezspornym bowiem w sprawie jest, że jej centrum życiowe znajduje się aktualnie w innym miejscu i utrzymanie zameldowania byłoby tylko fikcją meldunkową. W skardze A. Z. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W uzasadnieniu powtórzyła twierdzenia podnoszone w odwołaniu, zaprzeczając jakoby sporny lokal opuściła z synem dobrowolnie i trwale. Podała, że nadal w mieszkaniu zostały jej rzeczy osobiste i mimo, że wnioskowała o przesłuchanie świadka na tę okoliczność, organ go nie przesłuchał. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (DZ. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Podnieść należy, że istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest jedynie ustalenie czy strona skarżąca mieszka w spornym lokalu, a jeśli nie – czy opuściła go w sposób trwały i dobrowolny. Organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy przyjęły za udowodnione, że skarżąca z własnej woli opuściła sporny lokal. Ustalenie to, mające w sprawie zasadnicze znaczenie dla możliwości zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2002 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), jako podstawy prawnej wymeldowania zostało w ocenie Sądu należycie ocenione i udowodnione w toku postępowania administracyjnego. Przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ odwoławczy stanowił, że podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być jedynie osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie K 20/01 orzekł, że art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten został ogłoszony w Dzienniku Ustaw nr 78, poz. 716 z dnia 19 czerwca 2002 r. i z tym dniem art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przestał obowiązywać ( art. 190 ust. 3 Konstytucji). Utrata mocy obowiązującej art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych skutkuje tym, że kwestia uprawnień do przebywania w lokalu nie ma znaczenia w postępowaniu o wymeldowanie z miejsca stałego pobytu. Obecnie badaniu podlega jedynie przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, który podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, że spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z jej własnej woli a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób (por. wyrok NSA z 23.04.2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, System Informacji Prawnej Lex nr 50123). Z zebranego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że "opuszczenie" spornego lokalu przez stronę skarżącą miało charakter trwały i wynikało z jej woli, tak jak wymaga tego dyspozycja art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podnoszonym twierdzeniom w toku postępowania przed organami, przeczą ustalenia poczynione przez sąd w prawomocnym wyroku rozwodowym, który w charakterze dowodu został dopuszczony przez organ pierwszej instancji na podstawie art. 75 §1 kodeksu postępowania administracyjnego. Zauważyć bowiem należy, że Sąd Okręgowy w G. uzasadniając pkt 6 wyroku z dnia [...] w sprawie [...] podał, że odstąpił od regulowania sposobu korzystania z mieszkania, uznając, "że brak podstaw do uwzględnienia wniosku. Strony bowiem zgodnie przyznały, że obecnie razem nie zamieszkują a A. Z. przyznała, że dobrowolnie opuściła dom, oddając klucze J. Z., który następnie wymienił zamki". Podkreślić należy, iż strona skarżąca, w postępowaniu rozwodowym reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, korzystała z uprawnienia zaskarżenia wyroku do Sądu Apelacyjnego w G., który oddalił jej apelację. Tym samym nie sposób przyjąć, że nie była zorientowana jakie winna podjąć środki prawne, jeśli w istocie jej wolą byłoby dalsze zamieszkiwanie w spornym lokalu. Natomiast zarówno ze skargi jak i oświadczeń składanych w toku postępowania wynika jednoznacznie, iż jej celem było nie zamieszkanie w spornym lokalu z byłym mężem ale uwzględnienie jej osoby jako posiadającej z nim równoprawny tytuł do tego mieszkania. Jednakże z uwagi na wcześniejsze rozważania te okoliczności nie są badane w toku postępowania o wymeldowanie. Wskazać również należy, że jakkolwiek organ wprost nie ustosunkował się do wniosku skarżącej o przesłuchanie świadka M. A., to jednak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ocenił prawidłowo prowadzenie w tym kierunku postępowania dowodowego. Zauważyć bowiem należy, iż świadek ten miał zeznawać na okoliczność pozostawienia przez skarżącą rzeczy - w tym osobistych - w spornym lokalu. Organ wskazał słusznie, że pozostawienie rzeczy osobistych i wyposażenia mieszkania, nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w tym lokalu. Z akt sprawy zresztą wynika, że fakt ten nie był kwestionowany przez uczestnika postępowania a samo odebranie rzeczy było przedmiotem pertraktacji między nim a pełnomocnikiem skarżącej. Tym samym stwierdzić należy, iż organ nie naruszył art. 78 § 1 k.p.a. Z tych względów należy podzielić ocenę materiału dowodowego dokonaną przez organy administracji publicznej, iż skarżąca opuściła lokal w sposób trwały i dobrowolny. Okoliczności podnoszone w skardze, że brak zameldowania jest uciążliwy dla skarżącej nie mają znaczenia dla oceny spełnienia przesłanek wymeldowania. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.